2,5 điểm a - Sự trao đổi chộo của cỏc cromatit trong cặp tương đồng ở kỡ đầu giảm phõn I dẫn đến - Ở kỡ sau giảm phõn I, sự phõn li độc lập của cỏc NST kộp trong cặp NST tương đồng - Ở k
Trang 1Sở Gd&Đt Nghệ an Kỳ thi chọn học sinh giỏi tỉnh khối 12
Năm học 2008 - 2009 hớng dẫn và biểu điểm Chấm đề chính thức
(Hớng dẫn và biểu điểm chấm gồm 03 trang)
Môn: Sinh học 12 THPT - bảng A
-Cõu,
Cõu 1 (2,5 điểm)
a - Sự trao đổi chộo của cỏc cromatit trong cặp tương đồng ở kỡ đầu giảm phõn I dẫn đến
- Ở kỡ sau giảm phõn I, sự phõn li độc lập của cỏc NST kộp trong cặp NST tương đồng
- Ở kỡ sau giảm phõn II sự phõn li của cỏc nhiễm sắc tử chị em khỏc nhau do cú sự trao
đổi chộo và sự tổ hợp ngẫu nhiờn của cỏc NST đơn khỏc nhau ở 2 cực tế bào
F1: AaBbDdee
F1xF1: AaBbDdee x AaBbDdee
(Nếu HS chỉ ghi kết quả mà khụng ghi dưới dạng tớch cỏc tỉ lệ thỡ chỉ cho một nửa số
điểm)
Cõu 2 (3 điểm)
Gồm cỏc trường hợp:
- Đồng trội: vớ dụ: IAIB: nhúm mỏu AB
b Quan hệ giữa cỏc gen khụng alen: thể hiện trong cỏc quy luật di truyền sau:
- Di truyền độc lập: vớ dụ: A: hạt trơn; a: hạt nhăn; B: hạt vàng; b: hạt xanh Mỗi gen
- Tương tỏc gen:
+ Tương tỏc bổ trợ: vớ dụ: bổ trợ 9:6:1; kiểu gen: D-F-: quả dẹt, D-ff, ddF-: quả
trũn, ddff: quả dài (cú thể lấy vớ dụ về tỉ lệ: 9:7, 9:3:3:1 và lấy vd kiểu hỡnh khỏc) 0,5
+ Tương tỏc ỏt chế do gen trội: vớ dụ: ỏt chế 12:3:1, quy ước: C ỏt chế, cc khụng ỏt,
B: lụng đen, b: lụng nõu Kiểu gen: C-B-, C-bb: màu trắng, ccB-: lụng đen, ccbb: lụng
nõu (cú thể lấy vớ dụ: 13:3, và lấy vd kiểu hỡnh khỏc)
0,5
+ Tương tỏc ỏt chế do gen lặn: vớ dụ: tỉ lệ 9:3:4
+ Tương tỏc cộng gộp: vớ dụ: mỗi gen trội trong kiểu gen làm cho cõy lựn đi 20cm,
xột một loài cú 2 cặp gen; cõy thấp nhất cú kiểu gen là: AABB, cõy cao nhất cú kiểu
Cõu 3 (3 điểm)
Trang 2b Gọi gen qui định hoa đỏ là A, gen qui định hoa trắng là a.
Quần thể hoa trắng cân bằng di truyền vì: cấu trúc di truyền quần thể là: aa=1(hoặc
0AA+0Aa+1aa=1) p=0,q=1 Quần thể có dạng: p2AA+ 2pqAa + q2aa=1
(nếu không viết cấu trúc di truyền thì chỉ cho 0,25 đ)
0,5
Quần thể hoa đỏ:
- Nếu toàn AA: thì quần thể cân bằng, vì: cấu trúc di truyền quần thể là: AA=1(hoặc
1AA+0Aa+0aa=1)p=1, q=0 quần thể có dạng: p2AA+ 2pqAa + q2aa=1
(nếu không viết cấu trúc di truyền thì chỉ cho 0,25 đ)
0,5
- Nếu quần thể hoa đỏ toàn Aa thì quần thể chưa cân bằng vì thế hệ sau xuất hiện aa 0,5
Câu 4 (2 điểm)
kiểu gen XaO
0,25
quá trình giảm phân ở bố bị rối loạn phân li của cặp XAY tạo ra các loại giao tử
trong đó có loại giao tử O
Giao tử O của bố kết hợp với giao tử Xa của mẹ XaO
(HS vẽ sơ đồ đúng và nêu được rối loạn trong GP ở bố vẫn cho điểm tối đa)
0,5
b Đứa con bị hội chứng Claiphentơ và bị bệnh máu khó đông có kiểu gen XaXaY
Mà XaXaY = giao tử XaXa x giao tử Y, vì bố có kiểu gen XAY giao tử XaXa nhận
từ mẹmẹ (XAXa) bị rối loạn trong giảm phân 2, tạo ra giao tử XaXa
(HS vẽ sơ đồ đúng và nêu được rối loạn trong GP 2 ở mẹ vẫn cho điểm tối đa)
0,5 0,5
Câu 5 (3 điểm)
Pt/c tương phản F1: 100% cây cao hoa đỏ cao trội hoàn toàn so với thấp, đỏ trội
hoàn toàn so với trắng
Qui ước: A: cao, a: thấp; B: đỏ, b: trắng
0,5
Pt/c tương phản F1 mang 2 cặp gen dị hợp, F2 có kiểu hình cây cao, hoa trắng chiếm
24% khác với tỉ lệ của qui luật phân li độc lập và liên kết gen hoàn toàn
2 tính trạng trên di truyền theo qui luật hoán vị gen Gọi tần số HVG là f
1
Pt/c: cao trắng x thấp đỏ
Ab
Ab
x
aB aB
GP: Ab aB
F1: aB Ab 100% cao đỏ
0,5
F1 x F1: aB Ab x aB Ab
GF1: Ab=aB= 12f
AB = ab = 2f
F2: cao trắng có kiểu gen là: (
2
1 f
)2
Ab
Ab
+ 2(
2
f
x
2
1 f
)
ab
Ab
= 0,24 f=20%
0,5
tỉ lệ giao tử F1: Ab = aB = 0,4
Câu 6 (2 điểm)
- Nếu đột biến xảy ra ở vùng không mã hoá của gen (intron) thì không làm biến đổi 0,5
Trang 3- Do hiện tượng mã bộ ba có tính thoái hoá: bộ ba mới vẫn mã hoá axit amin ban đầu 0,5
- Do axit amin bị biến đổi có vai trò ít quan trọng nên không ảnh hưởng nhiều đến
- Giá trị thích nghi của đột biến có thể thay đổi tuỳ theo môi trường và tổ hợp gen 0,5
Câu 7 (2,5 điểm)
a Các kiểu gen qui định mỗi màu:
C1C1, C1C2, C1C3: màu nâu
C2C2, C2C3: màu hồng
C3C3: màu vàng
0,5
b Gọi p là tần số tương đối của alen C1, q là tần số tương đối của alen C2, r là tần số
tương đối của alen C3
Quần thể cân bằng có dạng:
(p+q+r)2 = p2C1C1+q2C2C2+r2C3C3+2pqC1C2+2qrC2C3+2prC1C3
0,5
Tần số tương đối mỗi loại kiểu hình:
Tần số tương đối của mỗi alen, ta có:
Vàng = 0,09 = r2 r=0,3
Hồng = 0,55=q2+2qr q=0,5
Nâu = 0,35 = p2 + 2pq + 2pr p=0,2
1
Câu 8 (2 điểm)
a. Vẽ sơ đồ cấu trúc của operon Lac ở vi khuẩn E.coli
0,25
Chức năng của các thành phần:
- Nhóm gen cấu trúc (Z,Y,A) liên quan về chức năng nằm kề nhau Mã hóa các enzim
phân hủy lactôzơ
- Vùng vận hành (O): nằm trước gen cấu trúc là vị trí tương tác với chất ức chế
(protein ức chế)
- Vùng khởi động (P): nằm trước vùng vận hành, đó là vị trí tương tác của ARN
polimeraza để khởi đầu phiên mã
0,25 0,25 0,25
b. Gen điều hoà mã hóa protein ức chế (chất ức chế), chất này liên kết với vùng vận hành
O để dừng quá trình phiên mã của nhóm gen cấu trúc
0,5
c. Khi có lactôzơ thì lactôzơ liên kết với chất ức chế làm bất hoạt chất ức chế vùng
vận hành được giải phóng enzim ARN polimeraza tiến hành phiên mã các gen cấu
trúc các mARNgiải mã tạo các enzim phân huỷ lactôzơ
0,25
Khi lactôzơ hết chất ức chế hoạt động bám vào vùng vận hành enzim ARN
P O Z Y A