Bài giảng đại số tuyến tính của thầy Lê Xuân Trường gồm đầy đủ các slide và cách hướng dẫn làm bài bải tập ,các cách giải chi tiết giúp sinh viên dễ hiểu dễ tiếp thu từ đó có thể làm bài toán đại số tuyến tính tốt và có chuẩn bị kiến thức tốt khi kiểm tra kết thúc môn
Trang 1ĐỊNH THỨC
Ts Lê Xuân Trường
Khoa Toán Thống Kê
Trang 2Ma trận con bù
Cho A= (aij)là ma trận vuông cấp n
A −−−−−→bỏ dòng i
bỏ cột j
Mij
↓
ma trận con bù của aij
Ví dụ: Xét ma trận
ma trận con bù của a12: M12= 1 −5
−3 −2
ma trận con bù của a31: M31=
4 −5
Trang 3
Khái niệm định thức
Cho A = (aij)là ma trận vuông cấp n Định thức của A là một số thực,
ký hiệu bởi det(A), và được xác định bởi qui nạp theo n như sau
n =2:
A=a11 a12
a21 a22
⇒det(A) =a11a22−a12a21
Ví dụ : A=1 2
3 4
⇒det(A) = −2
n ≥3:
det(A) = (−1)k+1ak1det(Mk1) + · · · + (−1)k+nakndet(Mkn)
(với k bất kỳ trong tập{1, 2, , n})
Ví dụ : Tính định thức của ma trận A=
Trang 4Qui tắc Sarrus (tính định thức cấp 3)
Qui tắc Sarrus
Ví dụ :
Trang 5Lưu ý
Ta có thể tính định thức bằng cách khai triển theo một cột bất kỳ
Ví dụ : Tính định thức của ma trận sau
A=
2 −1 −2 0
Khai triển theo cột thứ 3
det(A) = (−1)4+3(−2)
1 −2 1
=28
Trang 6Phép biến đổi sơ cấp
Các phép biến đổi sơ cấp trên dòng
Loại 1: Đổi chỗ hai dòng (di ←→dj)
Loại 2: Nhân một dòng cho một số khác 0 (di −−→λ6=0 λdi )
Loại 3: Thay một dòng bởi dòng đó cộng với bội số của một dòng khác
di −−→λ∈R
di+λdj
Các phép biến đổi sơ cấp trên cột (tương tự)
Trang 7Định thức và các phép biến đổi sơ cấp
Nếu đổi chỗ hai dòng của định thức thì định thức đổi dấu
Nhân một dòng của ma trận A với số λ6=0 thì định thức của ma
trận thu được gấp λ lần định thức của A
Phép biến đổi loại 3 không làm thay đổi định thức
Ví dụ : Tính định thức của ma trận
A=
1 2 3 4
2 3 4 1
3 4 1 2
4 1 2 3
Trang 8Một số tính chất khác
Nếu ma trận có hai dòng (hoặc cột) tỉ lệ thì định thức của ma trận
đó bằng 0
Định thức của ma trận tam giác bằng tích các phần tử trên đường chéo chính
det(λA) = λndet(A)
det(AT) = det(A)
det(AB) = det(A)det(B)
Nếu A= [a1 aj an]và aj =aj0+a00j, trong đó ak =
a1k
a2k
ank
thì
det(A) =det([a1 a0j an]) +det([a1 a00j an])