KHÁI NIỆM Hiện tượng thủy triều đỏ red tide hay còn gọi là hiện tượng nở hoa của nước là thuật ngữ chỉ sự nở hoa của các loài vi tảo.. Đây là hiện tượng tự nhiên xảy ra do mật độ tế
Trang 2NỘI DUNG
Trang 3KHÁI NIỆM
Hiện tượng thủy triều đỏ (red tide) hay còn gọi là hiện
tượng nở hoa của nước là thuật ngữ chỉ sự nở hoa của
các loài vi tảo
Đây là hiện tượng tự nhiên xảy ra do mật độ tế bào vi tảo gia tăng lên đến hàng triệu tế bào/lít (thông thường có
khoảng 10-100 tế bào vi tảo/ml, nhưng trong trường hợp
nở hoa mật độ có thể lên trên 10000 tế bào/ml) làm biến đổi màu của nước biển từ xanh lục đậm, đỏ cho đến vàng xám
Hiện tượng thủy triều đỏ là một dạng tảo nở hoa (phú dưỡng ) gây hại cho môi trường bởi chính độc tố của tảo , bởi hoạt động phân hủy của vi khuẩn trên sinh khối tảo sau đó làm cạn kiệt O2 tại chổ
Trang 4Những loại tảo, cụ thể thực vật trôi nổi chủyếu là sinh vật đơn bào, ở mật độ cao thì ta
có thể nhìn thấy váng loang lổ trên bề mặt nước
Khi tảo tập trung ở mức độ cao, nước có thể bị đổi màu từ tím đến hồng, nhưng
thường hay gặp là màu đỏ hay màu xanh lácây Không phải tất cả các sự nở hoa của tảo đều gây ra đổi màu, và không phải tất
cả đều là màu đỏ
Trang 5Hình ảnh về sự nở hoa của loài tảo độc Kerenia brevis dọc bờ
biển miền Tây , Florida.
Trang 6ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC
Màu sắc:
o Đối với vùng ôn đới nước có màu đỏ
Trang 7o Đối với vùng nhiệt đới nước có màu xanh do một số loại tảo
ục gây ra.
Trang 8 Tảo:
o Tảo theo một cách hiểu nào đó được gọi là thallophytes, tảo thực vật là những thực vật thiếu rễ, thiếu lá và thiếu cả thân, chúng có chất diệp lục đóng vai trò như sắc tố quang hợp sơ cấp và chúng thiếu lớp tế bào bất thụ đóng vai trò như lớp tế bào trợ dưỡng có nhiệm vụ bao quanh lớp tế bào sinh dục Những loài tảo gây nên thủy triều đỏ đa số là vi tảo.
o Các loài tảo thường gây nên
thủy triều đỏ:Microcystis,
Trang 9NGUYÊN NHÂN
Trang 10 Yếu tố chính ảnh hưởng đến sự xuất hiện thủy triều đỏ bao gồm:
• Sự gia tăng nhiệt độ bề mặt biển
• Giảm nồng độ muối
• Tăng lượng chất dinh dưỡng trong môi trường biển
• Biển lặng
• Những đợt mưa sau suốt mùa hè nắng nóng
• Các chất thải từ hoạt động của con người(như nuôi trồng thủy sản thiếu quy hoạch, sự phát triển của các nhà máy chế biến thủy sản, hóa chất )
• Ngoài ra thủy triều đỏ có thể lây lan trên diện rộng bởi gió, dòng chảy, những cơn bão hoặc tàu thuyền
Trang 11 Các yếu tố khác như sự khuếch tán một lượng lớn bụi giàu sắt từ các sa mạc lớn như sa mạc Sahara cũng
có thể được xem như một trong những nguyên nhân gây ra thủy triều đỏ Một số sự kiện tảo nở hoa trên
bờ biển Thái Bình Dương có liên quan đến những
biến đổi khí hậu trên qui mô lớn như El Nino.
Trang 12DINH DƯỠNG
NỞ HOA
Trang 13 Trong giai đoạn bào xác , vi tảo tồn tại dưới dạng tiềm sinh ở đáy cát thềm lục địa Vào một thời điểm nào đó mà con người khó đoán trước, chúng sản sinh rất nhanh với mật độ dày đặc (60-70 triệu tế bào trong 1 lít nước), biến nước biển từ màu
xanh chuyển sang vàng nhạt, vàng thẫm rồi đỏ như pha máu.
Các loài tảo và vi khuẩn có chứa các sắc tố màu khác
nhau,sống trôi nổi dưới các điềi kiện môi trường nhất định có thể sinh trưởng thành các quần thể to lớn ở vùng ven bờ gây nên sự đổi màu nước Sự đổi màu nước tự nhiên thành màu đỏ, nâu, vàng nâu nhạt (màu hổ phách) hoặc xanh vàng ở các vùng nước rộng lớn diễn ra là kết quả của sự nở hoa các loài vi tảo
và vi khuẩn lam trong thủy vực.
Trang 14TÌNH HÌNH PHÁT TRIỂN CỦA THỦY
TRIỀU ĐỎ
Trên thế giới:
Thủy triều đỏ ở Chile
Trang 15bản đồ thể hiện mức độ phá hại của sự nở hoa của tảo ở miền
Tây Atlantic, 1970-1996.
=>Theo các chuyên gia , sự tăng tốc độ sinh trưởng của tảo là
do sự ô nhiễm và có thể gây tác động tiêu cực lên các loài sinh
vật biển
Trang 16Một đợt thủy triều đỏ ở bờ biển phía Tây Nam Florida đã giết
chết ít nhất 60 con lợn biển.đây
là thảm kịch đứng thứ 2 về số
lượng động vật quý này chết
Trước đó vào năm 1996 một
đợt thủy triều đỏ đã làm chết 149 con lợn biển.
Trang 17
Hiện tượng tảo nở hoa gây thiệt hại lớn nhất trong lịch sử được ghi nhận ở hồ Erie vào năm 2011.
Một con cá chết ngạt trên hồ Erie do tảo nở hoa
Trang 18 Trong thời gian từ 1998-2004 ở Trung Quốc tại biển Vàng
và biển Bohai đã xảy ra tổng số 6 lần thủy triều đỏ, trong
đó có tới 112 trường hợp gây ra tử vong cho con người và nhiều loại cá, 106 trường hợp khác cũng được ghi nhận nhưng không gây tổn hại nghiêm trọng
Trang 19ở Việt Nam:
Các loài vi tảo thường xuất hiện theo mùa ở khắp các vùng biển trên cả nước, tập trung nhiều nhất ở vùng Trung Trung Bộ và Nam Trung Bộ.
Hiện tượng thủy triều đỏ cũng đã xuất hiện từ tháng 6 đến trung tuần tháng 7 âm lịch tại vùng biển Nam
Trung Bộ trong các năm 2002, 2003, đặc biệt tại
Khánh Hòa, Ninh Thuận, Bình Thuận hay ở Mũi Né, Tp.Phan Thiết.
Trang 21HẬU QUẢ CỦA THỦY TRIỀU ĐỎ
Những ảnh hưởng đối với hệ sinh thái
Thủy triều đỏ tấn công và làm tổn thương hàng loạt các loài
động vật biển, giáp xác và thân mềm như cua, tôm, trai, sò,
vẹm.
Sự tác động của tảo độc, hại đến các loài chim, thú chủ yếu
bằng cách gián tiếp thông qua chuỗi thức ăn.
Trường hợp tảo nở hoa làm hàm lượng oxy tăng cao đến mức bảo hòa thì 100% Hb chuyển thành HbO2, lúc này áp suất
riêng phần của oxy rất lớn sẽ đẩy 1 phần HbO2 tồn tại ở dạng bọt khí làm tắc nghẽn mạch máu, gây rối loạn tuần hoàn và làm chết cá.
Độc tố của tảo đã gây ra sự tử cong của cá voi, lợn biển, sư tử biển, rùa biển, chim, cá và các loài động vật hoang dã khác.
Trang 22Khả năng ảnh hưởng của sự nở hoa của loài Karenia brevis.
Trang 23 Tác động đến sức khỏe con người:
Hiện nay có 6 loại triệu chứng ngộ độc do tiêu thụ thực phẩm biển nhiễm độc tố tảo được tích tụ trong cá hoặc các loài thân mềm có vỏ xảy ra với con người
Đau đầu
Mất trí nhớ tạm thời
Mất trí nhớ tạm thời
Đau bụng
Đau bụng
Tiêu chảy
Tiêu chảy Liệt cơ
Đột tử
Trang 24Giảm thiểu Kiểm soát
Trang 25Phòng chống:
Sử dụng các biện pháp tích cực nhằm tránh
xảy ra hoặc giảm bớt mức độ nguy hại, tổn thất
do thủy triều đỏ.
Tiếp tục hoàn thiện các nghiên cứu để cải
thiện, nâng cao sự hiểu biết về đặc tính sinh lý, sinh thái và cơ chế xảy ra thủy triều đỏ.
Tiến hành các biện pháp kiểm tra, kiểm soát
không chỉ với các nguồn thải, đầu vào của các chất dinh dưỡng, mà còn trong cách thức sử
dụng đất, hạn chế nguồn nước ngọt,kiểm soát quản lý việc thoát đổ nước vào đại dương.
Trang 26 Kiểm soát:
Trực tiếp hay gián tiếp làm giảm, khoanh vùng sự xuất
hiện của sự nở hoa Kiểm soát không nên lẫn lộn với ngăn cấm, tiệt trừ
Theo Anderson đã nhóm các loại hình kiểm soát vào các mục:
Biện pháp cơ khí Biện pháp sinh học
Sử dụng hóa chất Kĩ thuật di truyền
Các thao tác bảo vệ
môi trường
Trang 27Giảm thiểu:
-Giám sát chất lượng nước.
-Xây dựng hệ thống quan trắc,cảnh báo -Xây dựng cơ chế
thông tin liên lạc,ứng phó thủy triều đỏ.
-Siết chặt quản lí môi trường vùng ven biển.