Kieân thöùc: Hóc xong baøi naøy, hóc sinh caăn: - Giại thích ñöôïc caùc cô cheâ phaùt sinh bieân dò toơ hôïp.. Baøi môùi: Hoát ñoông 1: Tìm hieơu caùch táo gioâng thuaăn döïa tređn nguoă
Trang 1Trần Thanh Hiệp
Tuaăn: Ngaøy soán:
Tieât:
CHÖÔNG IV: ÖÙNG DÚNG DI TRUYEĂN HÓC
BAØI 18: CHÓN GIOÂNG VAÔT NUOĐI VAØ CAĐY TROĂNG DÖÏA TREĐN NGUOĂN BIEÂN DÒ TOƠ HÔÏP
I MÚC TIEĐU BAØI HÓC
1 Kieân thöùc:
Hóc xong baøi naøy, hóc sinh caăn:
- Giại thích ñöôïc caùc cô cheâ phaùt sinh bieân dò toơ hôïp
- Giại thích ñöôïc theâ naøo laø öu theâ lai vaø cô sôû khoa hóc cụa öu theâ lai cuõng nhö phöông phaùp táo öu theâ lai
2 Kó naíng:
- Phađn tích, so saùnh, tö duy
3 Thaùi ñoô:
- Bạo veô gioâng vaôt nuođi cađy troăng
II PHÖÔNG PHAÙP: Hoûi ñaùp, dieên giạng
III PHÖÔNG TIEÔN
1 Chuaơn bò cụa GV :
- Tranh phoùng to hình 18.1 ñeân 18.3 SGK, moôt soâ ví dú veă öu theâ lai
2 Chuaơn bò cụa HS : Moôt soâ teđn gioâng naíng suaât cao maø ñòa phöông hieôn coù.
IV TIEÂN TRÌNH TOƠ CHÖÙC DÁY HÓC
1 OƠn ñònh lôùp: Kieơm tra só soẫ hóc sinh.
2 KT baøi cuõ:
- Haøy trình baøy ñònh luaôt Hacñi - Vanbec vaø cho bieât ñieău kieôn ñeơ quaăn theơ ñát tráng thaùi cađn baỉng
- Baøi taôp soâ 2 SGK trang 73
3 Baøi môùi:
Hoát ñoông 1: Tìm hieơu caùch táo gioâng thuaăn döïa tređn nguoăn bieân dò toơ hôïp
NOÔI DUNG HOÁT ÑOÔNG GIAÙO VIEĐN HOÁT ÑOÔNG HÓC SINH
I Táo gioâng thuaăn döïa tređn
nguoăn bieân dò toơ hôïp:
- Lai caùc gioâng thuaăn chụng ñeơ táo
ra nhöõng toơ hôïp gen mong muoân
- Nhöõng caù theơ coù toơ hôïp gen
mong muoân seõ ñöôïc cho thú phaân
hoaịc giao phoâi gaăn ñeơ táo ra gioâng
thuaăn chụng
VD: Hình 18.1 – 2 SGK
- Cho hóc sinh tìm hieơu caùc kieân thöùc veă cô cheâ phaùt sinh bieân dò toơ hôïp
- Muoân táo ra gioâng thuaăn chụng thì laøm caùch naøo?
- Treo hình 18.1 – 2 SGK phoùng to leđn bạng sau ñoù cho hóc sinh phađn tích
- Giại thích cho hóc sinh thaây ñöôïc caùch naøy khođng ñoøi hoûi kó thuaôt phöùc táp nhöng maât raât nhieău thôøi gian vaø cođng sôùc ñeơ ñaùnh giaù töøng toơ hôïp gen cuõng nhö duy trì gioâng thuaăn chụng
- Tìm hieău lái cô cheâ phaùt sinh bieân dò toơ hôïp
+ BDTH laø söï sai khaùc giöõa con caùi vôùi boâ mé vaø vôùi anh chò em cuøng boâ mé
+ Cô cheâ phaùt sinh laø do toơ hôïp lái caùc gen cụa boâ vaø mé ( lai gioâng)
- Cho giao phoâi caôn huyeât hoaịc töï thú phaân baĩt buoôc
- Phađn tích hình 18.1 – 2 SGK
Trang 2Trần Thanh Hiệp
Hoạt động 2: Tìm hiểu cách tạo giống lai có ưu thế lai cao
NỘI DUNG HOẠT ĐỘNG GIÁO VIÊN HOẠT ĐỘNG HỌC SINH
II Tạo giống lai có ưu thế lai
cao
1 Khái niệm ưu thế lai: Hiện
tượng con lai có năng suất, sức
chống chịu, khả năng sinh trưởng
và phát triển cao vượt trội so với
các dạng bố mẹ được gọi là ưu thế
lai
2 Cơ sở di truyền của ưu thế lai:
Con lai có nhiều kiểu gen dị hợp
tử khác nhau có kiểu hình vượt trội
nhiều mặt so với các dạng bố mẹ
có nhiều kiểu gen ở trạng thái
đồng hợp
VD: Ở cây thuốc lá kiểu gen:
+ AA: chịu nhiệt độ đến 350 C
+ aa: chịu lạnh đến 100 C
+ Aa: chịu được nhiệt độ từ 100 C
đến 350 C
3 Phương pháp tạo ưu thế lai:
- Tạo ra những dòng thuần chủng
khác nhau
- Lai các dòng thuần chủng khác
nhau với nhau để tìm ra tổ hợp lai
tốt nhất
* Một vài thành tựu ứng dụng ưu
thế lai trong sản xuất nông nghiệp
ở Việt Nam:
- Tạo ra được giống lúa laicó năng
suất cao
- Ưu thế lai là gì? Cho ví dụ minh
họa
- VD:
PTC AABBDD x aabbdd ↓
F1 AaBbDd Kiểu gen AaBbDd tốt hơn kiểu
gen
aabbdd
AABBDD
- Thế nào là giả thuyết siêu trội?
- Hãy cho biết cách tạo ra ưu thế lai?
- Tại sao người ta không dùng con lai để làm giống?
- Hãy cho biết ưu và nhược điểm của phương pháp tạo giống lai có
ưu thế lai cao?
- Gọi HS nêu một vài thành tựu tạo giống vật nuôi và cây trồng có
ưu thế lai cao ở Việt Nam và trên thế giới ?
- Chú ý giống lúa lai không được dùng lại để làm giống cho vụ sau
vì thế hệ sau sẽ bị phân tính
- Trả lời theo SGK: hiện tượng con lai có năng suất, sức chống chịu, khả năng sinh trưởng và phát triển cao vượt trội so với các dạng bố mẹ được gọi là ưu thế lai
- VD: Bò lai sind
- Con lai có nhiều kiểu gen dị hợp tử khác nhau có kiểu hình vượt trội nhiều mặt so với các dạng bố mẹ có nhiều kiểu gen ở trạng thái đồng hợp
- Tạo ra những dòng thuần chủng khác nhau
- Lai các dòng thuần chủng khác nhau với nhau
- Vì ưu thế lai biểu hiện cao nhất ở
F1 và sau đó sẽ giảm dần qua các thế hệ
- Tạo ra giống có chất lượng vượt trội Nhưng đòi hỏi tốn nhiều thời gian và công sức để tạo được tổ hợp lai có ưu thế lai tốt nhất
- Kể một vài thành tựu ưu thế lai: + Giống lúa lai HYT56
+ Lợn Ỉ Móng Cái x Lợn Đại Bạch tạo lợn có tỉ lệ nạc trên 40% + Bò vàng Thanh Hóa lai với bò Hônsten Hà Lan cho F1 chịu được khí hậu nóng, sản xuất 1000kg sữa/năm
+ Bò cỏ lai với bò Sind cho ra bò lai Sind có tầm vóc lớn…
4 Củng cố: Gọi học sinh lần lượt trả lời các câu hỏi trong SGK
5 Dặn dò: Tìm hiểu lại các tác nhân gây đột biến và giải thích quy trình tạo giống bằng phương pháp
gây đột biến So sánh sự khác nhau giữa cây tứ bội với cây lưỡng bội