bài giảng bướu giáp đơn 2009

BƯỚU GIÁP ĐƠN... ĐỊNH NGHĨA- Bướu cổ dịch tễ endemic goiter = Bướu giáp địa phương = Bướu giáp lưu hành: phì đại TG khu trú hay toàn thể trong > 10% dân.. Thực thể: Tuyến giáp lớn, nhân

BƯỚU GIÁP ĐƠN

ĐỊNH NGHĨA

- Bướu cổ dịch tễ (endemic goiter)

= Bướu giáp địa phương = Bướu giáp lưu hành: phì đại TG khu trú hay toàn thể trong > 10% dân

Do thiếu iode  ảnh hưởng chức năng TG

Việt Nam: Tình trạng thiếu hụt iốt quay

trở lại (11 2009)

Độ bao phủ muối i-ốt có xu hướng giảm,

88,6% (2007) so với 93,2% (2005)

Đặc biệt ở các tỉnh phía Nam như TP.HCM, tỷ

lệ này giảm từ 66,7% (2005) xuống còn

BỆNH NGUYÊN

4 Do iod liều cao

Hiệu ứng Wolff Chaikoff

5 Mất iod

Tiêu chảy kéo dài, HCTH (giảm protein tải iod),

có thai (tăng thải iod NT)

Amiodarone (Cordarone 200mg):

Viên 200 mg  6 mg iode vô cơ

Allowance): 150 µg/ngày

T1/2: 100 ngày

Wolff Chaikoff effect

CƠ CHẾ BỆNH SINH

TRHTSH

Có thể có triệu chứng chèn ép: từ từ hay đột ngột.

TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG

2 Thực thể: Tuyến giáp lớn, nhân ±

Phân độ tuyến giáp lớn

WHO (< 1993)

O: TG không lớn

IA: nhìn không thấy, sờ

thấy

IB: ngữa cổ thấy

II: nhìn thấy ở tư thế

bình thường

III: nhìn thấy cách 5m

ICCIDD (>1993)

0: TG không lớn I: không thấy ở tư thế cổ BT; sờ thấy

II: thấy ở tư thế cổ BT

ICC IDD:

International Council for Control

of Iodine Deficiency Disorders

CẬN LÂM SÀNG

1 FT3, FT4: bình thường

2 TSH: bình thường

TUYẾN GIÁP

< 5nmol 100nmol 5nmol

45nmol 35nmol

SINH TỔNG HỢP HORMON GIÁP

I - lưu hành trong máu

- Men deiodinase:

+ Type 1 (5’ deiodinase): cung cấp T3 cho h.tương Chủ yếu ở gan, thận; ít hơn ở cơ vân, tuyến giáp.

+ Type 2 (5’ deiodinase): cung cấp T3 cho nội bào Chủ yếu ở hệ TKTƯ, tuyến yên, nhau thai, mỡ nâu  duy trì nồng độ T3không đổi ở hệ TKTƯ.

CẬN LÂM SÀNG

4 Chụp nhấp nháy

tuyến giáp

V = a x b x c x 0,479

= a x b x c x ∏ / 6

= a x b x c x 1 / 2 Đánh giá cấu trúc.

Hướng dẫn FNA.

Hạn chế: không thăm dò được tuyến giáp sau xương ức.

BIẾN CHỨNG

1 Xuất huyết trong bướu

2 Cường giáp: trên bướu nhiều nhân, cung cấp iod quá nhiều

3 K hóa

ĐIỀU TRỊ

1 Bướu giáp đơn lan tỏa, không độc

- Ngoại khoa: nên hạn chế tối đa

Chỉ định: BG quá lớn gây chèn ép BG lâu năm nghi K hóa BG nhiều nhân Lý do thẩm mỹ.Kiểm tra FT4, TSH sau phẫu thuật

* Hormon giáp: khi FT4 giảm, TSH tăng Levothyroxine 50, 75, 100 µg.

Liều: 1,7 µg/kg/ngày Giảm liều ở người lớn, có bệnh tim TD: LS, ECG …

ĐIỀU TRỊ

1 Bướu giáp đơn lan tỏa, không độc

+ BG không do thiếu iod:

Dùng Thyroxine để làm giảm thể tích tuyến

giáp

2.Bướu giáp đa nhân không độc

L-Thyroxine hiếm làm TG nhỏ lại

Xạ trị: chọn lựa Liều: 100 µCurie/gam tuyến

PHÒNG BỆNH

1 Bổ sung muối iod

Ngày 2.11: Ngày toàn dân mua và sử dụng muối iốt

Lượng iod: 1/100.000 – 1/10.000  cung cấp

500 µg iod/ngày (10 g muối)

Hao hụt: bảo quản (20%), chế biến (20%)