MỤC TIÊU - Phát biểu được định luật Ơm đối với đoạn mạch xoay chiều chỉ cĩ điện trở thuần, chỉ cĩ tụ điện, chỉ cĩ cuộn cảm thuần.. - Phát biểu được tác dụng của tụ điện, của cuộn cảm đối
Trang 14/11/2015 A4
I MỤC TIÊU
- Phát biểu được định luật Ơm đối với đoạn mạch xoay chiều chỉ cĩ điện trở thuần, chỉ cĩ tụ điện, chỉ cĩ cuộn cảm thuần
- Phát biểu được tác dụng của tụ điện, của cuộn cảm đối với dịng điện xoay chiều
- Viết được cơng thức tính dung kháng, cảm kháng
- Nêu lên được những tính chất chung của mạch điện xoay chiều mắc nối tiếp
- Nêu được những điểm cơ bản của phương pháp giản đồ Fre-nen
- Viết được cơng thức tính tổng trở
- Viết được cơng thức định luật Ơm cho đoạn mạch xoay chiều cĩ R,L,C mắc nối tiếp
- Viết được cơng thức tính độ lệch pha giữa dịng điện và điện áp đối với mạch cĩ R,L,C mắc nối tiếp
- Nêu được đặc điểm của đoạn mạch cĩ R,L,C nối tiếp khi xảy ra cộng hưởng điện
II CHUẨN BỊ
1 Giáo viên: Chuẩn bị dao động ký điện tử, ampe kế, vơn kế, điện trở, tụ điện, cuộn cảm
Bộ TN gồm cĩ dao động kí điện tử, các mơn vơn kế và ampe kế, các phần tử R, L, C.
2 Học sinh: Ơn lại các cơng thức về tụ điện : q = Cu ; i dq
dt
; suất điện động tự cảm : e =
di
L
dt
Ơn lại phép cộng véc tơ , phương pháp giản đồ Fre-nen để tổng hợp 2 dao động điều hịa
III TIẾN TRÌNH DẠY – HỌC
Câu hỏi định hướng:
1 Em hãy tìm hiểu các dụng cụ điện trong gia đình để xem trong cấu tạo của cacs dụng
cụ đĩ cĩ chứa những phần tử nào?
2 Dịng điện mà gia đình các em đang sử dụng là dịng điện xoay chiều, em hãy quan sát một bĩng đèn điện đang sáng và một quạt điện đang chạy rồi dựa vào biểu hiện của chúng cho biết dịng điện chạy qua chúng cĩ liên tục hay khơng?
3 Em hãy xem lại lý thuyết về vecto quay và phương pháp giản đồ vecto.
Hoạt động 1.Chia nhĩm và giao nhiệm vụ cụ thể
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Chia 4 nhĩm
Giao nhiệm vụ cho các nhĩm:
Nhĩm 1 Nghiên cứu mạch điện xoay chiều chỉ cĩ
điện trở thuần:
Câu 1 Nêu tác dụng của điện trở thuần đối với
dịng điện xoay chiều?
Câu 2 Xây dựng mối quan hệ giữa điện áp ở hai
đầu mạch điện với cường độ dịng điện trong
mạch?
Cử Nhĩm trưởng
Ghi nhận nhiệm vụ
Nhĩm trưởng phân cơng nhiệm vụ cho các thành viên trong nhĩm
Trang 2Câu 3 Biểu diễn điện áp và cường độ dòng điện
của mạch trên cùng giản đồ vecto?
Câu 4 Xây dựng biểu thức của định luật Ôm đối
với mạch điện và phát biểu định luật?
Nhóm 2 Nghiên cứu mạch điện xoay chiều chỉ có
tụ điện:
Câu 1 Nêu tác dụng của tụ điện đối với dòng điện
xoay chiều? Thí nghiệm minh họa?
Câu 2 Xây dựng mối quan hệ giữa điện áp ở hai
đầu mạch điện với cường độ dòng điện trong
mạch?
Câu 3 Biểu diễn điện áp và cường độ dòng điện
của mạch trên cùng giản đồ vecto?
Câu 4 Xây dựng biểu thức của định luật Ôm đối
với mạch điện và phát biểu định luật?
Nhóm 3 Nghiên cứu mạch điện xoay chiều chỉ có
cuộn cảm thuần:
Câu 1 Thế nào là cuộn cảm thuần? Nêu tác dụng
của cuộn cảm thuần đối với dòng điện xoay chiều?
Thí nghiệm minh họa?
Câu 2 Xây dựng mối quan hệ giữa điện áp ở hai
đầu mạch điện với cường độ dòng điện trong
mạch?
Câu 3 Biểu diễn điện áp và cường độ dòng điện
của mạch trên cùng giản đồ vecto?
Câu 4 Xây dựng biểu thức của định luật Ôm đối
với mạch điện và phát biểu định luật?
Nhóm 4 Nghiên cứ mạch điện xoay chiều chứa R,
L, C mắc nối tiếp:
Câu 1 Phát biểu định luật về điện áp tức thời? Áp
dụng cho mạch điện RLC?
Câu 2 Xây dựng biểu thức của định luật Ôm cho
mạch điện?
Câu 3 Nêu công thức tính tổng trở của mạch?
Câu 4 Nêu công thức tính độ lệch pha của điện áp
giữa hai đầu đoạn mạch với cường độ dòng điện
qua mạch? Từ đó nêu mối quan hệ về pha của u so
với i?
Câu 5 Thế nào là hiện tượng cộng hưởng điện?
Điều kiện để có cộng hưởng điện? Nêu các hệ quả
rút ra từ hiện tượng cộng hưởng điện?
Trang 3Hoạt động 2 Sinh hoạt nhĩm.
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Hướng dẫn thí nghiệm
Gợi ý giải quyết những vấn đề khĩ
Hướng dẫn h/s làm PowerPoint nếu cĩ
Sử dụng SGK và các kênh thơng tin cĩ liên quan, nghiên cứu vấn đề mình được giao Nhĩm trưởng tập hợp, viết báo cáo
Hoạt động 3 Duyệt, gĩp ý, chỉnh sửa, bổ sung báo cáo nghiên cứu của các nhĩm.
Hoạt động 4 Thuyết trình.
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
- GV đánh giá bằng các mặt
+ Hình thức chuẩn bị, sử dụng cơng nghệ thơng tin
+ Nội dung
+ Ứng dụng thực tiễn
- Giáo viên gọi nhĩm trưởng nhĩm 1 lên trình bày
báo cáo
- Giáo viên quan sát và lắng nghe
- Giáo viên nhận xét phần trình bày của nhĩm 1
- Giáo viên gọi nhĩm trưởng nhĩm 2 lên trình bày
báo cáo
- Giáo viên quan sát và lắng nghe
- Giáo viên nhận xét phần trình bày của nhĩm 2
- Giáo viên gọi nhĩm trưởng nhĩm 3 lên trình bày
báo cáo
- Giáo viên quan sát và lắng nghe
- Giáo viên nhận xét phần trình bày của nhĩm 3
- Giáo viên gọi nhĩm trưởng nhĩm 4 lên trình bày
báo cáo
- Giáo viên quan sát và lắng nghe
- Giáo viên nhận xét phần trình bày của nhĩm 4
- Giáo viên kết luận về các phần trình bày của các
nhĩm
- Giáo viên giao phiếu bài tập cho học sinh
- Các nhĩm trưởng trình bày báo cáo
- Sau báo cáo cĩ giao lưu câu hỏi
- Nhĩm trưởng nhĩm 1 báo cáo
- Học sinh lắng nghe
- Nhĩm trưởng nhĩm 2 báo cáo
- Học sinh lắng nghe
- Nhĩm trưởng nhĩm 3 báo cáo
- Học sinh lắng nghe
- Nhĩm trưởng nhĩm 4 báo cáo
- Học sinh lắng nghe
- Học sinh lắng nghe
- Học sinh ở nhà nghiên cứu, làm bài tập
trong phiếu bài tập giáo viên giao để tiết 5
tiếp tục báo cáo
Hoạt động 5.Củng cố, giao nhiệm vụ về nhà.
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
- Giáo viên giới thiệu về tiết học
- Giáo viên gọi nhĩm trưởng nhĩm 1 lên trình bày
phần bài tập của mình
- Hs lắng nghe
Trang 4- Giáo viên quan sát và lắng nghe nhóm trưởng
trình bày
- Giáo viên nhận xét về phần trình bày của nhóm
1, nhận xét về phần giải bài tập của nhóm 1
- Giáo viên gọi nhóm trưởng nhóm 2 lên trình bày
phần bài tập của mình
- Giáo viên quan sát và lắng nghe nhóm trưởng
trình bày
- Giáo viên nhận xét về phần trình bày của nhóm
2, nhận xét về phần giải bài tập của nhóm 2
- Giáo viên gọi nhóm trưởng nhóm 3 lên trình bày
phần bài tập của mình
- Giáo viên quan sát và lắng nghe nhóm trưởng
trình bày
- Giáo viên nhận xét về phần trình bày của nhóm
3, nhận xét về phần giải bài tập của nhóm 3
- Giáo viên gọi nhóm trưởng nhóm 4 lên trình bày
phần bài tập của mình
- Giáo viên quan sát và lắng nghe nhóm trưởng
trình bày
- Giáo viên nhận xét về phần trình bày của nhóm
4, nhận xét về phần giải bài tập của nhóm 4
- Giáo viên kết luận về các phần trình bày của các
nhóm
- Giáo viên dặn dò chuẩn bị bài mới cho tiết sau
- Nhóm trưởng nhóm 1 và các thành viên lên trình bày Các thành viên khác và nhóm khác lắng nghe
- Học sinh lắng nghe
- Nhóm trưởng nhóm 2 và các thành viên lên trình bày Các thành viên khác và nhóm khác lắng nghe
- Học sinh lắng nghe
- Nhóm trưởng nhóm 3 và các thành viên lên trình bày Các thành viên khác và nhóm khác lắng nghe
- Học sinh lắng nghe
- Nhóm trưởng nhóm 4 và các thành viên lên trình bày Các thành viên khác và nhóm khác lắng nghe
- Học sinh lắng nghe
- Học sinh lắng nghe
- Học sinh lắng nghe
Trang 5PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Sở GD-ĐT Thái Bình
Trường THPT Thái Phúc Nhĩm Vật lý
Nhĩm 1 Nghiên cứu mạch điện xoay chiều chỉ cĩ điện trở thuần:
Câu 1: Nêu tác dụng của điện trở thuần đối với dịng điện xoay chiều?
………
………
……
………
………
……
………
………
……
………
………
……
………
………
…… ……
………
………
…… ………
………
………
…… ………
Câu 2: Xây dựng mối quan hệ giữa điện áp ở hai đầu mạch điện với cường độ dịng điện trong mạch? ………
………
……
………
………
……
………
………
……
………
CHỦ ĐỀ: CÁC MẠCH ĐIỆN XOAY CHIỀU
Trang 6……
………
………
………
………
………
………
……
………
………
……
………
………
……
………
… Câu 3: Biểu diễn điện áp và cường độ dòng điện của mạch trên cùng giản đồ vecto? ………
………
……
………
………
……
………
………
……
………
………
……
………
………
………
……… ……… ……
………
………
…… ………
………
………
…… ………
Câu 4: Xây dựng biểu thức của định luật Ôm đối với mạch điện và phát biểu định luật? ………
………
………
………
Trang 7………
………
……
………
………
………
………
………
………
……
………
………
……
………
………
……
………
….………
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Sở GD-ĐT Thái Bình
Trường THPT Thái Phúc Nhĩm Vật lý
Nhĩm 2 Nghiên cứu mạch điện xoay chiều chỉ cĩ tụ điện:
Câu 1: Nêu tác dụng của tụ điện đối với dịng điện xoay chiều? Thí nghiệm minh họa?
………
………
……
………
………
……
………
………
……
………
………
CHỦ ĐỀ: CÁC MẠCH ĐIỆN XOAY CHIỀU
Trang 8………
………
…… ……
………
………
…… ………
………
………
…… ………
Câu 2: Xây dựng mối quan hệ giữa điện áp ở hai đầu mạch điện với cường độ dòng điện trong mạch? ………
………
……
………
………
……
………
………
……
………
………
……
………
………
………
………
………
………
……
………
………
……
………
………
……
………
… Câu 3: Biểu diễn điện áp và cường độ dòng điện của mạch trên cùng giản đồ vecto? ………
………
……
………
………
Trang 9………
………
……
………
………
……
………
………
………
……… ……… ……
………
………
…… ………
………
………
…… ………
Câu 4: Xây dựng biểu thức của định luật Ôm đối với mạch điện và phát biểu định luật? ………
………
………
………
……
………
………
……
………
………
………
………
………
………
……
………
………
……
………
………
……
………
….………
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Trang 10Sở GD-ĐT Thái Bình
Trường THPT Thái Phúc Nhĩm Vật lý
Nhĩm 3 Nghiên cứu mạch điện xoay chiều chỉ cĩ cuộn cảm thuần:
Câu 1: Thế nào là cuộn cảm thuần? Nêu tác dụng của cuộn cảm thuần đối với dịng điện xoay chiều? Thí nghiệm minh họa?
………
………
……
………
………
……
………
………
……
………
………
……
………
………
…… ……
………
………
…… ………
………
………
…… ………
Câu 2: Xây dựng mối quan hệ giữa điện áp ở hai đầu mạch điện với cường độ dịng điện trong mạch? ………
………
……
………
………
……
………
………
……
………
………
CHỦ ĐỀ: CÁC MẠCH ĐIỆN XOAY CHIỀU
Trang 11………
………
………
………
………
………
……
………
………
……
………
………
……
………
… Câu 3: Biểu diễn điện áp và cường độ dòng điện của mạch trên cùng giản đồ vecto? ………
………
……
………
………
……
………
………
……
………
………
……
………
………
………
……… ……… ……
………
………
…… ………
………
………
…… ………
Câu 4: Xây dựng biểu thức của định luật Ôm đối với mạch điện và phát biểu định luật? ………
………
………
………
……
Trang 12………
……
………
………
………
………
………
………
……
………
………
……
………
………
……
………
….………
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Sở GD-ĐT Thái Bình
Trường THPT Thái Phúc Nhĩm Vật lý
Nhĩm 4 Nghiên cứ mạch điện xoay chiều chứa R, L, C mắc nối tiếp:
Câu 1: Phát biểu định luật về điện áp tức thời? Áp dụng cho mạch điện RLC?
………
………
……
………
………
……
………
………
……
………
………
……… ……
CHỦ ĐỀ: CÁC MẠCH ĐIỆN XOAY CHIỀU
Trang 13………
…… ………
………
………
…… ………
Câu 2: Xây dựng biểu thức của định luật Ôm cho mạch điện? ………
………
……
………
………
……
………
………
………
………
………
………
………
……
………
………
……
………
………
……
………
… Câu 3: Nêu công thức tính tổng trở của mạch? ………
………
……
………
………
……
………
………
……… ……… ……
………
………
…… ………
………
………
…… ………
Trang 14Câu 4: Nêu cơng thức tính độ lệch pha của điện áp giữa hai đầu đoạn mạch với cường độ dịng điện qua mạch? Từ đĩ nêu mối quan hệ về pha của u so với i?
………
………
………
………
……
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
……… Câu 3: Thế nào là hiện tượng cộng hưởng điện? Điều kiện để cĩ cộng hưởng điện? Nêu các hệ quả rút ra từ hiện tượng cộng hưởng điện? ………
………
………
………
……
………
………
……
………
………
………
………
………
………
………
………
….………
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
Sở GD-ĐT Thái Bình
Trường THPT Thái Phúc Nhĩm Vật lý
CHỦ ĐỀ: CÁC MẠCH ĐIỆN XOAY CHIỀU
Trang 15Nhóm 1,2,3,4.
Câu 1: Phát biểu nào sau đây là đúng nhất khi nói về dòng điện xoay chiều hình sin ?
A Cường độ biến đổi tuần hoàn theo thời gian
B Chiều dòng điện thay đổi tuần hoàn theo thời gian
C Chiều và cường độ thay đổi đều đặn theo thời gian
D Chiều thay đổi tuần hoàn và cường độ biến thiên điều hoà theo thời gian
Câu 2.Phát biểu nào sau đây là đúng?
A Khái niệm cường độ dòng điện hiệu dụng được xây dựng dựa vào tác dụng hoá học của dòng điện
B Khái niệm cường độ dòng điện hiệu dụng được xây dựng vào tác dụng nhiệt của dòng điện
C Khái niệm cường độ dòng điện hiệu dụng được xây dựng vào tác dụng từ của dòng điện
D Khái niệm cường độ dòng điện hiệu dụng được xây dựng dựa vào tác dụng phát quang của dòng điện
Câu 3 Trong các đại lượng đặc trưng cho dòng điện xoay chiều sau đây, đại lượng nào không
dùng giá trị hiệu dụng?
A Điện áp B Cường độ dòng điện C Suất điện động D Công suất
Câu 4: Tại thời điểm t = 0,5s, cường độ dòng điện xoay chiều qua mạch bằng 4A, đó là
A cường độ hiệu dụng B cường độ cực đại
C cường độ tức thời D cường độ trung bình
Câu 5: Nguyên tắc tạo dòng điện xoay chiều dựa trên
A hiện tượng tự cảm B hiện tượng cảm ứng điện từ
C từ trường quay D hiện tượng quang điện
Câu 6: Gọi i, I0, I lần lượt là cường độ tức thời, cường độ cực đại và cường độ hiệu dụng của dòng điện xoay chiều đi qua một điện trở R Nhiệt lượng toả ra trên điện trở R trong thời gian t được xác định bởi hệ thức nào sau ?
A Q = Ri2t B Q = 2RI2t C Q = R
2
I20
t D Q = 2
0
I Rt
Câu 7: Đối với dòng điện xoay chiều, cuộn cảm có tác dụng gì?
A cản trở dòng điện, dòng điện có tần số càng nhỏ càng bị cản trở nhiều
B cản trở dòng điện, dòng điện có tần số càng lớn càng bị cản trở nhiều
C ngăn cản hoàn toàn dòng điện
D không cản trở dòng điện
Câu 8: Khi mắc một tụ điện vào mạng điện xoay chiều, nó có khả năng gì?
A Cho dòng xoay chiều đi qua một cách dễ dàng
B Cản trở dòng điện xoay chiều
C Ngăn hoàn toàn dòng điện xoay chiều
D Cho dòng điện xoay chiều đi qua, đồng thời có tác dụng cản trở dòng điện xoay chiều
Câu 9: Trong mạch điện xoay chiều gồm R, L,C mắc nối tiếp thì
A độ lệch pha của uR và u là /2
B pha của uL nhanh pha hơn của i một góc /2
C pha của uC nhanh pha hơn của i một góc /2
D pha của uR nhanh pha hơn của i một góc /2
Câu 10: Trong đoạn mạch R, L, C mắc nối tiếp thì
A điện áp giữa hai đầu tụ điện luôn cùng pha với điện áp giữa hai đầu cuộn cảm
B điện áp giữa hai đầu tụ điện luôn cùng pha với điện áp giữa hai đầu điện trở
Trang 16C điện áp giữa hai đầu tụ điện luôn ngược pha với điện áp giữa hai đầu cuộn cảm.
D điện áp giữa hai điện trở luôn cùng pha với điện áp giữa hai đầu cuộn cảm
Câu 11: Cường độ dòng điện xoay chiều qua đoạn mạch chỉ có tụ điện hoặc chỉ có cuộn thuần
cảm giống nhau ở chỗ:
A Đều biến thiên trễ pha / 2 so với điện áp ở hai đầu đoạn mạch
B Đều có giá trị hiệu dụng tỉ lệ với điện áp hiệu dụng giữa hai đầu đoạn mạch
C Đều có giá trị hiệu dụng tăng khi tần số dòng điện tăng
D Đều có giá trị hiệu dụng giảm khi tần số dòng điện tăng
Câu 12: Trong mạch điện xoay chiều, cảm kháng của cuộn cảm
A chỉ phụ thuộc vào độ tự cảm của cuộn cảm
B chỉ phụ thuộc vào tần số của dòng điện
C chỉ phụ thuộc vào điện áp hai đầu đoạn mạch
D phụ thuộc vào độ tự cảm của cuộn cảm và tần số của dòng điện
Câu 13: Chọn câu đúng
A Tụ điện cho dòng điện xoay chiều đi qua
B Tụ điện có điện dung càng nhỏ thì cản trở dòng điện càng ít
C Đối với đoạn mạch điện chỉ có tụ điện, cường độ dòng điện và điện áp tỉ lệ thuận với nhau,
hệ số tỉ lệ bằng điện dung của tụ
D Đối với đoạn mạch chỉ có tụ điện, cường độ dòng điện và điện áp luôn biến thiên điều hoà
và lệch pha nhau một góc
Câu 14: Trong mạch điện xoay chiều, mức độ cản trở dòng điện của tụ điện trong mạch phụ
thuộc vào
A chỉ điện dung C của tụ điện
B điện dung C và điện áp hiệu dụng giữa hai bản tụ
C điện dung C và cường độ dòng điện hiệu dụng qua tụ
D điện dung C và tần số góc của dòng điện
Câu 15: Để làm tăng cảm kháng của một cuộn dây thuần cảm có lõi không khí, ta có thể thực
hiện bằng cách:
A tăng tần số góc của điện áp đặt vào hai đầu cuộn cảm
B tăng chu kì của điện áp đặt vào hai đầu cuộn cảm
C tăng cường độ dòng điện qua cuộn cảm
D tăng biên độ của điện áp đặt ở hai đầu cuộn cảm
Câu 16: Đối với suất điện động xoay chiều hình sin, đại lượng nào sau đây luôn thay đổi theo
thời gian?
A Giá trị tức thời B Biên độ C Tần số góc D Pha ban đầu
Câu 17: Chọn phát biểu không đúng:
A Điện áp giữa hai đầu cuộn cảm và dòng điện qua cuộn cảm luôn biến thiên cùng tần số
B Tác dụng cản trở dòng điện xoay chiều của cuộn cảm càng lớn nếu cuộn cảm có độ tự cảm càng lớn
C Điện áp giữa hai đầu cuộn thuần cảm luôn trễ pha hơn dòng điện qua cuộn cảm một góc
2
/
D Cuộn cảm có tác dụng cản trở dòng điện xoay chiều giống như điện trở
Câu 18: Dòng điện xoay chiều có tần số f = 60Hz, trong một giây dòng điện đổi chiều
A 30 lần B 60 lần C 100 lần D 120 lần
Câu 19:Trong đoạn mạch điện xoay chiều gồm điện trở thuần, cuộn cảm thuần và tụ điện mắc
nối tiếp thì
A điện áp giữa hai đầu tụ điện ngược pha với điện áp giữa hai đầu đoạn mạch.
B điện áp giữa hai đầu cuộn cảm cùng pha với điện áp giữa hai đầu tụ điện.