II.Trọng tâm Các loại thí nghiệm khảo nghiệm giống cây trồng - Tìm các VD về khảo nghiệm giống cây trồng IV.Phơng pháp Thảo luận, vấn đáp tìm tòi, vấn đáp gợi mở, vấn đáp tái hiện, thuyế
Trang 1II.Trọng tâm Các loại thí nghiệm khảo nghiệm giống cây trồng
- Tìm các VD về khảo nghiệm giống cây trồng
IV.Phơng pháp Thảo luận, vấn đáp tìm tòi, vấn đáp gợi mở, vấn đáp tái hiện, thuyết
trình
V Tổ chức các hoạt động dạy-học
2 Bài mới: (40 phút)
Trang 23
– Củng cố bài học và dặn dòØ: (4 phút)
Củng cố:
<a> Tại sao phải KN giống trước khi đưa vào SXĐT?
<b> Có mấy lọai TNKN? Mục đích của từng lọai?
Dặn dò:
- Học thuộc bài 2
- Chuẩn bị bài 3 + 4:
GV phân lớp thành 4 nhóm, với 4 nội dung sau:
< nhóm 1>: SX giống cây trồng tự thụ phấn theo sơ đồ duy trì:
< nhóm 2>: SX giống cây trồng tự thụ phấn theo sơ đồ phục tráng.
< nhóm 3>: SX giống ở cây trồng thụ phấn chéo.
< nhóm 4>: SX giống cây trồng nhân giống vô tính và SX giống cây rừng.
Họat động 1: Giới thiệu bài học
Trong SX N–L–N nghiệp, giống là yếu tố quan
trọng quyết định NS &ø CL hàng hóa NS Cần
phải KN (kiểm tra, xem xét, đánh giá ) giống
trước khi đưa vào SXĐT mục tiêu BH
Họat động 2: Tìm hiểu mục đích, ý nghĩa của công tác KN giống cây trồng Hỏi: Vì sao cần phải KN giống trước khi đưa
vào SXĐT?
Để HS trả lời câu hỏi này, GV nêu từng VD
thực tế, để từ đó HS nhận xét và rút ra câu trả
lời
VD1: Ở Long Khánh, có 2 anh A & B cùng
làm NN Anh A trồng Sầu riêng, còn anh B trồng
khoai tây ai sẽ thành công, ai sẽ thất bại? Vì
sao?
HS rút ra mục đích, ý nghĩa (1)
VD2: Bạn Lan được tặng 1 cây phát tài đem
ra vườn trồng, nhưng sau 1 thời gian cây vàng lá
& chết Tại sao?
Dẫn dắt HS trả lời để rút ra mđ, ý nghĩa (2)
1/ KN giống ở các vùng sinh thái khác nhau để chọn ragiống phù hợp với từng vùng
2/ KN giống nhằm cung cấp thông tin về yêu cầu kỹthuật của giống mới và hương sử dụng
Họat động 3: Các thí nghiệm KN (TNKN) giống cây trồng
GV t/b sơ đồ hệ thống TNKN giống cây trồng
(giới thiệu KQ sơ đồ) Sau đó, phân lớp thành 6
nhóm (2 bàn thành 1 nhóm), cứ 2 nhóm thảo luận
1chủ đề, có 3 chủ đề:
(1) TN so sánh giống (TN SS giống)
(2) TN kiểm tra kỹ thuật (TNKTKT)
(3) TN sản xuất quảng cáo
(TNSXQC)
Yêu cầu thảo luận: Trình bày cho được cách
làm từng lọai TN, có VD minh họa
Sau 5 phút đại diện nhóm trình bày các nhóm
khác bổ sung GV bổ sung.
SS giống cần KN với giống ĐT
chọn ra giống vượt trội & đi
KN cấp QG
KT đề xuất của
CQ chọn tạo giống về quy trình kỹ thuật gieo trồng Xây dựng QTKTGT
Tuyên truyền
Đưa giống mới vào SXĐT
Chỉ tiêu SS: ST, PT,
NS & CL, tính chống chịu…
Chỉ tiêu kiểm tra: Xác định
thời vụ, mật độgieo, phân bón,tưới tiêu…
Triển khai:
trồng trên 1 S lớn + tổ chức HNĐBø+ phương
tiện TTĐC…
Trang 3Yeõu caàu: tửứng nhoựm ủoùc kyừ baứi, soùan caõu hoỷi thaỷo luaọn theo chuỷ ủeà cuỷa nhoựm.
Tieỏt 2 – Baứi 3+4: SAÛN XUAÁT GIOÁNG CAÂY TROÀNG
+ Bieỏt ủửụùc muùc ủớch cuỷa coõng taực SX gioỏng caõy troàng
Bieỏt ủửụùc quy trỡnh SX gioỏng caõy troàng
II.Trọng tâm Qui trình sản xuất giống cây trồng nông nghiệp
+
GV: - Nghiên cứu SGK, sách giáo viên
- Sơ đồ H3.1, 2, 3 SGK phóng to
- Tham khảo giáo trình Chọn giống NXB Hà Nội
HS : Tìm hiểu qui trình SX giống cây trồng nông nghiệp ở địa phơng
IV.Phơng pháp So sánh, vấn đáp tìm tòi, vấn đáp gợi mở, vấn đáp tái hiện, thuyết trình
Hoùat ủoọng 1: Giụựi thieọu baứi hoùc vaỉ tỡm hieồu muùc ủớch cuỷa coõng taực SX gioỏng caõy troàng
Nguyeõn taộc: Thaỷo luaọn & tửù ghi chuự nhửừng v/ủ quan troùng
HS veà tửù soùan baứi
1 HS ủoùc to phaàn mủ cuỷa coõng taực SX gioỏng caõy troàng GV
giaỷi thớch ẹoọ thuaàn chuỷng (ẹTC): ủoàng hụùp veà kieồu gen, quy
ủũnh tớnh traùng (cuỷa caõy) maứ ta quan taõm Mẹ cuỷa BH.
1/ Duy trỡ, cuỷng coỏ ẹTC, sửực soỏng & tớnh traùngủieồn hỡnh cuỷa gioỏng
2/ Taùo ra sl gioỏng caàn thieỏt cc cho SXẹT.3/ ẹửa gioỏng toỏt phoồ bieỏn nhanh vaứo SX
Hoùat ủoọng 2: Tỡm hieồu heọ thoỏng SX gioỏng caõy troàng.
GV giụựi thieọu heọ thoỏng SX gioỏng caõy troàng goàm 3 gủ, tửứ sụ
ủoà gt caực k/n:
- SNC: laứ haùt gioỏng coự chaỏt lửụùng & ủoọ thuaàn khieỏt raỏt cao.
- NC: laứ haùt gioỏng chaỏt lửụùng cao ủửụùc nhaõn ra tửứ haùt SNC.
- XN: ủửụùc nhaõn ra tửứ haùt NC ủeồ cung caỏp cho SXẹT.
Lửu yự: caàn nhaỏn maùnh coự sửù phaõn hoựa veà cụ sụỷ saỷn xuaỏt.
Hoùat ủoọng 3: Tỡm hieồu quy trỡnh SX (QTSX) gioỏng caõy troàng noõng nghieọp vaứ gioỏng caõy rửứng
Neõu vaỏn ủeà: Do caõy troàng nn coự nhieàu phửụng thửực ss khaực
nhau (tửù thuù phaỏn, thuù phaỏn cheựo, nhaõn gioỏng voõ tớnh) neõn
QTSX gioỏng caõy troàng cuừng coự 1 soỏ ủieồm khaực nhau, nhửng
vaón dửùa treõn nguyeõn taộc chung cuỷa HTSX gioỏng (SNC
NC XN)
3 HS (3 nhoựm) leõn veừ 3 sụ ủoà cuỷa tửứng nhoựm, caực HS ụỷ tửứng
nhoựm tieỏp tuùc thaỷo luaọn Sau 5 phuựt, GV vaỏn ủaựp trửùc tieỏp tửứng
1/ SX gioỏng caõy troàng noõng nghieọp a> Caõy troàng tửù thuù phaỏn:
a1> Sụ ủoà duy trỡ:
- Sửỷ duùng sụ ủoà naứy ủoỏi vụựi haùt taực giaỷhoaởc haùt SNC
Trang 4nhóm, và các nhóm khác bổ sung.
Nội dung làm việc:
- Mời 3 HS của 3 nhóm lần lượt lên trình bày ND của 3 sơ
đồ GV khái quát lại 1 lần cho HS nắm vững quy trình SX
- Câu hỏi đáp từng tổ:
* Tổ 1:
<1> Khi nào SD sơ đồ duy trì?
<2> Nó đơn giản hay phức tạp hơn sơ đồ phục tráng? Tại
sao? < Đơn giản hơn vì đánh giá dòng 1 lần do vật liệu khởi
đầu là hạt SNC, còn sơ đồ phục tráng phải đánh giá dòng 2
lần do VLKĐ đã ko còn SNC >
* Tổ 2:
<1> Khi nào SD sơ đồ phục tráng?
<2> Nó đơn giản hay phức tạp hơn sơ đồ duy trì? Tại sao?
<3> Tại sao hạt giống của dòng tốt nhất lại được chia ra làm
2 để nhân giống sơ bộ và so sánh giống? < Vì VLKĐ ko còn
SNC, do đó phải so sánh để kiểm tra lại hiệu quả của công
việc SX giống ta đang làm có thu được hạt SNC chưa?>
Câu hỏi cho cả 2 tổ:
<1> TTP là gì? Cho VD về các câyTTP? < Làsự thụ phấn
xảy ra trên cùng 1 cây, trên cây có hoa đơn tính hoặc hoa
lưỡng tính VD như: rất nhiều vì đa số là cây TTP>
<2> Vậy 2 sơ đồ có gì giống và khác nhau? < giống là đều
phải tuân theo HTSX giống cây trồng, khác là sơ đồ phục
tráng phải đánh giá dòng 2 lần do VLKĐ ko còn SNC >
* Tổ 3:
<1> Thụ phấn chéo là gì? Cho VD < Sự thụ phấn xảy ra
giữa các cây với nhau VD như : bắp, lúa, đậu, cải ngọt,…>
<2> Tại sao tính vụ mà ko tính năm? < Vì 1 năm có nhiều
vụ, mà cây TPC thường là cây ngắn ngày >
<3> So với 2 sơ đồ ở cây TPC, nó có điểm gì khác? Tại sao?
< Khác là phải có khu SX cách ly, Lọai bỏ những cây ko đạt
trước khi tung phấn, Yêu cầu của vụ thứ 1; Vì bản chất của
nó là cây thụ phấn chéo nên rất dễ tạp giao, gây mất dạng
SNC >.
* Tổ 4:
<1> Nhân giống vô tính là gì (NGVT)? < Là sự tái tạo lại cơ
thể TV từ 1 bộ phận sinh dưỡng của cây mẹ>
<2> Các hình thức NGVT? VD <Giâm hom, chiết cành,
ghép cành (mầm), tháp cành, củ, mảnh lá,…VD: mì, dâm bụt,
hoa hồng, mía, khoai lang, tiêu,…
<3> Lý do tại sao phải SD PP NGVT?
(a) Bảo quản giống: Tạo dòng clone.
(b) Nhân giống cây ko hạt:
cây ưu tú
+ Năm 2: Hạt cây ưu tú đem gieo thành từng
dòng chọn dòng đúng giống thu hỗn hợphạt SNC
+ Năm 3: SX hạt NC từ SNC.
+ Năm 4: SX hạt XN từ hạt NC.
a2> Sơ đồ phục tráng:
- Với các giống nhập nội, các giống khôngcòn SNC thì dùng sơ đồ này
+ Năm 3: Gieo hạt của 4,5 dòng tốt nhất này
thành 2 lô để nhân giống sơ bộ, và để SSgiống Hạt giống thu được là hạt SNC (đánhgiá dòng lần 2)
+ Năm 4: sx hạt NC từ SNC.
+ Năm 5: sx hạt XN từ hạt NC.
b> SX giống ở cây thụ phấn chéo:
+ Vụ thứ 1: Lựa chọn ruộng SX ở khu cách
ly, gieo hơn 3000 hạt vào 500 ô mỗi ô chọn 1cây đúng giống, thu lấy hạt & gieo thành dòng
+ Vụ thứ 2: Lọai bỏ các dòng ko đạt yêu
cầu, và những cây xấu ở dòng đạt yêu cầu trướckhi tung phấn thu hạt những cây còn lại, trộn lẫn vào nhau được hạt SNC
+ Vụ thứ 3: SX hạt NC từ SNC.
+ Vụ thứ 4: SX hạt XN từ hạt NC.
c> SX giống ở cây trồng NGVT
+ Chọn lọc thế hệ vô tính đạt cấp SNC.+ SX củ giống hoặc vật liệu giống cấp NC từ SNC
+ Từ giống NC SX vật liệu giống thương phẩm
Trang 5(c) Traựnh thụứi kyứ treỷ hoựa keựo daứi.
(d) Phoỏi hụùp nhieàu doứng nhụứ thaựp caứnh hoaởc gheựp maàm
treõn cuứng 1 caõy.
(e) Kinh teỏ: nhanh, soỏ lửụùng lụựn.
<4> Moõ? Nuoõi caỏy moõ tb?
<5> ẹẹ cuỷa coõng taực SX gioỏng caõy rửứng?
2/ SX gioỏng caõy rửứng:
- Choùn nhửừng caõy troọi, KN vaứ choùn laỏy caực caõy ủaùt tieõu chuaồn ủeồ XD vửụứn gioỏng hoaởc rửứng gioỏng
- Laỏy haùt, hoaởc nuoõi caõy moõ, hoaởc giaõm hom tửứ rửứng gioỏng ủeồ SX caõy con cung caỏp cho vieọc
SX troàng rửứng
4 Cuỷng coỏ baứi hoùc vaứ daởn doứ:ỉ (3 phuựt)
1/ Cuỷng coỏ: Muùc ủớch cuỷa caực quy trỡnh SX gioỏng laứ gỡ?
2/ Daởn doứ:
- Veà nhaứ tửù soùan baứi 3+4 vaứ hoùc thuoọc
- ẹoùc trửụực baứi 6
Bieỏt quy trỡnh xaực ủũnh sửực soỏng cuỷa haùt Laứm thaứnh thaùo caực thao taực cuỷa quy trỡnh xaực ủũnh sửực soỏng cuỷa haùt gioỏng
Nghieõm tuực trong hoùc taọp, caồn thaọn chớnh xaực trong coõng vieọc
II.Trọng tâm Rèn luyện tính cẩn thận khéo léo, có ý thức tổ chức kỷ luật
IV.Phơng pháp
V Tổ chức các hoạt động dạy-học
1 ổn định lớp (5 phút)
2 Bài mới (32 phút)
Trang 6HOẠT ĐỘNG THẦY - TRÒ NỘI DUNG Họat động 1: Giới thiệu bài thực hành, ổn định tổ chức lớp học
- Giới thiệu bài thực hành:
+ Nội dung: XĐ sức sống của hạt
+ Nêu mục tiêu BH.
+ Sản phẩm thực hành: XĐ tỷ lệ (%) hạt sống.
- Ổn định tổ chức lớp.
+ Chia nhóm thực hành tại lớp ( 4 nhóm = 4 tổ)
+ Yêu cầu HS các nhóm kiểm tra lại hạt giống và dụng
cụ + hóa chất thực hành
Họat động 2: GV trình diễn kỹ năng
Giới thiệu quy trình XĐ sức sống của hạt.
Sau đó, làm mẫu các bước thật chậm cho HS theo dõi.
Lưu ý hs cẩn thận khi cầm dao vì rất dễ đứt tay.
Nội nhũ: Phần mô chứa chất dinh dưỡng dư trữ cho hạt
nẩy mầm.
- Quy trình XĐ sức sống của hạt:
Chuẩn bị mẫu hạt giống Ngâm hạt trong thuốc thử 10 – 15 phút Lau sạch hạt sau khi ngâm Cắt đôi hạt & quan sát nội nhũ
Tính tỷ lệ % hạt sống.
- Quan sát nn:
+ Hạt sống: nn ko bị nhuộm màu.
+ Hạt chết: nn bị nhuộm màu.
- Tính tỷ lệ % hạt sống = số hạt sống/ tổng
số hạt.
Họat động 3: HS thực hành rèn luyện kỹ năng.
GV bao quát cả lớp, theo dõi hướng dẫn HS thực hành.
Luôn luôn nhắc nhở HS cẩn thận khi dùng dao.
Yêu cầu mỗi nhóm thực hành với 3 lọai hạt giống Ghi
chép kết quả và tính tỷ lệ % hạt sống.
Dọn dẹp vệ sinh sau khi thực hành xong
3 – Kiểm tra kết quả bài học và dặn dò:(8 phút)
Kiểm tra KQ: GV cho HS báo cáo kết quả bài 5, dựa vào tinh thần + thái độ học tập + vệ sinh mà có
ý kiến đánh giá từng tổ Cho điểm cộng tổ thực hành tốt, và điểm trừ tổ chưa tốt.
Dặn dò: Học bài 3 + 4, bài 5 và xem trước bài 6.
Trang 7Tieỏt 4 – Baứi 6: ệ NG DUẽNG COÂNG NGHEÄ NUOÂI CAÁY MOÂ TEÁ BAỉO TRONG ÙNG DUẽNG COÂNG NGHEÄ NUOÂI CAÁY MOÂ TEÁ BAỉO TRONG
NHAÂN GIOÁNG CAÂY TROÀNG NOÂNG , LAÂM NGHIEÄP
I Mục tiêu bài học +
+ Bieỏt ủửụùc theỏ naứo laứ nuoõi caỏy moõ teỏ baứo (NCMTB), cụ sụỷ KH cuỷa PP naứy
Bieỏt ủửụùc quy trỡnh coõng ngheọ nhaõn gioỏng NCMTB
II.Trọng tâm Cơ sở khoa học của công nghệ nuôi cấy mô tế bào
III Chuẩn bị +
+
GV: - Nghiên cửựu SGK, sách giáo viên
- Tranh vẽ: Qui trình công nghệ nhân giống bằng nuôi cấy mô tế bào
- Tham khảo giáo trình công nghệ sinh học- GSTS Vũ Văn Vụ
HS: Nghiên cứu các ứng dụng công nghệ nuôi cấy mô tế bào trong SX
IV.Phơng pháp Vấn đáp tái hiện, thuyết trình, vấn đáp tìm tòi, vấn đáp gợi mở
V Tổ chức các hoạt động dạy-học
1 ổn định lớp (1 phút)
2 Kiểm tra bài cũ (6 phút)
3 Bài mới (35 phút) Trình bày qui trình SX giống ở cây trồng thụ phấn chéo?
Hoùat ủoọng 1: Giụựi thieọu baứi hoùc ẹaởt vaỏn ủeà:
Caực nhaứ taùo gioỏng baống caực PP truyeàn thoỏng
(lai taùo, gaõy ủoọt bieỏn, gaõy ủa boọi theồ…) ủaừ taùo ra nhieàu
gioỏng caõy troàng: ủa daùng veà chuỷng loùai, NS & CL cao,
nhửng toỏn thụứi gian Ngaứy nay, CNSH cho ra ủụứi PP
NCMTB taùo ra ủửụùc nhửừng caõy quyự, saùch beọnh, thụứi gian
ruựt ngaộn Muùc tieõu cuỷa BH.
Trang 8Họat động 2: Tìm hiểu khái niệm và cơ sở KH của PP NCMTB.
Dẫn dắt HS đi vào K/N:
- Cơ thể TV được cấu tạo từ TB tách mô TB ra khỏi cơ thể
cây mẹ thì nó có sống được hay ko?
- Nếu muốn các TB này sống được phải cần ĐK gì?
- Trong ĐK nuôi cấy như vậy, mô TB sẽ phát triển ntn? (Mô
Cơ quan Hệ CQ Cây hòan chỉnh)
Mời 1 HS phát biểu lại k/n NCMTB, và cho HS chép bài
TB TV có đặc tính gì mà từ mô TB có thể phát triển thành
cây hòan chỉnh? (Tính tòan năng)
Yêu cầu: HS đọc SGK tìm hiểu các quá trình diễn ra của
mô TB trong quá trình NCMTB GV vẽ sơ đồ sau lên bảng
sau
1/ Khái niệm:
TB, Mô TV là 1 phần của cơ thể sống nhưng cótính độc lập Khi tách mô TB ra khỏi cơ thể câymẹ & nuôi trong MTDD thích hợp phân chia,biệt hóa thành 1 cây hòan chỉnh
2/ Cơ sở KH của PP NCMTB:
- Đó là tính tòan năng TTN: mô TB thuộc bất
cứ CQ nào của cây, cũng đều chứa hệ gen qđkiểu gen của lòai đó chúng đều có khả năngSSVT khi được nuôi trong mtdd thích hợp
Họat động 3: Quy trình công nghệ nhân giống bằng NCMTB
Trang 9- HS đọc phần ý nghĩa GV giải thích
từng ý nghĩa & có VD cụ thể học trong
SGK
- GV giới thiệu khái quát quy trình công
nghệ NCMTB rồi GV cho HS tìm hiểu
từng bước cụ thể:
* GV lưu ý HS: bước 1,2,3 phải tiến hành
- Hệ số nhân giống cao
- Cho ra SP đồng nhất về mặt DT
- Nếu nguyên liệu nuôi cấy sạch bệnh SP nhân giống sẽ hòantòan sạch bệnh
2/ Quy trình:
a/ Chọn vật liệu nuôi cấy:
- Mô đã biệt hóa, nhưng thường là mô chưa phân hóa = mô phânsinh từ các đỉnh sinh trưởng của thân, lá, rễ
- Đặc điểm: Sạch bệnh (virus) b/ Khử trùng:
- Cắt thành từng mảnh nhỏ KT bằng hóa chất rửa lại bằngnước sạch vô trùng nhiều lần
- MĐ: tiêu diệt nấm mốc & VK
c/ Tạo chồi:
- Cho mẫu vào mtdd để nuôi cấy (MS)
- MĐ: Từ 1 mảnh nhỏ nuôi cấy mô sẹo cụm mô.
d/ Tạo rễ:
Khi chồi đạt đủ kích thước tách ra thành nhiều chồi nhỏ cấyvào MT tạo rễ (MS có bổ sung auxin = chất tạo rễ = IAA, NBA…)
e/ Cấy cây vào môi trường thích ứng:
Đưa cây hòan chỉnh vào MT thích ứng, để cây thích nghi dần vớingọai cảnh
f/ Trồng cây ra vườn ươm:
Cây đạt tiêu chuẩn cây giống thì trồng ra vườn ươm
Trang 10TUAÀN 3
Ngaứy……thaựng …naờm 200…
Tieỏt 5 – Baứi 7: MOÄT SOÁ TÍNH CHAÁT CUÛA ẹAÁT TROÀNG
I Mục tiêu bài học +
+ Bieỏt ủửụùc keo ủaỏt (Kẹ) laứ gỡ? Khaỷ naờng haỏp phuù cuỷa Kẹ laứ gỡ?
Theỏ naứo laứ phaỷn ửựng dung dũch ủaỏt & ủoọ phỡ nhieõu cuỷa ủaỏt?
+ Keo đất và khả năng hấp phụ của đấ.Biện pháp làm giảm tính chua, tính kiềm trong đất
++
Nghiên cứu SGk, sách GVHình vẽ cấu tạo keo đấtTham khảo giáo trình : Thổ nhỡng học – Nguyễn Mời - NXBNN
IV.Phơng pháp So sánh,vấn đáp tái hiện, thuyết trình, vấn đáp tìm tòi, vấn đáp gợi mở
Hoùat ủoọng 1: Giụựi thieọu baứi hoùc
ẹaỏt coự vai troứ quan troùng ntn ủoỏi vụựi caõy troàng?
Laứ MT soỏng chuỷ yeỏu cuỷa moùi loùai caõy troàng Do ủoự,
muoỏn SX & troàng troùt coự hieọu quaỷ thỡ ta phaỷi bieỏt t/c
cuỷa ủaỏt troàng ủeồ tửứ ủoự coự caựch SD & caỷi taùo hụùp lyự
muùc tieõu BH
Hoùat ủoọng 2: Tỡm hieồu Kẹ & khaỷ naờng haỏp phuù cuỷa ủaỏt.
GV giụựi thieọu k/n Kẹ veừ caỏu taùo 2 loùai Kẹ leõn
baỷng, HS nhỡn vaứo hỡnh veừ ủeồ neõu caỏu taùo cuỷa Kẹ
Trong ủaỏt KAÂ & lụựp ion khueỏch taựn laứ quan trong vỡ
noự laứ cụ sụỷ cuỷa sửù trao ủoồi chaỏt dinh dửụỷng giửừa ủaỏt
vaứ caõy troàng (boựn phaõn), haùn cheỏ sửù rửỷa troõi
VD: giửừa ủaỏt caựt, thũt pha caựt vaứ ủaỏt seựt, ủaỏt naứo coự
khaỷ naờng haỏp phuù toỏt hụn? (ủaỏt seựt)
2/ Khaỷ naờng haỏp phuù cuỷa ủaỏt:
Laứ khaỷ naờng cuỷa ủaỏt giửừ laùi caực chaỏt dd, caực haùt coựkớch thửụực nhoỷ (seựt, keo, limon = buùi, haùn cheỏ sửù rửỷa troõi
do nửụực (mửa, tửụựi)
Hoùat ủoọng 3: Tỡm hieồu phaỷn ửựng dung dũch ủaỏt
GV giụựi thieọu k/n phaỷn ửựng dd ủaỏt cho HS tỡm
hieồu tửứng loùai phaỷn ửựng dd ủaỏt:
Caõu hoỷi:
1> ẹoọ chua cuỷa ủaỏt do ion naứo gaõy neõn?
2> Coự maỏy loùai ủoọ chua?
3> Theỏ naứo laứ ủoọ chua hoùat tớnh
4> Theỏ naứo laứ ủoọ chua tieàm taứng?
Phaỷn ửựng dd ủaỏt: Chổ tớnh chua cuỷa ủaỏt, do [H+] & [OH-]quyeỏt ủũnh Neỏu:
[H+] > [OH-]: ủaỏt coự tớnh chua
[H+] < [OH-]: ủaỏt coự tớnh kieàm
[H+] = [OH-]: ủaỏt coự tớnh trung tớnh
1/ Phaỷn ửựng chua cuỷa ủaỏt: do H+ & Al3+gaõy neõn
a> ẹoọ chua hoùat tớnh: do H+ trong dd ủaỏt gaõy neõn & ủoọchua ủửụùc ủo baống caựch ủo PH dd ủaỏt
b> ẹoọ chua tieàm taứng: do H+ & Al3+ treõn beà maởt Kẹgaõy neõn
Trang 11Đất có tính kiềm là do đâu?
Kết luận: GV rút lại phần 2 bằng câu hỏi: Tìm hiểu
phản ứng dd đất để làm gì?
Mỗi lọai đất có độ chua khác nhau, và mỗi lọai
cây trồng thích hợp với từng độ chua khác nhau
tìm hiểu để biết từng lọai cây thích hớp với từng lọai
đất.
VD: đất mặn trồng cây cói, cây rừng ngập mặn như
Sú, vẹt đước,…
2/ Phản ứng kiềm của đất:
Khi đất có chứa các muối kiềm (Na2CO3, CaCO3…), gặpnước sẽ xảy ra phản ứng thủy phân tạo kiềm đất cótính kiềm
Na2CO3 + H2O NaOHCaCO3 + H2O Ca(OH)2
Họat động 3: Độ phì nhiêu của đất:
VD: Nhà bạn Lan có đất đỏ tơi xốp, thu họach ns
rất cao Ngược lại, nhà bạn Nam đất pha cát, cây cối
cằn cỗi, NS thấp Hỏi đất nhà bạn nào phì nhiêu hơn?
Thế ĐPN là gì? Ở VN, em biết khu vực nào đất có
ĐPN cao?
Câu hỏi chuyển ý:
- ĐPN được phân ra làm mấy lọai?
- ĐPN tự nhiên và nhân tạo có gì khác nhau? Kể 1
vài tác động tích cực của con người làm tăng ĐPN cho
đất
Chú ý: GV cần nhấn mạnh, muốn hàng hóa ns có
NS & CL cao ngòai ĐPN của đất, còn tùy thuộc vào
thời tiết, giống, cách chăm sóc
1/ Khái niệm: ĐPN của đất là khả năng đất cc đủ nước
và chất dd & ko chứa các chất độc hại cho cây đảmbảo cây đạt NS & CL cao
2/ Phân lọai:
- ĐPN tự nhiên: là độ phì nhiêu được hình thành dưới
thảm TV tự nhiên, ko có sự tác động của con người trongquá trình hình thành
- ĐPN nhân tạo: được hình thành do kq họat động SX của
<c> Yếu tố nào quyết định ĐPN của đất?
Dặn dò: Thực hành bài 8, GV phân lớp thành 4 tổ, mỗi tổ chuẩn bị 1 lọai đất đã được phơi khô & tán mịn (đất
đỏ, đen, sét, ruộng)
Độ chua họat tính
Độ chua tiềm tàng
Trang 12ẹAÁT XO I MOỉN MAẽNH TRễ SOÛI ẹA ÙNG DUẽNG COÂNG NGHEÄ NUOÂI CAÁY MOÂ TEÁ BAỉO TRONG ÙNG DUẽNG COÂNG NGHEÄ NUOÂI CAÁY MOÂ TEÁ BAỉO TRONG
I Mục tiêu bài học Bieỏt ủửụùc sửù hỡnh thaứnh, tớnh chaỏt, bieọn phaựp caỷi taùo vaứ sửỷ duùng ủaỏt xaựm baùc maứu
(ẹXBM) vaứ ủaỏt xoựi moứn maùnh trụ soỷi ủaự (ẹXMM TSẹ)
II.Trọng tâm Tính chất, biện pháp cải tạo đất xám bạc màu, đất xói mòn mạnh
III Chuẩn bị +
++
Nghiên cớ SGK, sách giáo viên
Tranh vẽ phẫu diện đất xám bạc màu
Nghiên cứu giáo trình: Nông hoá thổ nhỡng- NXB nông nghiệp
IV.Phơng pháp Vấn đáp tìm tòi, vấn đáp tái hiện, thuyết trình
V Tổ chức các hoạt động dạy-học
1 ổn định lớp (1 phút)
2 Kiểm tra bài cũ : Miễn
3 Bài mới: (42 phút)
Hoùat ủoọng 1: Giụựi thieọu BH
KHVN ntn? nhieọt ủụựi noựng aồm QT khoựang hoựa
dieón ra maùnh meừ (kh laứ quaự trỡnh phaõn huỷy CHC, chaỏt
muứn trong ủaỏt thaứnh chaỏt khoựang ủụn giaỷn ủeồ caõy haỏp
thuù) Nhửng KH quaự nhieàu caõy SD ko heỏt, maứ nửụực ta laùi
coự ủũa hỡnh nuựi cao chieỏm chuỷ yeỏu XM rửỷa troõi dieón
ra ủaỏt bũ xaỏu, nhử ủaỏt XBM, XMM TSẹ, pheứn, maởn
Muùc tieõu cuỷa BH laứ…
Hoùat ủoọng 2: Tỡm hieồu veà ẹXBM
Vỡ sao goùi laứ ẹXBM? HS xem H.9.1 SGK giaỷi thớch?
(vỡ ủaỏt ngheứo dd vaứ coự maứu xaựm baùc).
ẹXBM ủửụùc hỡnh thaứnh ụỷ vuứng naứo? ẹẹ cuỷa vuứng ủoự?
Chia lụựp thaứnh 4 toồ HS thaỷo luaọn 5 phuựt veà tớnh chaỏt
ủeồ coự bieọn phaựp caỷi taùo tửụng ửựng, roài tửứng toồ leõn ghi 1 yự
GV caàn nhaỏn maùnh, caỷi taùo ủaỏt phaỷi dửùa vaứo tớnh
chaỏt cuỷa ủaỏt.
Dửùa vaứo tớnh chaỏt cuỷa ủaỏt cho bieỏt loùai ủaỏt naứy thớch
hụùp troàng gỡ? VD
1/ Nguyeõn nhaõn hỡnh thaứnh: Hỡnh thaứnh ụỷ vuứng giaựp
ranh giửừa vuứng trung du mieàn nuựi & ủoàng baống, nụi coựủũa hỡnh doỏc thoỷai
2/ Tớnh chaỏt vaứ bieọn phaựp caỷi taùo:
Tớnh chaỏt Bieọn phaựp caỷi taùo
- Taàng ủaỏt maởtmoỷng, ngheứo dinhdửụừng vaứ ngheứomuứn
- ẹaỏt thửụứng bũ khoõ
- ẹaỏt raỏt chua
- Soỏ lửụùng vi sinhvaọt trong ủaỏt ớt &
hoùat ủoọng cuỷa VSVyeỏu
- Caứy saõu daàn, keỏt hụùp boựn phaõn
hc & phaõn hh hụùp lyự
- XD heọ thoỏng tửụựi tieõu hụùp lyự
- Boựn voõi
- Luaõn canh & xen canh caõytroàng: Caõy hoù ủaọu, phaõn xanh,lửụng thửùc & boựn theõm phaõn vs
3/ Hửụựng sửỷ duùng ẹXBM:
Thửụứng troàng caực loùai caõy coự heọ reó caùn (noõng) nhử: khoựm (thụm), tre, baộp, luựa, mớa, rau, …
Hoùat ủoọng 3: Tỡm hieồu ẹXMM TSẹ
HS xem H.9.2 SGK nguyeõn nhaõn gaõy XMẹ? (mửa
lụựn, gioự, tuyeỏt, ủũa hỡnh doỏc, con ngửụứi…) 1/ Nguyeõn nhaõn gaõy XMẹ:Coự 2 nn chớnh ụỷ VN: lửụùng mửa lụựn & ủũa hỡnh doỏc +
Trang 13Còn ở VN, được hình thành chủ yếu do mấy nguyên
nhân?
Giữa đất nn & đất lâm nghiệp, đất nào dễ bị xói mòn
hơn? Tại sao? (đất nn vì bề mặt che phủ ít)
HS đọc phần t/c của ĐXMM TSĐ GV giải thích bề
mặt phẩu diện ko hòan chỉnh.
HS so sánh sự giống và khác nhau về nn hình thành & t/
c của đất XBM & ĐXMM TSĐ
GV kết luận:
- Cả 2 đều được hình thành do địa hình dốc, nhưng
ĐXBM hình thành ở nơi dốc thỏai còn XMM TSĐ lại là
dốc cao
- Đều bị rửa trôi tầng mặt, nghèo dd, chua hoặc rất
chua, nghèo VSV…Nhưng ĐXBM vẫn giàu dd hơn XMM
TSĐ
Chuyển ý: từ nn & t/c ĐXMM TSĐ hãy cho biết b/p
cải tạo đất?
- Ruộng bậc thang có nhiều ở đâu? Nó ntn? Tác dụng
làm RBT là gì?
- Thềm cây ăn quả, trồng cây nào là chính? Cây nào
phụ?
- HS nêu từng tác dụng của từng biện pháp nông học
chiều dài dốc
2/ Tính chất của ĐXMM TSĐ:
- Hình thái phẫu diện ko hòan chỉnh, có t/h mất hẳntầng mùn
- Cát sỏi chiếm ưu thế do sét & limon bị cuốn trôi
- Đất chua hoặc rất chua
- Nghèo VSV & họat động của VSV yếu
3/ Biện pháp cải tạo:
a> Biện pháp công trình:
- Làm ruộng bậc thang
- Thềm cây ăn quả
b> Biện pháp nông học:
- Canh tác theo đường đồng mức
- Bón phân hữu cơ + vô cơ
- Bón vôi
- Luân canh, xen canh cây trồng
- Trồng cây thành dải
- Canh tác nông lâm kết hợp
- Trồng rừng
4 Củng cố và dặn dò: (2 phút)
Củng cố:
- Lưu ý HS so sánh sự 2 lọai đất về các mặt
- Vấn đề chung để cải tạo 2 lọai đất này
Dặn dò:
- Xem trước bài 10 và trả lời các câu hỏi trong bài? Liên hệ địa phương em
- Học bài cũ
Trang 14Tieỏt 7 – Baứi 10: BIEÄN PHAÙP CAÛI TAẽO VAỉ HệễÙNG SệÛ DUẽNG
ẹAÁT MAậN, ẹAÁT PHEỉN.
I Mục tiêu bài học +
+ Bieỏt ủửụùc sửù hỡnh thaứnh vaứ tớnh chaỏt cuỷa ủaỏ maởn vaứ ủaỏt pheứn
Bieỏt ủửụùc bieọn phaựp caỷi taùo vaứ sửỷ duùng ủaỏ maởn, ủaỏt pheứn
II.Trọng tâm Nguyên nhân, biện pháp cải tạo đất mặn, đất phèn
III Chuẩn bị +
++
Nghiên cứu SGK, sách GV
Tranh vẽ phãu diện đất mặn
Nghiên cứu giáo trình: Nông hoá thổ nhỡng- NXB nông nghiệp
IV.Phơng pháp Vấn đáp tìm tòi, vấn đáp tái hiện, thuyết trình
V Tổ chức các hoạt động dạy-học
1 ổn định lớp (1 phút)
2 Kiểm tra bài cũ (5 phút)
3 Bài mới: (38 phút)
1/ So saựnh ẹXBM & ẹXMM TSẹ veà caực maởt
2/ Nguyeõn nhaõn noựi chung laứm cho ủaỏt bũ xoựi moứn?
Hoùat ủoọng 1:Giụựi thieọu BH
ẹaừ hoùc 2 loaùi ủaỏt xaỏu taọp trung ụỷ khu vửùc trung
du mieàn nuựi laứ ủaỏt XBM & XMMTSẹ
Hoõm nay, tieỏp tuùc tỡm hieồu 2 loùai ủaỏt xaỏu nửừa taọp
trung ụỷ ủb ven bieồn laứ ủaỏt maởn & ủaỏt pheứn
Nguyeõn nhaõn naứo laứm ủaỏt bũ maởn, bũ pheứn; ủủ –
t/c cuỷa noự ra laứm sao; caựch caỷi taùo & sd loùai ntn laứ
muùc tieõu cuỷa BH
Hoùat ủoọng 2: Tỡm hieồu veà ủaỏt maởn
GV giụựi thieọu phaóu dieọn cuỷa ủaỏt (baứi 11)
Theỏ naứo laứ ủaỏt maởn?
Vỡ sao ủaỏt bũ maởn?
Pb ụỷ khu vửùc naứo?(line 4)
ẹửa line 5 HS nhaọn xeựt? GV coự theồ gụùi yự:
ủaỏt chaởt hay rụứi raùc, vỡ sao?
ẹaỏt chửựa gỡ maứ bũ maởn?
Nhaộc laùi: ẹaỏt coự tp cụ giụựi naởng: Chửựa nhieàu haùt
voõ cụ coự kớch thửụực nhoỷ
HS dửùa vaứo nn hỡnh thaứnh ủeồ coự b/p caỷi taùo tửụng
ửựng (line 6)
Boựn voõi coự t/d gỡ? (Line 7)
KL
: Trong caực b/p treõn b/p naứo laứ quan troùng
nhaỏt? Sd ủaỏt maởn ủeồ laứm gỡ ?Line 9
HS nhaộc laùi caực caõy rửứng ngaọp maởn (line 11)
I – CAÛI TAẽO & SD ẹM :
1 Nguyeõn nhaõn hỡnh thaứnh :
- Laứ loùai ủaỏt chửựa nhieàu cation Na+ haỏp phuù treõn beà maởt
Kẹ hoaởc trong dd ủaỏt
- ễÛ nửụực ta, coự 2 nn hỡnh thaứnh chớnh :+ Do nửụực bieồn traứn vaứo
+ Do a/ h cuỷa maùch nửụực ngaàm (mang theo muoỏi) vaứomuứa khoõ
- Nụi hỡnh thaứnh : Vuứng ủb ven bieồn.,
2 ẹaởc ủieồm, t/c cuỷa ẹM :
- Coự tp cụ giụựi naởng (tyỷ leọ seựt tửứ 50 – 60%)
- Chửựa nhieàu muoỏi tan (NaCL Na2SO4)
- Coự p/ử trung tớnh hoaởc kieàm yeỏu
- Hủ cuỷa VSV yeỏu
3 Bieọn phaựp caỷi taùo & hửụựng sd : a/ B/p caỷi taùo :
- B/p thuỷy lụùi:
+ ẹaộp ủeõ ngaờn maởn
+ XD heọ thoỏng mửụng maựng, tửụựi tieõu hụùp lyự
- B/p boựn voõi:
+ Na+(Kẹ) + Ca2+ Ca2+(Kẹ) + Na++ Sau boựn voõi thaựo nửụực rửỷa maởn
Trang 15+ Sau rửa mặn bóm bs chất hữu cơ.
- Trồng cây chịu mặn b/ Sử dụng ĐM:
- Trồng lúa (sau khi đã cải tạo đất)
- Trồng cói
- Nuôi trồng thủy sản
- Trồng rừng ở vùng ĐM ngòai đê
Họat động 3 : Tìm hiểu đất phèn
Đưa h/ả về ĐP (line 12)
ĐP hình thành ở vùng nào ? Vùng đó có đđ
gì ?
Xác sv nào chứa lưu hùynh ? (các cây rừng ngập
mặn)
Đất vừa có thể bị mặn, vừa có thể bị phèn
ko ? Tại sao ? GV t/b q/t hình thành ĐP (line 13)
Tầng sinh phèn
Tầng phèn họat động
Line 14
ĐP có đđ gì bất lợi cho sx ? T/c cơ bản của ĐP ?
Vì sao đp có mùi hôi và tanh (gỉ sắt & khí H2S)
SS ĐP với 3 lọai đất đã học
Nêu các b/p cải tạo ĐP ?
Vd
: Sông tiêu thóat nước phèn cho ĐP của đb s.
Cửu long
Bón vôi cho đất có t/d gì ?(line 15)
Thế nào là cày sâu phơi ải ? t/d của b/p này ?
Cho HS xem tranh về b/p lên liếp hoặc luống
ĐP sd để làm gì ?
Line 16
Giới thiệu thêm về b/p né lũ ém phèn (line 17)
HS về nhà tự tìm hiểu xem cây nào mọc nhiều
hoặc trồng nhiều trên ĐP ?
II – CẢI TẠO VÀ SỬ DỤNG ĐP :
1 Nguyên nhân hình thành :
- Nơi hình thành : Vùng đb ven biển (tập trung chủ yếu ở
đb s Cửu Long) – nơi có nhiều xác sv chứ lưu hùynh
2 Đặc điểm, t/c của ĐP:
- Có tp cơ giới nặng
- Rất chua (pH thường < 4), chứa nhiều chất độc hại chocây (Al3+, Fe3+, CH4, H2S…)
- Có độ phì nhiêu thấp
- Hđ của vsv yếu
3 Biện pháp cải tạo & hướng sd ĐP:
a/ B/p cải tạo:
- b/p thủy lợi: XD hệ thống kênh tưới, tiêu nước thâu
chua, xổ mặn, rửa phèn, hạ thấp mạch nước ngầm
- b/p bón vôi: Khử chua & làm giảm độc hại của Al3+CaO + H2O Ca(OH)2
2Ca(OH)2 + Al3+(KĐ) 2Ca2+ + Al(OH)3 + H2O
H+ (KĐ) + OH- H2O
- Cày sâu, phơi ải: Cho q/tr chua hóa diễn ra mạnh mẽ
rửa phèn (nước)
- Lên liếp (luống): lật úp đất thành luống cao, 2 bên làm
rãnh tiêu phèn chất phèn (trên liếp) theo nước tướixuống rãnh tiêu
Trang 16moói toồ chuaồn bũ saỹn 1 loùai phaõn boựn theo toồ cuỷa mỡnh.
Toồ 1 & 2 : Phaõn h2Toồ 3 : Phaõn hửừu cụToó 4 : Phaõn vi sinh
Tieỏt 8 – Baứi 8+ 11: THệẽC HAỉNH:
XAÙC ẹềNH ẹOÄ CHUA CUÛA ẹAÁT VAỉ THệẽC HAỉNH: QUAN SAÙT PHAÃU DIEÄN ẹAÁT
Muùc tieõu BH:
++
Bieỏt quy trỡnh xaực ủũnh sửực soỏng cuỷa haùt Laứm thaứnh thaùo caực thao taực cuỷa quy trỡnh xaực ủũnh sửực soỏng cuỷa haùt gioỏng.
Nghieõm tuực trong hoùc taọp, caồn thaọn chớnh xaực trong coõng vieọc
II.Trọng tâm Rèn luyện tính cẩn thân, đảm bảo an toàn vệ sinh
HS: Lấy các mẫu đất tại địa phơng mình
V Tổ chức các hoạt động dạy-học
1 ổn định lớp (2 phút)
2 Noọi dung baứi thửùc haứnh: baứi 11 – quan saựt phaóu dieọn ủaỏt (10 phuựt)
Phửụng phaựp: GV giụựi thieọu phaàn lyự thuyeỏt vỡ ko coự ủk thửùc haứnh.
Phaóu dieọn ủaỏt: laứ maởt phaởng caột thaỳng goực vụựi maởt ủaỏt tửứ treõn xuoỏng dửụựi.
Xaực ủũnh taàng ủaỏt : caờn cửự vaứo maứu saộc, tp cụ giụựi hoaởc ủoọ chaởt, chia phaóu dieọn ủaỏt thaứnh tửứng taàng.
- ẹoỏi vụựi ủaỏt hỡnh thaứnh taùi choó, phaóu dieọn ủaỏt goàm caực taàng:
+ A0: Taàng thaỷm muùc
+ A: Taàng rửỷa troõi
+ B: Taàng tớch tuù saỷn phaồm rửỷa troõi
+ C: Taàng maóu chaỏt
+ D: Taàng ủaự meù
- ẹoỏi vụựi ủaỏt troàng luựa nửụực, phaóu dieọn ủaỏt goàm caực taàng:
+ Ac: Taàng canh taực
+ P: Taàng ủeỏ caứy
+ B: Taàng tớch tuù
+ G: Taàng gụ laõy
3.Noọi dung thửùc haứnh baứi 8: (30 phuựt)
Chuaồn bũ:
- 4 maóu ủaỏt khoõ ủaừ nghieàn nhoỷ
- 8 caựi maựy ủo pH thoõng duùng
- dd KCl 1N & nửụực caỏt
- 8 becher loùai 100ml
- Caõn 2kg
Noọi dung vaứ phửụng phaựp:
Hoùat ủoọng 1: Giụựi thieọu baứi hoùc
Neõu sửù caàn thieỏt phaỷi Xẹ ủoọ pH cuỷa ủaỏt muùc tieõu BH
Hoùat ủoọng 2: GV hửụựng daón quy trỡnh ủo pH & trỡnh dieón kyừ naờng thửùc haứnh.
Trang 17GV ổn định các nhóm, giới thiệu các dc, hc trên bàn từng
tổ, ghi các bước TH trên bảng
Mỗi tổ đo 1 mẫu đất của tổ đã chuẩn bị với pHnước & pH
KCl 1N
Hướng dẫn cách dùng máy đo pH và cách đo mẫu
Chú ý: nhắc nhở HS nên luân phiên nhau làm, cẩn thận
khi tiến hành, làm xong thì đổ bỏ đất, rửa và xếp DCTN
ngay ngắn, rửa đầu điện cực và tắt máy đo pH rồi ghi KQ
của nhóm lên bảng để thảo luận
Quy trình thực hành (cho 1 mẫu đất): B1: cho lần lượt 50ml nước cất & 50ml
KCl 1N vào 2 becher
B2: cân lần lượt 20g đất cho lần lượt
vào 2 becher trên
B3: dùng đũa thủy tinh khuấy đều 10
phút đo pH nước & KCl
Họat động 4: Thảo luận kết quả và đánh giá chung của GV.
HS thảo luận KQ trên bảng rút ra KL
GV đánh giá thao tác, ý thức tổ chức & kỹ luật từng
nhóm
KL: đất sét và đất ruộng thường chua, đất chua ngòai nhiễm phèn còn do cách canh tác và cải tạo đất của từng nông dân.
4 Dặn dò: (3 phút)
- Xem trước bài 9
- HS xem lại vệ sinh của tổ trước khi ra về
Đã duyệt
Ngày:………
Trang 18TUẦN 5
Ngày……tháng …năm 200…
Tiết 9 – Bài 12: ĐẶC ĐIỂM, TÍNH CHẤT, KỸ THUẬT SỬ DỤNG MỘT SỐ LỌAI PHÂN BO N THÔNG THƯỜNG ÙNG DỤNG CÔNG NGHỆ NUÔI CẤY MÔ TẾ BÀO TRONG
I Mục tiªu bµi häc Biết được đặc điểm, tính chất, kỹ thuật sử dụng một số lọai phân bón
thường dùng trong nông, lâm nghiệp
II.Träng t©m §Ỉc ®iĨm vµ kÜ thuËt sư dơng ph©n ho¸ häc vµ ph©n h÷u c¬
Mời 3 HS lên bảng, 2 HS viết bảng, 1 HS trả lời miệng
1/ Nêu tính chất, đặc điểm của đất mặn và biện pháp cải tạo.2/ Nêu tính chất, đặc điểm của đất phèn và biện pháp cải tạo.3/ Qúa trình hình thành đất phèn? Nguyên nhân hình thành đất mặn? Khu vực có đất mặn? Tại sao đất phèn cò mùi hôi? Biện pháp “né lũ ém phèn” là gì?
Họat động 1: Giới thiệu BH
Muốn nâng cao ĐPN của đất phải làm gì?
(bón phân) Có mấy lọai phân mà em biết?
(3 lọai) mục tiêu BH.
Họat động 2: Tìm hiểu đặc điểm, tính chất, kỹ thuật sử dụng từng lọai phân bón.
Nguyên tắc: GV phân 4 nhóm:
Nhóm 1 & 2 thảo luận phân hh
Nhóm 3: phân hữu cơ
Nhóm 4: phân vsv
Yêu cầu:Thảo luận 5 phút
- Tìm hiểu nội dung của nhóm mình
- Đặt câu hỏi cho nhóm có nd khác nhóm
mình để nhóm đó trả lời câu hỏi, các nhóm
khác bổ sung
GV kết luận & HS ghi chú những ý thảo
luận HS về nhà sọan bài
Các câu hỏi thảo luận & đáp án HS cần nắm:
1/ Phân hóa học:
a> Phân hóa học = phân khóang
b> Phân hh gồm 2 lọai: phân TH = phân phức hợp và phân hỗnhợp
c> Phân tổng hợp: Được SX bằng phản ứng hh tạo thành 1thể gồm nhiều nguyên tố dd
d> Phân hỗn hợp: trộn 2 hoặc nhiều phân đơn với nhau
e> Phân lân: phân chứa chủ yếu là P, Phân đạm: phân chứachủ yếu là N, Phân urê là hỗn hợp của N, H, C & O CTPT: (NH2)2CO
f/ Phân đa lượng: phân chứa nguyên tố mà cây cần nhiều nhất:
N, P, K
g/ Phân trung lượng: Phân bón chứa nguyên tố mà cây cần 1lượng vừa phải: Ca, Mg, S Tuy nhiên sự phân lọai này chỉ có tínhtương đối vì VD như đối với bắp cải Ca là phân đa lượng vì nó cầnnguyên tố này rất nhiều
h/ Phân vi lượng: cây cần 1 lượng nhỏ nhưng ko thể thiếu đối với cây như: Fe, Mn, Bo, Mo, Cl, Na, Zn, Cu, Co,…
Trang 192/ Phân hữu cơ:
a> Kể tên các lọai PHC: phân chuồng, phân xanh, phân rác,
tro bếp, phân dơi, phân trùn quế…
b> Vì sao phải ủ phân, đặc biệt là PC, trước khi bón cho cây? ủ phân với nhiệt độ cao để tiêu diệt hạt cỏ dại, mầm bệnh
và để QT KH diễn ra 1 phần
c> PHC dùng để bón lót còn phân hóa học thường dùng để bón thúc VÌ: bản chất của phân hh là phân khóang nên cây SD
được liền, còn phc phải thêm gđ KH thành khóang cây mới SDđược
d> Phân xanh ko cần ủ, tên 1 số cây làm phân xanh như:
muống, điền thanh, cốt khí, trinh nữ ko gai, cỏ Stylô, bèo hoa dâu,bèo tấm, keo đậu…
e> Ủ PHC ntn? Trộn phân với nước giải, vôi, tro bếp…rồi ủ
bằng lá (hoặc đậy bằng bao nylon) trong 3 tháng họai mụcbón cho cây
3/ Phân vi sinh:
a> Thế nào là PVSV? Gồm chất nền (than bùn) & VSV bám
trên đó Tẩm vào hạt giống trước khi gieo trồng, hay bón trựctiếp vào đất
b> Có mấy lọai PVS? PVS CĐĐ, phân giải chc, chuyển hóa
lân
c> Chú ý khi SD PVS: xem kỹ HSD, bảo quản nơi thóang mát
có bóng râm, tránh as chiếu trực tiếp, nếu đất chua thì phải cảitạo đất bằng vôi trước khi bón PVS…
4 – Củng cố và dặn dò (1 phút)
- Đánh giá HS và nhóm cho điểm miệng HS phát biểu tốt
- Dặn HS: ôn từ bài 2 11 để tiết tới kiểm tra1 tiết
Trang 20Tiết 10 – Bài 13
Ư NG DỤNG CÔNG NGHỆ VI SINH TRONG SẢN XUẤT PHÂN BO N ÙNG DỤNG CÔNG NGHỆ NUÔI CẤY MÔ TẾ BÀO TRONG ÙNG DỤNG CÔNG NGHỆ NUÔI CẤY MÔ TẾ BÀO TRONG
I Mục tiªu bµi häc +
+ Biết được ứng dụng của công nghệ vi sinh trong SX phân bón
Biết được 1 số lọai phân VS dùng trong SX nông, lâm nghiệp và cách sử dụng
II.Träng t©m §Ỉc ®iĨm vµ c¸ch sư dơng c¸c lo¹i ph©n VSV
III ChuÈn bÞ +
++
Nghiªn cøu SGK, s¸ch GV vµ mét sè th«ng tin bỉ sung’
Họat động 1: Giới thiệu BH
Công nghệ VS: Là ngành công nghệ nkhai thác, SD
họat động sống của VSV SX ra SP phục vụ cho con
người VD: sữa chua, bia, bột ngọt, nước tương…& phân
bón mục tiêu BH:…
Họat động 2: Tìm hiểu 1 số lọai phân vi sinh
Người ta làm ntn để có PVS? nguyên lý SX
Em hiểu thế nào là PVSV CĐĐ?
Cộng sinh? Quan hệ sống chung giữa 2 lòai, cả 2 cùng có
lợi.
VD: + VSV Rhizobium với nốt sần rễ cây họ đậu.
+ Địa y : nấm & tảo xanh
+ VSV trong ống tiêu hóa của sâu bọ, mối…
Hội sinh? Quan hệ sống chung giữa 2 lòai, 1 bên có lợi
cần thiết, 1 bên ko hại cũng ko lợi.
VD: + Cá ép bám sát vào cá lớn, rùa (hiện tượng đi nhờ)
Các VSV CĐĐ có điểm chung là gì? Vậy chúng có điểm
gì khác nhau? (gợi ý: có dùng phân Nitragin để bón cho
cây lúa?)
Cách SD PVS CĐĐ?
PVS chuyển hóa lân?
Thành phần PLVS do VN SX?
1/ Nguyên lý SX PVS: phân lập chủng VSV đặc
hiệu nhân giống trộn với chất nền PVS đặcchủng
2/ PVSV CĐĐ:
- K/N: là lọai phân bón chứa chủng VSV cố định
nitơ tự do đạm
- Một số lọai PVSV CĐĐ thường gặp:
+ Nitragin: chứa VSV CĐĐ sống cộng sinh với
rễ cây họ đậu
+ Azogin: chứa chủng VSV CĐĐ sống hội sinh
với cây lúa & 1 số cây khác
- Chú ý: Mỗi 1 lọai PVS chứa 1 chủng VSV CĐĐ
nhất định, có phương thức sống (cộng sinh, hội sinh)với 1 lọai cây nhất định ko thể bón phân Nitragincho cây lúa
- Cách SD: Tẩm vào hạt giống trước khi gieo
trồng hoặc bón trực tiếp vào đất
- Chú ý khi SD : (nhắc lại)
3/ PVS chuyển hóa lân:
- K/N: Là lọai phân bón chứa chủng VSV chuyển
hóa lân hữu cơ thành lân vô cơ, lân khó tan thànhlân dễ tan
- Thành phần phân lân VS do VN SX:
Trang 21Nêu K/N PVS PGCHC thực chất là phân giải cái gì
trong CHC?
Cách SD PVS PGCHC có gì khác với 2 lọai phân trên?
Liên hệ thực tế: PVS PGCHC ngòai bón vào đất còn làm
gì? (ủ phân chuồng, phân rác)
+ Chất nền: than bùn+ Chủng VSV chuyển hóa lân+ Bột photphorit hay apatit (chứa P)+ Khóang đa lượng & vi lượng
- Cách SD: tương tự PVSV CĐĐ
4/ Phân VSV PGCHC:
- K/N: Là lọai phân bón chứa chủng VSV
PGCHC, thực chất là quá trình VSV tiết enzym đểphân giải celulose
- Cách SD: bón trực tiếp vào đất
- Các lọai PVS PGCHC phổ biến trên thị trườngVN: Estrasol (Nga), Mana (NB)
3.Củng cố và dặn dò (2 phút)
Phân biệt từng lọai PVS, Xem bài 14: chuẩn bị cây đậu xanh (nành) – h = 10-15cm;hộp nhựa có nắp đậy đượcđục lổ (4 tổ – mỗi tổ đem 5 cây đậu & 1 hộp nhựa)
Trang 22Tieỏt 11 – Baứi 14: THệẽC HAỉNH: TROÀNG CAÂY TRONG DUNG DềCH
I Mục tiêu bài học +
+ +
Troàng ủửụùc caõy trong dung dũch Reứn luyeọn tớnh caồn thaọn, tổ mổ
Thửùc hieọn ủuựng quy trỡnh, baỷo ủaỷm an toứan lao ủoọng vaứ veọ sinh moõi trửụứng
II.Trọng tâm Từ bớc 1 đến bớc 4
III Chuẩn bị +
++
1> Nguyeõn lyự SX phaõn VS?
2> Keồ teõn 1 soỏ loùai phaõn VS thửụứng duứng
3> Theỏ naứo laứ phaõn VS Cẹẹ? Moọt soỏ loùai phaõn VS Cẹẹ thửụứng gaởp & caựch SD?
4> Khi SD phaõn VS Cẹẹ phaỷi chuự yự ủieàu gỡ?
5> KN phaõn VS chuyeồn hoựa laõn? Thaứnh phaàn phaõn laõn VS ụỷ
VN & caựch SD?
6> Neõu yự nghúa thửùc teỏ cuỷa vieọc boựn phaõn VS phaõn giaỷi CHC?
Hoùat ủoọng 1: Giụựi thieọu BH
Troàng caõy trong dd = thuỷy canh Muoỏn troàng ủửụùc caõy
trong dd phaỷi coự 1 soỏ hieồu bieỏt nhaỏt ủũnh hoùc baứi naứy
ủeồ bieỏr caựch troàng & taọp tớnh caồn thaọn khi lao ủoọng
Hoùat ủoọng 2: GV trỡnh dieón kyừ naờng
Giụựi thieọu noọi dung QTTH – keỏt hụùp dieón giaỷi & thao
taực maóu
GV giụựi thieọu dd ủaừ pha saỹn + giụựi thieọu caực hoựa chaỏt
ủeồ pha dd Knoõp
Hửụựng daón laùi caựch SD maựy ủo pH
Nhaộc nhụỷ HS laứm TH tửứ tửứ, caồn thaọn, chớnh xaực ẹaởc
bieọt laứ bửụực ủieàu chổnh pH
Caồn thaọn, traựnh gaõy toồn haùi boọ reó
Chuự yự: 1 phaàn boọ reó ngaọp trong dd, 1 phaàn boọ reó ụỷ phớa
treõn beà maởt dd
Quy trỡnh troàng caõy trong dd:
- B1: Chuaồn bũ dd dinh dửụừng:
dd Knoõp (g/ l nửụực caỏt)
(1) CaNO3: 1.0(2) KH2PO4: 0.250(3) MgSO4.7H2O: 0.250(4) KCl : 0.0125(5) FeCl3: 0.0125
- B3: Choùn caõy: caõy khoỷe, reó thaỳng.
- B4: Troàng caõy trong dd
+ Luoàn boọ reó qua loồ ủaừ ủuùc saỹn treõn naộp hoọp+ Vaởn naộp hoọp kyừ boùc giaỏy ủen XQ
- B5: Theo doừi sửù sinh trửụỷng cuỷa caõy
Khuyeỏn khớch HS mang veà nhaứ theo doừi
Hoùat ủoọng 3: HS thửùc haứnh troàng caõy trong dd
HS laứm theo ủuựng QT, caồn thaọn khi laứm (B2), laứm xong
ghi teõn nhoựm & ngaứy troàng vaứo phaàn giaỏy bao ngoứai hoọp
Trang 23& phaỷi doùn VS thaọt saùch.
Hoùat ủoọng 4: Thaỷo luaọn vaứ ủaựnh giaự
GV neõu caõu hoỷi ủeồ HS thaỷo luaọn:
- Nhaọn xeựt veà thaứnh phaàn caực chaỏt trong dd Knoõp?
- Dửùa vaứo ủaõu ủeồ ủieàu chổnh pH cuỷa dd troàng caõy?
- Vỡ sao luực troàng caõy trong dd thỡ ko ủửụùc ủeồ boọ reó
ngaọp hoứan toứan vaứo dd?
GV hửụựng daón HS caựch kieồm tra, ủaựnh giaự saỷn phaồm:
- Caõy thaỳng ủửựng & ủaọy chaởt naộp (2ủ)
- Coự giaỏy ủen bao ngoứai (1ủ)
- Vũ trớ boọ reó (2ủ)
- ẹo laùi pH (2ủ)
- Thửùc hieọn ủuựng quy trỡnh (1ủ)
- YÙ thửực toồ chửực kyỷ luaọt trong giụứ hoùc + veọ sinh (2ủ)
- Coự ủuỷ chaỏt dd: N,P,K & caực khoựang caàn thieỏt cho caõy.
- Dửùa vaứo yeõu caàu cuỷa tửứng loùai caõy.
- Vỡ caõy ko hoõ haỏp ủửụùc.
3 Daởn do ứ(3 phuựt)
Hoùc baứi cuừ, xem trửụực baứi 15
Tieỏt 12 – Baứi 15 + 17
ẹIEÀU KIEÄN PHAÙT SINH, PHAÙT TRIEÅN SAÂU, BEÄNH HAẽI CAÂY TROÀNG
PHOỉNG TRệỉ TOÅNG HễẽP DềCH HAẽI CAÂY TROÀNG
I Mục tiêu bài học +
+ Hieồu ủửụùc ủieàu kieọn phaựt sinh, phaựt trieồn cuỷa saõu beọnh haùi caõy troàngHieồu ủửụùc caực nguyeõn lyự cụ baỷn vaứ caực bieọn phaựp chuỷ yeỏu sửỷ duùng trong phoứng trửứ toồng hụùp vaứ dũch haùi caõy troàng
II.Trọng tâm Các biện pháp phòng trừ tổng hợp dịch hại cây trồng
III Chuẩn bị +
++
Nghiên cứu SGK, sách GV
Tranh ảnh, băng hình liên quan đến bài học
Tham khảo tài liệu có liên quan đến bài học
IV.Phơng pháp Thuyết trình, so sánh, vấn đáp gơi mở, vấn đáp tái hiện, thảo luận nhóm
V Tổ chức các hoạt động dạy-học
1 ổn định lớp (1 phút)
2 Kiểm tra bài cũ (miễn)
3 Bài mới: (40 phút)
Hoùat ủoọng 1: Giụựi thieọu BH
Trong SX troàng troùt, saõu beọnh laứ 1 trong nhửừng yeỏu toỏ
nguy haùi nhaỏt laứm giaỷm naờng suaỏt vaứ chaỏt lửụùng noõng
phaồm Vỡ vaọy, PTSB laứ yeỏu toỏ ko theồ thieỏu trong SXNN
Muoỏn PTSB coự hieọu quaỷ, ta phaỷi hieồu ủửụùc ủieàu kieọn
phaựt sinh vaứ phaựt trieồn saõu beọnh haùi
Muùc tieõu BH…
Hoùat ủoọng 2: Tỡm hieồu caực ủieàu kieọn phaựt sinh phaựt trieồn cuỷa saõu, beọnh haùi caõy troàng.
SBH coự maởt treõn ủoàng ruoọng tửứ nhửừng nguoàn naứo?
Vaọy ta phaỷi laứm gỡ ủeồ ngaờn chaởn nguoàn SBH treõn ủoàng
ruoọng?
Ngoứai gioỏng saùch beọnh, ta coứn caàn phaỷi sd gioỏng coự ủủ
A ẹIEÀU KIEÄN PHAÙT SINH, PHAÙT TRIEÅN CUÛA SAÂU BEÄNH HAẽI
I/ NGUOÀN SAÂU, BEÄNH HAẽI:
- Coự 2 nguoàn chớnh:
+ Coự saỹn treõn ủoàng ruoọng ( ủaỏt, caõy coỷ)+ Haùt gioỏng, caõy con bũ SB
Trang 24ntn để hạn chế sự phát sinh & phát triển sbh?
Giống kháng SBH làm thế nào để tạo ra giống
kháng SBH?
T/d của các b/p này là gì?
Những yếu tố nào ảnh hưởng đến sự phát sinh & phát
triển của SBH?
Tìm hiểu tác động của từng yếu tố…
Vì sao nhiệt độ có a/ hưởng rất lớn đến sâu hại?
Vì sao độ ẩm không khí và lượng mưa ả/ hưởng tới sự
phát sinh & phát triển SBH?
Đất đai có ả/ hưởng tới sự phát triển của SBH ntn?
Ngòai những điều kiện trên, theo em còn có điều kiện
nào khác ả/ hưởng tới sự phát sinh phát triển SBH trên
đồng ruộng?
GV hướng dẫn HS tự đọc SGK
+ B/p canh tác (cày bừa, phát quang bờ cỏ,…)+ Dùng giống sạch bệnh, giống kháng SBH
II/ ĐIỀU KIỆN KHÍ HẬU, ĐẤT ĐAI:
1 Nhiệt độ môi trường:
- Mỗi 1 lòai sâu hại ST & PT trong 1 giới hạn to nhấtđịnh Nhiệt độ có a/ h rất lớn đến sự PS & PT của SH
vì SH có khả năng tự điều chỉnh thân nhiệt kém
VD: Sâu cắn gié (hại lúa)
2 Độ ẩm không khí và lượng mưa:
- A/h trực tiếp: Lượng nướ`c trong côn trùng biếnđổi theo độ ẩm kk & lượng mưa
- A/ h gián tiếp: thông qua nguồn thức ăn (cây cối)
3 Điều kiện đất đai: T/động gián tiếp đến sự PS &
PT SBH thông qua cây trồng
VD: Trên đất giàu mùn, giàu đạm: cây dễ bị bệnh
đaọ ôn, bạc lá
VD: Trên đất chua: cây dẽ bị bệnh tiêm lửa.
III/ ĐK VỀ GIỐNG CÂY TRỒNG & CHẤ ĐỘ CHĂM SÓC:
- Giống: sd giống bi SB hoặc giống coo khả năng
kháng SB kém
- Chế độ chăm sóc: không chăm sóc hoặc chăm sóc
không đúng cách
VD: Hiện tượng lờn thuốc VD: gây vết thương ở bộ rễ hoặc thân cây + đk
ngập úng
VD: Mất cân đối giữa lượng nước và phân bón IV/ ĐK ĐỂ SBH PHÁT TRIỂN THÀNH DỊCH:
(SGK)
Họat động 3: Tìm hiểu K/N & nguyên lý PTTHDH cây trồng.
Thế nào là PTTHDH cây trồng? (line 6)
Tại sao phải PTTHDH cây trồng? (line 6)
B.PHÒNG TRỪ TỔNG HỢP DỊCH HẠI CÂY TRỒNG
I – KHÁI NIỆM PTTHDH CÂY TRỒNG:
Trang 25Mời HS đọc nguyên lý ghi bảng & hỏi tác dụng
của từng nguyên lý
Vì sao phải trồng cây khỏe?
Thiên địch là gì? Chúng khống chế SBH ntn?
Nêu VD về lợi ích của việc thăm đồng thường xuyên
Nếu em là chính quyền địa phương, em sẽ làm gì để
giúp bà con nông dân trở thành chuyên gia trong PTDH
cây trồng?
-SDphối hợp các b/p PTDH cây trồng một cách hợp lý.
- MĐ: phát huy ưu điểm & khắc phục nhược điểm của
từng b/p
II–NGUYÊN LÝ CƠ BẢN CỦA PTTHDH CÂY TRỒNG:
1/ Trồng cây khỏe
2/ Bảo tồn thiên địch
3/ Thăm đồng thường xuyên
4/ Nông dân trở thành chuyên gia
Họat động 4: Tìm hiểu các b/p chủ yếu trong PTTHDH cây trồng:
Nếu được giao đất và tiền, em sẽ PTDH cây trồng ntn
để NS & CL lúa của em là tốt nhất?(line 7)
Tìm hiểu từng b/p, ưu & nhược điểm của từng biện
pháp & cách sd phối hợp các b/p để PTDH cây trồng đạt
hiểu quả cao nhất
GV nhấn mạnh: GV giới thiệu các b/ p, HS lắng nghe,
sau đó cho thảo luận nhóm
4 nhóm = 4 tổ, thảo luận 5 phút:
1/ Ưu nhược điểm của từng b/p
2/ Lấy VD về sự sd phối hợp các b/p trong PTTHDH
cây trồng Chỉ rõ tại sao phải sd phối hợp các b/p như
vậy?
III – B/P CHỦ YẾU TRONG PTTHDH CÂY TRỒNG:
1/ B/p kỹ thuật:
- Là b/p chủ yếu nhất
- Các b/p: cày bừa, tiêu hủy tàn dư cây trồng, tưới tiêu, bón phân hợp lý, luân canh cây trồng, gieo trồng đúng thời vụ…
2/ B/p sinh học:
- Là b/p tiên tiến nhất
- Là b/p sd sv hoặc sp của chúng để ngăn chặn, làm giảm thiệt hại do sbh gây ra
* Thiên địch: Kẻ thù tự nhiên.
3/ Sử dung giống cây trồng chống chịu SBH:
Là b/p sd giống cây trồng mang gen chống chịu, hạnchế, ngăn ngừa SBH
4/ B/p hóa học: sd thuốc hóa học để trừ dịch hại cây trồng 5/ B/p cơ giới, vật lý:
- Là b/p quan trọng
- Các b/p như: bắt bặng vợt, bằng tay…; bẫy ánh sáng, mùivị…
6/ B/p điều hòa: là b/p giữ cho DH chỉ phát triển ở 1 mức độ
nhất định giữ cb sinh thái
KẾT LUẬN:
Các b/p trên được sd phối hợp 1 cách hợp lý trongPTTHDH cây trồng
4.Củng cố và dặn dò (4phút)
Củng cố: Những điều kiện làm PS & PT SBH?
Dặn dò:
- Học bài cũ
- Tự đọc thêm bài 16 – thực hành: Nhận biết một số lòai sâu, bệnh hại lúa SGK/ T50
Trang 26Nghiên cứu SGK, sách GV.
Dụng cụ, vật liệu nh trong SGK
Tranh ảnh, mẫu tiêu bản
IV.Phơng pháp: Thuyết trình, Vấn đáp gợi mở
Caõu 2: Haừy sửỷ duùng phoỏi hụùp caực bieọn phaựp phoứng trửứ dũch haùi caõy
troàng moọt caựch hụùp lyự trong moọt vuù muứa (luựa) (4ủ)
Hoùat ủoọng 1: Giụựi thieọu BH
DD boựoc ủoõ laứ 1 loùai thuoỏc PT naỏm haùi maứ caựch pha cheỏ raỏt
ủụn giaỷn, coự theồ pha cheỏ taùi gủ ủeồ sd vỡ vaọy caàn bieỏt pha
cheỏ ủeồ khi caàn coự theồ sd kũp thụứi muùc tieõu BH…
Hoùat ủoọng 2: GV trỡnh dieón kyừ naờng
Vửứa laứm maóu, vửứa giụựi thieọu qt pha cheỏ dd boựoc ủoõ PT
naỏm haùi
* Chuự yự: vaón coự theó ủoồ theo trỡnh tửù ngửụùc laùi vỡ chaỏt
lửụùng saỷn phaồm cuoỏi cuứng laứ nhử nhau ẹoồ theo trỡnh tửù dd
CuSO4 (chaỏt thieỏu) vaứo dd Ca(OH)2(chaỏt dử) ủeồ deó thaỏy phaỷn
ửựng (keỏt tuỷa) xaỷy ra
Gổai thớch: Soỏ mol CuSO4= 0,04 mol< soỏ mol Ca(OH)2=
0,27 mol Tyỷ leọ p/ử laứ 1:1 dd Ca(OH)2 dử
Laứm quyứ tớm hoựa xanh
Quy trỡnh pha cheỏ dd boựoc ủoõ 1% PT naỏm haùi:
B1: Caõn 10g CuSO4 5H2O vaứ 15g CaO
B2: 10g CuSO4 5H2O + 800ml H2O dd CuSO4 (chaột boỷ saùn)
B3: 15g CaO + 200ml H2O dd Ca(OH)2.
B4: ẹoồ tửứ tửứ dd CuSO4 vaứo dd Ca(OH)2, vửứa ủoồ vửứa khuaỏy
B5: Kieồm tra chaỏt lửụùng saỷn phaồm
- Maứu saộc: Xanh dửụng (dd CuSO4)
- pH kieàm (dd Ca(OH)2 dử) dd boựoc ủoõ 1% pt naỏm haùi
Hoùat ủoọng 3: HS thửùc haứnh pha cheỏ dd boựoc ủoõ 1% PT naỏm haùi
GV nhaộc nhụỷ caực nhoựm kieồm tra DC & HC caàn sd
Theo doừi q/t laứm vieọc cuỷa tửứng nhoựm
Luoõn luoõn nhaộc nhụỷ tớnh caồn thaọn vaứ veọ sinh lủ
Yeõu caàu: caực thaứnh vieõn cuỷa nhoựm ủeàu tớch cửùc thửùc haứnh.
4.Cuỷng coỏ vaứ daởn doứ :(4 phuựt)
Kieồm tra vaứ ủaựnh giaự: GV dửùa vaứo kq thửùc haứnh vaứ yự thửực kyỷ luaọt, veọ sinh ủeồ cho ủieồm coọng hoaởc trửứ tửứng toồ Daởn doứ: Hoùc baứi theo caõu hoỷi SGK.
Tieỏt 14 – Baứi 19
AÛNH HệễÛNG CUÛA THUOÁC HOÙA HOẽC BAÛO VEÄ THệẽC VAÄT
Trang 27ẹEÁN QUAÀN THEÅ SINH VAÄT VAỉ MOÂI TRệễỉNG
I Mục tiêu bài học: +
+ Bieỏt ủửụùc aỷnh hửụứng xaỏu cuỷa thuoỏc HH BVTV ủeỏn QTSV & MT
Coự yự thửực thaọn troùng khi tieỏp xuực & sd thuoỏc, ủoàng thụứi tuyeõn truyeàn vaọn ủoọng moùi ngửụứi neõn haùn cheỏ sd thuoỏc HH BVTV
-Tìm các tranh ảnh có liên quan đến bài học
HS: Tìm các tranh ảnh có liên quan đến thuốc hoá học BVTV
IV.Phơng pháp: Thảo luận nhóm, thuyết trình, vấn đáp tìm tòi, vấn đáp gợi mở
Hoùat ủoọng 1: Giụựi thieọu BH
Nhử baứi trửụực ủaừ hoùc veà bieọn phaựp hoựa hoùc, sd
thuoỏc hh bvtv coự nhửừng ửu ủieồm ( tieõu dieọt
nhanh, deó sd, ủụừ toỏn coõng,…) nhửng vaón coự nhửừng
maởt haùn cheỏ laứ a/h xaỏu ủeỏn QTSV, MT & con
ngửụứi Muùc tieõu BH…
Hoùat ủoọng 2: Tỡm hieồu aỷnh hửụỷng xaỏu cuỷa thuoỏc HH BVTV ủeỏn QTSV & MT
Caõu hoỷi thaỷo luaọn 1: Noựi raống: thuoỏc hh bvtv
coự a/ h xaỏu ủeỏn QTSV ẹ/ S? Gổai thớch?
HS thaỷo luaọn + nghieõn cửựu SGK P/bieồu
Chuự yự: thuoỏc hh bvtv coự phoồ ủoọc roọng.
Caõu hoỷi thaỷo luaọn 2: Sd nhieàu thuoỏc hh bvtv coự
a/ h gỡ tụựi mt? (ủoự laứ mt naứo? a/ h ntn?)
Sau khi HS p/b, GV ủửa high aỷnh sửu taàm veà
taực haùi cuỷa thuoỏc hh bvtv ủeỏn moõi trửụứng vaứ con
ngửụứi
I/ AÛNH HệễÛNG XAÁU CUÛA THUOÁC HOAÙ HOẽC BAÛO VEÄ THệẽC VAÄT ẹEÁN QUAÀN THEÅ SINH VAÄT VAỉ MOÂI TRệễỉNG:
a/ AÛnh hửụỷng xaỏu cuỷa thuoỏc hoaự hoùc baỷo veọ thửùc vaọt ủeỏn
quaàn theồ sinh vaọt:
- Thuoỏc hoaự hoùc baỷo veọ thửùc vaọt thửụứng coự phoồ ủoọc raỏt roọng
vụựi nhieàu loaứi saõu beọnh haùi chuựng ủửụùc sửỷ duùng cho nhieàu loaứi caõy troàng khaực nhau vaứ do ngửụứi sửỷ duùng thửụứng sửỷ duùng vụựi noàng ủoọ, lieàu lửụùng cao aỷnh hửỷụng ủeỏn sửù sinh trửụỷng vaứ phaựt trieồn cuỷa caõy naờng suaỏt vaứ chaỏt lửụùng noõng saỷn giaỷm.
- Khi sửỷ duùng khoõng hụùp lyự thuoỏc coự taực ủoọng xaỏu ủeỏn quaàn theồ sinh vaọt coự ớch treõn ủoàng ruoọng, trong ủaỏt, trong nửụực;laứm maỏt caõn baống sinh thaựi
- Laứm xuaỏt hieọn caực quaàn theồ dũch haùi khaựng thuoỏc neỏu sửỷ dung moọt loaùi thuoỏc lieõn tuùc hay nhieàu loaùi thuoỏc coự tớnh naờng gaàn gioỏng nhau
b/ AÛnh hửụỷng xaỏu cuỷa thuoỏc hoaự hoùc baỷo veọ thửùc vaọt ủeỏn moõi
trửụứng:
Do sửỷ duùng khoõng hụùp lyự (noàng ủoọ, lieàu lửụùng quaự cao,thụứi gian caựch ly ngaộn) thuoỏc hoaự hoùc BVTV ủaừ gaõy ra oõnhieóm moõi trửụứng ủaỏt, nửụực, khoõng khớ vaứ noõng saỷn
- Tớch luừy trong noõng saỷn aỷnh hửụỷng sửực khoeỷ con ngửụứi vaứ vaọt nuoõi.
- Tửứ trong ủaỏt, nửụực ủi vaứo cụ theồ ủoọng vaọt thuỷy sinh, vaứonoõng saỷn - thửùc phaồm cuoỏi cuứng vaứo cụ theồ con ngửụứi gaõy ra 1 soỏ beọnh hieồm ngheứo
- Tửứ trong khoõng khớ con ngửụứi vaứ ủoọng vaọt hớt phaỷi
Trang 28gaõy ngoọ ủoọc.
Hoùat ủoọng 3: Tỡm hieồu nhửừng b/p haùn cheỏ a/h xaỏu cuỷa thuoỏc hh bvtv.
Em haừy ủoựng vai troứ laứ 1 ngửụứi noõng daõn, sau
khi aựp duùng caực b/p ptdh ( bp sinh hoùc + cụ giụựi
vaọt lyự ) nhửng ko theồ kieồm soựat ủửụùc dũch raày
naõu, em phaỷi sd bp hh Vaọy em seừ mua thuoỏc hh
bvtv coự teõn gỡ? ủủ cuỷa thuoỏc? vaứ caựch tieỏn haứnh
sd ra laứm sao? Haừy trỡnh baứy
Lieõn heọ xem ụỷ ủũa phửụng em ủaừ sd thuoỏc hh
bvtv ntn? Coự ủieồm naứo caàn leõn aựn
Nt khi sd thuoỏc hh bvtv:
- Chổ sd thuoỏc hh bvtv khi DH tụựi ngửụừng gaõy haùi
- SD thuoỏc coự tớnh choùn loùc cao, deó phaõn huỷy trong mt
- SD ủuựng thuoỏc, ủuựng tg, ủuựng noàng ủoọ vaứ lieàu lửụùng
- Caàn tuaõn thuỷ qủ veà an toứan lủ & veọ sinh mt khi sd & baỷo quaỷnthuoỏc
.4.Cuỷng coỏ vaứ daởn doứ : ( 5 phuựt)
- Neõu aỷnh hửụỷng xaỏu cuỷa thuoỏc hh bvtv?
- Khi sd thuoỏc hh bvtv ta neõn chuự yự ủieàu gỡ?
Bieỏt ủửụùc theỏ naứo laứ cheỏ phaồm sinh hoùc baỷo veọ thửùc vaọt Bieỏt ủửụùc baỷn chaỏt vaứ quaự trỡnh saỷn xuaỏt 1 cheỏ phaồm sinh hoùc BVTV
Coự nhaọn thửực ủuựng veà giaự trũ cuỷa cheỏ phaồm sinh hoùc BVTV, coự thửực tuyeõn truyeàn vaọnủoọng baứ con noõng daõn sd caực cheỏ phaàm sinh hoùc BVTV ủeồ phoứng trửứ saõu beọnh, baỷo veọmoõi trửụứng, giửừ caõn baống sinh thaựi, thửùc hieọn neàn saỷn xuaỏt noõng nghieọp beàn vửừng
II.Trọng tâm: Qui trình sản xuất các chế phẩm BVTV
III Chuẩn bị: +
+ Nghiên cứu SGK, sách GV.Tham khảo tài liệu và tranh ảnh liên quan đến bài học
IV.Phơng pháp: Vấn đáp gợi mở, vấn đáp tìm tòi, thuyết trình
Hoùat ủoọng 1: Giụựi thieọu BH
ẹeồ haùn cheỏ aỷnh hửụỷng xaỏu cuỷa thuoỏc hh bvtv, thỡ ngoứai
caực bieọn phaựp khaộc phuùc a/h xaỏu cuỷa thuoỏc hh bvtv maứ
ta ủaừ hoùc ụỷ baứi trửụực, ta cuừng caàn sd cheỏ phaồm vi sinh ủeồ
Trang 29pt sâu hại thay cho thuốc hh bvtv Vậy sd chế phẩm vs
để phòng trừ sâu hại là sd bp nào trong các bp PTDH
cây trồng mà ta đã học?
bh giúp tìm hiểu kỹ hơn về bp sinh học
Nêu mục tiêu BH…
Họat động 2: Tìm hiểu một số chế phẩm vi sinh trong PT sâu hại
- Nêu câu hỏi dẫn dắt tới k/n về cpvs pt sâu hại:
+ Theo em, sâu hại có bị bệnh tật ko? Nếu có thì nn
gây bệnh cho sâu hại là gì? ( khí hậu và các lòai vsv gây
bệnh).
+ Vậy theo em, thế nào là chế phẩm vi sinh pt sâu
hại? Nó có khác gì so với thuốc hh BVTV?
- Nêu câu hỏi gợi ý tìm hiểu chế phẩm vi khuẩn trừ
sâu:
+ Thế nào là chế phẩm vk trừ sâu?
+ Lòai vk nào được sd để xs ra cpvk trừ sâu?
+ Vì sao vk này tiêu diệt được sâu hại?
+ Triệu chứng của sâu hại khi bị bệnh do vk gây ra?
Nhấn mạnh: vk có rất nhiều lòai khác nhau, nhưng
để diệt được sâu hại, nó phải sx được ptotein độc ở gđ
bào tử tìm thấy ở vk Bt.
Giải thích: Bào tử – Màng tế bào lõm vào tạo 1 ngăn
chứa 1 vùng DNA xq ngăn high thành 1 màng dày gồm
1 số lớp bảo vệ Bào tử có vận tốc chuyển hóa chậm, chịu
được khô hạn, chất độc và nhiệt độ cực trị, sống ko dd
nhiều năm, đủ nhỏ để bay trong kk khi gặp đk thuận
lợi nẩy mầm giải phóng tb vk có khả năng phát
triển và ss.
GV giới thiệu quy trình sx lên bảng, vừa giới thiệu,
vừa gthích
BS: Ở VN, Bt được nghiên cứu sản xuất từ 1976 đến
1985 cho ra thương phẩm Bacterin cc cho nhiều vùng
rau sạch trên cả nước.
- Nêu câu hỏi gợi ý tìm hiểu chế phẩm virus trừ sâu:
+ Thế nào là chế phẩm virus trừ sâu
+ Đối tượng virus nào thường được sd để tạo chế
phẩm?
N.P.V = Nuclear polyhedrosis virus.
+ Triệu chứng bị bệnh của sâu hại khi bị nhiễm
virus?
Ở VN, virus N.P.V được sx nhiều ở công ty bông trung
ương, viện bảo vệ thực vật, viện sinh học nhiệt đới.
GV giới thiệu quy trình lên bảng + giải thích
K/N chế phẩm vs bảo vệ thực vật: là chế phẩm được
sx từ nguyên liệu chính là những vsv sống, có t/d gâybệnh cho sâu để diệt sâu ko gây a/h cho mt, giữ cânbằng hst nn; đảm bảo an tòan thực phẩm
I – CHẾ PHẨM VI KHUẨN TRỪ SÂU:
- VK được sd để sx chế phẩm trừ sâu là những vk cótinh thể protein độc ở giai đọan bào tử
- Lòai vk có tác nhân này là vk Bacillus thurngiengsis(Bt)
- Quy trình sx:
Giống gốc Cb môi trường
SX giống cấp 1 Khử trùng mt
Cấy giống sx
Ủ & theo dõi q/tr lên men
Tạo dạng chế phẩm:
+ Nghiền, lọc, ly tâm + Bs phụ gia
+ Sấy khô + Đóng gói, bảo quản
II – CHẾ PHẨM VIRUS TRỪ SÂU:
- Ta gây nhiễm virus nhân đa diện (N.P.V) lên sâu non
nghiền nát sn bị nhiễm virus pha với nước theo tỷlệ nhất định lọc thu nước dịch virus đđ pha chếchế phẩm
- Quy trình sx:
Nuôi sâu giống Nuôi sâu non hàng lọatChế biến tă nhân tạo Nhiễm bệnh virus cho sn
Pha chế chế phẩm:
+ Thu thập sâu bệnh + Nghiền, lọc, ly tâm
Trang 30Ly tâm?
- Nêu câu hỏi gợi ý tìm hiểu chế phẩm nấm trừ sâu:
+ Nhóm nấm nào được sd để tạo chế phẩm nấm trừ
sâu?
+ Khi bị nhiễm nấm ( nấm túi & nấm phấn trắng)
sâu hại có triệu chứng bệnh tích ntn?
GV giới thiệu quy trình sx & giải thích
+ Thêm chất phụ gia + Sấy khô +Kiểm tra clsp
+ Đóng gói, bquản
III – CHẾ PHẨM NẤM TRỪ SÂU:
- 2 nhóm nấm được sd: nhóm nấm túi và nấm phấntrắng (Beauvaria bassiana)
- Quy trình sx :
Giống nấm thuần mt nhân sk Rải mỏng để (B.b) (Cám, ngô, đg)
hình thành bào tử tạo chế phẩm (…)
4.Củng cố và dặn dò Ø (4 phút)
Củng cố:
- Thế nào là chế phẩm vi khuẩn trừ sâu? Vk dùng sx? Đđ?
- Thế nào là chế phẩm virus trừ sâu? Virus dùng sx?
- Thế nào là chế phẩm nấm trừ sâu? Nhóm nấm dùng sx?
- GV cho HS xem lại 3 quy trình trên bảng, và nhấn mạnh: ở quy trình sx chế phẩm virus trừ sâu, mtdd chovirus chính là sâu non, khác với 2 quy trình kia là mtdd nhân tạo hoặc tự nhiên
Dặn dò:- Học bài cũ Chuẩn bị các câu hỏi ôn tập.
Tiết 16: ÔN TẬP CHƯƠNG I
I Mục tiêu bài học
- Nắm vững kiến thức cơ bản nhất về giống cây trồng nông, lâm nghiệp
- Rèn luyện kỹ năng khái quát, tổng hợp
II Trọng tâm
- Hệ thống hoá kiến thức
- Trả lời các câu hỏi ôn tập
III Chuẩn bị
- Nghiên cứu SGK, sách GV
- Lập đề cương chi tiết trả lời câu hỏi ôn tập
IV Phương pháp
Thuyết trình, vấn đáp tái hiện, thảo luận nhóm
V Tổ chức các hoạt động dạy – học
1.Ổn định lớp (1 phút)2.Nội dung ôn tập (42phút)Hoạt động 1: Hệ thống hoá kiến thức
- HS đọc bảng hệ thống hoá kiến thức SGK
- Gv yêu cầu HS lên vẽ bảng hệ thống
Công nghệ 10 Năm học 2008-2009 Trang30
Giống cây trồng
trong sản xuất nông,
lâm nghiệp
Khảo nghiệm giống cây trồng
SX giống cây trồng lâm, nông nghiệpỨng dụng công nghệ nuôi cấy mô tế bào trong công tác giông cây trồng nông nghiệp
Sử dụng và bảo vệ đất
Biện pháp cải tạo và sử dụng một số loại đất trồng chủ yếu
Sử dụng và sản xuất
Bảo vệ cây trồng
Aûnh hưởng xấu của thuốc bảo vệ thực vật đến QTVSV và MT
Trang 31TIẾT 17:KIỂM TRA 45 PHÚT
I MỤC TIÊU BÀI KIỂM TRA
- Ôn lại những kiến thức đã học chương 1: Giống cây trồng, cải tạo đất trồng trọt nông nghiệp, kĩ thuật sứ dụng một số loại phân bón thông thường
-Rèn luyện kĩ năng phân tích, so sánh, khái quát, tổng hợp.
-Đánh giá khả năng áp dụng kiến thức thực tế vào SX.
II NỘI DUNG KIỂM TRA
1 Keo đất và khả năng hấp phụ của đất.
2.Cải tạo va sử dụng đát xám bạc màu, đất xói mòn mạnh, đất mặn, đất phèn.
3 Các phương pháp phòng trừ tổng hợp dịch hại cây trồng.
III ĐỀ KIỂM TRA
ĐỀ SỐ 1:
1.Trình bày biện pháp cải tạo đất xám bạc màu, tác dụng của từng biện pháp đó?
2 Nêu nội dung, ưu điểm, nhược điểm của biện pháp sinh học, biện pháp hoá học?
3 So sánh điểm giống nhau, khác nhau giữa phân hoá học và phân hữu cơ?
ĐỀ SỐ 2:
1.Trình bày biện pháp cải tạo đất xói mòn mạnh, tác dụng của từng biện pháp đó?
2 Nêu nội dung, ưu điểm, nhược điểm của biện pháp kĩ thuật, biện pháp cơ giớ vật lý?
3 So sánh điểm giống nhau, khác nhau giữa phân hoá học và phân hữu cơ?
ĐỀ SỐ 3:
1 Trình bày tính chất, đặc điểm, cách sử dụng phân hoá học?
2 Trình bày nguyên lý sản xuất phân vi sinh vật? Chất nền tạo nên phân vi sinh vật cố định đạm là gì?
3 Trình bày nội dung ưu điểm, nhược điểm của biện pháp kĩ thuật và sinh học?
ĐỀ SỐ 4
4.Củng cố và dặn dò (2 phút)
Ôn tập theo đề cương
Tiết sau kiểm tra 45’
Trang 321 Trỡnh baứy tớnh chaỏt, ủaởc ủieồm, caựch sửỷ duùng phaõn hửừu cụ?
2 Trỡnh baứy nguyeõn lyự saỷn xuaỏt phaõn vi sinh vaọt? Chaỏt neàn taùo neõn phaõn vi sinh vaọt chuyeồn hoaự laõn laứ gỡ?
3 Trỡnh baứy noọi dung ửu ủieồm, nhửụùc ủieồm cuỷa bieọn phaựp cụ giụựi vaọt lyự vaứ bieọn phaựp hoaự hoùc?
IV.ẹAÙP AÙN CUÛA ẹEÀ KIEÅM TRA
ẹEÀ SOÁ 1:
1( 3ủ)
+ Bieọn phaựp caỷi taùo ủaỏt baùc maứu (1,5ủ)
+ Taực duùng cuỷa moói bieọn phaựp (1,5ủ)
- Soỏ lửụùng, tổ leọ chaỏt dinh dửụừng
- Hieọu quaỷ sửỷ duùng
- Phửụng phaựp boựn
3 (4ủ)+ Gioỏng nhau Cung caỏp chaỏt dinh dửụừng cho caõytroàng (1ủ)
+ Khaực nhau: (3ủ)
- Nguoàn goỏc :
- Soỏ lửụùng, tổ leọ chaỏt dinh dửụừng
- Hieọu quaỷ sửỷ duùng
- Phửụng phaựp boựnẹEÀ SOÁ 3:
1 (4ủ)
+ Tớnh chaỏt,ủaởc ủieồm cuỷa phaõn hoaự hoùc hoùc (2ủ)
+ Caựch sửỷ duùng phaõn hoựa hoùc (2ủ)
2 (3ủ)
+ Nguyeõn lyự saỷn xuaỏt phaõn vi sinh vaọt (1ủ)
+ Thaứnh phaàn phaõn vi sinh vaọt coỏ ủũnh ủaùm: Than buứn,
caực nguyeõn toỏ khoaựng vaứ vi lửụùng (2ủ)
2 (3ủ)+ Nguyeõn lyự saỷn xuaỏt phaõn vi sinh vaọt (1ủ)+ Thaứnh phaàn phaõn vi sinh vaọt chuyeồn hoaự laõn: Than buứn, boọt apatit, phoõtphorit, caực nguyeõn toỏ khoaựng vaứ vi lửụùng (2ủ)
3 (3ủ)+ Noọi dung (1ủ)+ ệu ủieồm (1ủ)+ Nhửụùc ủieồm (1ủ)
Tieỏt 18 - Baứi 22: QUY LUAÄT SINH TRệễÛNG, PHAÙT DUẽC CUÛA VAÄT NUOÂI
I Mục tiêu bài học: +
+ + + +
Khaựi nieọm vaứ vai troứ cuỷa sinh trửụỷng vaứ phaựtNoọi dung caực quy luaọt sinh trửụỷng vaứ phaựt duùc; ửựng duùng caực quy luaọt vaứo chaờn nuoõi.Caực yeỏu toỏ aỷnh hửụỷng ủeỏn st vaứ pd
Tử duy so saựnh – phaõn tớch – toồng hụùp
Lieõn heọ giửừa lyự thuyeỏt vaứ thửùc teỏ
II.Trọng tâm: Noọi dung vaứ yự nghúa cuỷa caực quy luaọt sinh trửụỷng, phaựt duùc
III Chuẩn bị: +
++
Tranh aỷnh phoựng to veà moọt soỏ vn, Tranh aỷnh SGK
Nghieõn cửựu SGK vaứ SGVTham khaỷo giaựo trỡnh choùn gioỏng vaọt nuoõi- ẹHNNI
IV.Phơng pháp: Thuyeỏt trỡnh, vaỏn ủaựp tỡm toứi, vaỏn ủaựp gụùi mụỷ
V Tổ chức các hoạt động dạy-học
1 ổn định lớp (1 phút)
2 Kiểm tra bài cũ
3 Bài mới :(40 phút)