Siêu nơron trí thông minh của con người

Chính nhờ vào sự hiện diện của một “siêu nơron” mà não bộ con người có khả năng phát triển trí thông minh. Một ê kíp các nhà khoa học Hungary đã khám phá ra một “siêu nơron” trong bộ não con ngư

Siêu nơron trí thông mỉnh của con người

Chính nhờ vào sự hiện diện của một “siêu nơron” mà não bộ con người có khả năng

phát triên trí thông minh Một ê kíp các nhà khoa học Hungary đã khám phả ra một

“siêu nơron” trong bộ não con người

( uy nhiên, các nghiên

CH,N t1 theo với 37 hình

chụp cộng hưửng từ (MRI›

não hộ cho thây tân vỏ

não vùng trán không phái

Nhờ đâu mà con người có khả năng nói, suy nghĩ, tưởng tượng, tạo ra các khái niệm, phát minh, sáng tạo Đó là đo một lớp noron chỉ dày khoảng vài milimet, xếp lại thành các cuộn não và bao phủ toàn bộ cả hai bán cầu não Lớp này được gọi là “tân

vỏ não” bởi vì nó xuất hiện mới nhất trong tiến trình hình thành vỏ não Ở loài người,

lớp tân vỏ não này trải đài ra ở phía trước của não, tạo thành u nằm đưới trán: đó là

thuỳ trán Phần tiền thuỳ trán lại là nơi tiềm ân của các khả năng phi thường

Bí ân của tân vỏ não con người

Bằng cách nào mà tân vỏ não có thể sinh ra nhiều hình thái khác nhau của trí thông

minh theo giả thuyết của Howard Gardner? Vẫn đề đó lây nay vẫn chưa được giải mã

Và gây ra rất nhiều tranh cãi Một ê kíp các nhà sinh lý học thần kinh thuộc Viện Đại

học Szeged, Hungary, đã đưa ra giả thuyết mới được đăng tải trên tạp chí Mỹ PLOS Biology tháng 9 — 2008

Trong tân vỏ não của con người và chỉ ở con người mà thôi, có một vài nơron đặc biệt

có khả năng kích hoạt nhiều tín hiệu thần kinh cùng một lúc chỉ bằng một lần kích thích đuy nhất Hiện tượng này xảy ra là do sự tác động của một loại tế bào rất nhỏ có hình đạng đặc biệt giống như cây nến, nên được gọi là tế bào nến

Trí thông minh theo thuyết “định lượng”

Công trình nghiên cứu của các nhà khoa học Hungary đã “cải chính” giả thuyết cô

điện tôn tại lâu nay cho rang trí thông minh của con người liên quan đên sự phát triên

thái quá của thuỳ trắn so với các thuy khác Giả thuyêt này mang tính “định lượng”

Vào năm 2002, nhà nghiên cứu Katerina Semendeferi đã “tạt gáo nước lạnh” vào

thuyết định lượng này Bà đã tập hợp 24 phim X quang về não bộ của loài khỉ ở

Atlanta, bang Georgia (Hoa Ky), sau d6 so sanh voi nao bộ của người được chụp tại

Viện Đại học Iowa Kết quả: Tân vỏ não vùng trán của người có thê thích khoảng 238,8 — 329,8 cm3 chiếm ưu thế so với 50,4 cm3 của loài tỉnh tỉnh hay 111,6 cm3 của đười ươi Tuy nhiên, nếu so tân vỏ não vùng trán với toàn bán cầu não thì con người (tỉ lệ 36,4 — 39,3%) không khác bao nhiêu đối với loài tinh tinh (36,6 — 38,7%) hoặc

loài đười ươi (35 — 36,9%) Khác với điều lầm tưởng từ lâu nay

Trí thông minh theo thuyết “định tính”

Nhóm nghiên cứu thuộc viện Đại học Szeged, Hungary, đã đặt viên đá đầu tiên cho giả thuyết “định tính” này, với mục tiêu là tìm hiểu sự kết nối các vi mạch giữa các

nơron Tân vỏ não gồm có 6 lớp (xem hình bên) được cấu tạo chủ yếu là các nơron

lớn mà thân có dạng hình tam giác, nên được gọi là tế bào hình thấp, kết hợp với các

nơron liên kết nhỏ hơn Tế bào hình tháp và các nơron liên kết hình thành nên các vị

mạng cục bộ; khi kết hợp lại với nhau chúng tạo thành một mạng lưới không lồ như

hàng tỉ cỗ máy cùng làm việc với nhau

Trước tiên, các nhà khoa học khảo sát sự truyền tín hiệu trực tiếp từ tế bào hình tháp

đến các tế bào lân cận Nhưng, khác với hiểu biết kinh điên cho rằng một tế bào hình

tháp chỉ truyền tín hiệu đến 2 tế bào khác Qua nghiên cứu, với một tín hiệu tế bào

hình tháp đã tạo ra một chuỗi phản ứng, kích thích đến một trăm tế bào thần kinh, mà

như vậy sự hiện diện của các “siêu nơron”, với khả năng kích hoạt cả chuối phản ứng,

tân vỏ não trở thành bộ máy “siêu năng”, điều không thê có ở tế bào chuột hay khi

Tuy nhiên, các nghiên cứu tiếp theo, với 37 hình chụp cộng hưởng từ (MRI) não bộ cho thấy tân vỏ não vùng trán không phải là yếu tố duy nhất làm nên trí thông minh,

mà cần có sự phối hợp của tân vỏ não thuỳ trán, vùng có chức năng về xây đựng kế

hoạch, tư duy, với thuỳ cham, chiu trách nhiệm về cảm xúc Ngoài ra, tri thong minh

còn phụ thuộc vào nhiều vùng của não bộ, được liên kết chặt chẽ với nhau thông qua các sợi trục Trước đây, người ta cho rằng các nơron càng tiêu thụ nhiều đường sẽ

hoạt động càng nhiều Trái lại, một vài vùng trở nên hoạt hoá hơn các vùng khác khi

phải động não Tuy nhiên, những vùng não hoạt hoá càng nhiều thì kết quả giải quyết công việc lại càng ít hiệu quả Điêu này chứng minh trí thông minh phụ thuộc vào bộ não có năng lực chứ không phải là bộ não lao động nhiêu

Nguyễn Văn Thông - Thuốc & Sức khoẻ, số 375, 1 - 3 - 2009, trang 28