Bạn có phải là người bắt đầu sớm?Nhi u ngề ười trong chúng ta liên t c trì hoãn.
Trang 1Bạn có phải là người bắt đầu sớm?
Nhi u ngề ười trong chúng ta liên t c trì hoãn S trì hoãn em l i vô s t n ụ ự đ ạ ố ổ
th t, cho c cá nhân và t ch c Nh ng m t nghiên c u m i thú v c a David ấ ả ổ ứ ư ộ ứ ớ ị ủ
Rosenbaum, Lanyun Gong, và Cory Potts cho r ng có th có nh ng trằ ể ữ ường
h p mà ó con ngợ ở đ ườ ắ đầi b t u s m, các tác gi nh ngh a là “xu hớ ả đị ĩ ướng hoàn thành, ho c b t ặ ắ đầu, nhi m v s m nh t có th , th m chí gây t n h i là ệ ụ ớ ấ ể ậ ổ ạ
làm b n ph i n l c thêm.”ạ ả ỗ ự
Trong bài báo c a h trên t Psychological Science, các tác gi d n ch ng ủ ọ ờ ả ẫ ứ
b ng t li u hi n tằ ư ệ ệ ượng này thông qua m t lo t th c nghi m, ó nh ng ộ ạ ự ệ ở đ ữ
người tham gia ph i l a ch n mang cái thùng nào trong 2 cái thùng ả ự ọ đến cu i ố
m t hành lang Trong h u h t th c nghi m, m i cái thùng ch a ộ ầ ế ự ệ ỗ ứ đồ ặ n ng b ngằ
nhau – ví d , 7 pound ti n xu i u quan tr ng là, có m t thùng ụ ề Đ ề ọ ộ đượ đặ ởc t
g n ngầ ười tham gia h n (“thùng g n”), và cái kia thì ơ ầ đặ ởt xa người tham gia
và g n cu i hành lang (“thùng xa”) Vì nh ng ngầ ố ữ ười tham gia c n mang cái ầ
thùng đến cu i hành lang, b t k h mang cái thùng nào, b n có th mong ố ấ ể ọ ạ ể
i r ng h s ch n mang cái thùng xa, gi m thi u s n l c mà h ph i
dùng, và trì hoãn khi h s ph i b t ọ ẽ ả ắ đầu n l c.ỗ ự
i u ó không úng
Đ ề đ đ
Các tác gi phát hi n th y nh ng ngả ệ ấ ữ ười tham gia có xu hướng ch n cái thùngọ
g n- và cái thùng càng g n h thì h càng có kh n ng ch n nó.ầ ầ ọ ọ ả ă ọ
T i sao nh ng ngạ ữ ười tham gia ó l i quá s n sàng n l c h n c n thi t?đ ạ ẵ ỗ ự ơ ầ ế
Rosenbaum và các đồng nghi p cho r ng m t m c tiêu hàng ệ ằ ộ ụ đầu trong tâm trí “gây ra gánh n ng cho trí nh ng n h n”, và b ng cách th c hi n các ặ ớ ắ ạ ằ ự ệ
bướ đ ước i h ng đến vi c hoàn thành m c tiêu ó, chúng ta có th làm nh ệ ụ đ ể ẹ
gánh n ng này – trong trặ ường h p này, b ng cách g ch i “ch n cái thùng” ợ ằ ạ đ ọ
kh i danh sách vi c c n làm c a chúng ta H h i nh ng ngỏ ệ ầ ủ ọ ỏ ữ ười tham gia t i ạ
sao h ch n cái thùng ó – và g n nh t t c nói r ng h ch mu n hoàn ọ ọ đ ầ ư ấ ả ằ ọ ỉ ố
thành nhi m v s m nh t có th Nh ng ngệ ụ ớ ấ ể ữ ười tham gia ó c m th y b t đ ả ấ ắ đầu
s m h n s giúp h hoàn thành s m h n.ớ ơ ẽ ọ ớ ơ
Trang 2Tôi cho r ng, dù vi c mang nh ng cái thùng ằ ệ ữ đến cu i m t hành lang có th ố ộ ể
không ph i là m t ngu n gây ki t s c l n, “hi n tả ộ ồ ệ ứ ớ ệ ượng m i” này khá nh t ớ ấ
quán v i nghiên c u trớ ứ ướ đc ây ch ng minh là con ngứ ườ ẽ ếi s ti n hành các
bướ để ảc gi m thi u n i s i cùng v i nh ng gánh n ng ang hi n ra l m ể ỗ ợ đ ớ ữ ặ đ ệ ờ ờ
Ví d , George Loewenstein ch ng minh r ng con ngụ ứ ằ ườ ẽ ải s tr giá nhi u h n ề ơ
ngày hôm nay để tránh ch u ị đựng m t cú i n gi t 10 n m sau h n là ộ đ ệ ậ ă ơ để
tránh b cú i n gi t tị đ ệ ậ ương t ngay l p t c Nói cách khác, h thà ch u b i n ự ậ ứ ọ ị ị đ ệ
gi t au ậ đ đớn ngay l p t c còn h n ph i s hãi nó trong 10 n m.ậ ứ ơ ả ợ ă
Nghiên c u c a Loewenstein bao g m nh ng cú s c i n gi thuy t và ứ ủ ồ ữ ố đ ệ ả ế
nh ng thữ ưởng ph t theo gi thuy t, còn Gregory Berns và c ng s quán sát ạ ả ế ộ ự
th y m t ki u m u tấ ộ ể ẫ ương t khi nghiên c u con ngự ứ ười hành x nh th nào ử ư ế
khi đối m t v i nh ng cú gi t i n th t Trong nghiên c u c a h , nh ng ặ ớ ữ ậ đ ệ ậ ứ ủ ọ ữ
người tham gia l a ch n gi a ch u i n gi t ngay l p t c ho c sau m t trì ự ọ ữ ị đ ệ ậ ậ ứ ặ ộ
hoãn ng n Khi nh ng cú i n gi t có ắ ữ đ ệ ậ độ ớ l n b ng nhau, a s ngằ đ ố ười tham gia ch n b i n gi t ngay l p t c Nh ng ngay c khi cú i n gi t ngay l p ọ ị đ ệ ậ ậ ứ ư ả đ ệ ậ ậ
t c có cứ ường độ cao h n nhi u so v i cú i n gi t trì hoãn, thì m t s ngơ ề ớ đ ệ ậ ộ ố ười
v n ch n cú i n gi t ngay ó là nh ng ví d c c oan, còn nh ng ngẫ ọ đ ệ ậ Đ ữ ụ ự đ ữ ười tham gia trong nghiên c u cái thùng thì có th ã c gi m thi u n i s b ng ứ ể đ ố ả ể ỗ ợ ằ
cách ch n m t cái thùng càng s m càng t t.ọ ộ ớ ố
Li u còn có y u t tâm lý nào bên dệ ế ố ưới, ph c t p h n y u t làm gi m-n i s ,ứ ạ ơ ế ố ả ỗ ợ
là m t câu h i m ộ ỏ ở