Khái niệm LSH: Là nhóm cá thể có vốn gen chung, có những tính trạng chung về hình thái sinh lý, có khu phân bố xác định, trong đó các cá thể giao phối với nhau và được cách ly sinh sản v
Trang 1BÀI 40: NÂNG CAO
LOÀI SINH HỌC VÀ CÁC CƠ CHẾ CÁCH LY I.MỤC TIÊU: (SGV)
II.CHUẨN BỊ:
-Giáo viên: Ảnh H40.1-40.2 và vật thật: rau dền cơm, rau dền gai; xương rồng 5
cạnh và 3 cạnh.
-Học sinh: soạn bài trước ở nhà
III TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG
1.Kiểm tra bài cũ
2.Bài mới:
I LOÀI SINH HỌC:
1 Khái niệm LSH: Là nhóm cá thể có vốn gen chung,
có những tính trạng chung về hình thái sinh lý, có khu
phân bố xác định, trong đó các cá thể giao phối với
nhau và được cách ly sinh sản với những nhóm quần
thể thuộc loài khác
2 Các tiêu chuẩn phân biệt hai loài thân thuộc:
a Tiêu chuẩn hình thái: hai loài khác nhau có sự gián
đoạn về hình thái
Ví dụ : SGK
b Tiêu chuẩn địa lí - sinh thái:
-Hai loài thân thuộc chiếm hai khu phân bố riêng biệt
Ví dụ: Loài voi Châu Phi trán dô, tai to, với loài voi
Ấn Độ trán lõm tai nhỏ
-Hai loài thân thuộc có khu phân bố trùng nhau một
phần hay trùng nhau hoàn toàn
Ví dụ: Loài mao lương sống ở bãi cỏ ẩm có chồi
nách, với loài mao lương sống ở bờ ao lá hình bầu
dục ít răng cưa
c Tiêu chuẩn sinh lý - hoá sinh: protêin tương ứng ở
các loài khác nhau được phân biệt ở:
-Đặc tính vật lí (khả năng chịu nhiệt)
Ví dụ: SGK
-Đặc tính hoá sinh: số lượng, thành phần và trình tự
sắp xếp các axit amin trong phân tử Prôtêin
Ví dụ: SGK.
d Tiêu chuẩn cách li sinh sản: giữa các loài khác nhau
có sự cách li sinh sản
* Chú ý:
-Đối với những loài vi khuẩn chủ yếu là dùng tiêu
Loài sinh học là gì?
-Để xác định 2 cá thể cùng loài hay thuộc về 2 loài thân thuộc khác nhau người ta dùng những tiêu chuẩn nào?
-Học sinh xem mẫu vật rau dền cơm, gai, xương rồng, Có nhận xét gì? Học sinh nêu ví dụ khác SGK
-Voi Châu Phi với voi Ấn Độ có khu phân bố như thế nào?
-Loài mao lương sống ở bãi cỏ ẩm, với loài mao lương sống ở bờ ao có khu phân bố như thế nào?
-Prôtêin tương ứng ở nhũng loài khác nhau được phân biệt với nhau ở những đặc tính nào? Cho ví dụ minh hoạ
-Hai loài thân thuộc rất giống nhau về hình thái người ta dùng tiêu chuẩn nào để phân biệt?
-Trong các tiêu chuẩn trên tiêu
Trang 2NỘI DUNG HOẠT ĐỘNG THẦY TRÒ
chuẩn sinh hoá
-Đối với động vật thực vật thường dùng tiêu chuẩn
hình thái
3 Sơ lược về cấu trúc của loài:
-Quần thể: là đơn vị tổ chức cơ sở của loài.
-Nòi: là các quần thể hay nhóm quần thể phân bố liên
tục hoặc là gián đoạn
+Nòi địa lí: là nhóm quần thể phân bố trong một khu
vực đại lí xác định VD: (SGK)
+Nòi sinh thái: là nhóm quần thể thích nghi với những
điều kiện sinh thái xác định VD: (SGK)
+Nòi sinh học: Là nhóm quần thể kí sinh trên loài vật
chủ xác định hoặc trên những phần khác nhau của cơ
thể vật chủ VD: (SGK)
II CÁC CƠ CHẾ CÁCH LI:
1 Các cơ chế cách li:
a Cách li địa lí: các quần thể sinh vật trên cạn và dưới
nước bị cách li bởi các vật chướng ngại địa lí: núi,
sông, biển và dãy đất liền
b Cách li sinh sản: (cách li di truyền)
-Cách li trước hợp tử: do chênh lệch về mùa sinh sản
khác nhau về tập tính sinh dục
-Cách li sau hợp tử: do sự không tương đồng giữa 2 bộ
NST của hai loài bố mẹ
2 Vai trò: ngân cản sự giao phối tự do củng cố và
tăng cường sự phân hoá nhóm gen trong quân thể bị
chia cắt
3 Mối quan hệ giữa các cơ chế cách li:
-Cách li địa lí là điều kiện cần thiết cho các nhóm cá
thể đã phân hoá tích luỹ các biến dị di truyền theo
những hướng khác nhau, làm cho thành phần kiểu gen
sai khác ngày càng nhiều
-Cách li địa lí kéo dài dẫn đến cách li sinh sản (cách li
di truyền) đánh dấu sự xuất hiện loài mới
chuẩn nào được dùng thông dụng để phân biệt hai loài?
-Hãy nêu các cấp độ cấu trúc của loài?
-Quần thể là gí? nêu những đặc trưng của quần thể về di truyền và sinh thái
-Nòi là gì?
-Phân biệt các nòi địa lí, nòi sinh thái và nòi sinh học, cho ví dụ minh hoạ
-Các quần thể sinh vật trên cạn và dưới nước bị cách li với nhau do các vật chướng ngại địa lí nào?
-Mùa sinh sản khác nhau, tập tính hoạt động sinh dục khác nhau dẫn đến hiện tượng gì?
-Mỗi loài có bộ NST đặc trưng Sự không tương đồng giữa hai bộ NST của hai loài bố mẹ dẫn đến hiện tuợng gì?
-Vai trò của các cơ chế cách li -Trong các cơ chế cách li Cách li nào là điều kiện cần thiết cho các nhóm cá thể đã phân hoá tích luỹ các biến dị di truyền theo những hướng khác nhau làm cho kiểu gen sai khác ngày càng nhiều?
-Cách li địa lí kéo dài dãn đến hiện tượng gì?
3 Củng cố: Học sinh khác sâu phần tóm tắt phần SGK
4 Dặn dò: Học sinh soạn bài 41 và trả lời các câu hỏi cuối bài