Sinh 12NC_Bai 7

ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NST Tuần : Ngày soạn : I/ Mục tiêu bài học : Học sinh nắm được - Kiến Thức : + Các khái niệm, các dạng, nguyên nhân, cơ chế hình thành, hậu quả và vai trò của lệch b

§ 7 ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NST Tuần :

Ngày soạn :

I/ Mục tiêu bài học : Học sinh nắm được

- Kiến Thức : + Các khái niệm, các dạng, nguyên nhân, cơ chế hình thành, hậu quả và vai trò của lệch bội

+ phân biệt được tự đa bội và dị bội, cơ chế hình thành đa bội, hậu quả và vai trò của đa bội thể

- Kĩ năng : phân tích, tư duy

- Thái độ : nhận thức được biện pháp phòng tránh, giảm thiểu đột biến số lượng NST ở người

II/ Chuẩn bị của giáo viên và học sinh :

1 Giáo viên : Tranh phóng to hình 7.1 và 7.2 SGK + hình 23.2 sinh lớp 9

2 Học sinh : chuẩn bị bài trước khi đến lớp

III/ Phương pháp :

- Hoạt động nhóm

- Thuyết trình

IV/ Các hoạt động dạy học

1 Bước 1 : Ổn định lớp và KTBC :

2 Bước 2: Mở bài : Nếu số lượng NST của SV bị thay đổi có thể dẫn đến hậu quả gì ?

3 Bước 3 : phát triển bài ( nội dung )

ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NST

************

Định nghĩa đột biến số lượng NST: ( SGK ) ? Đột biến số lượng NST là gì? - HS nghiên cứu SGK trả lời

I LỆCH BỘI:

1/ Định nghĩa: ( SGK )

Các dạng:

- 2n – 2: Thể không nhiễm

- 2n + 1: Thể tam nhiễm

- 2n – 1: Thể một nhiễm

- 2n + 2: Thể bốn nhiễm

Cho HS quan sát hình 61 ( SGK cơ bản ) và nhận xét:

? Đặc điểm khác nhau của dạng

đột biến này với bình thường?

? Đặc điểm chung của các dạng?

? Định nghĩa các dạng?

HS quan sát và trả lời độc lập từng HS

6’ 2/ Cơ chế phát sinh, nguyên nhân:

- Nguyên nhân: trong và ngoài môi trường

làm rối

- Cơ chế: Loạn phân li của 1 hoặc 1 số cặp

NST

+ Trong giảm phân: 1 hoặc 1 cặp NST

không phân li  giao tử thừa NST ( n + 1 )

thiếu NST ( n – 1 ) Qua thụ tinh “n” tạo

thành:

? Nguyên nhân?

Hoàn thành các câu hỏi sau vào bảng phụ

1 Tế bào dinh dục 2n giảm phân

bình thường tạo giao tử gì?

2 Khi giảm phân tạo từ 1 hoặc vài

cặp NST không phân li tạo giao tử gì?

3 Nếu các giao tử nàykết hợp

HS nghiên cứu SGK trả lời

HS thảo luận trong 4’ gọi 3 nhóm trình bày ý kiến ( mỗi nhóm có 1’ )

n +1 n – 1

( tam nhiễm )

2n – 1 ( một nhiễm ) + Trong nguyên phân:

Tế bào dinh dưỡng 2n

Giai đoạn phát triển sớm của hợp tử.

 Lệch bội hoặc thể khảm

+ Trong cặp NST giới tính:giao tử chứa 2

cặp NST giới tính hoặc không chứa NST

giưới tính

ĐB

giao tử bình thường ( n ) kết quả tạo thành là gì?

Hoàn thành câu trả lời câu hỏi SGK trong 2’ HS thảo luận theo nhóm nhỏ ( 4 HS )

3/ Hậu quả và vai trò:

- Hậu quả: Mất cân bằng hệ gen  có thể

không sống, giảm sức sống, khả năng sinh

sản

Vd: Hội chứng Đao ( 3 NST 21 ): si đần

Hội chứng Claifhectơ: XXY

- Vai trò:

+ Nguyên liệu cho tiến hoá

+ Chọn giống: đưa các NST mong muốn

vào cơ thể khác Xác định vị trí gen trên

NST

Đọc SGK và hãy cho biết:

? Vai trò và hậu quả của thể lệch

bội?

Nghiên cứu và trả lời câu hỏi

II ĐA BỘI:

1/ Khái niệm: SGK

- Đa bội lẻ: 3n, 5n,

- Đa bội chẳn: 4n, 6n,

? Cho biết khái niệm đa bội? Xem SGK trả lời

3’ 2/ Phân loại:

Tự đa bội Dị đa bội Nguồn

NST Tăng một số nguyên bộ đơn

bội cùng loài

Kết hợp 2 bộ NST 2 loài khác nhau

Quá trình

hình thành

Xảy ra trong giảm phân tạo giao tử trong nguyên phân

Thực hiện lai

xa 2 loài khác nhau

Hoàn thành phiếu học tập trong 3’ Hs hoàn thành trong

3’ Mời 2 nhóm trình bày ( mỗi nhóm 1’ )

3’ 3/ Nguyên nhân, cơ chế:

- Nguyên nhân: ( SGK ) Tác nhân trong &

ngoài làm rối loạn phân li NST

- Cơ chế:

+ Trong giảm phân:

Không phân li

Tế bào 2n Giao tử 2n

Qua thụ tinh:

? Viết sơ đồ hình thành thể tứ bội

4n, 3n ?

HS thảo luận trong nhóm nhỏ 3’ và hoàn thành sơ đồ trên bảng phụ

Giao tử 2n  2n  Thể tứ bội 4n (đa

bội chẳn)

Giao tử 2n  n  Thể tam bội 3n ( đa

bội lẻ )

+ Trong nguyên phân:

Không phân li ở lần

Hợp tử (2n) thể 4n.

nguyên phân đầu tiên

Tế bào Xôma  thể khảm.

? Rút ra cơ chế hình thành thể 4n,

3n?

HS trình bày và nhận xét

4’ 4/ Hậu quả, vai trò:

- Hậu quả:

+ Đa bội lẻ:không có khả năng giảm phân

tạo giao tử bình thường  không sinh sản

hữu tính

+ Đa bội chẳn: có hàm lượng ADN tăng

gấp đôi  quá trình tổng hợp chất hữu cơ

mạnh mẽ  co quan sinh lớn, phát triển

khoẻ, chống chịu tốt

- Vai trò:

+ Đa bội lẻ: Tạo các loại trái cây không

hạt: ổi, nho, dưa hấu,

+ Đa bội chẳn: tạo giống mới

* Đa bội thường gặp ở thực vật, ít gặp ở

động vật

Đọc thông tin SGK và cho biết:

? Hậu quả vai trò của thể đa bội?

? Tìm một số ví dụ về thể đa bội?

Giải thích tại sao?

HS nghiên cứu và trả lời câu hỏi

4 Bước 4: Tổng kết, đánh giá

Hoàn thành 5 câu trắc nghiệm ở phiếu học tập trong 5’.

Câu 1: Phát biểu nào sau đây đúng về thể lệch bội?

a Là những biến đổi về số lượng NST của loài

b Là những biến đổi về số lượng NST ở 1 hoặc 1 cặp nào đó

c Là những biến đổi về số lượng NST ở toàn bộ các NST

d Là những biến đổi tất cả về mặt cấu trúc và số lượng NST của loài

Câu 2: Hội chứng Đao ở người thuộc dạng đột biến thể:

a 2n + 1 b 2n – 1 c 2n – 2 d 2n + 2

Câu 3: Ở ngô 2n = 20 Thể ba nhiễm có số NST là :

a 19 b 20 c 21 d 22

Câu 4: Cà độc dược 2n = 24 có thể có bao nhiêu thể lệch bội khác nhau:

a 24 b 12 c 25 d 19

Câu 5: Tại sao đa số các loại trái cây không hạt thường là

a đột biến lệch bội 2n + 1 b đột biến lệch bội 2n - 1

c thể đa bội lẻ d thể đa bội chẳn

5 Bước 5: Dặn dò bài tập về nhà

1/ Viết sơ đồ hình thành thể lệch bội ở NST giới tính xảy ra đột biến ở nam giới?

2/ Hoàn thành câu hỏi bài tập SGK bài 8 ( xem bảng công thức và sự tạo thành giao tử )