B.th ng xuyên có gió m nh.. C.s thay đôi tâp quan hoat đông cua đông vât.. D.s cung cô ngâu nhiên cac đôt biên trung tinh.
Trang 1I H c thuy t Lamac
Lamac là ng i đ u tiên đ a ra quan đi m v ti n hóa Theo ông, sinh gi i ngày nay đ c hình
thành nh quá trình ti n hóa
Ti n hóa là s phát tri n có tính k th a c a l ch s Nâng cao d n trình đ t ch c t đ n gi n đ n
ph c t p là d u hi u c a ti n hóa
Lamac cho r ng nh ng bi n đ i trên c th do tác d ng c a ngo i c nh ho c do t p quán ho t đ ng
c a đ ng v t đ u đ c di truy n và tích l y qua các th h , đ a đ n s hình thành loài m i
Khi gi i thích các đ c đi m h p lý trên c th sinh v t, Lamac cho r ng ngo i c nh thay đ i ch m
ch p nên sinh v t có kh n ng thích nghi k p th i và trong l ch s không có loài nào b đào th i Lamac
quan ni m: Sinh v t có kh n ng ph n ng phù h p v i s thay đ i đi u ki n môi tr ng và m i cá th trong loài đ u nh t lo t ph n ng theo cách gi ng nhau tr c đi u ki n ngo i c nh m i và không có loài
nào b đào th i
Quá rìn hìn hàn oàitro g q á rìn n h á heo q an đi m c a Lama ?
Loài m i đ c hình thành t t qua nhi u d ng trung gian, t ng ng v i s thay đ i c a ngo i c nh
Lama đã gi i hích s hìn hàn oàiH u c o c oàiH u c n n n h nào?
Khi d i th p không còn lá cây (môi tr ng s ng thay đ i), các con H u đ u ph i ch đ ng v n
c lên đ l y đ c các lá trên cao (thay đ i t p quán ho t đ ng c a c ) c H u dài d n và đ c di
truy n cho đ i sau qua nhi u th h loài H u c ng n thành loài H u c dài
H n ch c a Lamac
+ Do h n ch c a trình đ khoa h c đ ng th i , Lamac phân bi t bi n d di truy n v i bi n d
không di truy n Lamac cho r ng th ng bi n di truy n đ c
+ Lamac ch a thành công trong vi c gi i thích các đ c đi m h p lí trên c th sinh v t Ông cho
r ng ngo i c nh thay đ i ch m ch p nên sinh v t có kh n ng thích nghi k p th i và trong l ch s không có
loài nào b đào th i i u này không đúng v i các tài li u c sinh v t h c: S l ng loài ngày nay trên trái
đ t ít h n nhi u so v i s l ng loài đã b đào th i M t khác các b ng ch ng hóa th ch đã cho chúng ta
th y có r t nhi u các sinh v t đã b đào th i do không thích nghi v i đi u ki n môi tr ng
+Lamac quan ni m sinh v t v n có kh n ng ph n ng phù h p v i s thay đ i đi u ki n môi
tr ng và m i cá th trong loài đ u nh t lo t ph n ng theo cách gi ng nhau tr c đi u ki n ngo i c nh
m i i u này c ng không phù h p v i quan ni m ngày nay v bi n d trong qu n th
II H c thuy t c a acuyn
acuyn là ng i đ a ra h c thuy t v ti n hóa t ng đ i hoàn ch nh Nh ng đóng góp c a ông có ý ngh a
r t l n v i di truy n h c hi n đ i
1 Bi n d cá th
(TÀI LI U BÀI GI NG) Giáo viên: NGUY N QUANG ANH
ây là tài li u tóm l c các ki n th c đi kèm v i bài gi ng H c thuy t Lamac và h c thuy t acuyn thu c khóa h c
LT H KIT-1: Môn Sinh h c (Th y Nguy n Quang Anh) t i website Hocmai.vn có th n m v ng ki n th c ph n
H c thuy t Lamac và h c thuy t acuyn, B n c n k t h p xem tài li u cùng v i bài gi ng này
Trang 2Bi n d cá th là nh ng sai khác gi a các cá th cùng loài xu t hi n trong quá trình sinh s n, mang tính ch t b m sinh và không có h ng xác đ nh (vô h ng) Bi n d cá th là ngu n nguyên li u ch y u
c a quá trình ti n hóa
Bi n d cá th có 2 h ng:
+ Có l i cho sinh v t: Nh ng đ c tính giúp cho kh n ng sinh s n, s ng sót t t h n
+ Có h i cho sinh v t: Nh ng đ c tính giúp cho kh n ng sinh s n, s ng sót kém h n
D i tác d ng c a ch n l c t nhiên, nh ng bi n d có l i s s ng sót, sinh s n u th , con cháu ngày càng đông ti m n ng sinh s n ngày c ng l n Nh ng bi n d có l i đ c di truy n cho th h sau
Trong qu n th còn l i nh ng cá th thích nghi v i môi tr ng
2 Nguyên nhân, c ch và k t qu c a quá trình ti n hóa
Ch n l c t nhiên: Phân hóa kh n ng s ng sót và kh n ng sinh s n c a các cá th trong qu n th
Nguyên nhân ti n hoá: Ch n l c t nhiên thông qua các đ c tính bi n d và di truy n c a sinh v t
C ch ti n hoá: S tích lu các bi n d có l i, đào th i các bi n d có h i d i tác đ ng c a ch n l c t
nhiên
Hình thành các đ c đi m thích nghi: Là s tích l y nh ng bi n d có l i d i tác d ng c a ch n l c t
nhiên: CLTN đã đào th i các d ng kém thích nghi, b o t n nh ng d ng thích nghi v i hoàn c nh s ng
Quá trình hình thành loài: Loài m i đ c hình thành d i tác đ ng c a CLTN theo con đ ng phân li tính
tr ng
T n t i trong h c thuy t ti n hoá theo quan đi m c a Lamac và acuyn
+ Ch a phân bi t đ c bi n d di truy n v i bi n d không di truy n
+ Ch a hi u rõ nguyên nhân phát sinh bi n d và c ch di truy n các bi n d
+ Ch a hi u rõ c ch , tác d ng c a ngo i c nh và c a ch n l c t nhiên
+ Ch a th y đ c vai trò c a s cách li đ i v i vi c hình thành loài
3 Ch n l c nhân t o
Trong m t qu n th v t nuôi hay cây tr ng luôn luôn xu t hi n nhi u bi n d Nh ng cá th mang
bi n d có l i cho con ng i s đ c u tiên gi l i đ nhân gi ng Nh ng cá th mang bi n d b t l i cho con ng i s b lo i b , h n ch sinh s n ó là quá trình ch n l c nhân t o, bao g m 2 m t song song
v a đào th i nh ng bi n d b t l i, v a tích l y nh ng bi n d có l i phù h p v i m c tiêu s n xu t c a con ng i Ch n l c nhân t o à nhân t chính qui đ nh chi u h ng và t c đ bi n đ i c a các gi ng v t
nuôi cây tr ng Nó gi i thích vì sao m i gi ng v t nuôi hay cây tr ng đ u thích nghi cao đ v i m t nhu
c u xác đ nh c a con ng i
Trong m i loài v t nuôi hay cây tr ng, s ch n l c có th đ c ti n hành theo nh ng h ng khác
nhau Trong m i h ng, con ng i đi sâu khai thác m t đ c đi m có l i sinh t, gi l i nh ng d ng t t
n i b t, lo i b nh ng d ng trung gian không đáng chú ý K t qu là t m t d ng ban đ u đã d n d n phát
sinh nhi u d ng khác nhau rõ r t và khác xa d ng t tiên ó là quá trình phân li tính tr ng gi i thích s
hình thành nhi u gi ng v t nuôi, cây tr ng trong m i loài, xu t phát t 1 ho c m t vài d ng t tiên hoang
d i
III Luy n t p m t s câu h i tr c nghi m
Câu 1 Các loài sâu n lá th ng có màu xanh l c l n v i màu xanh c a lá, nh đó mà khó b chim n sâu
phát hi n và tiêu di t Theo acuyn, đ c đi m thích nghi này đ c hình thành do
A. nh h ng tr c ti p c a th c n là lá cây có màu xanh làm bi n đ i màu s c c th sâu
B. ch n l c t nhiên tích lu các đ t bi n màu xanh l c xu t hi n ng u nhiên trong qu n th sâu
C. khi chuy n sang n lá, sâu t bi n đ i màu c th đ thích nghi v i môi tr ng
Trang 3D ch n l c t nhiên tích lu các bi n d cá th màu xanh l c qua nhi u th h
Câu 2.Theo acuyn, nhân t ch n l c đ t bi n không cánh sâu b t i qu n đ o Mađer là
A.th ng xuyên không có gió B.th ng xuyên có gió m nh
C th ng xuyên có gió y u D.th ng xuyên có m a to
Câu 3.T n t i chính trong h c thuy t acuyn là
A. ch a gi i thích thành công c ch hình thành các đ c đi m thích nghi
B.ch a hi u rõ nguyên nhân phát sinh các bi n d và c ch di truy n các bi n d
C.ch a đi sâu vào c ch quá trình hình thành các loài m i
D.đánh giá ch a đ y đ vai trò c a ch n l c trong quá trình ti n hoá
Câu 4. óng góp quan tr ng nh t c a h c thuy t acuyn là
A.gi i thích đ c s hình thành loài m i
B.đ xu t khái ni m bi n d cá th , nêu lên tính vô h ng c a lo i bi n d này
C.gi i thích thành công s h p lí t ng đ i c a các đ c đi m thích nghi
D.phát hi n vai trò sáng t o c a chon loc t nhiên va chon loc nhân tao
Câu 5.Quan ni m nào sau đây là c a acuyn?
A.Loài m i đ c hình thành t t qua nhi u d ng trung gian, d i tác d ng c a chon loc t nhiên theo con đ ng phân li tính tr ng
B.Các cá th cùng loài ph n ng gi ng nhau tr c s thay đ i ch m ch p c a ngo i c nh, không có
loài nào b đào th i
C.Hình thành loài m i là quá trình c i bi n thành ph n ki u gen c a qu n th g c theo h ng thích
nghi
D.T t c đ u đúng
Câu 6. Theo quan ni m c a acuyn, ch n l c t nhiên tác đ ng thông qua đ c tính bi n d và di truy n là
nhân t chính trong quá trình hình thành
A.các đ c đi m thích nghi trên c th sinh v t và s hình thành loài m i
B. các gi ng v t nuôi và cây tr ng n ng suât cao
C. nhi u gi ng, th m i trong ph m vi m t loài
D. nh ng bi n d cá th
Câu 7 S thích nghi c a m t cá th theo h c thuy t acuyn đ c đo b ng
A. s l ng con cháu c a cá th đó s ng sót đ sinh s n
B. s l ng b n tình đ c cá th đó h p d n
C. s c kho c a cá th đó
D. m c đ s ng lâu c a cá th đó
Câu 8. Gi i thích m i quan h gi a các loài, acuyn cho r ng các loài
A. là k t qu c a quá trình ti n hoá t r t nhi u ngu n g c khác nhau
B. là k t qu c a quá trình ti n hoá t m t ngu n g c chung
C.đ c bi n đ i theo h ng ngày càng hoàn thi n nh ng có ngu n g c khác nhau
D.đ u đ c sinh ra cùng m t th i đi m và đ u ch u s chi ph i c a ch n l c t nhiên
Câu 9.Theo hoc thuyêt acuyn, nguyên nhân chu yêu cua qua trinh tiên hoa la
A.ngo i c nh thay đ i ch m ch p theo không gian va th i gian
B.ch n l c t nhiên tác đông thông qua đ c tinh biên di va di truyên cua sinh vât
C.s thay đôi tâp quan hoat đông cua đông vât
D.s cung cô ngâu nhiên cac đôt biên trung tinh
Trang 4Câu 10. Phát bi u nào d i đây không ph i là n i dung c a quá trình ch n loc nhân t o (CLNT) trong
h c thuy t ti n hoá c a acuyn?
A. CLNT là m t quá trình đào th i nh ng bi n d có h i, tích lu nh ng bi n d có l i phù h p v i m c
tiêu s n xu t c a con ng i
B. CLNT là nhân t chính quy đ nh chi u h ng và t c đ bi n đ i c a các gi ng v t nuôi và cây
tr ng
C. CLNT là nhân t quy đ nh chi u h ng bi n đ i nh ng ch n l c t nhiên m i là nhân t quy t đ nh
t c đ bi n đ i c a gi ng v t nuôi và cây tr ng
D. Trong m i loài v t nuôi hay cây tr ng, s ch n l c có th đ c ti n hành theo nhi u h ng khác
nhau d n t i s phân li tính tr ng
Giáo viên : Nguy n Quang Anh Ngu n : Hocmai.vn