Bài giảng vi khuẩn kỵ khí

MỤC TIÊU Phân loại vi khuẩn kỵ khí  Liệt kê các yếu tố ảnh hưởng tới sự tăng trưởng của VKKK  Kể tên 1 số VKKK nội sinh và bệnh thường gặp  Trình bày khả năng gây bệnh và đặc tính si

VI KHUẨN KỴ KHÍ

MỤC TIÊU

 Phân loại vi khuẩn kỵ khí

 Liệt kê các yếu tố ảnh hưởng tới sự tăng trưởng của VKKK

 Kể tên 1 số VKKK nội sinh và bệnh thường gặp

 Trình bày khả năng gây bệnh và đặc tính sinh học của vi khuẩn thuộc nhóm Clostridium

SINH LÝ VÀ ĐiỀU KiỆN TĂNG

TRƯỞNG

 Thiếu hệ thống cytochrome

 Có flavoprotein, thiếu catalase và peroxidase

 Superoxide dismutase (SOD)

 Fumarate reductase hoạt động trong trạng thái khử

 Tính nhạy cảm oxy

 Thế oxid-khử

SINH LÝ VÀ ĐiỀU KiỆN TĂNG

TRƯỞNG

 Hậu quả trị liệu: corticosteroid, kháng sinh, xạ trị…

VI KHUẨN KỴ KHÍ NỘI SINH

 TK (+)

 Sinh nha bào

 Hiện diện nhiều ở môi trường

 Sản xuất ngoại độc tố

VI KHUẨN KỴ KHÍ NGOẠI SINH

 TK(+), nhiều lông xung quanh thân, di động, không

có nang, sinh bào tử ở gần đầu

 D = 0.9-1.2 µm, dài 4-8 µm

CLOSTRIDIUM BOTULINUM

 Nuôi cấy: mt bình thường ở 35-37 độ/ kỵ khí , pH = 7.6

7.4- Sinh hóa: lên men glucose, fructose, levulose,

mannitol và sinh H 2S

 Kháng nguyên: A, B,E, F, G gây bệnh cho người và C,

D gây bệnh cho động vật

CLOSTRIDIUM BOTULINUM

 Độc tố: polypeptide gây chết người với lượng độc tố < 1µg

 Độc tố này không bị hủy bởi dịch tiêu hóa và tồn tại

 Khả năng gây bệnh:

 Ngộ độc thức ăn:

 Đường lây: Tiêu hóa

 Cơ chế: độc tố=> dạ dày=> ruột=>máu và bạch huyết => synape thần kinh-cơ gắn ganglioside => ức chế giải phóng acetylcholin => liệt mềm

 Lâm sàng: sụp mi mắt, đồng tử co dãn không đều, khó nói, khó nuốt, có thể suy hô hấp

 Nhiễm độc vết thương: ít xảy ra

CLOSTRIDIUM BOTULINUM

 Phòng: huyết thanh kháng độc tố (5000-8000 đơn vị)

 Điều trị: rửa dạ dày + kháng sinh và huyết thanh kháng độc tố

CLOSTRIDIUM BOTULINUM

 TK(+), nhiều lông xung quanh thân, di động, không có nang, sinh bào tử ở tận cùng

 D = 0.5-1.7 µm, dài 2,1-18,1 µm

CLOSTRIDIUM TETANI

 Độc tố: gồm 2 loại (bị hủy ở 65°C/2 h)

- Tetanospasmin : Là độc tố thần kinh, tác động lên thần kinh trung ương, gây các triệu chứng đặc hiệu của bệnh uốn ván.

- Tetanolysin : Gây ly giải hồng người, thỏ và gây độc cho tim

 Sức đề kháng:

- Nha bào bị phá hủy ở 120°C/30 phút, các hóa chất như phenol 5% 15h, focmalin 3%/24 h

CLOSTRIDIUM TETANI

các tổ chức lưới, cầu não, hành não và tủy sống hủy bỏ ức

chế neuron vận động gây co cứng Xâm nhập vỏ não, tế

bào tháp ức chế tế bào tháp nên 1 kích thích nhỏ cũng gây cơn co giật cứng Theo thần kinh giao cảm hủy bỏ ức chế

sừng bên tủy sống gây rối loạn thần kinh thực vật.

CLOSTRIDIUM TETANI

 Khả năng gây bệnh

 Lâm sàng:

 Ủ bệnh: 7 - 14 ngày

 Xuất hiện dấu hiệu cứng hàm

 Nhức đầu, mất ngủ, đau cơ, tăng phản xạ gân xương

 Co cứng cơ liên tục lan nhanh: cơ nhai =>cơ mặt=>cơ gáy => lưng, bụng, chân tay làm cho người bệnh uốn cong người

 Các cơn co giật cứng toàn thân xuất hiện: tự nhiên /kích thích

 Các cơn co giật làm bệnh nhân đau đớn, đáng ngại là co thắt cơ

ở họng, cơ hoành, thanh quản gây ngạt và tử vong đột ngột

 Rối loạn thần kinh thực vật: Sốt , mạch nhanh, huyết áp tăng

từng cơn có khi nhịp tim chậm huyết áp hạ, tăng tiết đờm rãi, vã

mồ hôi

 Mất nước, rối loạn điện giải

CLOSTRIDIUM TETANI

 Chẩn đoán vi sinh vât:

 Kháng sinh ngừa bội nhiễm

 Phòng ngừa: Vaccin cho bé và bà mẹ mang thai

 TK(+), không có tiêm mao, không di động, không có nang, sinh bào tử ở trung tam

 D = 0.8-1.5 µm, dài 4-8 µm

CLOSTRIDIUM PERFRINGENS

 Nuôi cấy: mt bình thường ở 35-37 độ/ kỵ khí

 Sinh hóa: lên men glucose, lactose, maltose,

saccharose không thủy giải tinh bột và glycogen,

lecithinase làm đục thạch lòng đỏ trứng

 Kháng nguyên: A, B,C, D, E

CLOSTRIDIUM PERFRINGENS

 Độc tố: 12 loại, có 3 loại quan trọng

 Toxin α: gây hoại thư sinh hơi, bản chất phospholipase

 Toxin ß: gây viêm ruột hoại tử

 Enterotoxin: gây ngộ độc thức ăn

CLOSTRIDIUM PERFRINGENS

 Khả năng gây bệnh:

 Hoại thư sinh hơi:

lan rộng

trên da, chất tiết đôi khi có bọt khí

CLOSTRIDIUM PERFINGENS

 Khả năng gây bệnh

 Viêm ruột hoại tử:

bị hủy => gây viêm, xuất huyết và hoại tử

 Ngộ độc thức ăn”

CLOSTRIDIUM PERFINGENS

 TK(+), nhiều lông xung quanh thân, di động, không có nang, sinh bào tử ở gần đầu