Sinh 12CB_Bai 5

Trường THPT Trà Ôn Giáo án Sinh học 11 – Nâng caoBài 5: NHIỄM SẮC THỂ VÀ ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ I.. Học sinh: • Trả lời câu hỏi cuối bài tiết trước vào tập bài tập.. Mở rộng và

Trường THPT Trà Ôn Giáo án Sinh học 11 – Nâng cao

Bài 5: NHIỄM SẮC THỂ

VÀ ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ

I Mục tiêu:

1 Kiến thức:

• Cấu trúc siêu hiển vi của NST và hình thái NST

• Các dạng ĐB cấu trúc NST, hậu quả và ý nghĩa

2 Kĩ năng:

• Quan sát, phân tích hình ảnh

• Hoạt động thảo luận nhóm, tự chốt lại nội dung kiến thức

3 Thái độ:

• Học tập nghiêm túc, hoạt động tích cực

• Có quan niệm đúng đắn về các hiện tượng tự nhiên

II Chuẩn bị:

1 Giáo viên:

• Tranh phóng to hình 5.1, 5.2 trang 23, 24 - SGK

2 Học sinh:

• Trả lời câu hỏi cuối bài tiết trước vào tập bài tập

• Quan sát tìm hiểu nội dung hình 5.1, 5.2 trang 23, 24 – SGK

III Phương pháp:

• Vấn đáp

• Thuyết trình

• Thảo luận nhóm

IV Tiến trình tiết dạy:

1 Ổn định, kiểm diện (1’)

2 Kiểm tra bài cũ: (6’)

Sử dụng câu hỏi và nội dung bài trước

3 Giới thiệu bài mới: (30’)

Hoạt động 1: Tìm hiểu đại cương về NST.

I Hình thái và cấu trúc

NST:

1 Hình thái NST ở SV

nhân thực.

+ NST đặc trưng cho loài về hình

thái, số lượng và cấu trúc

+ NST có hình dạng đặc trưng

được nhìn thấy rõ nhất ở kì giữa

của phân bào khi NST xoắn cực

đại

+ Mỗi NST đều có 1 tâm động và 2

đầu mút (NST đơn), 2 crômatit

(NST kép)

+ NST tồn tại từng cặp tương đồng

gồm NST thường và NST giới

tính

2 Cấu trúc siêu hiển vi

Cho học sinh quan sát tranh 5.1 trang 23

Hỏi: Nêu đặc trưng của NST

Hỏi: NST được nhìn thấy rõ nhất ở kì nào của phân bào? Tại sao?

Hỏi: NST tồn tại như thế nào trong nhân tế bào mà người ta thường kì hiệu bộ NST lưỡng bội của loài là 2n?

Mở rộng và lấy ví dụ minh họa

Quan sát và mô tả hình thái của NST theo hướng dẫn của giáo viên

Vận dụng kiến thức đã học

để trả lời

Chú ý theo dõi và ghi nhận

Suy nghĩ trả lời

Chú ý theo dõi và ghi nhận

Trường THPT Trà Ôn Giáo án Sinh học 11 – Nâng cao

của NST.

+ ADN + protein histon → NST

+ NST có cấu trúc xoắn qua nhiều

mức khác nhau giúp NST có thể

xếp gọn trong nhân tế bào cũng

như giúp điều hòa hoạt động của

các gen và NST dễ dàng di chuyển

trong quá trình phân bào

về NST giới tính

Yêu cầu học sinh quan sát hình 5.2 và mô tả cấu trúc siêu hiển

vi của NST

Đánh giá hoạt động của học sinh

Cho học sinh ghi nhận nội dung

Hướng dẫn học sinh thực hiện câu lệnh trang 24

Quan sát, thảo luận nhóm

mô tả theoo yêu cầu của giáo viên

Đại diện nhóm báo cáo và nhận xét bổ sung

Ghi nhận nội dung bài

Mô tả sự thay đổi hình thái của NST qua các kì nguyên phân

Hoạt động 2: Tìm hiểu đột biến cấu trúc NST.

II Đột biến cấu trúc NST.

1 Mất đoạn.

- NST có một đoạn bị mất không

chứa tâm động

- Thường gây chết hoặc giảm

sức sống

- VD: Ở người, mất đoạn NST

22 gây ung thư máu ác tính

- Có thể gây ĐB mất đoạn nhỏ

để loại bỏ gen xấu

2 Lặp đoạn.

- Một đoạn NST được lặp lại 1

hay nhiều lần

- Tăng, giảm cường độ biểu hiện

tính trạng

- VD: Ở đại mạch, lặp đoạn làm

tăng hoạt tính của enzim

amilaza

3 Đảo đoạn.

- Một đoạn NST đứt ra đảo

ngược 1800 và gắn lại vị trí cũ

- Có thể gây hại, làm giảm khả

năng sinh sản nhưng phần lớn

là ít ảnh hưởng đến sức sống

- Tạo nguồn nguyên liệu cho quá

trình tiến hóa

4 Chuyển đoạn.

- Trao đổi đoạn trong 1 NST

hoặc giữa các NST không

tương đồng

- Làm giảm khả năng sinh sản

- Giúp phòng trừ sâu hại Có vai

trò quan trọng trong hình thành

loài mới

Yêu cầu học sinh nêu tên 4 dạng ĐB cấu trúc NST

Yêu cầu học sinh trình bày kết quả ghi trong phiếu học tập đã được giáo viên hướng dẫn làm

ở nhà

Chính xác hóa nội dung phiếu học tập

Hướng dẫn học sinh đánh giá chéo lẫn nhau

Diễn giảng thêm về hậu quả và ứng dụng của từng dạng đột biến

Nêu tên 4 dạng ĐB cấu trúc NST

Trình bày nội dung phiếu học tập Trao đổi chéo bài với nhau

Sửa nội dung vào tập bài học

Đánh giá cho điểm phiếu học tập theo hướng dẫn

Chú ý theo dõi và ghi nhận

3 Cũng cố (6’):

Trường THPT Trà Ôn Giáo án Sinh học 11 – Nâng cao

• Hướng dẫn học sinh trả lời câu hỏi cuối bài

• Cho học sinh tự trình bày cấu trúc siêu hiển vi của NST theo tranh

• Yêu cầu học sinh trả lời 5 câu hỏi trắc nghiệm

1 Đột biến nào sau đây làm tăng hoạt tính của enzim amilaza ở đại mạch ?

A. Đảo đoạn NST

B. Chuyển đoạn NST

C. Lặp đoạn NST

D. Mất đoạn NST

2 Hiện tượng nào sau đây không phải là đột biến chuyển đoạn NST ?

A. Trao đổi gen tương ứng giữa crômatit trong cùng cặp NST tương đồng

B. Chuyển đoạn gen từ vị trí này sang vị trí khác trong cùng 1 NST

C. Một đoạn NST được chuyển sang gắn ở một NST khác

D. Cả 3 hiện tượng trên

3 Hiện tượng lặp đoạn NST sẽ dẫn đến:

A Gây chết

B Không ảnh hưởng đến kiểu hình do không mất chất liệu di truyền

C Có thể làm tăng hay giảm độ biểu hiện của tính trạng

D Gia tăng kích thước của tế bào, làm cơ thể lớn hơn bình thường

4 Bệnh ung thư máu ở người có thể do đột biến nào sau đây tạo ra ?

A Lặp đoạn trên NST thường

B Mất đoạn trên NST số 21, 22

C Lặp đoạn trên NST giới tính X

D Mất đoạn trên NST giới tính Y

5 1 NST kép có hình dạng:

A Một tâm động ở giữa và 2 đầu mút

B 2 Crômatit dính nhau ở tâm động

C Không có cấu trúc Crômatit

D Đặc trưng ở tất cả các kì phân bào

4 Dặn dò (2’):

• Trả lời câu hỏi cuối bài vào tập bài tập

• Quan sát và phân tích hình 6.1, 6.2 và 6.3

Phiếu học tập:

Mất đoạn

Lặp đoạn

Đảo đoạn

Chuyển đoạn