Bài mới: * Giới thiệu bài: - Mĩ thuật thời Trần là sự tiếp nối mĩ thuật thời Lý, Nhà Trần đã cho người tu bổ vàsửa sang lại khang trang hơn, các phù điêu, chạm khắc cũng linh hoạt và số
Trang 1- Biết phân biệt mĩ thuật các thời kì
- Trình bày khái quát về mĩ thuật thời Trần
c Tư tưởng:
- Học sinh nhận thức đúng đắn về truyền thống nghệ thuật dân tộc, biết trân trọng và
yêu quý vốn cổ của cha ông để lại
2 PHƯƠNG PHÁP DAY HOC:
- Quan sát vấn đáp trực quan, gợi mở
- Luyện tập , thực hành nhóm
3 ĐỒ DÙNG DAY HOC:
a Giáo viên:
- Bộ đồ dùng dạy học MT7;
- Tranh về mĩ thuật thời Trần phóng to
- Tài liệu tham khảo"Lược sử mĩ thuật và mĩ thuật học" của Chu Quang Trứ, PhạmThị Chỉnh, Nguyễn Thái Lai
b Học sinh:
- Tranh ảnh liên quan đến bài học
- Giấy , chì , màu , tẩy
4 TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
a Ổn định lớp:
- Kiểm tra sĩ số HS
b Kiểm tra bài cũ:
- Chương trình lớp 6 chúng ta tìm hiểu mĩ thuật thời nào (Thời Lý )
- Nhận xét
c Bài mới:
* Giới thiệu bài:
- Mĩ thuật thời Trần là sự tiếp nối mĩ thuật thời Lý, Nhà Trần đã cho người tu bổ vàsửa sang lại khang trang hơn, các phù điêu, chạm khắc cũng linh hoạt và sống động hợn
* Các hoạt động :
6' Hoạt động 1 : Bối cảnh xã hội thời
Trần
- Nêu những biến động của xã hội Việt
Nam vào đầu thế kỉ XIII
I Vài nét khái quát về bối cảnh xã hội thời Trần
- Quyền trị vì đất nước từ nhà Lýchuyển sang nhà Trần(Trần Cảnh lên
Trang 2- Tình hình KT-XH có gì thay đổi ?
- Thời Trần có sự kiện gì đặc biệt ?
Hoạt động 2 :Tìm hiểu Khái quát về
mĩ thuật thời Trần
- Vì sao mĩ thuật thời Trần lại có điều
kiện thuận lợi hơn thời Lý ?
- Những loại hình nghệ thuật nào xuất
hiện ở mĩ thuật thời Trần?
- Trình bày nghệ thuật kiến trúc thời
Trần
* Gv kết luận
- Cho học sinh quan sát ĐDDH
- Điêu khắc thời Trần phát triển như thế
- Ba lần đánh thắng Nguyên Mông,hào khí dân tộc dâng cao, tạo sức bậtcho Văn hoá, nghệ thuật trong đó có
Mĩ Thuật
II Khái quát về mĩ thuật thời Trần
+ Mối quan hệ với quần chúng cởi mởhơn và có sự giao lưu văn hoá với cácnước lân cận
+ Kiến trúc, điêu khắc, trang trí, đồgốm
b) Kiến truc phật giáo
-Phát triển rầm rộ hơn thời Lý :-Tháp chùa Phổ Minh (Nam Định )-Tháp Bình Sơn (Vĩnh Phúc )
* Kiến trúc chùa làng : được xây dựng
ở nhiều nơi thờ phật kết hợp với thờthần
2.Điêu khắc và chạm khắc trang trí
a) Điêu khắc
* Tượng tròn : Các pho tượng phậtđược tạc bằng nhiều chất liệu đá và gỗ.Tượng đá ở lăng mộ : Tượng quan hầu,tượng các con thú ở lăng Trần HiếnTông (Quẩng Ninh )
Tượng hổ ở lăng Trần Thủ Độ ( TháiBình )
Tương sư tử ở chùa Thông (ThanhHoá)
* Những Bệ Rồng : ở chùa Dâu (BắcNinh)
Khu lăng mộ An sinh Hình tượng con
Trang 3- Vì sao người ta phải chạm khắc trang
trí ?
- Những hình chạm khắc nào thường
được đưa vào sử dụng ?
- Nêu đặc điểm của mĩ thuật thời Trần ?
3 Nghệ thuật Gốm
- Xưong gốm dày thô và nặng hơn, đồgốm gia dụng phát triển mạnh, chế tácđược gốm hoa nâu và hoa lam, hoạ tiếttrang trí trên gốm chủ yếu là hoa sen ,hoa cúc cách điệu
* Kết luận :
- Mĩ thuật thời trần giàu chất hiện thựchơn MT thời Lý, cách tạo hình khoẻkhoắn và vì thế gần gũi với nhân dânlao động hơn
d Củng cố - đánh giá : (3’)
- XH thời Trần có gì thay đổi?
- Nêu đặc điểm của mĩ thuật thời Trần? Vì sao nói mĩ thuật thời Trần giàu tính hiệnthực?
- GV kết luận, bổ sung, tuyên dương những em trả lời tốt
-Học sinh hiểu biết thêm một số công trình tiêu biểu của mĩ thuật thời Trần
- Biết thêm nhiều loại hình nghệ thuật cũng như chất liệu của mĩ thuật thời Trần
b Kĩ năng: HS có khả năng phân biệt mĩ thuật thời Trần với các thời khác, rèn
luyện tư duy , phát triển khả năng phân tích khái quát
c Tư tưởng: HS yêu quý và bảo vệ những giá trị văn hoá của dân tộc
2 PHƯƠNG PHÁP DAY HOC:
Trang 4b Kiểm tra bài cũ:
- Thời Trần có sự kiện gì đặc biệt ?
- Vì sao mĩ thuật thời Trần lại có điều kiện thuận lợi hơn thời Lý ?
c Bài mới:
* Giới thiệu bài :
- Dưới sự lãnh đạo của nhà Trần nhân dân ta dần dần khôi phục lại nền kinh tế vàkéo theo đó là những khởi sắc về một nềm nghệ thuật độc đáo đặc biệt là mĩ thuật Đó lànhững khu lăng mộ kì vĩ , những tháp chùa linh thiêng, những bức tượng điêu khắc cực
Hoạt động 2 : Hướng dẫn học sinh
tim hiểu nghệ thuật Kiến trúc
- GV nêu yêu cầu,HS hoạt động theo
nhóm
- Sử dung phiếu bài tập
- Kiến trúc thời Trần được thể hiện
thông qua những công trình nào ?
- Tháp bình Sơn thuộc loại kiến trúc
nào?
1.Tháp Bình Sơn2.Khu Lam Kinh 3.Tượng Hổ 4.Chùa Keo
5.Phật Bà Quan Âm
6 Tiên nữ đầu người mình chim7.Tượng Adi đà
8.Thành Tây Đô9.Chùa Phổ Minh
I Kiến trúc
1.Tháp Bình Sơn
- Là loại kiến trúc phật giáo, dạngtháp chùa, ở chùa Vĩnh Khánh, xãTam Sơn, huyện Lập Thạch, tỉnhVĩnh Phúc
Trang 5- Nêu đặc điểm của Tháp Bình Sơn ?
- Nêu đặc điểm của tháp Chùa?
- Cấu trúc của chùa tháp?
- Nêu những đặc điểm của khu lăng mộ
An Sinh ?
Hoạt động 3: Hướng dẫn hs tìm hiểu
Điêu khắc và phù điêu trang trí
- Khu lăng mộ Trần Thủ Độ được xây
dựng từ năm nào ở đâu ? Nêu đặc điểm
- Là dạng lòng tháp, xây dựng thànhmột khối trụ bằng gạch khấu mỏng, -Lõi là 1 trụ rỗng , phía ngoài ốp 1lớp gạch vuông
- Trang trí bằng hoa văn sóng nước,những hình ảnh đẹp mắt
* Tháp Bình Sơnlà niềm tự hào kiếntrúc cổ Việt Nam
2 Khu lăng mộ An Sinh
- Thuộc loại kiến trúc cung đình lànơi an nghĩ của vua và hoàngtộc,được xây dựng ở vùng ĐôngTriều
- Kích thước tương đối lớn, bố cụcđăng đối quy tụ vào một điểm ở giữa.Một ngôi mộ là một quả đồi
- Trang trí : Chạm khắc nổi , phù điêutrang trí bằng hoa văn sóng nước
- Các pho tượng được gắn vào thànhbậc, (tượng quan hầu, con vật ở lăngTrần Hiến Tông )
II Điêu khắc và phù điêu trang trí
- Tượng hổ tạo khối đơn giản, dứtkhoát có chọn lọc và được sắp xếpmột cách vững chải, chặt chẽ
* Thông qua hình tượng con Hổ cácnghệ nhân thời xưa đã nắm bắt , lột tảtính cách đường bệ lẫm liệt của thái
sư Trần Thủ Độ
2.Chạm khắc gỗ ở chùa Thái lạc
Trang 6- Chùa Thái lạc được xây dựng từ khi
nào ?
- Nội dung của những bức chạm khắc ?
- Trình bày bố cục của những bức chạm
khắc đó ?
- Phân tích bức " Tiên nữ đầu người
mình chim đang dâng hoa" ?
trang trí của cha ông
- Chùa được xây dựng tại Hưng Yên,
* Bức "Tiên nữ dâng hoa "
- Hia tiên nữ đầu người mình chimđược chạm khắc cân đối đầu hơinghiêng về phía sau, đôi tay kính cẩndâng bình hoa về phía trước, đôi cánhchim dang rộng
- Khoảng không gian xung quanhdiễn tả hoa và mây, các hình sắp xếpcân đối
* Kết luận : đạt đến trình độ cao về
bố cục và cách diễn tả
d Củng cố - đánh giá :
- Mĩ thuật thời Trần có điểm nào tiến bộ hơn MT thời Lý ?
(Phong phú đồ sộ hơn, đặc biệt là kiến trúc phật giáo.)
- Hình tượng bệ rồng có vẻ khoẻ khoắn hơn uốn kuợn theo nhịp điệu thắt túi ?
(Chạm khắc đạt đến đỉnh cao của nghệ thuật về bố cục cũng như cách diễn tả)
- GV nhắc lại kiến thức trọng tâm của bài
đ Dặn dò:
- Chuẩn bị bài 9
- Giấy, chì, màu, tẩy, phác thảo nét
* Lưu ý : Quý thầy, cô download giáo án về rồi giải nén ra xem
- Quý thầy (cô) nào không có nhiều thời gian để soạn giáo án cũng như không có nhiều thời gian chỉnh sửa giáo án thì hãy liên hệ với chúng tôi qua số điện thoại 01686.836.514 để mua bộ giáo án Mỹ Thuật (lớp 6, 7, 8, 9) về in ra dùng, giáo án này soạn theo chuẩn kiến thức kĩ năng không cần chỉnh sửa Có bộ giáo án rồi quý thầy, cô không mất nhiều thời gian ngồi soạn cũng như chỉnh sửa giáo án Thời
Trang 7gian đó, quý thầy (cô) dùng để lên lớp giảng bài, truyền đạt kiến thức cho học sinh sao cho thật hay, phần thời gian còn lại mình dành để chăm sóc gia đình.
- Bộ giáo án được bán với giá cả hữu nghị
1 THÔNG TIN VỀ BỘ GIÁO ÁN :
- Giáo án soạn theo chuẩn kiến thức, kĩ năng.
- Các bài dạy được sắp xếp thứ tự theo phân phối chương trình
- Giáo án soạn chi tiết, chuẩn in.
- Giáo án không bị lỗi chính tả.
- Bố cục giáo án đẹp.
- Giáo án được định dạng theo phong chữ Times New Roman
- Cỡ chữ : 13 hoặc 14
2 HÌNH THỨC GIAO DỊCH NHƯ SAU :
- Bên mua giáo án : chuyển tiền qua tài khoản bên bán giáo án theo thoả thuận hai bên chấp nhận (chuyển qua thẻ ATM)
- Bên bán giáo án : sẽ chuyển File giáo án cho bên mua giáo án đúng như hai bên thoả thuận (gửi qua mail).
- Có thể nạp card điện thoại.
3 ĐỊA CHỈ LIÊN HỆ ĐỂ TRAO ĐỔI THÔNG TIN :
- Quý thầy, cô muốn mua bộ giáo án thì liên hệ :
+ Điện thoại : 01686.836.514 (gọi điện trao đổi để rõ hơn).
2 Kỹ năng: Học sinh nhận thức đúng đắn về truyền thống nghệ thuật dân tộc
3 Thái độ: Biết trân trọng, yêu quý vốn cổ của cha ông để lại
II CHUẨN BỊ
1.Giáo viên: Đồ dùng mĩ thuật 7, một số tài liệu có liên quan đến mĩ thuật thời Trần.
2 Học sinh: Soạn bài
Trang 82 Kiểm tra bài cũ:
- Kiêm tra dụng cụ HS
3 Bài mới
a) Giới thiệu bài :
- Hôm nay các em học mỹ thuật bài “ Sơ lược về mỹ thuật thời Trần”
- HS: Dựa vào SGK trả lời
- GV: Điêu khắc thời Trần có đặc điểm
gì?
- HS: Phát triển về tượng tròn, hình rồng
mập mạp, uốn khúc
- GV: So sánh điêu khắc của mĩ thuật
thời Trần Và thời Lý có gì khác nhau?
- HS: Trả lời
- GV: Đặc điểm của gốm thời Trần
- HS: xương gốm dày, họa tiết trang trí
chủ yếu là hoa sen
- GV: nhận xét, bổ sung và chốt lại
- HS: chú ý lắng nghe
*HĐ3: Tìm hiểu đặc điểm chung của
mĩ thuật thời Trần.
I Vài nét về bối cảnh xã hội.
- Vào đầu thế kỉ XIII có những biếnđộng quyền trị vì đất nước từ Lý ->Trần
- Chế độ trung ương tập quyền đượccủng cố
- Ba lần chiến thắng quân NguyênMông
II Vài nét về mĩ thuật.
b Kiến trúc Phật giáo:
Nhà Trần đã xây dựng những ngôichùa, tháp nổi tiếng
2 Điêu khắc - trang trí
- Điêu khắc: phát triển về tượng tròn,hình rồng mập mạp, uốn khúc hơn mĩthuật thời Lý
- Trang trí chạm khắc:
Chạm khắc chủ yếu để trang trí, làmcho các công trình kiến trúc đẹp hơn.Chạm khắc trang trí bệ đá hoa sen rấtphổ biến ở thời Trần
3 Đồ gốm:
So với thời Lý, bên cạnh việc pháthuy được truyền thống trước đây, gốmthời Trần đã có một số nét nổi bật
III Đặc điểm của MT thời Trần:
Trang 9- GV: Cho một vài em nêu đặc điểm
chung của mĩ thuật thời Trần, sau đó
giáo viên tổng kết lại
- Mĩ thuật thời Trần mang hào khíthượng võ của dân tộc với ba lần chiếnthắng quân Mông Nguyên, thể hiệnđược vẻ đẹp ở sự khoáng đạt và khỏemạnh
- Tuy thừa kế mĩ thuật thời Lý nhưng
mĩ thuật thời Trần hiện thực, giản dị
và đôn hậu hơn
Tiết 2: Thường thức mĩ thuật:
MỘT SỐ CÔNG TRÌNH MĨ THUẬT THỜI TRẦN
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức: Củng cố và cung cấp thêm cho học sinh một số kiến thức chung về mĩthuật thời Trần
2 Kỹ năng: Học sinh hiểu giá trị các công trình MT thời Trần
3 Thái độ: Học sinh trân trọng và yêu thích nền mĩ thuật thời Trần nói riêng, nghệ thuậtdân tộc nói chung
II CHUẨN BỊ
1 Giáo viên: Đồ dùng mĩ thuật 7, một số tài liệu có liên quan đến mĩ thuật thời Trần
2 Học sinh: Soạn bài
III PHƯƠNG PHÁP: Trực quan, vấn đáp gợi mở, thuyết trình
IV TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1 Ổn định tổ chức: (1’)
2 Kiểm tra bài cũ: Nêu vài nét về mĩ thuật thời Trần (4’)
3 Bài mới:
20’ *HĐ1: Tìm hiểu vài nét về công trình
kiến trúc thời Trần
GV: cho học sinh đọc SGK?
? kiến trúc thời Trần được thể hiện thông
qua những thể loại nào?
I Kiến trúc.
1 Tháp Bình Sơn
- Là một công trình kiến trúc bằngđất nung khá lớn nằm giữa sântrước chùa Vĩnh Khánh, xã Lập
Trang 10HS: kiến trúc cung đình và kiến trúc tôn
giáo
? tháp Bình Sơn thuộc thể loại nào?
HS: thuộc thể loại kiến trúc Phật giáo
HS: thảo luận tìm hiểu về tháp Bình Sơn
GV: đánh giá kết luận kết quả thảo luận
của học sinh
GV: khu lăng mộ An Sinh thuộc thể loại
kiến trúc gì? nêu đặc điểm của khu lăng
mộ?
HS: thuộc thể loại kiến trúc cung đình
Đồng thời nêu lên đặc điểm của khu lăng
mộ
GV: phân tích diễn giải về xuất xứ và
đặc điểm của khu lăng mộ
*HĐ2: giới thiệu một vài tác phẩm điêu
khắc và trang trí
? Trần Thủ Độ là ai? ông có vai trò gì đối
với thời Trần?
GV: cho học sinh tự tìm hiểu và giới
thiệu vài nét về thái sư Trần Thủ Độ
?nêu vài nét về pho tượng Hổ ở lăng Trần
Thủ Độ
HS: trả lời theo sự hiểu biết
Thạch - Vĩnh Phúc, hiện chỉ còn 11tầng cao hơn 15m
- Về hình dáng: Tháp có mặt bằnghình vuông, càng lên cao càng thunhỏ dần
+ Các tầng trên đều trổ cửa bốnmặt, mái các tầng hẹp
+ Tầng dưới cao hơn các tầng trêncao
- Về trang trí: Bên ngoài tháp, cáctầng được trang trí bằng các hoavăn khá phong phú
2 Khu lăng mộ An Sinh (QuảngNinh)
- Đây là khu lăng mộ lớn của cácvua Trần được xây dựng ở sát rìacác chân núi
- Bố cục các lăng mộ thường đăngđối, quy tụ vào một điểm ở giữa
II Điêu khắc.
1 Tượng Hổ ở lăng Trần Thủ Độ
- Khu lăng mộ của Trần Thủ Độđược xây dựng vào năm 1264 tạiThái Bình, ở lăng có tạc một conhổ
- Tượng có kích thước gần nhưthật, thân hình thon, bộ ức nở nang
và những bắp vế căng tròn
* Thông qua hình tượng con hổ cácnghệ sĩ điêu khắc thời xưa đã nắmbắt và lột tả được tính cách, vẽđường bệ, lẫm liệt của thái sư TrầnThủ Độ
2 Chạm khắc gỗ ở chùa Thái Lạc
- Nội dung diễn tả chủ yếu là cảnhdâng hoa, tấu nhạc với những nhânvật trung tâm là vũ nữ, nhạc cônghay những con chim thần thoại Ki-na-ri (nửa trên là người, nửa dưới
là chim)
Trang 11GV: nêu đặc điểm của một số tác phẩm
4 Củng cố: (4’)
- GV tóm tắt lại nội dung chính của bài
Đánh giá tiết học nhắc nhở HS chuẩn bi tiết học sau
- Biết được khái quát về qúa trình xây dựng và phát triển của MT thời Trần.
- Hiểu sơ lược các giai đoạn phát triển và 1số công trình MT tiêu biểu thời Trần b/ Kĩ năng
- Nhớ được vài nét về đặc điểm MT thời Trần.
- Nhớ được 1số công trình MT tiêu biểu thời Trần.
c/ Thái độ
- Nhận thức đúng đắn về truyền thống nghệ thuật dân tộc, biết trân trọng, yêu
quý vốn cổ cha ông để lại
2 / chuẩn bị của giáo viên và học sinh
a/ Giáo viên
- Sưu tầm 1số tranh ảnh về kiến trúc, tác phẩm MT thời trần
b/ Học sinh
- Sưu tầm tranh ảnh, các bài viết có liên quan
3/ Tiến trình bài dạy
a/ Kiểm tra bài cũ:
không kiểm tra
b/ Dạy nội dung bài mới:
HĐ GV HĐ HS Nội dung ghi bảng
HĐ 1: HDHS tìm hiểu vài nét về bối cảnh xã hội thời Trần.
Trang 12-GV: yêu cầu HS đọc bài.
-GV: giới thiệu vài nét về mĩ thuật
thời Trần.
? Sau khi thay nhà Lý, nhà Trần có
những biến động gì.
? Nguyên nhân và điều kiện nào
tạo cho nền n.thuật nhà Trần phát
triển
-GV: nhận xét - bổ sung.
-HS đọc bài -HS chú ý
-HS trả lời (chế độ TW tập quyền đc củng cố và tăng cường)
-HS trả lời ( 3lần đánh thắng quân Nguyên- Mông-> tinh thần tự chủ ngày càng cao)
- Nhà Trần có nhiều c.sách tiến bộ để xây dựng đất nước.
- Với 3lần đánh thắng quân Nguyên- Mông tinh thần tự lập, tự cường được dâng cao-> hào khí dân tộc -> văn hóa – nghệ thuật phát triển
HĐ 2: HDHS tìm hiểu vài nét khái qúat về mĩ thuật thời Trần.
-GV: yêu cầu HS đọc bài
? Thời Trần đã phát triển những
loại hình nghệ thuật nào.
-GV: HDHS tìm hiểu về kiến trúc.
- kiến trúc cung đình.
? Em hãy kể tên những công trình
kiến trúc cung đình thời Trần.
- kiến trúc phật giáo.
? Kể tên 1số công trình kiến trúc
phật giáo tiêu biểu thời Trần.
-HS chú ý -HS chú ý -HS trả lời (kinh thành Thăng Long, Lăng mội Trần Thủ Độ)
-HS chú ý -HS trả lời (chùa Bối Khê, chùa Phổ minh)
-HS chú ý -HS chú ý
-HS chú ý -HS trả lời ( đá, gỗ) -HS chú ý
-HS chú ý -HS trả lời ( cảnh nhạc công, rồng, vũ nũ)
-HS chú ý -HS chú ý
II/ Vài nét về mĩ thuật thời Trần.
1/ Kiến trúc.
* Kiến trúc cung đình.
- Tu bổ lại kinh thành Thăng Long, khu cung điện Thiên Đường, lăng mộTrần Thủ Độ
* Kiến trúc phật giáo.
- Xây dựng nhiều chùa, tháp: tháp Bình Sơn, chùa Phổ Minh
2/ Điêu khắc và trang trí.
* Điêu khắc.
- Tượng tròn:
+ Tạc bằng gỗ, đá + Tượng quan hầu, tượng các con thú, tượng hổ
- Những bệ Rồng: ở chùa