Chu trình CITRIC ACID - Cơ chế điều hòa chất trao đổi trung gian Anaplerosis... ● Sinh vật hiếu khí: chu trình citric acid đóng vai trò trong cả 2 quá trình đồng hóa và dị hóa ● Đồng hó
Trang 1Chu trình CITRIC ACID
- Cơ chế điều hòa chất trao đổi
trung gian (Anaplerosis)
Trang 2● Sinh vật hiếu khí: chu trình citric acid đóng vai trò trong cả 2 quá trình đồng hóa và dị hóa
● Đồng hóa: oxy hóa carbohydrates, acid béo, và amino acids; Dị hóa: cung cấp tiền chất cho nhiều quá trình sinh tổng hợp.
Vd: Phản ứng transamin:
Ketoglutarateglutamate
Oxaloacetateaspartate
Oxaloacetate Glucose : phản ứng tạo đường
(gluconeogenesis)
Succinyl-CoA : chất trung gian trung tâm của các nhóm heme.
Amino acids, nucleotides
Trang 3● Vai trò của chu trình citric acid trong dị hóa : các
chất trao đổi trung gian là tiền chất của nhiều con đường sinh tổng hợp
● Mũi tên màu đỏ: Phản
ứng điều hòa bổ sung
các chất trung gian
Trang 4Các phản ứng điều hòa bổ sung chất trao đổi trung gian trong chu trình citric acid
● Các chất trung gian mô khác nhau : tiền chất tổng hợp chất mới cần cơ chế bổ sung
● Ở điều kiện thường, quá trình tiêu thụ và bổ sung chất trao đổi trung gian luôn cân bằng về động họcnồng độ ổn định
Trang 5Phản ứng quan trọng:
tạo oxaloacetate
ATP + CO 2 + H 2 O +
pyruvate→oxaloacetate + ADP + Pi
● Pyruvate carboxylase họat hóa bởi
acetyl-CoA (dị không gian –allosteric)
● Pyruvate carboxylase có nhóm
prosthetic là biotin: chuyển nhóm
carbon dioxide
● Biotin : đậu, lòng đỏ trứng sống, vi sinh đường ruột…
Trang 6Sự điều hòa chu trình Citric Acid
Trang 7Sự điều hòa sản sinh acetyl-CoA bởi phức hợp pyruvate dehydrogenase complex
● Phức hợp pyruvate dehydrogenase complex bị ức chế bởi
ATP, acetyl-CoA, NADH, các sản phẩm của phản ứng do phức hợp xúc tác
● Ức chế:
-Khi acid béo mạch dài có sẵn và có thể tạo acetyl-CoA
thông qua quá trình β-oxidation
- Phosphoryl hóa serine của pyruvate (enzyme kinase –
ATP)
● Họat hóa: Khi quá ít acetate tham gia vào chu trình, AMP, CoA,
và NAD + tích tụ và họat hóa tâm dị không gian của phức hợp pyruvate dehydrogenase
Trang 8Điều hòa chu trình citric acid cycle ở 3
bước tỏa nhiệt
● 03 yếu tố: cơ chất có sẵn, sản phẩm tích tụ và sự ức chế ngược dị không gian của các enyzme xúc tác các bước xảy ra trước trong chu trình
● Các bước tỏa nhiệt mạnh: citrate synthase, isocitrate dehydrogenase, và
α-ketoglutarate dehydrogenase các bước giới hạn tốc độ chu trình
-Ức chế
Citrate synthase : acetyl-CoA và oxaloacetate giảm
Dehydrogenase : tỷ lệ NADH/NAD + tăng
Sản phẩm phản ứng tích tụ
-Họat hóa:
Ở cơ, Ca 2+ (tín hiệu co cơ và tăng nhu cầu năng lượng) họat hóa isocitrate, α
-ketoglutarate, và pyruvate dehydrogenases
Trang 9Chu trình citric acid tham gia vào sinh tổng
hợp acid béo
Trang 10Chu trình glycoxylate ở thực vật
sống không thể chuyển
acid béo/acetate
carbohydrates
chu trình glyoxylate
tham gia vào cơ chế
chuyển
acetatecarbohydrate
Trang 11Tóm lược
● Chu trình citric acid :
+Bước cuối của quá trình oxy hóa carbohydrate, lipid, and protein
+Bước đầu tiên: tạo citrate
+Sản phẩm: NADH, FADH 2 , CO 2 , và tái tạo oxaloacetate
● Tốc độ tổng thể của chu trình citric acid được kiểm sóat bởi:
+phản ứng pyruvate acetyl-CoA
+các phản ứng xúc tác bởi: citrate synthase, isocitrate
dehydrogenase, α-ketoglutarate dehydrogenase: nồng độ
cơ chất và sản phẩm, ATP, NADH
Trang 12Tóm lược
● Chất trao đổi trung gian của chu trình citric acid :
+tiền chất sinh tổng hợp các phân tử khác
+được bổ sung từ các phản ứng xúc tác bởi pyruvate
decarboxylase, PEP carboxykinase, PEP carboxylase, và
malic enzyme
● Chu trình glyoxylate ở thực vật và một số vi sinh vật :
+bỏ qua 2 bước decarboxylation của chu trình citric acid
+tạo succinate và oxaloacetate từ acetyl-CoA, tạo glucose từ acid béo hay acetate