III/ Hoạt động dạy học: 1/ Kiểm tra bài cũ: 2/ Trọng tâm: Các dam\ngj tồn tại năng lượng và sự chuyển hóa năng lượng trong tế bào.. II/ Chuyển hóa năng lượng Sự biến đổi năng lượng từ dạ
Trang 1Soạn Dạy Ngày … Tháng … năm Ngày ………Tháng…… Năm
TIẾT 21
CHUYỂN HÓA NĂNG LƯỢNG
I/Mục tiêu :
1/Kiến thức:
-Trình bày được khái niệm năng lượng và các dạng năng lượngtrong tế bào là thế năng và động năng Phân biệt thế nưng và động năng bằng cách đưa ra các ví dụ
- xác địng được quá trình chuyển hóa năng lượng Cho ví dụ các dạng chuiyển hóa năng lượng 2/ Kĩ năng:
Rèn luyện kĩ năng Phân tích hình ảnh và thông tin nhận biết kiến thức Rèn luyện kĩ năng so sánh phân tích vấn đề, hình thành và củng cố khả năng hoạt động độc lập và hoạt động nhóm
II/ Đồ dùng dạy học:
Giáo Viên: Chuẩn bị hình phóng to các hình 21.1; 21.2; 21.3 trong sách giáo khoa
Học sinh: Đọc sách giáo khoa soạn câu hỏi, thảo luận nhóm trả lời các câu hỏi do giáo viên giao đặt ra:
III/ Hoạt động dạy học:
1/ Kiểm tra bài cũ:
2/ Trọng tâm:
Các dam\ngj tồn tại năng lượng và sự chuyển hóa năng lượng trong tế bào học sinh thấy rỏ hai quá trình đi song song với nhau
3/ Bài mới:
a Mở bài: Như chúng ta được biết, tế bào luôn luôn trao đổi chất và năng lượng với môi trường, vậy năng lượng là gì? Năng lượng tồn tại ở những dạng nào, chúng chuyển hóa như thế nào? để hiểu hơn về vấn đề này, hôm nay chúng ta nghiên cứu bài”CHUYỂN HÓA NĂNG LUỢNG”
b Ti n trình bài h c:ến trình bài học: ọc:
H Đ của giáo viên và học sinh Nội dung
HS: quan sát hình 21.1, đọc sách giáo khoa,
thảo luận hày cho biết:
Năng lượng là gì?
Nội dung định luật bảo toàn và chuyển hóa
năng lượng
Năng lượng tồn tại dưới những dạng nào?
Thế năng là gì? Đông năng là gì?
Thế năng và động năng có mối quan hệ với
nhau như thế nào?
Cho ví dụ minh họa
Trong cơ thể sống, năng lượng được dự trữ ở
đâu?
HS thảo luận và cho biết:
Chuyển hóa năng lượng là gì?
HS tìm cho ví dụ về sự chuyển hóa năng
lượng trong cơ thể sinh vật
Từ đó thấy được năng lượng ự trữ trong cơ
thể sinh vật được dự trữ ở đâu?
GV Bổ sung và kết luận
Dòng năng lượng sinh học là gì?
Để tạo một liên kết phốt phát cần sử dụng
bao nhieu năng lượng?
Khi bẻ gãy một liên kết phất phát thì giải
phóng bao nhiêu năg lượng? Hiệu quả sử
I/ Khái niệm về năng lượng và các dạng tồn tại của năng lượng
Năng lượng là đại lượng đặc trưng cho khả năng sinh công Năng lượng có khả năng tồn tại ở nhiều dạng khác nhau:
+ Thế năng: là dạng năng lượng tiềm ẩn + Động năng là năng lượng bộc lộ
Khi cần thiết thế năng có thể chuyển hóa thành hoạt năng Nói chung các dạng năng lượng có thể chuyển hóa tương hổ và cuối cùng chuyển hóa thành nhiệt năng
II/ Chuyển hóa năng lượng
Sự biến đổi năng lượng từ dạng này sang dạng khác trong các hoạt động sống của sinh vật gọi là chuyển hóa năng lượng VD:
Quang hợp là chuyển hóa năng lượng từ dạng quang năng sang năng lượng hóa học dự trữ trong các liên kết hóa học
Dòng năng lượng sinh học là dòng năng lượng trong
tế bào, dòng năng lượng từ tế bào này truyền sang tế bào khác hoặc từ cơ thể này sang cơ thể khác
Trong các hệ sống năng lượng dự trữ trong các liên kết hóa học
III/ ATP đồng tiền năng lượng của tế bào
Trang 2dụng năng lượng trong sinh giới đạt bao
nhiêu phần trăm?
ATP có tên gọi đầy đủ là gì? Vì sao nói ATP
là đồng tiền năng lượng?
HS Quan sát hình 21.2 hãy cho biết:
ATP được cấu tạo như thế nào?
Trong mỗi phân tử ATP chứa bao nhiêu gốc
phốt phát? Thực chất năng lượng tồn tại chủ
yếu trong phân tử ATP là ở chổ nào?
Hãy cho biết ATTP truyền năng lượng cho
các hợp chất khác bằng cách nào?
ATP và ADP có mối quan hệ với nhau như
thế nào?
Ađênôzin triphốtphát (ATP) là tiền tệ năng lượng của mọi tế bào, bởi vì ATP được dùng cho tất cả mọi quá trình cần năng lượng
Đường 5C làm bộ khung gắn ađênin với 3 gốc phốt phát tạo nên phân tử ATP Trong 3 liên kết phất phát, chỉ có 2 liên kết ngoài cùng là liên kết cao năng chứa nhiều năng lượng ATP trtuyền năng lượng cho các hợp chất khác thông qua chuyển nhóm phất phát cuối ùng để trở thành ADP, rồi gần như ngay lập tức ADP gắn với phốt phát để trở thành ATP
ATP có khả năng cung cấp đủ năng lượng cho mọi hoạt động sống của tế bào
c Củng cố: Năng lượng là gì? Có những dạng năng lượng nào? chúng chuyển hóa như thế nào?Tại sao nói ATP là đồng tiền năng lượng của tế bào?
Học sinh đọc kết luận trong sách giáo khoa
d Dặn dò: Trả lời câu hỏi sách giáo khoa, Chuẩn bị bài “ENZIM VÀ VAI TRÒ CỦA ENZIM TRONG CHUYỂN HÓA VẬT CHẤT”
Trang 3Soạn Dạy Ngày … Tháng … năm Ngày ………Tháng…… Năm
TIẾT 22
VAI TRÒ CỦA ENZIM TRONG QUÁ TRÌNH CHUYỂN HÓA VẬT CHẤT
I/Mục tiêu :
1/Kiến thức:
-Trình bày khái niệm, cấu tạo và cơ chế tác dụng của enzim
- Xác định được các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt tính của enzim
2/ Kĩ năng:
Rèn luyện kĩ năng Pt hình ảnh và thông tin nhận biết kiến thức Rèn luyện kĩ năng so sánh phân tích vấn đề, hình thành và củng cố khả năng hoạt động độc lập và hoạt động nhóm
II/ Đồ dùng dạy học:
Giáo Viên: Chuẩn bị hình phóng to các hình 22.1; 22.2; 22.3 trong sách giáo khoa
Học sinh: Đọc sách giáo khoa soạn câu hỏi, thảo luận nhóm trả lời các câu hỏi do gv giao đặt ra: III/ Hoạt động dạy học:
1/ Kiểm tra bài cũ: Các dạng tồn tại năng lượng và sự chuyển hóa năng lượng trong tế bào xảy ra như thế nào? vì sao người ta nói ATP là đồng tiền năng lượng?
2/ Trọng tâm:Cơ chế xúc tác của enzim, các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động cuả enzim 3/ Bài mới:
a Mở bài: Vật chất được chuyển hóa như thế nào? để hiểu hơn về vấn đề này, hôm nay chúng ta nghiên cứu bài”CHUYỂN HÓA NĂNG LUỢNG”
b Ti n trình bài h c:ến trình bài học: ọc:
H Đ của giáo viên và học sinh Nội dung
HS: quan sát hình 21.1, đọc sách giáo khoa,
thảo luận hày cho biết:
Năng lượng là gì?
Nội dung định luật bảo toàn và chuyển hóa
năng lượng
Năng lượng tồn tại dưới những dạng nào?
Thế năng là gì? Đông năng là gì?
Thế năng và động năng có mối quan hệ với
nhau như thế nào?
Cho ví dụ minh họa
Trong cơ thể sống, năng lượng được dự trữ ở
đâu?
HS thảo luận và cho biết:
Chuyển hóa năng lượng là gì?
HS tìm cho ví dụ về sự chuyển hóa năng
lượng trong cơ thể sinh vật
Từ đó thấy được năng lượng ự trữ trong cơ thể
sinh vật được dự trữ ở đâu?
GV Bổ sung và kết luận
Dòng năng lượng sinh học là gì?
Để tạo một liên kết phốt phát cần sử dụng bao
nhieu năng lượng?
Khi bẻ gãy một liên kết phất phát thì giải
phóng bao nhiêu năg lượng? Hiệu quả sử dụng
năng lượng trong sinh giới đạt bao nhiêu phần
trăm?
ATP có tên gọi đầy đủ là gì? Vì sao nói ATP
là đồng tiền năng lượng?
I/ Enzim và cơ chế hoạt động của enzim 1/ Cấu trúc của enzim
Là chất xúc tác sinh học được tạo ra từ cơ thể sống, enzim có bản chất là prôtêin, ngoài ra một số enzim còn có thêm một phần tử hữu cơ nhỏ gọi là côenzim Trong phân tử enzim có vùng cấu trúc không gian đặc biệt chuyên liên kết với cơ chất(Chất chịu sự xúc tqác của enzim) gọi là trung tâmhoạt động Cấu hình này tương thích với cấu hình không gian của cơ chất, nhờ vậy cơ chất liên kết tạm thời với enzim và bị biến đổi tạo thành sản phẩm
Dạng tồn tại: hòa tan trong cơ chất, hoặc liên kết chặt chẽ với một số bào quan
2/ Cơ chế tác động của enzim:
Bằng nhiều phản ứng trung gian, thoạt tiên enzim liên kết với cơ chất hợp chất trung gian (enzim –
Cơ chất) Cuối phản ứng, hợp chất đó sẽ phân giải để cho sản phẩm của phản ứng và giải phóng enzim nguyên vẹn, enzim được giải phóng có thể tiếp tục tham gia phản ứng với các cơ chất mới Nhờ đó enzim có thể làm giảm năng lượng hoạt hóa cho các phản ứng sinh hóa trong tế bào
3/ Đặc tính của enzim:
Hoạt tính mạnh: Bình thường ở nhiệt độ cơ thể, trong
1 phút, 1 phân tử enzim catalaza có thể phân hủy được 5 triệu phâ tử cơ chất perô xi hđrô (H2O2) Tính chuyên hóa cao: U rêza chỉ phân hủy u rê trong nước tiểu, không lên bất cứ cơ chất nào
Trang 4HS Quan sát hình 21.2 hãy cho biết:
ATP được cấu tạo như thế nào?
Trong mỗi phân tử ATP chứa bao nhiêu gốc
phốt phát? Thực chất năng lượng tồn tại chủ
yếu trong phân tử ATP là ở chổ nào?
Hãy cho biết ATTP truyền năng lượng cho các
hợp chất khác bằng cách nào?
ATP và ADP có mối quan hệ với nhau như thế
nào?
Hoạt động của enzim chịu sự ảnh hưởng của
nhân tố nào?
Vì sao người ta nói” Nóng mất ngon, dận mất
khôn”? đứng về góc độ sinh học em hãy giải
thích vì sao nóng mất ngon?
Môi trườmg trong dạ dày là môi trường gì?
Vậy các enzim trong dạ dày hoạt đọng trong
môi trường nào? nếu thay đổi môi trường thì
liệu enzim này có còn khả năng hoạt động như
trứoc nữa không? Vì sao?
Nồng độ enzim và cơ chất có ảnh hưởng gì
đến hoạt động của enzim?
Những chất nào có thể ức chế hoạt động của
enzim?
Enzim có vai trò gì trong cơ thể sống?
Trong phòng thí nghiệm, người ta cps thể
chuyển hóa tinh bột chín thành đường dưới sự
xúc tác của HCl trong nhiệt độ rất cao, vậy khi
ta nhai cơm nhạt có cảm giác vị ngọt là do
đâu? Như vậy nhờ đâu con người có khả năng
đó?
Như vậy enzim có vai trò gì?
Nếu trong tế bào, trong cơ thể không có enzim
thì sao?
4/ Nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động của enzim:
a Nhiệt độ: Khả năng xúc tác của enzim phụ thuộc vào nhiệt độ Mỗi enzim có một nhiệt độ tối ưu (Tại nhiệt độ này enzim có hoạt tính mạnh nhất) Khi chưa đến nhiệt độ tối ưu thì tốc độ phản ứng của enzim tỷ lệ thuận với chiều tăng nhiệt độ nhưng nếu
đã qua nhiệt độ tối ưu thì ngược lại và thậm chí enzim còn có thể mất hoạt tính
b Độ pH: Mỗi enzim có một độ pH tối ưu, đa số các enzim có độ pH tối ưu từ 6 đến 8
c Nồng độ cơ chất: với một lượng enzim xác định , thoạt đầu nếu tăng nồng độ cơ chất thì tốc độ phản ứng tăng, nhưng đến một lúc nào đó thì sự gia tăng
về nồng độ cơ chất cũng không làm gia tăng tốc độ phản ứng
d Nồng độ enzim: với một lượng cơ chất xác định, nồng độ enzim càng cao thì tốc độ phản ứng càng nhanh
e Chất ức chế enzim: tế bào có khả năng tiết ra một chất đặc hiệu có tác dụng ức chế hoạt động của enzim, hoặc một số chất độc hóa học của môi trường cũng có khả năng gây ức chế hoạt động của enzim II/ Vai trò của enzim trong sự chuyển hóa vật chất
Quá trình sinh hóa trong cơ thể sống xảy ra rất nhạy với tốc độ lớn trong điều kiện sinh lý bình thường
Tốc độ phản ứng có thể tăng hàng triệu lần Nếu
tế bào không có enzim xúc tác thì hoạt động sống không thể duy trì được, vì tốc độ phản ứng sinh hóa xảy ra quá chậm
c Củng cố: Thực chất enzim là gì? Enzim có bản chất là gì?enzim có cấu tạo như thế nào? enzim xúc tác các phản ứng theo cơ chế nào? trong quá trình xúc tác enzim chịu sự ảnh hưpửng của những nhân tố nào? hãy nêu tóm tắt các vai trò của enzim
Học sinh đọc kết luận trong sách giáo khoa
d Dặn dò: Trả lời câu hỏi sách giáo khoa, Chuẩn bị bài “HÔ HẤP TẾ BÀO”