Ancol đa chức

Đa dạng các câu hỏi và bài tập về Dẫn xuất halogen của hiđrocacbon – Ancol – Phenol phục vụ học sinh ôn thi đại học có đáp án và lời giải chi tiết. Có các dạng bài tập đầy đủ. VD: Ancol - Phản ứng oxi hóa Ancol - Phản ứng tách Ancol Danh pháp - Đồng phân - Tính chất vật lý Ancol đa chức Ancol Độ rượu - Điều chế ancol - Ứng dụng Ancol Phản ứng thế (PI) On tap DX halogen, ancol, phenol Ôn tập Dẫn xuất halogen của hiđrocacbon – Ancol – Phenol Phenol

## Đốt cháy hoàn toàn m gam hỗn hợp X gồm hai ancol thu được 0,35 mol

2 CO

và 0,6 mol

2

H O Mặt khác, nếu cho m gam X tác dụng hết với 10,35 gam Na thu được (10 + m) gam chất rắn Công thức phân tử của hai ancol trong X là

*A

3

CH OH

và

2 4 2

C H (OH)

B

2 5

C H OH

và

3 5 3

C H (OH)

C

3

CH OH

và

2 5

C H OH

D

3

CH OH

và

3 6 2

C H (OH)

$ Theo đáp án đều là các ancol no

Gọi CT ancol là

x

n 2n 2

C H + O

→

2 2

CO

H O

n n =

n

n 1 + =

0,35 0,6 →

n = 1,4 Bảo toàn khối lượng

m + 10,35 = 10 + m +

2

H m →

2

H m = 0,35 gam →

2

H n = 0,175 mol ancol

n

=

2

H O

n

-2

CO n

= 0,25 mol

→ 2 ancol gồm 1 ancol 1 chức

3

CH OH

( giả sử a mol), 1 ancol 2 chức (giả sử b mol)

Ta có hệ:

a b 0, 25

a 2b 0,175.2

+ =



 + =



→

a 0,15

b 0,1

=



 =

 Dựa vào

n

= 1,4 suy ra số nguyên tử C trong ancol 2 chức là 2

→ X gồm

3

CH OH

và

2 4 2

C H (OH)

## Khi đốt cháy hoàn toàn 6,44 gam một ancol no X thì thu được 9,24 gam khi

2 CO Mặt khác khi cho 0,1 mol X tác dụng với kali cho 3,36 lít khí (đo ở đktc) Tìm công thức cấu tạo thu gọn của X ?

A

3 7

C H OH

B

2 4 2

C H (OH)

C

3 6 2

C H (OH)

*D

3 5 3

C H (OH)

$ 0,1 mol X + K → 0,15 mol

2 H Vậy X có 3 nhóm OH trong phân tử

Đặt CTCT của X là

n 2n 2 3

C H + O

n 2n 2 3

C H + O

+ (1,5n - 1)

2 O → n

2 CO + (n + 1)

2

H O

Ta có:

6, 44

14n 50 +

n =

9,24 44 → n = 3 → X là

3 8 3

C H O →

3 5 3

C H (OH)

# X là một ancol có công thức phân tử

3 8 n

C H O

, X có khả năng hòa tan

2 Cu(OH)

ở nhiệt độ thường Số chất có thể có của X là

A 3

B 4

*C 2

D 1

$ Ancol có khả năng hòa tan

2 Cu(OH)

là ancol có nhiều nhóm -OH đính vào các nguyên tử C cạnh nhau

Có 2 CTCT thỏa mãn là

CH CH(OH)CH OH

và

CH OH CH(OH)CH OH −

## Cho 12,8 gam dung dịch ancol A (trong nước) có nồng độ 71,875% tác dụng với lượng Na dư thu được 5,6 lít khí (đktc) Công thức của ancol A là

A

3

CH OH

B

2 4 2

C H (OH)

*C

3 5 3

C H (OH)

D

4 7

C H OH

$

ancol

m

= 12,8.0,71875 = 9,2 gam;

2

H O m = 3,6 gam Giả sử ancol có a chức

→ a

ancol

n

+

2

H O

n

= 2

2

H n → a

ancol n = 0,3

→

ancol

M

=

9, 2n

0,3

=

92n 3

Ta thấy, chỉ n = 3 thỏa mãn

→

3 5 3

C H (OH)

## Ancol X tác dụng với Na dư cho số mol

2 H bằng số mol X đã dùng Đốt cháy hoàn toàn X được

2

CO m = 1,833

2

H O

m

X có cấu tạo thu gọn là

A

2 4 2

C H (OH)

*B

3 6 2

C H (OH)

C

3 5 3

C H (OH)

D

4 8 2

C H (OH)

$

Na

n

=

2

H

n

→ X có 2 nhóm OH

Giả sử:

2

CO

m

= 11 gam →

2

H O m = 6 gam

Ancol no →

X

n

=

2

H O n

-2

CO n =

1 12 mol

Số C trong X:

2

CO

X

n

n

=

0, 25 1 12 = 3 →

3 6 2

C H (OH)

## Hỗn hợp X gồm ancol etylic, etylen glicol và glixerol Đốt cháy m gam X thu được 1 mol

2 CO

và 1,4 mol

2

H O

Cũng m gam X tác dụng tối đa với 14,7 gam

2 Cu(OH)

Giá trị của m là

A 20,0

*B 29,2

C 40,0

D 26,2

$ Giả sử số col của

2 6

C H O ,

2 6 2

C H O

và

3 8 3

C H O lần lượt là x, y, z

2 6

C H O

+ 3

2

O

→ 2

2 CO + 3 2

H O

2 6 2

C H O

+ 2,5

2 O

→ 2

2 CO + 3 2

H O

3 8 3

C H O

+ 3,5

2 O

→ 3

2 CO + 4 2

H O

Ta có hpt:

2x 2y 3z 1

3x 3y 4z 1, 4

14,7

98



 + + =





 + =



→

x 0,1

y 0,1

z 0, 2

=



 =



 =

 Vậy m = 0,1.46 + 0,1.62 + 0,2.92 = 29,2 gam

## Có hợp chất hữu cơ X chỉ chứa các nguyên tố: C, H, O Khi hoá hơi 0,31 gam X thu được thể tích hơi đúng bằng

thể tích của 0,16 gam oxi đo ở cùng điều kiện Mặt khác, cũng 0,31 gam X tác dụng hết với Na tạo ra 112 ml khí

2 H (đktc) CTCT của X là

A

3 5 3

C H (OH)

B

3 6 2

C H (OH)

C

4 8 2

C H (OH)

*D

2 4 2

C H (OH)

$

X

n

=

2

O

n

= 0,16 : 32 = 0,005 mol →

X M = 0,31 : 0,005 = 62

0,005 mol X phản ứng với Na → 0,005 mol

2 H Vậy X có nhóm -OH trong phân tử → X có 2O

X

M

= 62 → X là

2 6 2

C H O

→ X là

2 4 2

C H (OH)

## X là một ancol no đa chức mạch hở có n nguyên tử cacbon và m nhóm -OH trong cấu tạo phân tử Cho 7,6 gam ancol trên phản ứng với lượng dư natri, thu được 2,24 lít khí (ở đktc) Cho n = m + 1 Công thức cấu tạo của ancol X là

A

2 5

C H OH

B

2 4 2

C H (OH)

*C

3 6 2

C H (OH)

D

3 5 3

C H (OH)

$ Giả sử ancol có dạng

m 1 2m 4 m

C +H + O

2

H

n

= 0,1 mol →

ancol n =

0, 2 m mol →

ancol M =

7,6

0, 2 m = 38m = 30m + 16 → m = 2

→ X là

3 6 2

C H (OH)

## Đốt cháy hỗn hợp X gồm 2 ancol có số mol khác nhau thu được hỗn hợp

2 CO

và 2

H O theo lêê mol tương ứng 2 : 3 X gồm

A

3

CH OH

và

2 5

C H OH

B

3 7

C H OH

và

3 6 2

C H (OH)

*C

2 5

C H OH

và

2 4 2

C H (OH)

D

2 5

C H OH

và

3 7

C H OH

$ Mặc dù đốt cháy hhX gồm hai ancol có số mol khác nhau nhưng đều thu được

2

CO n :

2

H O n = 2 : 3 → Hỗn hợp X gồm hai ancol có cùng C và H trong phân tử

Vì

2

H O

n

>

2

CO

n

→ Hỗn hợp gồm hai ancol no, mạch hở

Giả sử CTCT của hai ancol là

n 2n 2 a

C H + O

và số mol của

2 CO , 2

H O lần lượt là 2, 3 mol

n

= 3 - 2 = 1 mol → n = 2 : 1 = 2 →

2 6 a

C H O

→ Hỗn hợp X gồm

2 6

C H O

và

2 6 2

C H O

hay

2 5

C H OH

và

2 4 2

C H (OH)

## X là môêt ancol no, mạch hở Để đốt cháy 0,05 mol X cần 4 gam oxi Công thức cấu tạo của X là

A

3 5 3

C H (OH)

B

3 6 2

C H (OH)

*C

2 4 2

C H (OH)

D

4 8 2

C H (OH)

$

X

n

= 0,05 mol;

2

O n = 0,125 mol

Giả sử ancol no, mạch hở là

n 2n 2 a

C H + O

n 2n 2 a

C H + O

+

3n 1 a

2

+ −

2 O → n

2 CO + (n + 1)

2

H O

→ 0,05

3n 1 a

2

+ −

= 0,125 → 3n - a = 4

Biện luận → n = 2; a = 2 thỏa mãn → X là

2 4 2

C H (OH)

# Một ancol no, mạch hở có công thức thực nghiệm

2 5 n (C H O)

Vậy CTPT của ancol là

A

6 15 3

C H O

*B

4 10 2

C H O

C

4 10

C H O

D

6 14 2

C H O

$ Ancol no, mạch hở có CTTN

2 5 n (C H O)

=

2n 5n n

C H O

Vì ancol no → 5n = 2n x 2 + 2 → n = 2 →

4 10 2

C H O

## Cho 13,80 gam hỗn hợp X gồm glixerol và một ancol đơn chức Y tác dụng với natri dư thu được 4,48 lít khí hiđro

(đktc) Lượng hiđro do Y sinh ra bằng

1 3 lượng hiđro do glixerol sinh ra % khối lượng của glixerol có trong hỗn hợp

X là

*A 66,67%

B 33,33%

C 75,0%

D 25,0%

$ Giả sử ancol đơn chức là R-OH và số mol của glixerol và Y lần lượt là x, y

2

H

n

= 1,5x + 0,5y = 0,2 (1)

2

H (Y)

V

=

1

3 VH (glixerol) 2

→ 0,5y =

1 3 1,5x → x = y (2)

Từ (1), (2) → x = y = 0,1 mol

→

3 8 3

C H O

%m

=

0,1.92 13,8 = 66,7%

## Một ancol X tác dụng với Na dư thu được thể tích H2 bằng thể tích hơi ancol X đã phản ứng Đốt cháy hoàn toàn

một thể tích hơi ancol X thu được không đến ba thể tích

2 CO (các thể tích đo ở cùng điều kiện) Vậy X là

A ancol etylic

*B etylen glicol

C ancol propylic

D propan điol

$ Ancol X + Na →

2

H V = X V Vậy X là ancol 2 chức

X +

2

O

→

2

CO

V

< 3

X V Vậy số C trong X < 3

→ X là

2 4 2

C H (OH)

→ etylen glicol

# Khi cho 1 mol glixerol tác dụng vừa đủ với

2 Cu(OH)

thì lượng đồng (II) glixerat thu được là

A 154 gam

B 105 gam

C 172 gam

*D 123 gam

$ 2

3 8 3

C H O

+

2 Cu(OH)

→

3 7 3 2 (C H O ) Cu

+ 2

2

H O

→

3 7 3 2

(C H O ) Cu

n

=

1 2

3 8 3

C H O n

= 0,5 mol Vậy

3 7 3 2

(C H O ) Cu

m

= 0,5.246 = 123 gam

# Cho 9,2 gam glixerol tác dụng với Na dư thu được V lít khí

2 H

ở

o

0 C

và 1,2 atm Giá trị của V là

*A 2,798

B 2,6

C 2,898

D 2,7

$

glixerol

n

= 0,1 mol →

2

H n

= 0,1 x 1,5 = 0,15 mol

→

2

H

V

=

0,15.273.0, 082

1, 2

= 2,798 lít

# Ancol no mạch hở X chứa n nguyên tử C và m nhóm –OH trong phân tử Cho 14,8 gam X tác dụng hết với Na cho 2,24 lít

2

H

(đktc) Mối quan hệ giữa m và n là

A 2m = 2n + 1

B 28m = 7n + 2

C 7m = n + 3

*D 29m = 7n + 1

$ X có CTPT là

n 2n 2 m

C H + O

2

H

n

= 0,1 mol →

X n

=

0, 2 m

mol

X

M

=

14,8

0, 2

m

= 74m

Mà 74m = 14n + 2 + 16m → 58m = 14n + 2 → 29m = 7n + 1

## Chất hữu cơ X có công thức phân tử là

3 8 2

C H O

X có các tính chất:

- Tác dụng với Na giải phóng hiđro

- Hòa tan được

2 Cu(OH)

tạo dung dịch có màu xanh thẫm

X có công thức cấu tạo là

A

CH CH CH(OH)

B

CH OH CH − − CH OH

*C

CH − CHOH CH OH −

D

3 2

CH CH COOH

$ X có độ bất bão hòa = 0 → X no

X + Na giải phóng hiđro Vậy X có nhóm -OH trong phân tử

X +

2

Cu(OH)

tạo dung dịch có màu xanh thẫm → X có nhiều nhóm -OH cạnh nhau

Vậy X là

CH CH(OH)CH OH

## Cho dãy chuyển hóa sau:

3 8

C H → X → Y → Z → glixerol X, Y, Z đều là sản phẩm chính của các phản ứng Công thức cấu tạo của X, Y, Z lần lượt là

A

CH = CH CH −

;

3 2 2

CH CH CH Cl

;

CH Cl CHCl CH OH − −

B

3

CH C CH ≡ −

;

CH − CO CH −

;

CH − CHOH CH −

*C

CH = CH CH −

;

CH = CH CH Cl −

;

CH Cl CHOH CH Cl − −

D

2 2

C H

;

CH = CH CH −

;

CH Cl CHCl CH Cl − −

$

CH − CH − CH xt,t → CH2 = CH CH − 3

+ 2 H

CH = CH CH −

+ 2

Cl xt,t o→ CH2 = CH CH Cl − 2

+ HCl

CH = CH CH Cl −

+ 2 Cl + 2

H O →

CH Cl CH(OH) CH Cl − −

CH Cl CH(OH) CH Cl − −

+ 2NaOH →

CH OH CH(OH)CH OH −

+ 2NaCl

Vậy X, Y, Z lần lượt là

CH = CH CH −

,

CH = CH CH Cl −

,

CH Cl CHOH CH Cl − −

## X, Y, Z là 3 ancol liên tiếp trong dãy đồng đẳng, trong đó

Z M = 1,875

X M X có đăêc điểm là

A tách nước tạo 1 anken duy nhất

B hòa tan được

2 Cu(OH)

C chứa 1 liên kết π trong phân tử

*D không có đồng phân cùng chức hoăêc khác chức

$ Vì X, Y, Z là 3 ancol liên tiếp →

Z M = X M + 28

Mà

Z

M

= 1,875

X M → X M = 32;

Z M = 60

Vậy X, Y, Z lần lượt là

3

CH OH

,

2 5

C H OH

và

3 7

C H OH

X là

3

CH OH

nên không tách nước, không hòa tan được

2 Cu(OH)

và không chứa liên kết π trong phân tử 3

CH OH

không có đồng phân cùng chức hoặc khác chức

## Đốt cháy ancol chỉ chứa một loại nhóm chức X bằng

2 O vừa đủ nhâên thấy:

2

CO n :

2

O n :

2

H O n = 6 : 7 : 8 X có đăêc điểm là

*A tác dụng với Na dư cho

2

H n = 1,5 X n

B tác dụng với CuO đun nóng cho ra hợp chất đa chức

C tách nước tạo thành môêt anken duy nhất

D không có khả năng hòa tan

2 Cu(OH)

$

2

CO

n

<

2

H O

n

→ ancol no

Giả sử số mol của

2 CO , 2 O , 2

H O lần lượt là 6, 7, 8 mol

Ta có:

X

n

= 8 - 6 = 2 mol → Số C = 6 : 2 = 3

Theo BTNT O:

O(X) n

= 6.2 + 8 - 7.2 = 6 → số O trong X = 6 : 2 = 4

→ X là

3 8 3

C H O

→

3 5 3

C H (OH)

→ X tác dụng với Na dư cho

2

H n = 1,5 X n

X tác dụng với CuO đun nóng cho ra hợp chất tạp chức anđehit và xeton

X tách nước tạo thành ankin

X hòa tan được

2 Cu(OH)

## Cho biết X mạch hở Đốt cháy a mol X thu được 4a mol

2 CO

và 4a mol

2

H O Nếu cho a mol X tác dụng hết với

Na thu được a mol

2 H X có bao nhiêu đồng phân cấu tạo là ancol đa chức ?

A 5

B 4

C 2

*D 3

$ Ta có số C = 4a: a = 4; số H = 2.4a: a = 8 → X có công thức

4 8 x

C H O

Cứ a mol X phản ứng với Na sinh ra 0,5ax mol

2 H → 0,5ax = a → x = 2

Vậy X có công thức

4 8 2

C H O

có π + v = 1

Các đồng phân ancol đa chức,mạch hở của X là :

HO CH − − CH(OH) CH CH − =

,

CH OH CH CH CH OH − = −

,

CH = C(CH OH) CH OH −

Vậy X có 3 đồng phân thỏa mãn

## Hỗn hợp X gồm Y là monoancol no mạch hở; Z là poliancol no có 2 nhóm –OH mạch hở.- 14,5 gam X tác dụng

hết với Na được 3,92 lít

2 H (đktc)

- 29 gam X đem đốt cháy hoàn toàn thu được 52,8 gam

2 CO

- 29 gam X tác dụng vừa đủ với m gam

2 Cu(OH)

cho dung dịch xanh thẫm

Giá trị của m là

*A 9,8 gam

B 14,7 gam

C 19,6 gam

D 4,9 gam

$ Giả sử Y, Z lần lượt là

n 2n 2

C H + O

và

m 2m 2 2

C H + O Gọi a, b lần lượt là số mol của Y, Z trong 14,5 gam hhX

Ta có hpt:

(14n 18)a (14m 34)b 14,5

0,5a b 0,175

1, 2

na mb

2









→

a 0,15

b 0,1

=



 =



• 29 gam hỗn hợp X chứa 0,3 mol ancol đơn chức và 0,2 mol ancol 2 chức

→

2

Cu(OH)

n

= 0,2 : 2 = 0,1 mol →

2

Cu(OH) m

= 0,1.98 = 9,8 gam

## Khi cho bay hơi hoàn toàn 2,3 gam một ancol no đa chức mạch hở ở điều kiện và áp suất thích hợp đã thu được

một thể tích hơi đúng bằng thể tích của 0,8 gam

2 O trong cùng điều kiện Cho 4,6 gam ancol đa chức trên tác dụng

hết với Na dư đã thu được 1,68 lít

2 H (đktc) Tính khối lượng sản phẩm hữu cơ thu được khi cho 4,6 gam ancol trên

tác dụng hoàn toàn với

2 Cu(OH)

?

*A 6,15 gam

B 6,45 gam

C 5,15 gam

D 7,95 gam

$ Ta có

ancol

M

=

2,3

0, 25 = 92

4,6 gam ancol ứng với 0,05 mol tác dụng với Na sinh ra 0,075 mol

2 H

→ Số nhóm OH có trong X là 0,075.2 : 0,05 = 3 → X có công thức

3 8 3

C H O

2

3 8 3

C H O

+

2 Cu(OH)

→

6 14 6

C H O Cu

+ 2 2

H O → Khối lượng sản phẩm hữu cơ thu được là : 4,6 + 0,025 98- 0,05 18 = 6,15 gam

## Trộn glixerol, ancol propylic và etylen glicol thành hỗn hợp Z có khối lượng hỗn hợp là 16,8 gam

- Cho

1

2

hỗn hợp Z tác dụng với Na dư thu được 2,52 lít khí

2 H (ở đktc)

- Cho

1

2

hỗn hợp Z tác dụng với

2 Cu(OH)

thì thấy lượng

2 Cu(OH)

bị hòa tan là 3,675 gam % khối lượng mỗi ancol có trong hỗn hợp Z là

A glixerol 17,38%; ancol propylic 25,71%; etylen glicol 56,91%

B glixerol 23,45%; ancol propylic 30,29%; etylen glicol 46,26%

C glixerol 33,15%; ancol propylic 20,17%; etylen glicol 46,68%

*D glixerol 27,38 %; ancol propylic 35,71%; etylen glicol 36,91%

$ Giả sử số mol của

3 5 3

C H (OH)

,

3 7

C H OH

và

2 4 2

C H (OH)

trong hhZ lần lượt là a, b, c mol

Ta có hpt:

92a 60b 62c 16,8

1,5a 0,5b c 0,1125.2

0,5a 0,5c 0,0375.2







→

a 0,05

b 0,1

c 0,1

=



 =



 =



→

3 5 3

C H (OH)

%m

=

0,05.92 16,8 = 27,38%

3 7

C H OH

%m

=

0,1.60

16,8

= 35,71%

## Đốt cháy hoàn toàn 9,1 gam một hỗn hợp gồm 2 ancol no X, Y rồi cho sản phẩm cháy đi vào dung dịch

2

Ca(OH)

dư tạo ra 37,5 gam kết tủa Biết 2 ancol có cùng số nguyên tử cacbon trong phân tử ;

X M <

Y M

và tỉ khối hơi của hỗn hợp 2 ancol đối với etilen là 2,6 Số ancol tối đa thỏa mãn tính chất của ancol Y là

A 1

B 2

*C 3

D 4

$ Ta có

2

CO

n

=

3

CaCO n = 0,375 mol,

ancol n = 9,1 : 2,6: 28 = 0,125 → C = 0,375 : 0,125 = 3

X,Y cùng số nguyên tử C,

X M <

Y M → có các TH thỏa mãn gồm

X là

3 8

C H O

và Y là

3 8 2

C H O

có 2 đồng phân (

HOCH − CH(OH) CH −

,

HOCH − CH − CH OH

)

X là

3 8

C H O

và Y là

3 8 3

C H O

có 1 đồng phân (

HOCH − CHOH CH OH −

) Vậy có 3 chất thỏa mãn Y

## X là một chất hữu cơ khi đốt cháy chỉ tạo ra

2 CO

và 2

H O Đốt cháy hoàn toàn 4,6 gam X rồi cho sản phẩm

cháy hấp thụ vào 2 lít dung dịch

2 Ca(OH)

0,06M, thu được 9 gam kết tủa và dung dịch D Khối lượng dung dịch D

lớn hơn khối lượng dung dịch

2 Ca(OH)

lúc đầu là 1,2 gam Đun nóng dung dịch D thu được thêm kết tủa nữa Công thức phân tử của X là

A

2 6

C H O

B

2 6 2

C H O

*C

3 8 3

C H O

D

3 8

C H O

$ Nhận thấy khi hấp thụ sản phẩm cháy vào dung dịch

2 Ca(OH)

thu được 0,09 mol

3 CaCO

và dung dịch D, đun

nóng dung dịch D lại thu được kết tủa chứng tỏ hình thành đồng thời 2 muối

3 CaCO : 0,09 mol và

3 2 Ca(HCO )

: 2.0,06 - 0,09 = 0,03 mol

Bảo toàn nguyên tố C →

2

CO n =

3

CaCO n + 2

3 2

Ca(HCO ) n

= 0,09 + 2 0,03 = 0,15 mol

dd

m ↑

=

2

CO

m

+

2

H O m

-

m↓ →

2

H O n =

1, 2 9 0,15.44 18 + −

= 0,2 mol

→

O(X)

n

=

4,6 0,15.12 0, 2.2

16

= 0,15 mol