Hội thảo môn toán ( Nam định 12-2008)

I/ Lý do chọn đề tài:Như chúng ta đã biết dạy học Toán ở tiểu học nhằm giúp học sinh: Có những kiến thức cơ bản ban đầu về số học các số tự nhiên, phân số, số thập phân; các đại lượng th

C¸c thÇy c« gi¸o

I/ Lý do chọn đề tài:

Như chúng ta đã biết dạy học Toán ở tiểu học nhằm giúp học sinh:

Có những kiến thức cơ bản ban đầu về số học các số tự nhiên, phân số,

số thập phân; các đại lượng thông dụng; một số yếu tố hình học và thống

kê đơn giản Giải được các bài toán đơn giản có ứng dụng nhiều trong

thực tế xây dựng nền móng toán học để các em học tiếp lên các bậc học trên đồng thời ứng dụng thiết thực trong cuộc sống hàng ngày của các em Góp phần bước đầu phát triển năng lực tư duy, khả năng suy luận hợp lý

và diễn đạt đúng (nói và viết) cách phát hiện và cách giải quyết các vấn đề đơn giản, gần gũi trong cuộc sống; kích thích trí tưởng tượng, gây hứng thú học tập toán; góp phần hình thành bước đầu phương pháp tự học và

làm việc có kế hoạch, khoa học, chủ động, linh hoạt, sáng tạo

Để giúp học sinh đạt được mục đích trên, giáo viên cần thiết phải có

nhiều yếu tố, trong đó yếu tố quan trọng là phương pháp dạy học

Trong đó việc dạy đọc viết số là một trong những nhiệm vụ quan trọng

và quyết định trong việc học toán của các em học sinh Đối với tiểu học tư duy của các em đang dần dần chuyển từ trực quan sinh động sang tư duy

tư duy của các em chưa thực sự hình tượng các vấn đề phức tạp, do vậy

việc đọc, viết số là một trong những vấn đề lại hiệu quả cao trong việc học

toán cho các em

Có nhiều biện pháp giúp học sinh đọc viết đúng các số có nhiều chữ

số phù hợp với đặc điểm tư duy của học sinh bậc tiểu học, đem lại niềm

vui và hứng thú trong học toán của học sinh

Chính vì vậy, mà trong chuyên đề này tôi chọn đề tài

( Rèn kỹ năng đọc, viết số có bốn chữ số cho học sinh lớp 3)

để làm đề tài nghiên cứu của mình để trao đổi với các thầy cô giáo, cùng các đồng chí và các bạn

II/Cơ sở lý luận và thực tiễn của việc dạy đọc, viết số có bốn chữ số

Bậc tiểu học tạo ra những cơ sở ban đầu rất cơ bản và bền vững cho trẻ em tiếp tục học lên bậc học trên; hình thành những cơ sở ban đầu, đường nét ban đầu của nhân cách Những gì thuộc về tri thức và kỹ năng, về hành vi

và tình người được hình thành và định hình ở học sinh tiểu học sẽ theo suốt cuộc đời mỗi người (như chữ viết, như kĩ năng thực hiện các

phép tính, như kĩ năng ứng xử trong cuộc sống thường ngày )

Trong đó kĩ năng học toán và giải toán là một nội dung quan trọng trong việc học tập và cuộc sống mỗi con người Đồng thời Toán học

là

một môn công cụ để học các môn học khác, phục vụ trực tiếp cuộc sống

của con người

Việc lĩnh hội kiến thức, kỹ năng toán và đọc, viết số có bốn chữ số là yêu cầu cơ bản của học sinh học tập bộ môn Toán Để giải quyết yêu cầu

cơ bản trên Học sinh không chỉ nghe đọc mẫu mà phải được tham gia

hoạt động, thực hành, rèn luyện kỹ năng đọc, viết số có bốn chữ số

Do vậy trong việc dạy toán cho học sinh người giáo viên cần phải dạy cho học sinh phương pháp học toán, phương pháp thực hành rèn

luyện

kỹ năng đọc, viết số có bốn chữ số

Đọc, viết số là cơ sở giúp học sinh học môn toán Do đó đòi hỏi học sinh

phải được trang bị kiến thức về đọc, viết số một cách cơ bản, có

Hệ thống kiến thức đọc, viết số được sắp xếp xen kẽ với các mạch kiến thức cơ bản khác của môn Toán bậc tiểu học

Đọc, viết số ở bậc tiểu học, học sinh vừa thực hiện nhiệm vụ củng cố

kiến thức toán học đã lĩnh hội, đồng thời vận dụng kiến thức ấy vào đọc, viết, so sánh các số, thực hiện các phép tính

Dạy học toán ở tiểu học nhằm giúp học sinh biết cách vận dụng những kiến thức về toán vào các tình huống thực tiễn đa dạng, phong phú và những vấn đề thường gặp trong cuộc sống Nhờ học toán học sinh có

điều kiện rèn luyện và phát triển năng lực tư duy, rèn luyện phương pháp suy luận và những phẩm chất cần thiết của người lao động mới

III/ Khảo sát thực tiễn việc dạy đọc, viết số có bốn chữ số cho

học sinh lớp 3 A trường tiểu học B Trực đại.

Trong hoạt động dạy học, nhà trường luôn lấy học sinh làm trung tâm, áp dụng các phương pháp dạy học phát huy tính tích cực của học sinh Trong đó môn Toán là môn học được giáo viên và học sinh trong

trường đầu tư thời gian và trí tuệ nhiều nhất Trong các giờ học toán giáo viên và học sinh đã nghiên cứu và áp dụng nhiều phương pháp dạy toán khác nhau vào việc rèn kỹ năng đọc viết số có bốn chữ số

2/ Kết quả khảo sát: (Riêng ở khối lớp 3)

STT Lớp Tổng số HS

HS biết đọc, viết số

có bốn chữ số.

Tỷ lệ HS đọc, viết số có bốn

ch ữ số chưa đúng.

IV/ Các biện pháp rèn kỹ năng đọc, viết số có bốn chữ số cho

học sinh lớp 3

Để rèn kỹ năng đọc, viết số có bốn chữ số cho học sinh lớp 3,

giáo viên phải xác định được mục tiêu về dạy đọc, viết số có bốn

chữ số và chương trình sách giáo khoa toán 3, cụ thể như sau:

1/ Mục tiêu:

Nhận biết các số có bốn chữ số

-Biết đọc, viết các số có bốn chữ số và nhận ra giá trị của các chữ số theo

vị trí của mỗi chữ số ở từng hàng

-Biết mối quan hệ giữa đơn vị của hai hàng liền kề nhau

-Biết viết một số thành tổng các số theo các hàng và ngược lại

-Biết sử dụng cấu tạo thập phân của số và giá trị theo vị trí của các chữ số

*Các tiết lý thuyết gồm 3 tiết ( Tiết 91, 93, 94)

*Các tiết thực hành gồm 2 tiết ( Tiết 92, 95 )

3/ Các biện pháp rèn kỹ năng đọc, viết số có bốn chữ số cho

- Rèn kỹ năng viết số có bốn chữ số dựa vào cấu tạo thập phân của số

và giá trị theo vị trí của các chữ số trong số đó

- Rèn kỹ năng đọc số có bốn chữ số

Bước 1: Hình thành biểu tượng về số có bốn chữ số.

Để hình thành biểu tượng về số có bốn chữ sốcho học sinh, khi dạy bài

Các số có bốn chữ số tôi đã hướng dẫn học sinh như sau:

1000 400 20 3

TiÕt 91: C¸c sè cã 4 ch÷ sè

Hµng

§¬n vÞ Chôc

Tr¨m

Ngh×n

1 000 100

100 100

10 1

1 1

100

10

400 20 3

TiÕt 91: C¸c sè cã 4 ch÷ sè

Hµng

§¬n vÞ Chôc

Tr¨m Ngh×n

1 000 100

100 100

10 1

1 1

1000 400 20 3

TiÕt 91: C¸c sè cã 4 ch÷ sè

Hµng

§¬n vÞ Chôc

Tr¨m Ngh×n

1 000 100

100 100

10 1

1 1

Bước 2: Dạy đọc, viết số có bốn chữ số.

Việc dạy đọc, viết số là hoạt động liền ngay sau khi hình thành biểu tư

ợng số Vì thế việc dạy đọc, viết các số vẫn dựa vào hình ảnh trực quan

đó là các thẻ số đã được mô tả ở trên Như vậy có thể thấy học sinh có thể dựa vào kinh nghiệm đã tích lũy được ở toán lớp hai để học đọc, viết số tương ứng với các hình ảnh trực quan, Mặt khác với việc sử dụng các

hình ảnh trực quan-thẻ số có mức độ trừu tượng và khái quát cao hơn các hình ảnh trực quan học sinh có khả năng đọc, viết các số có nhiều chữ số, Căn cứ vào quy ước về giá trị biểu diễn của các thẻ số, khi thấy 1 thẻ số

1000 học sinh tự hình dung ra được là có 1000 ô vuông, Hoặc chỉ cần

viết, chẳng hạn 7 ở cột hàng nghìn Học sinh tự hiểu được số 7 ở đây biểu thị cho 7 thẻ số dạng 1000 tức là có 7000 đơn vị, đây là sự tiếp tục củng

cố về “ giá trị theo vị trí( theo hàng) của chữ số” đã được chuẩn bị trong bước ở lớp 1, lớp 2

-Nội dung dạy học đọc, viết các số có bốn chữ số đều có cùng cấu trúc,

cụ thể là:

+ Dạy học đọc, viết các số có tất cả các chữ số đều khác 0 Trong trường hợp này giáo viên rèn cho học sinh khi đọc đến chữ số hàng chục

+Trong quá trình dạy học đọc, viết các số đều có các bài luyện tập về

đọc, viết một nhóm các số liên tiếp nhau Dạng bài tập đọc, viết số này giúp làm rõ dần đặc điểm của dãy số tự nhiên ( nếu thêm 1 vào một số thì được số liền sau nó; nếu bớt 1 ở một số thì được số liền trư

ớc nó ) và cũng để củng cố kỹ năng đọc, viết các số một cách chắc chắn cho học sinh

Như vậy, khi dạy học đọc, viết các số nên căn cứ vào nội dung bài học để xác định có những hoạt động nào, trong đó học sinh tham gia mức nào, sử dụng đồ dùng trực quan gì để học sinh tự nêu đư

ợc cách đọc, viết các số

Trong khi dạy học sinh đọc số có 4 chữ số tôi lưu ý cho học sinh cách đọc số có 4 chữ số ở một số trường hợp sau :

- Trường hợp 1: Số có 4 chữ số mà có chữ số 1 đứng ở hàng đơn vị: +Nếu chữ số hàng chục là 0 hoặc 1thì chữ số 1 ở hàng đơn vị

*Trong khi dạy học sinh viết số có 4 chữ số tôi lưu ý cho học sinh

cách viết số có 4 chữ số ở một số trường hợp sau :

+ Trường hợp 1: Dựa vào cách đọc số để viết số:

Hướng dẫn học sinh viết từ trái sang phải viết bắt đầu từ chữ số hàng

cao nhất đến hàng thấp nhất

Ví dụ: Năm nghìn chín trăm bốn mươi bảy Viết là 5947

+ Trường hợp 2: Dựa vào cấu tạo số để viết số:

Trường hợp này khó nên học sinh thường lúng túng Vì vậy tôi lưu ý

học sinh đọc kỹ đầu bài và chỉ ra được các hàng tương ứng với từng chữ số

Ví dụ: Viết số gồm : Tám nghìn, năm trăm, năm chục.

Tám nghìn: Chữ số 8 ở hàng nghìn

Năm trăm: Chữ số 5 ở hàng trăm

Năm chục: Chữ số 5 ở hàng chục

Hàng đơn vị không có thì ghi chữ số 0

Viết số gồm : Tám nghìn, năm trăm, năm chục: Viết là: 8550

*Trong khi dạy học sinh viết số có 4 chữ số tôi còn lưu ý cho học sinh

một số bài tập về viét một nhóm các số liên tiếp nhau

Dạng bài tập này cần cho học sinh nhận xét để tìm ra quy luật của dãy số

Ví dụ : Bài 3 (trang 95) Viết số thích hợp vào chỗ chấm :

a, 3000 ; 4000 ; 5000 ; ; ;

b, 9000; 9100 ;9200 ; ; ;

Hướng dẫn học sinh tìm ra quy luật của dãy số:

Dãy số phần a là dãy số tròn nghìn Số viết tiếp vào dãy số này

là 6000; 7000; 8000

Dãy số phần b là dãy số tròn trăm Số viết tiếp vào dãy số này

là 9300;9400 ;9500

V/ Kết quả và bài học kinh nghiệm:

1 Kết quả :

Sau một khoảng thời gian áp dụng các biện pháp trên vào thực tiễn

g aỉ ng dạy môn toán lớp 3

tại trường Tiểu học B Trực Đại tôi thấy tỷ lệ học sinh

biết đọc, viết số có bốn chữ số được nâng lên Các giờ học toán đã được diễn ra nhẹ nhàng, gây được

hứng thú nhiều hơn cho học sinh

Sau đây là số liệu khảo sát cụ thể :

STT Lớp số HSTổng

HS biết đọc, viết số

có bốn chữ số

Tỷ lệ HSbiết đọc, viết số có

bốn chữ số

2.Bài học kinh nghiệm :

Để rèn kỹ năng đọc, viết số có bốn chữ số cho học sinh,

giáo viên cần rèn cho học sinh những kỹ năng sau

- Nhận biết các số có bốn chữ số

Biết đọc, viết các số có bốn chữ số và nhận ra giá trị của các chữ số

theo vị trí của mỗi chữ số ở từng hàng

Biết mối quan hệ giữa đơn vị của hai hàng liền kề nhau

Biết xác định số lớn nhất, số bé nhất trong một nhóm có không quá

bốn số cho trước

Biết sắp xếp các số có bốn chữ số theo thứ tự từ bé đến lớn hoặc ngược lại Cần rèn cho học sinh biết vận dụng linh hoạt sáng tạo các kiến thức

đã học để đọc, viết số có bốn chữ số đạt hiệu quả cao

Trên đây là một số biện pháp rèn kỹ năng đọc, viết số có bốn

chữ số đã được tôi áp dụng vào thực tế giảng dạy và đã có hiệu quả

Tôi rất mong được sự góp ý của đồng nghiệp