Khái niệm chung Lý thuyết mới – lý thuyết về cấu trúc ngoại vi phân tử polymer Cấu trúc ngoại vi phân tử polymer là cấu trúc bất kì được tạo nên do sự sắp xếp khác nhau của các đại
Trang 1 Khái niệm chung
Các dạng cấu trúc ngoại vi phân tử
polymer thường gặp
Vấn đề biến đổi cấu trúc và tính chất của polymer
Trang 2www.themegallery.com Company Logo
1 Khái niệm chung
Việc nghiên cứu trật tự sắp xếp của các đại
phân tử đã giải thích khả năng tổng hợp polymer ở trạng thái tinh thể hoặc vô định hình
và nghiên cứu dạng mạng lưới tinh thể
Trang 31 Khái niệm chung
Đầu tiên, sử dụng thuyết cấu tạo
“mixel”
Hợp chất cao phân tử cấu tạo từ “mixel”
Mỗi “mixel” là một tập hợp các đại mạch
phân tử mạch cứng dưới dạng bó
Không giải thích được tính chất polymer
và quá trình hoà tan polymer
Trang 4www.themegallery.com Company Logo
1 Khái niệm chung
Giả thuyết về sự mềm dẻo của polymer
Cao su là một tổ hợp của những mạch rất dài và cuộn rối lại với nhau Dưới ảnh hưởng của nhiệt chúng luôn luôn thay đổi hình dạng
Trang 51 Khái niệm chung
Lý thuyết mới – lý thuyết về cấu trúc
ngoại vi phân tử polymer
Cấu trúc ngoại vi phân tử polymer là cấu trúc bất kì được tạo nên do sự sắp xếp khác nhau của các đại
phân tử
Polymer được đặc trưng bằng nhiều loại cấu trúc
ngoại vi phân tử ở trạng thái tinh thể và bởi khả năng
ổn định trình tự sắp xếp ngay từ trong trạng thái vô định hình
Trang 6www.themegallery.com Company Logo
Cấu trúc phân tử của polystyrene
Trang 72 Các dạng cấu trúc ngoại vi phân
tử polymer thường gặp
Cấu trúc hạt thường gặp ở những polymer trùng ngưng
Cấu trúc tấm thường đặc trưng cho những
polymer ở trạng thái đàn hồi
Cấu trúc sợi thường gặp ở giai đoạn đầu của sự
kết tinh polymer trùng hợp
Cấu trúc tinh thể lớn hơn thường gặp ở giai đoạn sau của sự kết tinh polymer
Trang 92.1 Cấu trúc hạt cầu (globule)
Trang 10www.themegallery.com Company Logo
2.1 Cấu trúc hạt cầu (globule)
Phân bố lộn xộn và hầu như những polymer nào
có khả năng tạo thành hạt cầu đều là polyme vô định hình
Xẩy ra trong quá trình tổng hợp polymer ở nhiệt
độ thấp hơn nhiệt độ thủy tinh hóa của polymer
như các polyepoxit, polyphenol-fomandehit,
polyvinylclorua,…
Phần lớn các đại phân tử có dạng hạt cầu nằm
trong dung dịch loãng
Trang 112.1 Cấu trúc hạt cầu (globule)
Lực tương tác nội phân tử vượt quá lực tương tác giữa phân tử
Lực tương tác nội phân tử lớn, mạch cứng hơn
Cấu trúc hạt cầu
Polymer uốn dẻo nhưng tương tác nội phân tử
yếu
Duỗi thẳng
Trang 12www.themegallery.com Company Logo
2.1 Cấu trúc hạt cầu (globule)
Tính bền của hạt cầu thay đổi trong giới hạn rộng, phụ
thuộc vào giới hạn phân chia giữa các hạt riêng
Trang 132.1 Cấu trúc hạt cầu (globule)
Với polymer thiên nhiên, có thể tạo thành cấu trúc tinh
thể do sự tổ hợp đơn giản các hạt cầu
Các polymer tổng hợp, do khối lượng phân tử khác
nhau, các hạt cầu có kích thước khác nhau nên không
tạo thành tinh thể Tuy nhiên trong dung dịch, các hạt
cầu có thể duỗi thẳng để tạo thành cấu trúc bó và cấu
trúc sợi hoặc vạch
Trang 14www.themegallery.com Company Logo
2.1 Cấu trúc hạt cầu (globule)
Điều kiện đầu tiên xuất hiện cấu trúc dạng cầu có thể
do mạch đại phân tử cuộn tròn lại hoặc hình thành
trực tiếp trong quá trình trùng hợp
Nếu mạch phân tử mềm dẻo, linh động
Hạt có kích thước lớn hơn
Nếu mạch cứng , lực tương tác nội phân tử đủ lớn Hạt cầu tồn tại ở nồng độ khá lớn
Trang 15Cấu trúc phân tử polyacrylate
Trang 16www.themegallery.com Company Logo
2.2 Cấu trúc bó
Là yếu tố cấu trúc thẳng, có tính sắp xếp trật tự cao hơn
Bao gồm nhiều dãy mạch phân tử, trong đó các phân tử sắp xếp liên tục với nhau và các đầu mạch ở các vị trí
Trang 172.2 Cấu trúc bó
Khả năng của polymer có khả năng tổ hợp thành
bó phụ thuộc vào độ uốn dẻo, độ lớn tương tác giữa các phân tử và vài nhân tố khác
Polymer vô định hình không thể tạo được hệ có tính điều hoà cao
Trang 18www.themegallery.com Company Logo
2.2 Cấu trúc bó
Những polymer mạch cứng và tương tác giữa các phân tử lớn, ở nhiệt độ thấp hơn nhiệt độ thuỷ tinh hóa, các bó giữ được tính chất riêng của mình, chỉ
có thể tổ hợp thành các dạng vô định hình cao hơn như dạng sợi và dendrite
Các bó có trật tự kém hơn đặc trưng cho các
elastome ở trạng thái đàn hồi cao, các bó đó kém bền và rất linh động, chỉ có khả năng tạo thành cấu trúc vạch (polocate)
Trang 19Cấu trúc dạng sợi (a) và dạng vạch (b)
Trang 20www.themegallery.com Company Logo
2.2 Cấu trúc bó
Bó tạo thành từ các mạch uốn dẻo rất điều hoà
Sự kết tinh xẩy ra (mạng lưới không gian) Ứng suất nội nhỏ hơn nhiều, nhưng xuất
hiện năng lượng bề mặt dư
Để giảm năng lượng bề mặt này, các bó sẽ xếp gấp lại dưới góc 1800 để thành dải có bề mặt nhỏ hơn
Trang 21Sơ đồ hình thành bó (a), dải (b), tấm (c)
Các vùng khác nhau trong phân tử polymer
Trang 22www.themegallery.com Company Logo
Cấu trúc dạng sợi và tinh thể polymer
Cấu trúc dạng sợi của phân tử collagen
Trang 232.2 Cấu trúc bó
Quá trình kết tinh của các tấm hay bó tiếp theo có thể
xẩy ra theo hai cơ chế: cơ chế bản hay cơ chế sợi
Trang 24www.themegallery.com Company Logo
2.2 Cấu trúc bó
Cơ chế sợi
Là sự sắp xếp các bó dọc theo một trục sợi để hình thành spherolit hay tinh thể
Một polymer kết tinh có thể theo cơ chế sợi hay bản, chẳng hạn polyetylen, polyamit có thể kết tinh theo cơ chế bản, còn polypropylene chỉ kết tinh theo cơ chế sợi
Trang 25Cấu trúc dải từ dendrite của polystryren isotactic
Trang 26www.themegallery.com Company Logo
Một vài ví dụ
Cấu trúc hạt (a) – bó (b) – tấm (c) – spherolit (d) – tinh thể (e) của
polystyren isotactic
Trang 27Một vài ví dụ
Trang 28www.themegallery.com Company Logo
Một vài ví dụ
Cấu trúc vạch (a)– sợi (b)– spherolit (c) của poly-1-buten
Trang 29Một vài ví dụ
Cấu trúc hạt (a)– sợi (b)– sợi lớn (c)– dendrite lớn (d) – tinh thể (e) của
Trang 30www.themegallery.com Company Logo
3 Vấn đề biến đổi cấu trúc và tính
chất polymer
Trang 313.1 Phương pháp nhiệt luyện
Nhiệt luyện sẽ làm thay đổi số mầm tinh thể tự nhiên (số mầm tinh thể do chính các đại phân tử tạo nên)
Thường gây ra hiện tượng kết tinh lại polymer,
do đó thường làm lão hoá vật liệu
Trang 32www.themegallery.com Company Logo
3.2 Phương pháp dùng mầm kết
tinh nhân tạo
Trang 333.3 Phương pháp hoá học
Sự ghép polymer làm cản trở sự hình thành
nên những cấu trúc lớn
ghép) cũng là phương pháp điều chỉnh cấu trúc
mạch đại phân tử có cấu tạo điều hoà tạo điều
kiện cho quá trình kết tinh, đồng thời giảm khả
năng tạo nên cấu trúc dạng cầu
Trang 34www.themegallery.com Company Logo
Đối với polyme vô định hình có cấu trúc vạch đối với
elastome và cấu trúc dendrit với polyme ở dạng thủy tinh
Khi kết tinh polyme, cấu trúc bó ban đầu là sự chuyển pha
để tạo thành dải và sau đó là cấu trúc tổ hợp cao hơn là sợi hay bản, rồi spherolit và đơn vị tinh thể