bài sóng

Nhiều bài thơ của Xuân Quỳnh đã trở nên nổi tiếng như Thuyền và biển, Sóng, Hoa cỏ may, Tự hát, Nói cùng anh … - Bài thơ Sóng được sáng tác năm 1967 trong chuyến đi thực tế ở vùng bi

A>TÁC Gi -TÁC PH M Ả Ẩ

A>TÁC Gi -TÁC PH M Ả Ẩ

Tiểu sử của tác giả:

- Nhà thơ Xuân Quỳnh (1942- 1988) tên thật là Nguyễn Thị Xuân Quỳnh, quê ở tỉnh Hà Sơn Bình (Hà Tây

ngày nay) Bà sinh ra trong một gia đình công chức, mồ côi mẹ từ nhỏ,

ở với bà nội

• Bà vốn là diễn viên múa từ năm 13 tuổi Năm 19 tuổi, bà

có thơ đăng báo, không lâu sau bà đã trở thành nhà thơ chuyên nghiệp với nhiều bài viết về người phụ nữ

• Năm 1967, bà kết nạp vào Hội Nhà văn Việt Nam, là Ủy viên Ban chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam khoá III.

• Năm 1973, bà kết hôn với nhà viết kịch, nhà thơ Lưu

Quang Vũ.

• Nhà thơ Xuân Quỳnh mất ngày 29/8/1988 trong một tai nạn giao thông tại đầu cầu Phú Lương, thị xã Hải Dương (nay là thành phố Hải Dương), tỉnh Hải Dương Trong tai nạn thương tâm đó có cả chồng bà – Nhà biên kịch Lưu Quang Vũ và con trai út Lưu Quỳnh Thơ (13 tuổi).

Các giải thưởng văn học

tiêu biễu của nhà thơ:

• Giải thưởng Văn học

thiếu nhi của Hội Nhà văn

1982 - 1983 (tập thơ “Bầu

trời trong quả trứng”).

Giải thưởng về thơ của

Hội Nhà văn Việt Nam

1990 (tập thơ “Hoa cỏ

may”)

Năm 2001, Nhà thơ Xuân

Quỳnh được truy tặng

Giải thưởng Nhà nước về

Văn học nghệ thuật.

Tác phẩm tiêu biểu:

- Gió Lào, cát trắng (thơ, 1974);

- Lời ru trên mặt đất (thơ,

- Bầu trời trong quả trứng

(thơ, thiếu nhi, 1982);

- Truyện Lưu Nguyễn (truyện

thơ, 1985);

- Mùa xuân trên cánh đồng

(truyện thiếu nhi - 1981),

 Tác phẩm:

- Những bài thơ khi hạnh phúc đắm say, lúc đau khổ, suy tư của nhà thơ luôn gần gũi vì được viết với sự đằm thắm của một người

phụ nữ vừa làm thơ vừa làm vợ, làm mẹ

Nhiều bài thơ của Xuân Quỳnh đã trở nên nổi

tiếng như Thuyền và biển, Sóng, Hoa cỏ

may, Tự hát, Nói cùng anh …

- Bài thơ Sóng được sáng tác năm 1967

trong chuyến đi thực tế ở vùng biển Diêm

Điền ( Thái Bình) Bài thơ in trong tập Hoa

dọc chiến hào

• Dữ dội và dịu êm

Gió bắt đầu từ đâu ?

Em cũng không biết nữa

Khi nào ta yêu nhau

Con sóng dưới lòng Con sóng trên mặt nước

sâu-Ôi con sóng nhớ bờ Ngày đêm không ngủ được Lòng em nhớ đến anh

Cả trong mơ còn thức Dẫu xuôi về phương Bắc Dẫu ngược về phương Nam Nơi nào em cũng nghĩ

Hướng về anh - một phương

Ở ngoài kia đại dương Trăm nghìn con sóng đó Con nào chẳng tới bờ

Dù muôn vời cách trở Cuộc đời đi dài thế Năm tháng vãn đi qua Như biển kia dẫu rộng Mây vẫn bay về xa Làm sao được tan ra Thành trăm con sóng nhỏ Giữa biển lớn tình yêu

Ðể ngàn năm còn vỗ

- 29-12-1967

B> Tìm Hi u Văn B n ể ả

B> Tìm Hi u Văn B n ể ả

1./ Hình tượng sóng –nỗi niềm tình yêu:

• Với hình tượng Sóng, Xuân Quỳnh đã khéo léo gợi hình tượng sóng bằng nhạc Những

từ ý nghĩa trái ngược nhau lại được sắp

xếp theo từng cặp, vừa thể hiện được nhịp sóng, bản chất của sóng và cũng gợi tình yêu đôi lứa, những thay đổi thất thường

trong tâm hồn trẻ:

“Dữ dội ><dịu êm

Ồn ào ><lặng lẽ”

• Hình tượng sóng luôn luôn biến hoá Mọi biểu hiện

cụ thế của sóng tương hợp với mỗi trạng thái tâm hồn của người con gái.

Biểu hiện này của sóng đầy nữ tính: “dữ dội và dịu

êm, ồn ào và lặng lẽ”, từ cực này sang cực khác như tâm tình, tính khí của người con gái đang yêu

Mượn biểu tượng sóng, Xuân Quỳnh diễn tả khát vọng của tình yêu Song không chịu nổi khuôn khổ chật hẹp gò bó của sông, sóng đã tìm ra biển cả:

“Sóng không hiểu nổi mình

Sóng tìm ra tận bể”

• Con sóng là vĩnh hằng gắn với sự vĩnh

hằng của biển khơi muôn đời, con sóng

của ngày xưa với con sóng của hôm nay không có gì thay đổi, vẫn dào dạt, vẫn sôi nổi như tình yêu của tuổi trẻ muôn đời vẫn bồi hồi Xuân Quỳnh đã liên hệ tình yêu

của tuổi trẻ với con sóng của đại dương:

“Ôi con sóng ngày xưa

Và ngày sau vẫn thế Nỗi khát vọng tình yêu Bồi hồi trong ngực trẻ.”

Anh Em

Biển lớn

“Sóng bắt đầu từ gió

Gió bắt đầu từ đâu?

Em cũng không biết nữa

Khi nào ta yêu nhau”

•Trong tâm hồn của người phụ nữ đang luôn

khao khát đi tìm hiểu cặn kẽ nguồn gốc của tình yêu.

Người phụ nữ đắm chìm trong nỗi suy tư, nhưng cuộc hành trình đi tìm lời giải cho nguồn gốc tình yêu bị bế tắc, không thể nào trả lời câu hỏi ấy

Trước muôn trùng… em nghĩ

“Em cũng không biết nữa”

a Những trăn trở của sóng - của tình yêu:

• Tình yêu phải gắn liền với nỗi nhớ

• Nỗi nhớ vô cùng tha thiết, sâu sắc, len lõi sâu vào ý thức và cả tiềm thức

“Ôi con sóng nhớ bờ

Ngày đêm không ngủ được

Lòng em nhớ đến anh

Cả trong mơ còn thức”

• - Nỗi nhớ sâu lắng, nhẹ nhàng nhưng

cũng rất chân thành, táo bạo mới mẻ

trong đời và cả trong thơ

b Bản chất của tình yêu:

• Trong bài Sóng, Xuân Quỳnh đã biểu hiện nỗi nhớ qua âm thanh của tiếng sóng vỗ suốt ngày đêm vào bờ, thao thức không ngủ được.

Ôi con sóng nhớ bờ Ngày đêm không ngủ được

• Xuân Quỳnh đã nói lên nỗi đau da diết

qua hình tượng sóng, những con sóng

thao thức đập vào bờ Con sóng nào cũng khao khát đến bờ, hình ảnh của bến bờ

như cái đích đi tới Xuân Quỳnh đã có

những liên tưởng rất sáng tạo để nói lên một tình yêu chung thủy:

“Ở ngoài kia đại dương Trăm ngàn con sóng nhỏ

Con nào chẳng tới bờ

Dù muôn vàn cách trở.”

Ở ý thơ trên Xuân Quỳnh nói hạnh phúc

trong tình yêu không dễ dàng mà đạt được,

phải biết vượt qua những thử thách

Tình yêu bao giờ cũng phải đuợc thử thách

với thời gian Xuân Quỳnh đã liên hệ những

con sóng đã trải qua thời gian vẫn vỗ, vẫn

dào dạt và khao khát tìm đến bờ:

“Cuộc đời tuy dài thế Năm tháng vẫn đi qua Như biển kia dẫu rộng Mây vẫn bay về xa.”

2 Nỗi niềm suy tư của người phụ nữ.

• Bài thơ đựơc kết thúc với những tình cảm riêng của tác giả mong ước được tan ra thành trăm ngàn con sóng muôn đời với biển khơi Tác giả

đã nhờ sóng nói hộ nỗi khát vọng được sống trọn

vẹn trong tình yêu Tình yêu lứa đôi đẹp đẽ, nồng nàn như trăm ngàn con sóng nhỏ giữa đại dương mênh mông, muốn được hoà nhịp vào biển lớn của tình yêu cộng đồng:

“Làm sao đựơc tan ra Thành trăm con sóng nhỏ Giữa biển lớn tình yêu

Để ngàn năm còn vỗ.”

3.Nghệ thuật:

Cấu trúc của bài thơ Sóng được xác lập theo cách đan xen hình tượng: sóng - bờ (hai khổ đầu), sau đó em – anh (khổ thứ

ba, thứ tư), rồi lại sóng - bờ (khổ thứ

năm), tiếp đến em – anh (khổ thứ sáu), rồi lại sóng - bờ (khổ thứ bảy) và sau lớp lớp sóng đan xen tới lui như vậy, biển lặng

dần đi, nhường chỗ cho suy tư xa rộng về cuộc đời, năm tháng, về các quy luật vĩnh hằng của tự nhiên:

Cuộc đời tuy dài thế Năm tháng vẫn đi qua Như biển kia dẫu rộng Mây vẫn bay về xa.

Để rồi đến ngay khổ thơ kết thúc, hai cặp hình tượng sóng - bờ và em – anh giao kết, ở đó tình yêu của thiên nhiên và con người xuyên thấu

vào nhau là một hay là hai, không thể phân biệt được Nhân vật em muốn “Làm sao được tan ra – Thành trăm con sóng nhỏ” để được yêu gấp trăm lần “Giữa biển lớn tình yêu” về để yêu cho kịp vì “Cuộc đời tuy dài thế - năm tháng vẫn đi qua”

• Âm hưởng nhẹ nhàng, dào dạt, gợi ra

những nhịp sóng dồn dập và liên tiếp lúc sôi nổi, lúc sâu lắng

• Tâm trạng: Hồn nhiên, chân thành

• Hình tượng sóng được miêu tả nhiều lần nhưng không lặp lại

• Xuân Quỳnh trong bài thơ Sóng đã thể

hiện được một tình yêu có tính chất truyền thống như tình yêu muôn đời nhưng vẫn mang tính chất hiện đại của tình yêu hôm nay

nữ khát khao được hòa nhập gần gũi

trong tình yêu ấy Họ yêu thật nồng nàn, say đắm, thủy chung Họ muốn vượt lên thử thách của thời gian và sự hữu hạn

của đời người