Những câu hỏi cơ bản, chính xác, dễ học, dễ ôn tập. Nếu có gì thắc mắc, mọi người có thể liên hệ theo số điện thoại trong tài liệu, mình sẽ sẵn sàng giải đáp mọi thắc mắc, đây là kiến thức chuẩn, được chọn lọc từ nhiều tiến sỹ, giáo sư triết học
Trang 1Đề 1:
1 Sự kiện pháp lý:
- Là những sự kiện, hoàn cảnh, tình huống
- Xảy ra trong thực tế
- Mà các QPPL dân sự kết hợp vào làm phát sinh, thay đổi, hay chấm
dứt một quan hệ pháp luật dân sự
Phân loại:
Căn cứ vào hậu quả phát sinh: làm phát sinh, thay đổi và chấm dứt QHPL DS
Căn cứ vào yếu tố ý chí của chủ thể: sự biến pháp lý và hành vi pháp lý
Đề 2: Điều kiện để tòa án tuyên bố một người mất tích: (3 điều kiện)
- Biệt tích 2 năm liền trở lên mà không còn tin tức xác thực về việc người đó
còn sống hay đã chết
- Đã thông báo tìm kiếm theo quy định của Pháp luật
- Có yêu cầu của người có quyền và lợi ích liên quan
Hậu quả pháp lý của việc tuyên bố một người mất tích:
- Tư cách chủ thể tạm dừng
- Quan hệ hôn nhân: Người vợ hoặc chồng của người bị tuyên bố mất tích có
yêu cầu ly hôn thì tòa sẽ giải quyết
- Quan hệ tài sản: giao tài sản của người bị tuyên bố mất tích cho 1 người
quản lý
Đề 3: Điều kiện để tòa án tuyên bố một người là đã chết:
- Sau 3 năm kể từ ngày quyết định của tòa tuyên bố mất tích có hiệu lực mà
vẫn không có tin tức xác thực người đó còn sống
- Biệt tích trong chiến tranh sau 5 năm, kể từ ngày chiến tranh kết thúc mà vẫn
không có tin tức xác thực là còn sống
- Bị tai nạn, thảm họa hoặc thiên tai mà sau 1 năm kể từ ngày tai nạn, thảm
họa, thiên tai đó chấm dứt mà vẫn ko có tin tức xác thực là còn sống
- Biệt tích 5 năm liền trở lên và không có tin tức xác thực là còn sống
Hậu quả pháp lý của việc tòa án tuyên bố 1 người đã chết:
- Tư cách chủ thể chấm dứt
- Quan hệ hôn nhân chấm dứt
- Quan hệ tài sản: chia thừa kế
Trang 2Đề 4: Giám hộ là gì?
- Giám hộ là việc cá nhân, tổ chức được pháp luật quy định hoặc được cử
- Để thực hiện việc chăm sóc và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người
chưa thành niên, người mất NLHVDS
Hình thức:
- Giám hộ đương nhiên
- Giám hộ cử
So sánh:
Giám hộ đương nhiên Giám hộ cử
Đều nhằm bảo vệ lợi ích của người được giám hộ
Do PL quy định trước Chỉ được xác lập khi ko
xác lập được hình thức giám hộ đương nhiên Đối tượng cụ thể Ko đc xđ cụ thể Không phải qua trình tự,
thủ tục
Phải qua trình tự, thủ tục nhất định
Đề 5: Phân biệt người có NLHVDS với người mất NLHVDS
5 tiêu chí: KN, cơ sở xđ, người đại diện, khả năng trở thành người có
NLHVDS Cơ sở pháp lý
Người không có NLHVDS Người mất NLHVDS Khái niệm Người chưa đủ 6 tuổi Người mắc bệnh tâm
thần hoặc các bệnh khác=> ko nhận thức và làm chủ
Cơ sở xác định Độ tuổi Sự phát triển về thể chất
và tinh thần Phạm vi, người đại
diện
Cha mẹ TH ko còn cha mẹ thì người đại diện chính là người giám hộ đương nhiên
Cha, mẹ, vợ, chồng hoặc con đã thành niên
Khả năng trở thành
người có NLHVDS
đầy đủ
Khi đạt đến độ tuổi nhất định
Khi có khả năng nhận thức và điều khiển hành
vi của mình
Cơ sở pháp lý Không cần có QĐ của TA Có QĐ
Trang 3Đề 6: Dấu hiệu xác định GDDS Vô hiệu (4 dấu hiệu):
- Năng lực hành vi: Do người chưa thành niên, người mất hoặc hạn chế
NLHVDS xác lập
- Mục đích và nội dung vi phạm điều cấm cuả PL và đạo đức xã hội
- Vi phạm sự tự nguyện: lừa dối, giả tạo, đe dọa, nhầm lẫn, ko nhận thức đc
- GDDS vi phạm quy định về mặt hình thức
Hậu quả pháp lý của GDDS vô hiệu:
- Không làm phát sinh quyền và nghĩa vụ của các bên kể từ thời điểm xác lập
- Các bên hoàn trả lại cho nhau những gì đã nhận
- GDDS liên quan đến người thứ ba ngay tình: GD liên quan đến động sản ko
phải ĐKQSH, NẾU là ĐS có đăng kí, BĐS thì người thứ ba vô hiệu trừ 2 TH: thông qua bán đấu giá, GD vs chủ sở hữu bằng bản án or QĐ của tòa án nhưng sau đó bản án or QĐ này bị hủy bỏ hoặc sửa đổi
Đề 7: Trùng đề số 3
Đề 8: Khái niệm NLHVDS của cá nhân:
Là khả năng của cá nhân bằng hành vi của mình xác lập, thực hiện quyền,
nghĩa vụ dân sự
Các mức độ:
- Năng lực hành vi đầy đủ: 18+
- Năng lực hành vi một phần đủ 6 tuổi -> <18+
- Không có năng lực hành vi: <6+
- Mất năng lực hành vi: Mắc bệnh
- Hạn chế: nghiện ma túy hoặc các chất kích thích khác TH thông qua người
đại diện
Đề 9: Trùng đề số 5
Đề 10: Năng lực chủ thể của pháp nhân
- Năng lực pháp luật dân sự: là khả năng của pháp nhân có quyền và nghĩa vụ
dân sự phù hợp với mục đích và hoạt động của pháp nhân
- Năng lực hành vi của pháp nhân là khả năng bằng hành động cụ thể của
pháp nhân để tham gia vào quan hệ dân sự tạo nên quyền và nghĩa vụ dân sự
- Năng lực chủ thể của pháp nhân xh và chấm dứt cùng với thời điểm thành
lập và chấm dứt pháp nhân
Trang 4- Năng lực chủ thể của pháp nhân mang tính chất chuyên biệt…
Đề 11: Quyền và nghĩa vụ của người giám hộ:
1 Quyền
- Sử dụng tài sản của người đc giám hộ để chăm sóc, chi dùng cho những nhu
cầu cần thiết của người đc giám hộ
- Được thanh toán các chi phí cần thiết cho việc quản lý tài sản của người đc
giám hộ
- Đại diện cho người được giám hộ trong việc xác lập, thực hiện các GDDS
nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người được giám hộ
2 Nghĩa vụ
Người ĐGH chưa đủ 15 tuổi Đủ 15 đến <18+ Mất
bệnh Đại diện trong các GDDS trừ các
TH luật định
Đại diện trong các GDDS trừ các TH luật định
Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp
của người đc GH
Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người đc GH
3 TH chấm dứt việc giám hộ (4 TH):
- Người ĐGH đã có NLHVDS đầy đủ
- Người ĐGH chết
- Cha mẹ của người ĐGH đã có đủ điều kiện để t/h quyền, nghĩa vụ của mình
- Người ĐGH được nhận làm con nuôi
Đề 12: Nơi cư trú của cá nhân:
Khái niệm
- Là nơi cá nhân xác lập, thực hiện quyền, nghĩa vụ dân sự
- Nơi tòa án tuyên bố một cá nhân là mất tích hoặc đã chết do vắng mặt ở nơi
cư trú trong một thời gian nhất định
- Nơi mở thừa kế khi người đó chết
- Nơi tống đạt các giấy tờ cần thiết có liên quan đến cá nhân
Căn cứ để XĐ nơi cư trú của cá nhân
- Là nơi người đó thường xuyên sinh sống
Trang 5- Nếu cá nhân không có nơi thường xuyên sinh sống thì nơi cư trú là nơi
người đó đang sinh sống
Đề 13: Pháp nhân
Pháp nhân là một tổ chức thống nhất, độc lập, hợp pháp
Có tài sản riêng và chịu trách nhiệm bằng tài sản của mình
Nhân danh mình tham gia vào các QHPL một cách độc lập
Điều kiện của pháp nhân:
- Được thành lập hợp pháp
- Có cơ cấu, tổ chức chặt chẽ
- Có tài sản độc lập với cá nhân, tổ chức khác và tự chịu trách nhiệm bằng tài
sản đó
- Nhân danh mình tham gia các QHPL một cách độc lập
Đề 14: Giao dịch dân sự
Là hợp đồng hoặc hành vi pháp lý đơn phương làm phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự
Đặc điểm:
- Là một sự kiện pháp lý thông qua hợp đồng hoặc hành vi pháp lý đơn
phương => phát sinh các hậu quả pháp lý
- Mục đích: Là lợi ích hợp pháp mà các bên mong muốn đạt được qua việc
xác lập các GDDS
- Chủ thể:…….
Phân loại GDDS:
- Hành vi pháp lý đơn phương: là giao dịch trong đó thể hiện ý chí của một
bên nhằm làm phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt quyền và nghĩa vụ dân sự
- HĐDS: Là giao dịch trong đó thể hiện ý chí của hai hay nhiều bên nhằm làm
phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt quyền và NVDS
Đề 15: Các điều kiện để một GDDS có hiệu lực
- Người tham gia giao dịch có NLHVDS
- Mục đích và nội dung không vi phạm điều cấm của PL và ko vi phạm đạo
đức xã hội
- Người tham gia giao dịch hoàn toàn tự nguyện
Trang 6- Hình thức của GDDS phù hợp với quy định của PL
Đề 16: Trùng đề 6
Đề 17: Đại diện
Khái niệm: Là việc mà theo đó một người (người đại diện) nhân danh và vì lợi
ích của người khác (người được đại diện) để giúp xác lập, thực hiện các GDDS trong phạm vi đại diện
Các loại đại diện:
- Đại diện theo pháp luật: 6 TH
+ Người chưa thành niên: cha mẹ
+ Người được giám hộ: người giám hộ
+ Người được tòa án chỉ định …
+ Người đứng đầu pháp nhân theo QĐ
+ Chủ hộ gia đình là người đại diện cho hộ gia đình
+ Tổ trưởng tổ hợp tác là người đại diện cho tổ hợp tác
- Đại diện theo ủy quyền: Là đại diện được xác lập theo sự ủy quyền giữa
người đại diện và người được đại diện
Xác lập bằng văn bản
Đề 18: Trùng đề 8
Đề 19: Nghĩa vụ dân sự:
Khái niệm: Là việc mà theo đó một hoặc nhiều chủ thể phải chuyển giao
vật, chuyển giao quyền, trả tiền hoặc giấy tờ có giá, thực hiện công việc hoặc không được thực hiện công việc vì lợi ích của một hoặc nhiều chủ thể khác
Đặc điểm của nghĩa vụ dân sự:
- Là một QHPLDS:
+ Chủ thể: Các bên tham gia QHPL
+ Nội dung: tổng hợp các quyền và nghĩa vụ của các bên chủ thể trong quan
hệ nghĩa vụ hoặc các điều kiện để thực hiện quyền và nghĩa vụ đó
+ Khách thể: Là cái mà chủ thể luôn muốn hướng tới và nhằm đạt được
- Là mối liên hệ pháp lý giữa ít nhất 2 người đứng về hai phía chủ thể khác nhau
Trang 7- Quyền và nghĩa vụ dân sự của 2 bên chủ thể đối lập nhau 1 cách tương ứng và chỉ có hiệu lực trong phạm vi giữa các chủ thể đã xác định
Đề 20: Các căn cứ để chấm dứt quyền sở hữu: 7 TH
- Chủ sở hữu chuyển giao quyền sở hữu của mình cho người khác
- Từ bỏ quyền sở hữu
- Tài sản mà người khác đã được xác lập quyền sở hữu
- Xử lý tài sản để thực hiện nghĩa vụ của chủ sở hữu
- Tài sản bị tiêu hủy
- Tài sản bị trưng mua
- Tài sản bị tịch thu
Đề 21: Hợp đồng dân sự
Là sự thỏa thuận giữa các bên về việc xác lập, thay đổi hoặc chấm dứt quyền,
nghĩa vụ dân sự Đ388-BLDS
Đặc điểm hợp đồng dân sự: 5 ĐĐ
- Về hình thức:
+Bằng văn bản
+Bằng miệng
Bằng VB: Hợp đồng có công chức và chứng thực
- Về mục đích đáp ứng nhu cầu vật chất và tinh thần của các chủ thể
- Nội dung:
+ Điều khoản cơ bản
+ Điều khoản thông thường
+ Điều khoản tùy nghi
- Chủ thể: cá nhân, pháp nhân, hộ gia đình, tổ hợp tác, nhà nước
- Thời điểm có hiệu lực:
+ Hợp đồng văn bản thường có hiệu lực tại thời điểm hai bên cùng kí vào hợp đồng
+ Hợp đồng có chứng nhận, chứng thực… có hiệu lực tại thời điểm hợp đồng được chứng nhận, chứng thực
+ Các bên tự thỏa thuận hoặc PL đã quy định
Đề 22: Các hình thức thừa kế:
- Thừa kế theo di chúc
- Thừa kế theo pháp luật
Trang 8Phân biệt hai loại thừa kế: 5 TC
Thừa kế theo di chúc Thừa kế theo pháp luật Khái niệm Là việc dịch chuyển tài sản
của người chết cho những người khác theo ý chí của
họ trước khi chết
Là việc dịch chuyển tài sản từ người chết sang những người còn sống theo diện và hàng thừa kế, điều kiện và trình tự theo quy định của PL
Thể hiện ý chí của cá nhân (người chết)
Thể hiện ý chí của nhà nước
Độ tuổi của
người để lại
di sản
18+
15 -> <18: có sự đồng ý của của người giám hộ hoặc cha mẹ
Ko đc đặt ra
Người hưởng
di sản
Cá nhân, cơ quan, tổ chức… được xác lập theo ý chí của người để lại di sản
Chỉ có thể là cá nhân ở trong diện thừa kế và hàng thừa kế theo PL
Căn cứ Bản di chúc của người có
tài sản
Các quy định của Pháp luật
Đề 23: Trùng đề 22
Đề 24: Trùng đề 8
Đề 25: Năng lực trách nhiệm bồi thường thiệt hại
- Người đủ 18+: gây thiệt hại thì phải bồi thường
- <15 tuổi: cha mẹ phải bồi thường, nếu tài sản của cha mẹ ko đủ, nếu con có
tài sản -> lấy tài sản đó bù đắp phần còn thiếu
- Đủ 15 đến dưới 18+: bồi thường bằng tài sản của mình, nếu thiếu thì lấy ts
của cha mẹ bù vào
- Người chưa thành niên, người mất NLHVDS mà có người giám hộ => lấy
tài sản của người được giám hộ, nếu ko có hoặc ko đủ thì lấy tài sản của người giám hộ
+ Người giám hộ chứng minh mình ko có lỗi => ko phải lấy tài sản của mình
để bồi thường
Trang 9Nguyên tắc bồi thường:
- Bồi thường toàn bộ và kịp thời
- Người gây thiệt hại có thể giảm mức bồi thường, nếu như do lỗi vô ý mà gây
thiệt hại quá lớn so với khả năng kinh tế trước mắt và lâu dài của mình
- Khi mức bồi thường ko còn phù hợp với thực tế => yêu cầu tòa án… thay
đổi
Đề 26: Thừa kế kế vị:
Trong trường hợp con của người để lại di sản chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người để lại di sản thì cháu được hưởng phần di sản mà cha, mẹ cháu được hưởng nếu còn sống; tương tự đối với chắt
Con nuôi của con nuôi ko đc
Con nuôi của con đẻ => ko đc
Quan hệ giữa người thế vị và người được thế vị phải là quan hệ giữa cha
mẹ đẻ và con đẻ
Đề 27: Thừa kế theo pháp luật:
Là việc dịch chuyển tài sản từ người chết sang những người còn sống theo diện và hàng thừa kế, điều kiện và trình tự theo quy định của pháp luật
Trường hợp thừa kế theo pháp luật: 6 TH
- Không có di chúc
- Di chúc không hợp pháp
- Những người thừa kế theo di chúc đều chết trước người lập di chúc; cơ
quan, tổ chức được hưởng thừa kế ko còn tồn tại vào thời điểm mở thừa kế
- Người không có quyền hưởng tài sản dù trong di chúc có
- Từ chối hưởng di sản
- Áp dụng với phần di sản không được định đoạt trong di chúc
Đề 28: Các hình thức sở hữu theo BLDS (6 HT)
- Sở hữu nhà nước
- Sở hữu tập thể (HTX…)
- Sở hữu tư nhân (cá nhân)
- Sở hữu chung (nhiều chủ sở hữu)
Trang 10- Sở hữu của tổ chức CT, CT-XH
- Sở hữu của tổ chức CTXH- Nghề nghiệp, tổ chức XH, tổ chức XH-Nghề
nghiệp
Hình thức sở hữu nhà nước:
- Chủ thể: toàn dân mà nhà nước là đại diện: những TLSX chủ yếu của XH
- Khách thể: tài sản thuộc sở hữu nhà nước:….
- Nội dung….
Đề 29: Chấm dứt hoạt động của pháp nhân:
- Bị giải thể:
+ Theo quy định của điều lệ
+ Theo QĐ của CQNN có thầm quyền
+ Hết thời hạn hoạt động
- Chấm dứt: 6 TH
+ Hợp nhất
+ Sáp nhập
+ Chia
+ Tách
+ Giải thể
+ Bị tuyên bố phá sản
Đề 30:
Cách thức xác định thiệt hại trong bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng:
Tài sản 1 Tài sản bị mất, bị hủy hoại, bị hư hỏng
2 Lợi ích gắn liền với việc sử dụng, khai thác tài sản
3 Chi phí hợp lý để ngăn chặn, hạn chế và khắc phục thiệt hại
Sức khỏe 1 Chi phí hợp lý cho việc cứu chữa, chăm sóc, bồi dưỡng
người bị thiệt hại
2 Thu nhập thực tế bị mất or bị giảm sút…
3 Công chăm sóc cho người bị thiệt hại, thu nhập thực tế
bị mất hoặc giảm sút của người chăm sóc
4 Tiền bù đắp tổn thất về tinh thần:
- Theo thỏa thuận
- Không quá 30 tháng lương tối thiểu
Tính mạng 1 Chi phí cho cứu chữa, chăm sóc trc khi chết
Trang 112 Chi phí hợp lí cho việc mai táng
3 Tiền cấp dưỡng cho những người mà người bị thiệt hại
có nghĩa vụ phải nuôi dưỡng
4 Bù đắp thiệt hại về tinh thần
- Thỏa thuận
- Không quá 60 tháng lương tối thiểu
Danh dự, nhân
phẩm
1 Chi phí hợp lý để hạn chế, khắc phục thiệt hại
2 Thu nhập thực tế bị mất or giảm sút
3 Bồi thường tiền:
- Thỏa thuận
- Không quá 10 tháng lương tối thiểu
Đề 31: TTDS
Đề 33: TTDS
Đề 34 và 32: TTDS
Đề 35: TTDS
Đề 36: TTDS
Đề 37: TTDS
Đề 38: Trùng
Đề 40: Trùng
Đề 41: Trùng
Đề 42: Trùng
Đề 43: TTDS
Đề 44: TTDS
Đề 45: Năng lực pháp luật
Năng lực pháp luật là khả năng của cá nhân có quyền và nghĩa vụ dân sự theo quy định của pháp luật
+ Đặc điểm
- Phải được ghi nhận trong các VBPL
- Bình đẳng
- Không một ai có thể hạn chế….
Trừ 2 TH: Luật và TA quy định
Thời điểm: sinh ra và chết đi
Đề 46: Trùng
Đề 47: Trùng
Đề 48: Trùng
Đề 49: Trùng
Trang 12Đề 50 & 39:
Điều kiện của người lập di chúc:
- Cá nhân
- Có tài sản thuộc sở hữu của mình
- Có NLHVDS theo quy định
- Hoàn toàn tự nguyện
Quyền tự định đoạt: 5 Quyền
- Lập hoặc ko lập di chúc
- Sửa đổi, bổ sung, thay thế, hủy bỏ di chúc
- Chỉ định người thừa kế theo di chúc, phân chia di sản thừa kế
- Giao nghĩa vụ cho người thừa kế theo di chúc
- Truất quyền hưởng di sản
