Sinh 12NC_Bai 13

TRƯỜNG THPT LƯU VĂN LIỆTBài 13 Sách 12 nâng cao SỰ TÁC ĐỘNG CỦA NHIỀU GEN VÀ TÍNH ĐA HIỆU CỦA GEN I-MỤC TIÊU 1.Kiến thức Sau khi học xong bài này học sinh phải : - Phân tích và giải

TRƯỜNG THPT LƯU VĂN LIỆT

Bài 13 ( Sách 12 nâng cao )

SỰ TÁC ĐỘNG CỦA NHIỀU GEN VÀ TÍNH ĐA HIỆU CỦA GEN

I-MỤC TIÊU

1.Kiến thức

Sau khi học xong bài này học sinh phải :

- Phân tích và giải thích được kết quả các thí nghiệm trong bài học

- nêu được bản chất của các kiểu tác động của gen lên sự hình thành tính trạng: tương tác giữa các gen không alen, tác động cộng gộp và đa hiệu của gen

- Khái quát được mối quan hệ giữa gen và tính trạng hay giữa kiểu gen và kiểu hình

2.Kỹ năng

Phát triển kỹ năng quan sát phân tích kênh hình, phân tích kết quả thí nghiệm

Rèn luyện được cách viết sơ đồ lai, thống kê kiểu gen, kiểu hình

3.Thái đoä

Giải thích kết quả phép lai theo quan điểm duy vật biện chứng

II-PHƯƠNG PHÁP

Thảo luận nhóm, Vấn đáp, Diễn giảng

III-PHƯƠNG TIỆN

1 Giáo viên

- Tranh vẽ phóng to hình 13.1, 13.2 SGK 12 NC, hình 10.1, 10.2 SGK 12 CB

- Phiếu học tập

2.Học sinh

- Sách giáo khoa

- Đọc bài ở nhà

IV-TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC LỚP HỌC

1.Ổn định lớp

2.Kiểm tra bài cũ ( 5’)

Phát biểu nội dung quy luật phân ly độc lập của Menđen

Trong thí nghiệm lai 2 tính của menđen vì sao cơ thể F1 tạo 4 loại giao tử và F2 cho 4 kiểu hình ?

3.Bài mới

a Mở bài

- Menđen: 1 gen  một tính trạng

-Sau Menđen :nhiều gen  1 tính trạng hayy 1 gen  nhiều tính trạng

b Phát triển bài

Hoạt động 1 TÌM HIỂU SỰ TÁC ĐỘNG CỦA NHIỀU GEN LÊN MỘT TÍNH TRẠNG

TG NỘI DUNG Hoạt động của GIÁO VIÊN Hoạt động của HỌC SINH

20’

10’

I.TÁC ĐÕNG CỦA NHIỀU GEN

LÊN MỘT TÍNH TRẠNG

1 Tương tác bổ sung giữa các gen

không alen

- Đối tượng : đậu thơm

- Tính trạng theo dõi :màu sắc hoa :

đỏ thẫm, trắng

a Nội dung thí nghiệm :

P (TC) trắng x đỏ thẫm

F1 : 100% đỏ thẫm

F2: 9/16 đỏ thẫm

7/16 trắng

b Nhận xét

F2 gồm 16 kiểu tổ hợp  đây là

phép lai mà F1 có 2 cặp gen dị hợp

nhưng không phải tỉ lệ 9:3:3:1 mà là

9:7 Kết quả này được giải thích

bằng tác động bổ trợ của 2 gen

không alen

c Giải thích :

- Hai cặp alen Aa và Bb phân ly độc

lập và tác động qua lại để xác định

màu hoa

- Có mặt 2 gen trội A và B :tiền chất

do gen A tạo ra và enzim do gen B

tạo ra xúc tác phản ứng biến A thành

sắc tố đỏ  cho màu đỏ thẫm

- Có mặt một gen trội A hoặc B hay

toàn gen lặn (aabb): thiếu 1 hoặc 2

yếu tố  cho màu trắng

- Quy ước gen, viết sơ đồ lai,

thống kê tỉ lệ.

d Đặc điểm

- Hai hoặc nhiều cặp gen không alen

có thể tác động lên cùng một tính

trạng Do tác động qua lại của các

gen cho ra kiểu hình riêng biệt

- Với n cặp gen ở P tc phân ly độc

lập nhưng tương tác thí F2 là triển

khai của biểu thức (3+1)n hay biến

dạng của nó

VD: 9:3:3:1 ( ở mào gà)

9:3:4 tương tác

12 :3:1 át chế

13:3

2 Tác động cộng gộp

- Đối tượng : lúa mì

- Tính trạng theo dõi :màu sắc hạt: đỏ,

trắng

a Nội dung thí nghiệm :

P (TC) đỏ đậm x trắng

F1 : 100% đỏ hồng

F2: 15/16 đỏ thẫm hồng

- GV tự vẽ hình và giải thích

khái niệm các gen không len

- GV treo bảng phụ hình13.1 và 13.2 SGK

- Chia lớp thành 4-6 nhóm, phát

2 loại phiếu học tập , yêu cầu

HS thảo luận nhóm trong 7 phút để nhận xét thí nghiệm và rút ra kết luận

+ Phiếu học tập 1 : gồm  lệnh trong SGK t50  Quy ước gen, viết sơ đồ lai, thống kê tỉ lệ kiểu gen, kiểu hình

+ Phiếu học tập 2 : gồm

 lệnh trong SGK t51  Quy ước gen, viết sơ đồ lai, thống kê tỉ lệ kiểu gen, kiểu hình

-Treo bảng phụ sơ đồ lai

- GV nhận xét , hoàn chỉnh kiến thức

- GV : yêu cầu HS nêu đặc điểm cuả kiểu tác động

- Nêu thêm các VD + Tương tác bổ sung : mào gà

P (TC) mào hình hạt đậu x mào hình hoa hồng

F1 : 100% màu hình hạt đào F2: 9/16 mào hình hạt đào 3/16 mào hình hoa hồng 3/16 mào hình hạt đậu 1/16 mào đơn

+Tương tác át chế

P (TC) lông màu x lông trắng F1 : 100% lông trắng

F2: 13 lông trắng : 3 lông màu

-Treo bảng phụ sơ đồ lai

- HS quan sát

- HS hoạt động nhóm  thống nhất ý kiến

Mục 1 Tương tác bổ sung

giữa các gen không alen

+ Đại diện một nhóm trình bày trước lớp

 nhóm khác bổ sung

- HS ghi nhận nội dung cơ bản

- HS độc lập trả lời

-Viết sơ đồ lai

- Viết sơ đồ lai

Mục 1 Tương tác bổ sung

giữa các gen không alen

+ Đại diện một nhóm trình bày trước lớp

 nhóm khác bổ sung

- HS ghi nhận nội dung cơ bản

Hoạt động 2 TÌM HIỂU TÁC ĐỘNG CỦA MỘT GEN LÊN NHIỀU TÍNH TRẠNG

4 Củng cố (3’)

Có thể thực hiện các yêu cầu sau tùy thời gian tiết học

1 Tóm tắt nêu ở khung cuối bài

2 Ứng dụng trong thực tế

- Học bài, trả lời câu hỏi cuối bài, giải bài tập

- Giải câu 5 SGK bài 14 đề chuẩn bị cho tiết kế tiếp

TG NỘI DUNG Hoạt động của GIÁO VIÊN Hoạt động của HỌC SINH

5’ II– TÁC ĐỘNG CỦA MỘT GEN

LÊN NHIỀU TÍNH TRẠNG

( tính đa hiệu của gen)

Ví dụ

- Đậu Hà lan- Menđen

+ Thứ hoa tím thì có hạt nâu,

trong nách lá có một chấm đen

+ Thứ hoa trắng thì có hạt màu nhạt, trong

nách lá không có chấm đen

- Ruồi giấm – Moocgan

Gen quy định cánh cụt đồng thời quy định: đốt

thân ngắn, lông cứng hơn, hình dạng cơ quan sinh

dục thay đổi, trứng đẻ ít, tuổi thọ ngắn…

 Khi gen đa hiệu bị đột biến thì

kéo theo sự biến dị ờ một số tính

trạng mà nó chi phối

-GV yêu cầu HS nêu các ví cụ minh họa

- GV treo hình 10.2 SGK 12CB , phân tích

- GV Khi gen đa hiệu bị đột biến thì hậu quả như thế nào ?

- HS độc lập nghiên cứu SGK và trả lời

- Đậu Hà lan- Menđen + Thứ hoa tím thì có hạt nâu, trong nách lá có một chấm đen

+ Thứ hoa trắng thì có hạt màu nhạt, trong nách lá không có chấm đen

- Ruồi giấm – Moocgan Gen quy định cánh cụt đồng thời quy định: đốt thân ngắn, lông cứng hơn, hình dạng cơ quan sinh dục thay đổi, trứng đẻ ít, tuổi thọ ngắn…

- HS ghi nhận nội dung cơ bản