Đề tài này mang đến thông tin một cách khá đầy đủ về ảnh hưởng củadòng điện đối với cơ thể người và những quy định về an toàn điện hiện nay từ đó có phương pháp phòng tránh, hạn chế gây
Trang 1TIỂU LUẬN MÔN AN TOÀN BỨC XẠ VÀ
AN TOÀN ĐIỆN TRONG Y TẾ
Đề tài:
QUY ĐỊNH VỀ AN TOÀN ĐIỆN
Giáo viên hướng dẫn : Thầy Phạm Mạnh Hùng
Sinh viên thực hiện :
Nguyễn Thị Hà 20121623 KT ĐTTT 08 – K57
Trang 2Hà Nội, 12/2015
Nhận xét của giáo viên hướng dẫn:
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
MỤC LỤC
Trang 3MỤC LỤC 3
LỜI NÓI ĐẦU 4
Chương I: Lý thuyết về an toàn điện 5
1.1 Những khái niệm cơ bản về an toàn điện 5
1.2 Điện trở của người 5
1.3 Tác dụng của dòng điện đối với cơ thể người 6
1.4 Ảnh hưởng của thời gian điện giật 7
1.5 Đường đi của dòng điện 8
1.6 Ảnh hưởng của tần số dòng điện 9
1.7 Điện áp cho phép 9
1.8 Các nguy cơ và biện pháp khắc phục 9
Chương II: Quy định về an toàn điện của chính phủ 11
2.1 Quy định chung 11
2.2 An toàn trong sản xuất điện 13
2.3 An toàn trong truyền tải, phân bố điện 14
2.4 An toàn trong sử dụng điện 15
2.5 Tổ chức thực hiện 19
2.6 Điều khoản thi hành 22
PHỤ LỤC 23
Danh mục bảng biểu 23
TÀI LIỆU THAM KHẢO 24
LỜI NÓI ĐẦU
Trang 4Như chúng ta đã biết điện năng rất có ích cho cuộc sống, nhờ có điện
mà cuộc sống của chúng ta trở nên văn minh, hiện đại Ngày nay , diệnnăng đã trở thành một phần thiết yếu của cộc sống hằng ngày Nhưngkhông phải ai cũng hiểu rõ về mối nguy hại mà điện năng có thể đem đếncho con người chúng ta Khi sử dụng và sửa chữa điện cần phải tuân theocác nguyên tắc an toàn điện để tránh sảy ra tai nạn điện Chúng ta luôn nhớrằng “tai nạn do điện sảy ra rất nhanh và vô cùng nguy hiểm, nó có thể gâyhỏa hoạn, làm bị thương hoặc chết người” Việc nâng cao nhận thức của mọingười về mối nguy hiểm mà điện có thể gây ra đối với con người chúng ta làrất cần thiết
Đề tài này mang đến thông tin một cách khá đầy đủ về ảnh hưởng củadòng điện đối với cơ thể người và những quy định về an toàn điện hiện nay
từ đó có phương pháp phòng tránh, hạn chế gây ra các tai nạn không đáng
có đối với con người
Em cảm ơn thầy Phạm Mạnh Hùng đã giúp đỡ em có những kiến thức
bổ ích để thực hiện đề tài Bài tiểu luận không thể tránh khỏi những sai sót,
em mong nhận được góp ý của thầy để được hoàn thiện hơn
Em xin chân thành cảm ơn!
A.
Trang 5Chương I: Lý thuyết về an toàn điện
1.1 Những khái niệm cơ bản về an toàn điện.
- Điện là nguồn năng lượng cơ bản trong các công xưởng, xí nghiệp, từ nông thôn đến thành thị, số người tiếp xúc với điện ngày càng nhiều
- An toàn điện là một trong những vấn đề quan trọng của công tác bảo hộlao động: Những nguyên nhân có thể gây ra tai nạn điện:
Thiếu các hiểu biết về an toàn điện
Không tuân theo các quy tắc về an toàn điện
- Dòng điện có thể làm chết người:
Trường hợp chung: khoảng 100[mA]
Có trường hợp chỉ khoảng (5 - 10)[mA] đã làm chết người (tuỳ thuộc điều kiện nơi xảy ra tai nạn và trạng thái sức khoẻ của nạn nhân)
- Dòng điện đi qua cơ thể con người gây nên phản ứng sinh lý phức tạp như:
Hủy hoại cơ quan thần kinh điều khiển các giác quan bên trong của người, làm tê liệt cơ bắp
Hủy hoại cơ quan hô hấp, sưng màng phổi,
Hủy hoại cơ quan tuần hoàn máu
1.2. Điện trở của người.
- Điện trở của cơ thể người:
Da có điện trở lớn nhất, chủ yếu do trên da có lớp sừng dày
khoảng (0,05 - 0,2) [mm]
Xương có điện trở tương đối lớn
Thịt và máu có điện trở nhỏ
- Điện trở của người rất không ổn định và phụ thuộc:
Trạng thái sức khoẻ của cơ thể, trạng thái thần kinh của người
Môi trường xung quanh
Trang 6 Điều kiện tổn thương
1.3. Tác dụng của dòng điện đối với cơ thể người.
Khi con người tiếp xúc với mạng điện, sẽ có dòng điện chạy qua người
và dòng điện sẽ tác dụng vào cơ thể người Dòng điện là yếu tố vật lý trựctiếp gây ra tổn thương khi bị điện giật Điện trở của thân người, điện áp đặtvào người chỉ làm biến đổi trị số dòng điện mà thôi Mức độ nguy hiểm củađiện giật tuỳ theo:
- Biên độ dòng điện (trị số dòng điện)
- Tần số dòng điện
- Đường đi của dòng điện
- Thời gian tồn tại điện giật
- Tình trạng sức khỏe (hoàn cảnh xảy ra tai nạn và phản xạ của nạnnhân)
Bảng 1: Ngưỡng giá trị dòng điện I ng giới hạn gây tác hại lên cơ thể người.
I ng,[mA] Tác hại đối với người
Điện xoay chiều AC, f = (50
-60)[Hz]
Điện một chiềuDC
0,6 - 1,5 Bắt đầu thấy tê Chưa có cảm
8 - 10 Tay không rời vật có điện Nóng tăng dần
20 - 25 Tay không rời vật có điện, bắt Bắp thịt co và
Trang 7Hô hấp tê liệt
1.4. Ảnh hưởng của thời gian điện giật.
Thời gian điện giật càng lâu, điện trở người càng bị giảm xuống vì lớp da
bị nóng dần lên và lớp sừng trên da bị chọc thủng ngày càng tăng dần Và như vậy tác hại của dòng điện với cơ thể người càng tăng lên
Khi dòng điện tác động trong thời gian ngắn, thì tính chất nguy hiểm phụ thuộc vào nhịp tim đập Mỗi chu kỳ giãn của tim kéo dài độ 1 giây
Trong chu kỳ có khoảng 0,1 sec tim nghỉ làm việc (giữa trạng thái co và giãn) và ở thời điểm này tim rất nhạy cảm với dòng điện đi qua nó
Nếu thời gian dòng điện qua người lớn hơn 1 giây thế nào cũng trùng vớithời điểm nói trên của tim Thí nghiệm cho thấy rằng dù dòng điện lớn (gần bằng 10 mA) đi qua người mà không gặp thời điểm nghỉ của tim cũng không
bị tê liệt
Trang 8Tuy nhiên, không nên kết luận điện áp cao không nguy hiểm vì dòng điện lớn này qua cơ thể trong thời gian ngắn nhưng có thể đốt cháy nghiêm trọng và làm chết người Hơn nữa khi làm việc trên cao do phản xạ mà dể bị rơi xuống đất rất nguy hiểm.
Trang 9Thời gian và điện áp điện giật (xem bảng 5.2): (theo quy định của Uỷ
ban điện quốc tế IEC).
Bảng 2: Điện áp và thời gian tiếp xúc cho phép.
1.5. Đường đi của dòng điện
- Đường đi của dòng điện qua người: người ta đo phân lượng dòng điệnqua tim người để đánh giá mức độ nguy hiểm của các con đường dòngđiện qua người
- Qua thí nghiệm nhiều lần và có kết quả sau:
Bảng 3 : Dòng điện qua tim
Dòng điện đi sẽ có % dòng điện tổng đi
qua
tayphải
Trang 10chân Chân 0,4%
tay trái Chân 3,7%
1.6. Ảnh hưởng của tần số dòng điện.
- Tổng trở cơ thể người giảm xuống đối với tần số dòng điện tăng Tuynhiên, trong thực tế thì ngược lại, tần số càng tăng thì công suất hiệudụng càng giảm, mức độ nguy hiểm càng giảm
- Tần số điện lực (50 - 60)[Hz] là nguy hiểm Khi trị số của tần số bé hoặclớn hơn trị số nói trên mức độ nguy hiểm sẽ giảm xuống
1.7. Điện áp cho phép.
- Dự đoán trị số dòng điện an toàn cho phép qua người trong nhiều trườnghợp không làm được
- Xác định giới hạn an toàn cho người không dựa vào “dòng điện an toàn”
mà phải theo “điện áp cho phép”
- Thường dùng tiêu chuẩn “điện áp cho phép”, vì mỗi mạng điện lực quốcgia có một điện áp tương đối ổn định
- Tiêu chuẩn điện áp cho phép ở mỗi nước mỗi khác:
Bảng 4: Tiêu chuẩn điện áp cho phép ở các quốc gia.
Quốc gia Điện áp cho phép
Nga 65, 36, 12 [V] tuỳ môi trường làm việc
Việt nam 42[V] xoay chiều;
110 ] một chiều
Trang 111.8. Các nguy cơ và biện pháp khắc phục
- Dây dẫn và các bộ phận có tích điện:
Dây dẫn hư hỏng hoặc nhiễm điện phải được thay thế và bảo vệ
Những chỗ hở nối với “bus bars” có tích điện trong bảng điện phảiđược bảo vệ
Những hộp chức năng và đường ra phải được bọc kín
Thiết bị hay các bộ phận kim loại phải được nối đất
- Thiết bị điện:
Thiết bị bị hư hỏng phải được thay thế
Tất cả mọi thiết bị đều phải được bảo vệ tránh gây thiệt hại vềthể chất
Các thiết bị đặt tại nơi ẩm ướt phải có thiết bị bảo vệ đặc biệt
Mạch điện không được quá tải
- Các vấn đề về nối đất:
Các đầu ra của điện cực phải được lắp đặt đúng quy cách, nghĩa
là, không có “cực đảo ngược” giữa tiếp đất và dây trung tính
Tất cả phích cắm của thiết bị phải có chân nối đất
Tất cả dụng cụ cầm tay dùng điện phải được nối đất và nắp máykhông được tiếp/nhiễm điện
- Hộp ngắt dòng (hộp cầu giao điện):
Phải được ghi đủ số liệu điện thế và dòng điện
Tất cả mọi mạch điện phải được ghi mục đích sử dụng, và chỉ ra
vị trí “Bật” và “Ngắt”
Tất cả hộp ngắt điện phải có khoảng có chiều mặt trước 92centimeters (36 inches) và 19 centimeters (7.5 inches) tại cácmặt khác
- Các vấn đề về dây điện mềm:
Dây mềm (như dây điện kéo dài) không được sử dụng thay chodây cố định bởi vì những dây như thế có thể gây điện giật, có
Trang 12nhiệt độ cao, và có thể trở thành mối nguy cơ cho người lao độngvấp ngã.
Dây mềm không được chạy trong tường, cửa, hoặc trần nhà
Dây mềm không được dấu trong tường hoặc trần nhà
Dây mềm phải được kiểm tra thường xuyên xem có bị đứt hoặc
hư hỏng không, và loại trừ khỏi nhiệm vụ
Dây mềm phải có chữ “tránh căng thẳng” tại hộp nối hoặc cóthiết bị tránh gây hư hỏng cho dây và tiếp xúc với dây dẫn điện
Chương II: Quy định về an toàn điện của
chính phủ
2.1 Quy định chung
Điều 1 Nghị định này quy định về an toàn điện trong sản xuất, truyền tải,
phân phối và sử dụng điện nhằm đảm bảo an toàn đối với con người, cáctrang thiết bị và công trình điện
Điều 2 Nghị định này áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân hoạt động điện
lực, sử dụng điện, chế tạo thiết bị điện và các tổ chức, cá nhân liên quankhác trên lãnh thổ Việt Nam Trường hợp các điều ước quốc tế mà Cộng hoà
xã hội chủ nghĩa Việt Nam ký kết hoặc gia nhập có quy định khác thì ápdụng điều ước đó
Điều 3 Trong Nghị định này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau:
1 Lưới điện bao gồm các đường dây dẫn điện, trạm biến áp và các công
trình, thiết bị phụ trợ khác liên kết với nhau để thực hiện quá trình truyền tải,phân phối điện
2 Điện cao áp là điện áp từ 1.000 V trở lên.
3 Điện hạ áp là điện áp dưới 1.000 V.
Trang 134 Thiết bị điện là các máy móc dùng để sản xuất, biến đổi, phân phối, đo lường, bảo vệ và tiêu thụ năng lượng điện.
5 Thiết bị bảo vệ là thiết bị tự động cắt mạch điện trong chế độ làm việc
không bình thường
6 Dụng cụ điện là những công cụ cầm tay có sử dụng điện.
7 Biển báo an toàn về điện là các biển báo có chữ và dấu hiệu có điện áp
đặt trên các kiến trúc xây dựng của công trình điện hoặc các thiết bị, dụng
cụ điện để báo cho người tránh khỏi nguy hiểm do điện gây ra khi vận hành,làm việc và đi qua gần các thiết bị đó
8 Nối đất là nối các bộ phận bằng kim loại của thiết bị điện, các bộ phận
bằng kim loại của các thiết bị khác hoặc các kết cấu bằng kim loại với trang
bị nối đất
9 Nối “không” bảo vệ là nối các bộ phận bằng kim loại lúc bình thường
không có chức năng dẫn điện của thiết bị điện, các bộ phận bằng kim loạicủa các thiết bị khác hoặc các kết cấu bằng kim loại với dây trung tính đãnối đất trực tiếp của nguồn điện
10 Máy thủy điện cực nhỏ là máy phát điện chạy bằng sức nước có công
suất từ 1.000 W/tổ máy trở xuống
11 Sử dụng điện làm phương tiện bảo vệ trực tiếp là dùng nguồn điện có
mức điện áp thích hợp đấu nối trực tiếp vào hàng rào, vật cản, vật che chắncủa khu vực hoặc đối tượng được bảo vệ (sau đây gọi chung là hàng rào bảovệ) Khi đối tượng cố ý xâm phạm vào khu vực hoặc đối tượng được bảo vệ
và tiếp xúc trực tiếp với hàng rào bảo vệ sẽ bị điện giật, đồng thời hệ thốngbảo vệ phát tín hiệu báo động cho người bảo vệ khu vực đó biết
Điều 4 Việc thiết kế, chế tạo thiết bị, xây dựng công trình điện phải thực
hiện theo Quy phạm, Tiêu chuẩn Việt Nam, các quy định trong Nghị định nàyhoặc các tiêu chuẩn quốc tế phù hợp được cơ quan có thẩm quyền của Việt
Trang 14Nam công nhận và phải đảm bảo đồng bộ các yêu cầu về an toàn sau đây:
an toàn về điện; an toàn về kiến trúc xây dựng; an toàn về công nghệ sửdụng nguồn năng lượng sơ cấp (nước, than, dầu mỏ, khí đốt thiên nhiên vàcác dạng năng lượng khác); an toàn về phòng chống cháy nổ; an toàn vềmôi trường sinh thái và vệ sinh lao động
Điều 5.
1 Các thiết bị điện, dụng cụ điện khi xuất xưởng phải có chứng chỉ chấtlượng hoặc có nhãn mác đăng ký chất lượng phù hợp với những tiêu chuẩn,quy định của pháp luật và phải có bản hướng dẫn sử dụng kèm theo về cácthông số kỹ thuật, tính năng, tác dụng cũng như các điều cần lưu ý khác đểhướng dẫn người tiêu dùng phòng tránh sự cố và tai nạn điện
2 Các công trình điện chỉ được đưa vào sử dụng sau khi đã được thửnghiệm, hiệu chỉnh, nghiệm thu đạt tiêu chuẩn chất lượng an toàn
Trang 152.2 An toàn trong sản xuất điện
Điều 6 Các nhà máy điện, trạm phát điện phải được bảo vệ nghiêm ngặt,
xung quanh phải có tường rào bảo vệ, biển báo an toàn về điện, về phòngcháy, chữa cháy theo quy định; những người không có nhiệm vụ không đượcphép vào nhà máy điện, trạm phát điện
Điều 7 Phòng đặt thiết bị điện phải đảm bảo an toàn về phòng, chống cháy
nổ; có biển báo khu vực nguy hiểm; có hệ thống chiếu sáng đầy đủ; có hệthống thông gió để làm mát thiết bị, cửa thông gió phải có lưới bảo vệ chống
sự xâm nhập của các loài động vật, hạn chế tối đa ảnh hưởng xấu của môitrường (bụi, ẩm, hoá chất); có đường thoát hiểm khi xảy ra sự cố cháy, nổ
Điều 8 Đối với các thiết bị đặt chung trong một phòng, tuỳ theo đặc tính kỹ
thuật và yêu cầu bảo vệ của từng loại thiết bị, phải đặt lưới bảo vệ, váchngăn và treo biển báo an toàn Phải đảm bảo khoảng cách an toàn từ lướibảo vệ hoặc vách ngăn đến phần mang điện của thiết bị không được nhỏhơn khoảng cách quy định trong Quy phạm trang bị điện
Điều 9 Đối với các máy điện quay, hộp đấu cáp phải có nắp đậy được bắt
chặt, chèn kín tránh bụi, hơi nước, hoá chất xâm nhập; vành góp, chổi than,quạt làm mát phải có nắp, lưới bảo vệ
Điều 10 Tại các khu vực có chất dễ cháy, nổ, hệ thống điện phải được thiết
kế, lắp đặt theo quy định về an toàn phòng, chống cháy nổ; chỉ được sửdụng loại thiết bị, dụng cụ phòng chống cháy, nổ chuyên dùng
Điều 11 Hệ thống cáp dẫn điện trong nhà máy điện, trạm phát điện phải
đảm bảo các quy định về an toàn sau đây:
1 Cáp điện phải được sắp xếp trật tự theo chủng loại, tính năng kỹ thuật,cấp điện áp và được đặt trên các giá đỡ theo đúng quy định Cáp dẫn điện điqua khu vực có ảnh hưởng của nhiệt độ cao phải được cách nhiệt và đi trongống bảo vệ
Trang 162 Hầm cáp, mương cáp phải có nắp đậy kín, thoát nước tốt, bảo quản sạch
sẽ, khô ráo Không được để nước, dầu, hoá chất, tạp vật tích tụ trong hầm,mương cáp
Riêng với hầm cáp còn phải có tường ngăn để tránh hỏa hoạn lan rộng; có
hệ thống báo cháy và chữa cháy tự động, hệ thống đèn chiếu sáng sử dụngđiện áp an toàn phù hợp với tiêu chuẩn, quy phạm hiện hành
Điều 12 Hệ thống chống sét, nối đất trong nhà máy điện, trạm phát điện,
trạm phân phối điện phải được lắp đặt đúng thiết kế và được kiểm tranghiệm thu, kiểm tra định kỳ theo đúng "Tiêu chuẩn Việt Nam - Quy phạmnối đất và nối “không” các thiết bị điện"
Điều 13 Đối với các máy thuỷ điện cực nhỏ, các máy phát điện di động,
phải tuân theo các quy định về an toàn khi sử dụng máy của nhà chế tạo vàphải thường xuyên kiểm tra cách điện; công suất thiết bị tiêu thụ điện, dâydẫn điện phải có tiết diện phù hợp với công suất của máy nhưng không đượcnhỏ hơn 2,5mm2 Nghiêm cấm dùng dây trần làm dây dẫn điện
2.3 An toàn trong truyền tải, phân bố điện
Điều 14.
1 Chủ công trình lưới điện phải chịu trách nhiệm:
a) Đặt biển báo an toàn về điện tại các trạm điện, cột điện;
b) Sơn màu và đặt đèn tín hiệu tại các vị trí cột có độ cao đặc biệt theo quyđịnh của pháp luật về bảo vệ an toàn lưới điện cao áp
2 Ở các vị trí giao chéo giữa đường dây dẫn điện cao áp trên không, đườngcáp điện ngầm với đường sắt, đường bộ, đường thuỷ nội địa, việc đặt vàquản lý biển báo, biển cấm vượt qua đối với phương tiện vận tải thực hiệntheo quy định của Bộ Giao thông vận tải Chủ đầu tư công trình xây dựngsau phải chịu chi phí cho việc đặt biển báo, biển cấm này
Điều 15 Khi bàn giao công trình lưới điện, chủ đầu tư công trình phải giao
cho đơn vị quản lý vận hành lưới điện đầy đủ các tài liệu kỹ thuật, biên bản