Việc ứng dụng tâm lý học vào giải quyết các nhiệm vụ của hoạt động quản lý xã hội, quản lý các tập thể lao động đã và đang làm hình thành một lĩnh vực tri thức về các hiện tượng quy luật
Trang 1Câu 1: Tâm lý học LDQL là một
khoa học Đ/c hãy phân tích vài nét
và ý nghĩa trong việc nghiên cứu bộ
môn này đối với hoạt động LDQL
Bài làm
Trong giai đoạn xây dựng và
phát triển kinh tế của nước ta hiệnv
nay, việc áp dụng những tri thức khoa
học vào các ngành sản xuất vật chất
thoả mãn được các nhu cầu của các
thành viên trong xã hội là một yêu cầu
cần thiết và cấp bách Trong đó việc
áp dụng những tri thức tâm lý học để
nâng cao hiệu qủa hoạt động của các
cá nhân các cộng đồng người luôn là
yêu cầu bức xúc của xã hội Yêu cầu
này ngày càng được thỏa mãn nhiều
hơn bỡi những tri thức tâm lý học ngày
càng được làm phong phú hơn sâu sắc
hơn nhờ những phương pháp nghiên
cứu khách quan khoa học
Tâm lý học LDQL được xem
là một môn khoa học vể tâm lý chuyên
nghiên cứu những hiện tượng tâm lý
người
Cùng với việc đạt được
những thàng tựu mới trong quá trình
nghiên cứu các hiện tượng, các quy
luật của đời sống tâm lý con người,
việc ừng dụng những thành tựu ấy vào
các lĩnh vực hoạt động khác nhau của
đời sống ngày càng được thực hiện 1
cách rộng rãi Quá trình ứng dụng đã
và đang làm xuất hiện những chuyên
ngành tâm lý học khác nhau, tương ứng
với những lĩnh vực hoạt động đa dạng
khác nhau của xã hội
Việc ứng dụng tâm lý học
vào giải quyết các nhiệm vụ của hoạt
động quản lý xã hội, quản lý các tập
thể lao động đã và đang làm hình
thành một lĩnh vực tri thức về các hiện
tượng quy luật tâm lý con người trong
hoạt động lãnh đạo quản lý Lãnh vực
này đang được hệ thống hoá, đang
trong quá trình xác định đối tượng và những phương pháp nghiên cứu riêng cho mình để trở thành 1 chuyên ngành tâm lý mới, tâm lý học lãnh đạo quản lý
Người lãnh đạo, quản lý là 1 trong các hình thái hoạt động phổ biến và quan trọng nhất của con người mà mục tiêu của nó là tạo nên, duy trì, phát triển những thể chế Những quan hệ nhất định cho các thiết chế Các tổ chức xã hội chủ nghĩa khác nhau, bảo đảm cho mọi hành vi hoạt động của các cá nhân, các nhóm, các tập đoàn xã hội đạt được mục tiêu riêng của chúng Tâm lý học LDQL nghiên cứu những hiện tượng,cơ chế, quy luật tâm lý của con người biểu hiện trong đời sống tâm lý con người bộc lộ qua hạot động LDQL, một mặt góp phần vào việc phát triển tâm lý thuyết tâm lý học nói chung, làm chi tiết hơn, đầy đủ hơn, phong phú hơn hệ thống tri thức tâm lý học Mặt khác sẽ cung cấp những dữ liệu khoa học làm cơ sở định hường cho các hoạt động LDQL trong thực tiễn trở nên phù hợp hơn, khoa học hơn và có hiệu quả hơn
Bất kỳ 1 lĩnh vực tri thức nào muốn trở thành 1 ngành khoa học độc lập, trước hết phải xác định đối tượng nghiên cứu của mình và 1 cơ cấu các phạm trù, khái niệm có hệ thống
Tâm lý học trong LDQL được định nghĩa là 1 chuyên ngành khoa học của tâm lý học xã hội Nó đi sâu nghiên cứu các hiện tượng tâm lý trong hệ thống, quản lý, chỉ ra các đặc điểm, các cơ chế và quy luật tâm lý đang có ảnh hưởng đến hoạt động này
Đối tượng mà tâm lý học LDQL nghiên cứu trước hết là chủ thề quản lý, tức là người đóng vai trò chỉ huy trong các hệ thống xã hội khác nhau Nó phân tích các đặc điểm tâm
lý nổi bấc những nhà lãnh đạo thành công thực tế, tìm ra những mẫu số chung, từ những đặc điểm tâm lý này và coi đó là những tiêu chuẩn tâm lý cần thiết cho loại nhân vật quan trọng này dồng thời nó cũng vạch ra những điều kiện cần thiết cho sự hình thành và phát triển những đặc điểm tâm lý nói trên, làm cơ sở cho việc rèn luyện đối với những ai mong muốn trở tàhnh nhà lãnh đạo, nhà quản lý thành đạt
Phạm vi quan tâm tiếp theo của LDQL quản lý là đối tượng của sự quản lý tức là những con người bị lãnh đạo, những người chịu sự quản lý trong những hệ thống nhất định Tất nhiên để giải quyết nhiệm vu5 nghiên cứu của mình Tâm lý học xã hội cách phải sử dụng tiếp cận của các khoa học khác nhau đối với vấn đề cá nhân, tiếp cận triết học, tiềp cận xã hội học, tiếp cận tâm lý học đại cương, tâm lý học xã hội và tiếp cận của riêng nó Tâm lý học nghiên cứu các biểu hiện đặc thù về tâm lý của các cá nhân, các tập thể lao động, các tập đoàn người với tư cách là đối tượng của sự lãnh đạo quản lý Phân tích và hệ thống hóa những tiềm năng của cá nhân và tổ chức, những con đường làm bộc lộ chung, các con đường ứng dụng chúng để nâng cao năng lao động và hiệu quả công việc
Tâm lý học xã hội phân tích các hiện tượng tâm lý xã hội diễn ra trong cộng đồng xã hội, tích lũy những tri thức về tâm lý các giai cấp, các dân tộc, càc cộng đồng làm cơ sở khoa học cho việc vạch ra chiến lược quản lý ở cấp vi mô
Cũng như các chuyên ngành tâm lý khác Tâm lý học LDQL cũng sử dụng các phương pháp nghiên cứu của khoa học tâm lý nói chung Tuy nhiên khi us73 dụng tâm lý học LDQL
đã phổ biến những phương pháp cho phù hợp với mục tiêu và nhiệm vụ của nó Một số phương pháp được dùng phổ biến như :
- Hệ thống hoá các thông tin : phương pháp này được dùng để khái quát những đặc điểm, phẩm chất tâm lý có ý nghĩa quan trọng có ảnh hưởng đánh kể đến hoạt động của người lãnh đạo Những thông tin được hệ thống hoá là kết quả của những phương pháp nghiên cứu khách quan như quan sát và phỏng vấn Ngoài ra những phân tích tiểu sử các nhà lãnh đạo nổi tiếng cũng như phương pháp thống kê cũng là những nguồn cung cấp tư liệu cho việc nghiên cứu các đối tượng
- Phương pháp trắc nghiệm tâm lý : với những “test” được soạn thảo 1 cách khoa học thường được dùng trong tâm lý học quản lý để đo đạc những phẩm chất tâm lý các nhà lãnh đạo Ngoài ra phương pháp này cần kết hợp với phương pháp xã hội học “trắc đạc xã hội” để xác định tính chất của những quan hệ khác nhau giữa các thành viên trong những nhóm, những tập thể lao động
- Thực nghiệm tâm lý học : là phương pháp được tâm lý học sử dụng trong những tình huống phức tạp nhằm xác định các khả năng, các kỷ năng cần thiết ở các đối tượng nghiên cứu
- Chẩn đoán tâm lý : là phương pháp được tiến hành trên cơ sở phân tích những “triệu chứng” bên ngoài như ngôn ngữ, cử chỉ, diện mạo cộng với khả năng trực giác để tìm hiểu những đặc điểm tâm lý nhất định từ những đối tượng cần nghiên cứu
Với những hoạt động nghiên cứu cũng như những phương pháp tiền hành nghiên cứu tâm lý học quản lý đã trở thành 1 chuyên ngành tâm lý hay nói 1 cách khác là 1 khoa học chuyên
nghiên cứu những hiện tượng tâm lý con người
Cùng với những kiến thức tâm lý học nói chung kiến thức tâm lý LDQL nói riêng có y nghĩa thực tiễn và lý luận rất lớn trong công tác lãnh đạo quản lý xã hội cũng như lãnh đạo các tổ chức, các tập thể lao động khác Yù nghĩa ấy thể hiện trong các nội dung cụ thể sau :
- Cung cấp cho người lãnh đạo những cách thức để chuẩn đoán và
am iểu tâm lý các đối tượng của mình, giải thích được hành vi và hành động của mọi người, dự đoán được thái độ và phản ứng của các cá nhân làm cơ sở cho việc đánh giá, sắp xếp cán bộ một cách hợp lý
- Các phương pháp của tâm lý học là con đường khoa học để người cán bộ lãnh đạo hiểu người và dùng người 1 cách đúng đắn một mặt có được những con người thực hiện thành công các nhiệm vụ nhất định mặt khác rèn luyện và phát triển con người 1 cách có hiệu quả
- Những tri thức tâm lý học giúp cho người lãnh đạo cách thức tác động một cách thích hợp đến các tập thể, các cá nhân, làm cho họ hoạt động
1 cách tích cực tự giác và có hiệu quả đồng thời tạo được nhiều quan hệ xã hội lành mạnh tốt đẹp
- Những kiến thức tâm lý còn là phương tiện để người lãnh đạo thấu hiểu được chính bản thân, hiểu được những mạnh yếu của mình Trên cơ sở đó xác lập những cách thức, biện pháp cụ thể trên con đường hoàn hiện mình
- Tâm lý học LDQL còn là cơ sở lý luận cho việc xây dựng những nội dung và phương thức thích hợp đối với các cơ quan có chức năng đào tạo bồi dưỡng đội ngũ những người có vai trò
Trang 2quản lý trong các hệ thống xã hội khác
nhau
Tóm lại: Xét về mặt nhận
thức tâm lý học lãnh đạo quản lý cung
cấp tri thức về các đặc điểm các quy
luật chung của tâm lý con người đặc
biệt trong các hệ thống LDQL giúp cho
các chủ thể của những quá trình này
những cơ sở nhận thức để tiến hành
công việc 1 cách có hiệu quả tránh
được những sai lầm không đáng có Sự
am hiểu tâm lý học LDQL là yếu tố
quan trọng trong việc nâng cao hiệu
quả quản lý xã hội quản lý kinh tế và
quản lý nhà nước trong tình hình hiện
nay đang đòi hỏi ngày càng cao trong
mọi lĩnh vực Đất nước ta đang bước
vào thời kỳ đẩy mạnh CNH HĐH
Nhiệm vụ chính trị mới rất nặng nề
khó khăn và phức tạp Đòi hỏi Đảng ta
phải xây dựng được 1 đội ngũ cán bộ
ngang tầm là yêu cầu bức xúc góp
phẩn thực hiện 2 nhiệm vụ chiến lược
xây dựng và bảo vệ tổ quốc XHCN vì
mục tiêu dân giàu nước mạnh xã hội
công bằng dân chủ văn minh
Trang 3Cađu 3 : Ñoăng chí haõy phađn tích nhöõng
phaơm chaât ñáo ñöùc cụa ngöôøi LDQL
töø ñoù neđu leđn ñònh höôùng cụa ngöôøi
LDQL trong giai ñoán hieôn nay.
Baøi laøm
Ñaât nöôùc ta trong giai ñoán
ñaơy mánh cođng nghieôp hoaù – hieôn ñái
hoaù táo cô sôû vaôt chaầ”cho vieôc xađy
döïng thaøng cođng XHCN ôû nöôùc ta Ñađy
laø 1 nhieôm vú heât söùc gay go vaø phöùc
táp ñoøi hoûi Ñạng ta phại xađy döïng
ñöôïc 1 ñoôi nguõ caùn boô ngang taăm coù
khạ naíng ñaùp öùng ñöôïc yeđu caău cụa
nhieôm vú caùch máng trong thôøi ñái
ngaøy nay Vieôc xađy döïng vaø reøn luyeôn
nhađn caùch ñaịc bieôc laø nhađn caùch cụa
ngöôøi quạn lyù coù yù nghóa quyeât ñònh
trong chieân löôïc xađy döïng con ngöôøi
cụa Ñạng ta nhađn caùch ngöôøi laõnh ñáo
quạn lyù bao giôø cuõng coù hai maịt ñöùc vaø
taøi nhö Baùc Hoă ñaõ dáy “ñöùc laø caùi goâc,
laø caùi quyeât ñònh trong nhađn caùch ngöôøi
caùn boô” Vaôy chuùng ta phại phađn tích
noôi dung quan tróng naøy trong nhađn
caùch ngöôøi caùn boô quạn lyù
Nhađn caùch ngöôøi laõnh ñáo
quạn lyù bao goăm caùc yeâu toâ : xu höôùng
naíng löïc, tính caùch vaø khì chaât trong ñoù
xu höôùng laø phaơm chaât tađm lyù ñáo ñöùc
laø tieđu chuaơn neăn tạn cụa ngöôøi caùn boô
laõnh ñáo Xu höôùng hay ñáo ñöùc laø 1
söùc mánh tađm lyù lođi keùo nhađn caùch
theo 1 chieău höôùng nhaât ñònh trong thaùi
ñoô haønh vi vaø hoát ñoông Ñoù laø 1aùp löïc
thöù tinh thaăn cụa ñònh höôùng ngaõ cụa
nhađn caùch Caùi söùc mánh tađm lyù hay aùp
löïc tinh thaăn aây laø nhöõng ñaịc ñieơm beđn
trong voân coù cụa caù nhađn, laø nhöõng yeâu
toâ thuoôc veă ñôøi soâng tinh thaăn cụa caù
nhađn Coù söùc mánh tađm lyù, caùi aùp löïc
tinh thaăn coù trong moêi caù nhađn quy
ñònh cho hó caùi phaơm chaât ñáo ñöùc vaø
noù trôû thaønh nhađn caùch laõnh ñáo cụa
ngöôøi laõnh ñáo quạn lyù, noù bao goăm:
Moôt theâ giôùi quan vaø moôt lyù töôûng xaõ
hoôi xaùc ñònh ñaõ bieân thaønh nieăm tin beđn trong vaø theơ hieôn ra beđn ngoaøi thaønh moôt ñònh höôùng chính trò roõ neùt nhö phúc vú cho ai vaø vì caùi gì, vì ai maø phúc vú Moôt ñònh höôùng giaù trò caù nhađn mang tính chaât xaõ hoôi roõ neùt, coù nghóa laø vôùi ñáo ñöùc ngöôøi laõnh ñáo, caùi laøm neđn giaù trò cụa nhađn caùch laø moôt söï nghieôp xaõ hoôi, moôt söù meônh cao cạ vaø cuoâi cuøng laø moôt nhu caău höùng thuù trong toơ chöùc vaø xeâp ñaịt cođng vieôc, trong ñieău khieơn con ngöôøi
Trong thöïc teâ ngöôøi laõnh ñáo bao giôø cuõng thuoôc veă 1 xaõ hoôi nhaât ñònh nhö phong kieân, TBCN, CNXH
Do ñoù ñáo ñöùc trong phong caùch ngöôøi laõnh ñáo cuõng khaùc nhau trong nhöõng xaõ hoôi khaùc nhau, söï khaùc bieôt naøy tröôùc heât laøa söï khaùc bieôt trong noôi dung vaø tính chaât cụa theâ giôùi quan, cụa ñònh höôùng giaù trò caù nhađn vaø cạ nhu caău coù tính nghheă nghieôp nöõa
Thí dú : ñoông cô, söù meônh cao cạ söï nghieôp cụa ngöôøi laõnh ñáo xaõ hoôi phong kieân phöông ñođng theo ñuoơi laø “ goăm thađu lúc quoâc” laø “ bình thieđn há”, coøn ñoâi vôùi ngöôøi laõnh ñáo trong xaõ hoôi chuùng ta, söï nghieôp hay söù meônh cao cạ aây lái mang noôi dung giại phoùng dađn toôc, giại phoùng con ngöôøi, ñáo ñöùc trong nhađn caùch ngöôøi LDQL, trong xaõ hoôi chuùng ta laø moôt yeâu toâ ñaịc bieôt, noù ñöôïc hình thaønh vaø bieân ñoơi theo yeđu caău cụa caùch máng torng töøng giai ñoán Nhöng duù coù bieân ñoơi nhö theâ naøo, thì veă maịt xu höôùng chung ñáo ñöùc trong nhađn caùch ngöôøi laõnh ñáo cụa xaõ hoôi chuùng ta ñeău phại coù nhöõng ñaịc ñieơm sau ñađy :
Moôt laø : Ñođng cô vì dađn, vì
nöôùc, vì CNXH Ñađy laø 1 xu höôùng cô bạn vaø quan tróng nhaât trong ñáo ñöùc cụa ngöôøi laõnh ñáo quạn lyù, khođng coù hoaịc khođng roõ ñođng cô naøy thì khođng theơ trôû thaønh ngöôøi LDQL cụa XHCN
theo ñuùng nghóa cụa noù : “ tuyeôt ñoâi trung thaønh vôùi caùch máng, vôùi nhađn dađn, quyeât tađm suoât ñaâu tranh cho Ñạng, cho caùch máng Ñoù laø ñieău chụ choât” Ñoông cô naøy laø yeâu toâ quy ñònh
1 ñònh höôùng chính trò roõ neùt trong ñáo ñöùc cụa ngöôøi laõnh ñáo : phúc vú caùch máng, hoát ñoông vì lôïi ích cụa Ñạng, cụa giai caâp lao ñoông vaø cụa dađn toôc Vieôt Nam Ñoông cô naøy ñöôïc táo neđn bôõi 1 theâ giôùi quan duy vaôt khoa hóc, 1
yù töôûng xaõ hoôi tieân boô vaø nhađn ñáo, 1 nieăm tin saĩt ñaùc ngöôøi coông sạn, vaø 1 tình cạm giai caâp, tình cạm dađn toôc
Ngöôøi laõnh ñáo tröôùc heât phại hình thaønh ñöôïc cho mình 1 heô thoâng nhöõng quan nieôm veă theâ giôùi vaø con ngöôøi phuø hôïp vôùi quy luaôt phaùt trieơn tređn nguyeđn taĩc chụ nghóa Maùc-Leđnin vaø TTHCM 1 trong nhöõng ñoông cô quan tróng khaùc quy ñònh ñáo ñöùc cụa ngöôøi caùn boô laõnh ñáo caùch máng ñoù laø tình cạm giai caâp vaø tình cạm dađn toôc Ñoù laø moâi ñoăng cạm sađu sa vôùi tình cạm ngöôøi lao ñoông laø söï thuø gheùt ñoâi vôùi cheâ ñoô boùc loôt ngöôøi veă maịt naøy söï thaâm ñaôm tình cạm giai caâp trong ñáo ñöùc HCM laø 1 phaăm maêu möïc khođng gì
so saùnh Ngöôøi noùi : “ Duø maøu Ñạng coù khaùc nhau, tređn ñôøi naøy chư coù 2 ngöôøi gioâng nhau, gioâng ngöôøi bò boùc loôt maø chư coù 1 tình höõu aùi thaôđt maø thođi : Tình höõu aùi vođ sạn”
Trong vieôc chuyeơn ñoơi neăn kinh teâ theo cô cheâ thò tröôøng hieôn nay
Tình tráng phađn hoaù giaøu ngheøo laø khođng theơ traùnh khoûi Trong tình hình nhö vaôy, moôt tình cạm thaôt söï coù yù nghóa ñoâi vôùi caùn boô laõnh ñáo mói caâp, mói ngaønh ôû nöôùc ta hieôn nay yeđu nöôùc yeđu ñoăng baøo laø 1 tình cạm ñaõ trôû thaønh truyeăn thoâng cụa dađn toôc, cụa con ngöôøi Vieôt Nam vaø ñaõ trôû thaønh tieđu chuaơn haøng ñaău trong ñáo ñöùc ngöôøi laõnh ñáo
Hai laø : Ñònh höôùng giaù trò
cụa ñáo ñöùc mang tính tích cöïc, tieân boô vaø nhađn bạn
Ñáo ñöùc bao giôø cuõng gaĩn lieăn vôùi 1 dònh höôùng giaù trò nhaât ñònh
Coù nghóa laø ñáo ñöùc aây ngaõ veă nhöõng giaù trò naøo trong thaùi ñoô, haønh vi hoát ñoông cụa noù Moêi ngöôøi laõnh ñáo trong thöïc teâ coù theơ coù nhöõng tình huoâng giaù trò khaùc nhau, laø ñoông cô thuùc ñaơy vaø quy dònh mói haønh vi vaø caùch öùng xöû cụa hó Nhöng vôùitö caùch laø moôt nhađn caùch laõnh ñáo, láo laø nhađn caùch laõnh ñáo môùi XHCN, thì nhöõng ñònh höôùng caù nhađn aây phại coù nhöõng ñaịc ñieơm tuađn theo nhöõng yeđu caău vaø ñoùi hoûi nhaât ñònh veă maịt xaõ hoôi Nhöõng ñaịc ñieơm trong giaù trò cụa ngöôøi laõnh ñáo theơ hieôn ôû 2 maịt : 1 laø nhöõng giaù trò mang tính chaât tieân boô, tích cöïc bạn chaât vaø nhađn bạn, maịt khaùc ñònh höôùng aây phại mang 1 phong thaùi bieôn chöùng nghóa khođng bieân söï ñònh höôùng, söï thuùc ñaơy thaønh 1 ñoông cô muø quaùng cöïc ñoan
Ba laø : Nhu caău vaø höùng thuù
ñieău haønh, toơ chöùc
Ñađy laø ñoông cô quy ñònh khuynh höôùng ngheă nghieôp trong ñáo ñöùc ngöôøi laõnh ñáo Ñađy laø 1 xu höôùng ñaịc tröng nhaât trong ñáo ñöùc ngöôøi laõnh ñáo Laõnh ñáo ñöôïc coi laø 1 ngheă trong xaõ hoôi, 1 ngheă ñaịc bieôt Ñieău ñoù coù nghóa laø ñáo ñöùc ngöôøi laõnh ñáo cuõng laø 1 ñáo ñöùc ngheă nghieôp : ngheă laõnh ñáo quạn lyù Xu höôùng naøy ñöïôc thuùc ñaơy bôûi nhu caău vaø höùng thöù toơ chöùc, ñieău haønh, chư huy, ñoù laø 1 xu höôùng tađm lyù, laø söï tìm thaây nieăm vui nieăm say međ höùng thuù trong cođng vieôc chung trong vieôc toơ chöùc ñieău haønh cođng vieôc, trong vieôc saĩp xeâp boâ trí con ngöôøi, lođi cuoân hó vaøo nhieôm vú caùch máng
Sau ñađy laø 1 soâ ñònh höôùng giaù trò caăn phại coù cụa ngöôøi laõnh ñáo táo neđn nhađn caùch, ñáo ñöùc laõnh ñáo :
- Söï hoaøn hieôn : Ngöôøi laõnh ñáo caăn höôùng ñeân söï hoaøn thieôn nhö laø ñoông cô thuùc ñaơy hoát ñoông laøm cho hieôn thöïc trôû neđn hoaøn thieôn, traùnh nhöõng thieâu soùt sai traùi cụa hieôn thöïc
- Tính hieôu quạ : laøm vieôc coù hieôu quạ, laøm vieôc ñeơ thaønh cođng roõ raøng khođng chư laø ñoông cô beđn trong maø coøn laø yeđu caău cụa xaõ hoôi ñoâi vôùi ngöôøi laõnh ñáo, ngöôøi laõnh ñáo phại xaùc ñònh heât söùc roõ raøng múc ñích cụa ñôøi mình vaø phaân ñaâu ñeân cuøng ñeơ ñát ñöôïc múc ñích ñoù Ñoù laø 1 nhađn caùch lôùn
- Höôùng tôùi nhöõng ñieău coù yù nghóa : Höôùng tôùi caùi caqo cạ laø 1 trong nhöõng xu höôùng cụa caù nhađn laõnh ñáo Ngöôøi laõnh ñáo caùch máng phại bieât höôùng ñeân vaø haønh ñoông ñeơ laôp neđn nhöõng kyù tích, xa vôùi nhöõng gì taăm thöôøng, thaăp keùm, vún vaịt
- Tình cạm : Cuõng laø 1 trong nhöõng giaù trò ñònh höôùng trong nhađn caùch ngöôøi laõnh ñáo Ngöôøi laõnh ñáo nhaât laø ngöôøi laõnh ñáo coông sạn, caăn thieât phại xem tình cạm giöõa con ngöôøi tình cạm trong taôp theơ, tình cạm giai caâp, tình cạm ñoăng baøo laø 1 giaù trò ñònh höôùng laø 1 ñoông cô ñeơ hoát ñoông
- Traôt töï vaø neă neâp cuõng laø 1 trong nhöõng giaù trò ñònh höôùng cụa ngöôøi laõnh ñáo laø ngöôøi ñöùng ñaău toơ chöùc hôn ai heâ truyeăn thoâng ngöôøi laõnh ñáo phại höôùng ñeân söï tuađn thụ caùc nguyeđn taĩc nhaât ñònh trong 1 heô thoâng xaõ hoôi laây tính traôt töï vaø neă neâp laøm giaù trò ñònh höôùng öu tö veă nhöõng leôch lác Khuyeât ñieơm cụa hieôn thöïc khođng khoang nhöôøng vôùi nhöõng gì vi phám hoát ñe dóa vi phám nhöõng chuaơn taĩc hieôn haønh
Trang 4- Sức mạnh và uy lực đây cũng là giá trị quan trọng mà người lãnh đạo cần hướng dẫn Trong xu thế quy định đạo đức người lãnh đạo không thể không có cái sức mạnh và uy lực Cái thứ này được biểu hiện ở tinh thần dũng cảm, sự can đảm và cao nhất là chủ nghĩa anh hùng cách mạng
- Tri thức và sự khôn ngoan là 1 giá trị cần thiết mà người lãnh đạo phải hướng tới để hoàn thiện nhân cách của mình, hướng tới giá trị này người lãnh đạo sẽ là người quan sát và nhìn nhận mọi sự kiện hiện tượng 1 cách sáng tạo có khả năng nhìn thấy đằng sau các sự vật hiện tượng nhưng ý nghĩa bản chất hơn
Phối hợp điều hoà hoạt động của những thành viên nhưng lao phận khác nhau, nhằm đạt đến mục tiêu đã định là nhiệm vụ của người lãnh đạo
xu hướng này hướng tới sự hài hoà hoà hợp tạo cho nhân cách đạo đức người lãnh đạo có những đặc điểm tâm lý quan trọng như sự kiên nhẫn, khả năng biết lắng nghe phong thái vô tư và sự mềm mỏng cần thiết
Tóm lại : Qua phân tích 1 xu
hướng cơ bản của người LDQL đó là những phẩm chất đạo đức là cơ sở tạo nên việc hình thành những chuẩn mực về phẩm chất đạo đức người LDQL … Những phẩm chất ấy giúp cho mỗi cán bộ Đảng viên chúng ta những kinh nghiệm quý báu trong việc rèn luyện và trao dồi nhân cách phẩm chất đạo đức người LDQL trong giai đoạn mới hiện hành công nghiệp hoá – hiện đại hoá đất nước đáp ứng nhu cầu dòi hỏi của Đảng ta trong chiến lược xây dựng con người mới XHCN có đức cótài vừa hồng vừa duyên đủ tư cách ngang tầm với nhiệm vụ cách mạng hiện nay vì mục tiêu dân giàu nước mạnh xã hội công bằng dân chủ văn minh
Trang 5Câu 6 : Bằng kiến thức tâm lý của
tập thể ĐC hãy vận dụng để nâng
cao hiệu quả của hoạt động lãnh đạo
quản lý.
Bài làm :
Hoạt động lãnh đạo quản lý
là sự tác động qua lại giữa chủ thể lãnh
đạo quản lý với khách thể lãnh đạo
quản lý Sự hợp tác giữa người với
người là đối tượng xuất phát cơ bản,
con người phải sống và hoạt động trong
xã hội trong quan hệ với người xung
quanh mình Quan hệ với người chính
là tác động tas6m ly quan hệ tâm lý
vào nhau này nó mới tạo ra tâm lý
chung, tâm lý chung chính là tâm lý xã
hội và được phân chia các tập thể lao
động ra làm 2 loại tập thẩ lao động cơ
bản va tập thể lao động cơ sở
Nơi mà on người trực tiếp
cùng nhau lao động, nơi quen biết
nhau Nghiên cứu tâm lý học lãnh đạo
quản lý cíhnh là để hiểu được những
đặc điểm cá nhân của nhóm, của cộng
đồng người với tư cách là khách thể
của lãnh đạo quản lý để phát huy tối
đa tiềm năng của họ, để nhằm nâng
cao hiệu quả của hoạt động lãnh đạo
quản lý
Tập thể là 1 nhóm chính thức
hoạt động theo 1 mục đích nhất định
phục vụ lợi ích xã hội tiến bộ xã hội
Tập thể là 1 nhóm chính thức có số
lượng tuơng đối ổn định là 1 nhóm tồn
tại bằng văn bản pháp quy của tổ chức
nhà nước và vai trò vị trí của các thành
viên cũng được quy định thừa nhận 1
cách rõ ràng
Một tập hợp người gồm 3 loại
:
- Đám đông : là tập hợp
người ít nhất là 2 người tồn tại 1 cách
nhất thời ngẩu nhiên do 1 sự kiện hiện
tượng nào đó tạo ra
- Nhóm : cũng là tập hợp người tồn tại trong xã hội có những ad61u hiệu chung nhất dịnh trong đó giữa các thành viên có mối quan hệ qua lại với nhau
- Tập thể : là 1 nhóm chính thức có tổ chức chặc chẽ hoạt động theo 1 mục đích nhất định phù hợp với lợi ích xã hội phục vụ cho sự tiến bộ xã hội
Bất cứ tập thể nào cũng có 3 chức năng cơ bản :
- Chức năng chuyên môn : Chịu trách nhiệm trước xã hội về chức năng nghiệp vụ, đảm nhiệm hiệu suất hoạt động học tập, lao động, chiến đấu của tập thể đó tùy mục đích
- Chức năng xã hội chính trị : đảm bảo hiệu quả chầt lượng hoạt động xã hội chính trị của tập thể
Thí dụ : Công tác Đảng, công tác đoàn thể
- Chức năng tâm lý : hình thành phát triển rèn luyện nhân cách cho các tàhnh viên trong tập thể đó, được thực hiện 2 chức năng nghiệp vụ và chức năng xã hội
Bản thân tập thể là 1 tổ chức hết sức năng động, nó luôn luôn vận động và phát triển, nó gắng với với điều kiện chu quan và khách quan
Điều kiện khách quan, trước hết là nói đến cơ sở vật chất kỷ thuật nhất định ( nhà máy phải có máy móc, vật tư thiết bị…) nhiệm vụ chỉ tiêu kế họach được giao phù hợp góp phần thúc đẩy cho tập thể phát triển Môi trường sống hoạt động của tập thể đó ( yếu tố bên ngoài) Điều kiện chủ quan, yếu tố tự thân ( bên trong) đây là yếu tố quan trọng , các thành viên này có tác động tích cực, tiêu cực, cơ cấu tổ chức quản lý của tập thể có hợp lý hay không đều có ảnh hưởng đến sự phát triển của tập thể
Các giai đoạn phát triển của tập thể :
- Giai đoạn tập thể mới hình thành là giai đoạn cơ sở đã hoàn thành các việc lựa chọn, tập hợp các thành viên trong tập thể Mối quan hệ mang tính chất xã giao bên ngoài, các cá nhân chỉ mới tìm hiểu làm quen và mới thích nghi với yêu cầu của tập thể
Trong quản lý lãnh đạo nên sử dụng biện pháp cưỡng chế khách quan tác động từ bề ngoài vào Vì tính chất mới lạ nên con người về mặt tâm lý người
ta chưa bộc lộ hết còn dè dặt… Người lãnh đạo lợi dụng tâm lý này đưa vào tổ chức, đưa vào nề nếp sinh hoạt lao động cho nó có quy ước
- Giai đoạn phân hoá về cấu trúc là giai đoạn hình thành bộ khung quản lý, mối quan hệ các thành viên không còn e ngại khách sáo, họ đã dám thẳng góp ý đấu tranh phê bình lẫn nhau trong cả công việc lẫn trong tác phong đạo đức Đặc biệc quan trọng giai đoạn này xuất hiện các nhóm, các lực lượng khác nhau như sau :
- Lực lượng nồng cốt : những nhóm không chính thức nhưng tích cực và thủ lĩnh tiêu cực tạo thành bè phái và chống đối lãnh đạo và lôi kéo các thành phần khác
- Lực hiện cơ hội : Gồm những phẩn tử cơ hội, chờ thời dững dưng trước lợi ích tập thể, thờ ơ trước nhiệm vụ và mục tiêu tập thể, thường ở tâm thế là lãng tránh nhiệm vụ lãng tránh trách nhiệm
- Lực lượng trung gian : Gồm phần tử yếu đuối, trung lập an phận, sẳn sàng thực hiện các nhiệm vụ được giao nhưng không tỏ ra sáng kiến gì cho tập thể, luôn ở tâm thế thụ động chờ đợi Lúc này trong công tác lãnh đạo quản lý nên kết hợp biện pháp
cưỡng chế khách quan và chủ quan là tìm cách phát huy những nhân tố chủ quan tíhc cực bên trong tập thể, nhằm để nhân các nhân tố tích cực lên, hạn chế nhân tố tiêu cực, gặp người thủ lĩnh tiêu cực đề nghị thay đổi thái độ mục đích của cá nhân phù hợp với mục đích hoạt động của nhóm chính thức
Giai đoạn liên kết hợp tác có tổ chức khá khặc chẽ, các lự6c lượng đã có sự liên kết phối hợp hoạt động lẫn nhau , có sự đấu tranh phê bình lẫn nhau Người lãnh đạo quản lý sử dụng biện pháp cưỡng chế chủ quan là chủ yếu, cưỡng chế khách quan là thứ yếu, tức là dựa vào tính tích cực tự giác của bản thân tập thể mà quản lý tập thẩ theo quy định, quy chế đã ban hành, tập thể đã trở thành tập thể những người lao động là những người tự giác
Giai đoạn phát triển cao nhất : tập thể đã trở thành khối đoàn kết vững chắc, các thành viên trong tập thể đã có sự phát triển cao về mặt nhân cách và có sự đòi hỏi cao của cá nhân và của người khác Mọi người đã có ý thức tự giác hoạt động, ý thức xây dựng truyền thống tập thể, biết đặc lợi ích của tập thể lên trên lợi ích cá nhân và chủ động tích cực trong mọi hoạt động
Trong hoạt động lãnh đạo quản lý để nâng cao hiệu qủa cần tiến hành những biện pháp tâm lý cơ bản sau :
- Tạo tính tích cực trong thái độ của tập thể, đối với công việc tập thể kết hợp sự phục tùng, tinh thần hợp tác và tinh thần sáng tạo Bỡi vì tập thể là 1 chỉnh thể thống nhất, chỉ có thể trở thành 1 sức mạnh thật sự khi nó hoạt động 1 cách thống nhất theo 1 trung tâm điều kiển chung túc là sự phục tùng, nhưng chỉ phục tùng không thôi rõ ràng năng lực tập thể không được
phát huy tối đa Ơû đây cần 1 thái độ hợp tác, hợp tác lẫn nhau giữa các thành viên trong tập thể và hợp tác giữa tập thể và người lãnh đạo nó không có sự hợp tác này, tập thể sẽ có thái độ thụ động , và cuối cùng là sự chủ động sáng tạo của cá nhân và toàn bộ tập thể sẽ là điều kiện đủ để mọi khả năng của tập thể khai thác một cách tối đa Ngoài ra để tạo nên tính tích cực trong thái độ của tập thể điều quan trọng trước tiên là giải quyết vấn đề lợi ích của xã hội lợi ích tập thể và lợi ích của từng thành viên, đồng thời cần xây dựng 1 trạng thái tâm lý lành mạnh và sự tác động của lãnh đạo trong tập thể
Cải tiến phương thức thông tin và giao tiếp tập thể chỉ trở thành 1 bộ máy vận hành và phát huy được công suất của nó trên cơ sở thiết lập được sự tiếp xúc và trao đổi thông tin hợp lý giữa các thành viên của tập thể Quá trình trao đổi thông tin càng đầy đủ kịp thời chính xác và phù hợp thì hiệu quả của tập thể cáng cao và ngược lại Vì vậy việc cải tiến thông tin là vấn đề hết sức quan trọng phải kết hợp nhuần nhuyễn sử dụng các phương thức thông tin khác nhau 1 cách phù hợp với từng yêu cầu công việc và phù hợp với từng tình huớng cụ thể khác nhau
Phát huy năng lực của từng cá nhân trong tập thể Mỗi cá nhân khác nhau đều có những năng lực tiềm năng nhất định Tham gia vào 1 tập thể, năng lực tiềm năng ấy có thể được phát huy 1 cách tối đa mà cũng có thể ngược lại Vấn đề là ở chổ với 1 cách tác động nhất định của LĐQL lãnh đạo mỗi cá nhân có thể nâng cao hiệu quả hoạt động của mình mà không gây trở ngại cho hoạt động chung của tập thể mà còn làm rtăng hiệu quả cho hoạt
Trang 6động chung ấy Năng lực của từng cán nhân sẽ được nâng lên tối đa nếu như người lãnh đạo đặc họ vào những công việc thích hợp đối với mỗi người cách ứng sử của người lãnh đạo đối với tập thể nói chung với mọi cá nhân và từng cá nhân cụ thể cũng là nhân tố có tính chất quyết định để cá nhân có thể phát huy năng lực Việc lựa chọn cách thức tác động phải hợp cá nhân của từng người đó là 1 trong những con đường hiệu quả để khởi động những năng lực tiềm ẩn của từng cá nhân và bằng cách đó người lãnh đạo quản lý phát huy được tối đa năng lực công của tập thể
Tóm lại : Tập thể là phạm trù đặc trưng của CNXH vì CNXH là chủ nghĩa tập thể ( dân chủ XHCN) đạo đức đó phạm trù tập thể nó gắn với CNXH, nó là bản chất của CNXH , đạc trưng CNXH một tập thề là tập hợp người lao động đồng thời là nhóm chình thức hoạt động nhằm nục 9ích xã hội nhất định mang lại giá trị tìhc cực tiến bộ coh xã hội
Tập thể là nơi giáo dục và rèn luyện con người mới XHCN, là nơi nhân dân lao động tham gia rộng rãi và công tác quản lý kinh tế và quản lý xã hội Qua đó những phẩm chất cơ bản của con người mới là ý thức làm chủ tập thể dưới chủ nghĩa xã hội vừa là mục đích vừa là dộng lực cơ bản của xã hội xã hội chủ nghĩa tập thể còn là điều kiện, là phương tiện của chủ nghĩa xã hội, tham gia quản lý kinh tế quản lý xã hội cũng phải thông qua tập thể để hoàn thành nhân cách con người mới xã hội chủ nghĩa /
Trang 7Câu 7 : Hãy phân tích những cơ sở
tâm lý của hoạt động lãnh đạo quản
lý Từ đó vận dụng nâng cao hiệu quả
của hoạt động này.
Bài làm
Lãnh đạo, quản lý là sự tác
động vào con người với tư cách là
những cá nhân hoặc những tập hợp
người nhất định, nhằm thiết lập cũng
cố, duy trì và phát triển các quan hệ và
thể chế bảo đảm cho các cá nhân và
các tập hợp người ấy hoạt động có hiệu
quả nhất theo những mục tiêu xác định
Với ý nghĩa đó hoạt động lãnh đạo
quản lý có vai trò quan trọng dối với
chủ thể lãnh đạo, cũng như những ảnh
hưởng của nó đến sự thành công hay
thất bại của sự lãnh đạo Đó là vần đề
có ý nghĩa to lớn về mat lý luận lẫn
thực tiễn giúp nâng cao hiệu quả trong
công tác lãnh đạo của các nhà lãnh đạo
quản lý hiện nay
Hoạt động lãnh đạo quản lý
theo nghĩa rộng đó làsự tác động của
chủ thể lãnh đạo quản lý đến các đối
tượng của nó bao gồm những nội dung
rấr đa dạng từ việc hình thành các quan
niệm về con người nói chung đến việc
thực hiện các biện pháp thúc đẩy hành
động đối với một cá nhân, một tập thể
cụ thể Tuy nhiên sự tác động lãnh đạo
quản lý thường được hiểu theo nghĩa
hẹp hơn đó là sự làm biến đổi trực tiếp
các đối tượng của sự lãnh đạo theo 1
mục tiêu nào đó Khái niệm hoạt động
lãnh đạo quản lý được dùng để chỉ sự
tác động lãnh đạo theo nghĩa này
Thực ra hoạt động là thuật
ngữ tương đối phức tạp Về mặt triết
học, hoạt động được coi là phương thức
tồn tại của con người con người tồn tại
bằng cách và thông qua hoạt động
Trong tâm lý học hoạt động được hiểu
là 1 sự tiêu tốn năng lượng nhất định
để làm biến đổi 1 đối tượng nhất định
Xét về mặt phát triển cá thể, tâm lý học phân biệt hoạt động thành 3 hình thái cơ bản là hoạt động chơi, hoạt động học, hoạt động lao động
Nhưng về mặt phân công xã hội thì hoạt động lao động được thực hiện dưới những dạng khác nhau như lao động sản xuất của cải vật chất,lao động của cải tinh thần, lao động sản xuất đời sồng xã hội Những dạng hoạt động này đến 1 mức độ phát triển nhất định sẽ đòi hỏi sự lãnh đạo quản lý
Nói cách khác, phân công lao động xã hội phát triển đến 1 mức độ nhất định sẽ làm xuất hiện những cá nhân đóng vai trò chỉ huy điều hành các hoạt động lao động khác của xã hội Hoạt động có tính chất chuyên biệt của những cá nhân đóng vai trò điều hành ấy chính là hoạt động lãnh đạo quản lý Như vậy, lao dộng quản lý là 1 dạng hoạt động lao động đặc thù của 1 nhóm người đóng vai trò chỉ huy, điều hành mọi hoạt động khác của xã hội
Mỗi hoạt động khác nhau đều hướng tới 1 đối tượng tương ứng nhầt định Đối tượong của hoạt động lãnh đạo quản lý là những con người đang hoạt động, thực hiện những nhiệm vụ xã hội cụ thể khác nhau Lãnh đạo là tác động đến con người đang hoạt động là sự hướng tới con người nhằm làm biến đổi các hoạt động khác nhau của họ để đạt được hiệu quả tối ưu Trong thực tế, có thể nó đến sự lãnh đạo đối với các quá trình kinh tế, úav trình kỹ thuật… Nhưng các quá trình ấy cũng chỉ là có thể diễn ra thông qua hoạt động của con người cho nên suy đến cùng thì mọi hoạt động lãnh đạo quản lý đều gắng với đối tượng là con người, hoặc tác động trực tiềp đến con người, hoặc tác động thông qua con người
Để đạt được mục đích của hoạt động lãnh đạo, một loạt những
nhiệm vụ cụ thể được đạt ra và giải quyết Nhiệm vụ của lãnh đạo quản lý chính là những giai đoạn trên con đường đi tới mục tiêu của hoạt động này, tức là hiệu qủ tối ưu của những hoạt động mà nó quản lý Nòi 1 cách khác nhiệm vụ của hoạt động lãnh đạo quản lý bao gồm việc lựa chọn, xác định các mục tiêu việc tạo ra các tổ chức và con người nhất định, cùng với nhữhng điều kiện phương tiện cần thiết cho những con người và tổ chức ấy hoạt động có hiệu quả đạt được mục tiêu đã chọn 1 cách tối ưu
Tương ứng với các nhiệm vụ cụ thể là các hành động cụ thể của hoạt động lao động Hành động cụ thể là những thành tố hiện thực ơ bản nhất tạo nên bản thân hoạt động lao động
Có 3 hành động cơ bản hay còn gọi là
3 yếu tố, 3 “khâu” của quá trình lãnh đạo quản lý Đó là : thu nhập thông tin, xử lý thông tin, ra quyết định và tổ chức thực hiện quyết định Trong đó ra quyết định là hoạt động cơ bản nhất, đóng vai trò quyết định, là khâu bắt đầu màu cũng là khâu kết thúc của quá trình quản lý Quản lý là ra quyết định và sản phẩm của hoạt động quản lý cũng chình là các quyết định
Hoạt động lãnh đạo quản lý được xem là một trong những hoạt động mang tính sáng tạo, tức là hoạt động tạo ra cái mới Không phải ngẩu nhiên mà người ta thường nói đến hoạt động lãnh đạo như 1 nghệ thuật: nghệ thuật lãnh đạo
Trong thực tế, hoạt động lãnh đạo quản lý là 1 hoạt động mang tính khoa học Đó là tổng hợp các hoạt động được thực hiện bởi các thao tác tuân theo những chuẩn mực nhất định có tính phổ quát và có thể lĩnh hội, thực hiện chúng như là những kỷ năng nhất định
Hoạt động lãnh đạo quản lý có thể diễn ra ở mọi nơi và mọi lúc : chúng không vồ định về mặt không gian và thời gian Chẳng hạn việc thu thập thông tin của người lãnh đạo có thể được tiến hành vào bất cư ùlúc nào và bất cứ ở đâu Việc hình thành các quyết định ở người lãnh đạo có thể xảy
ra ở các cuộc họp trong giờ làm việc, ở các phương tiện giao thông khi di chuyển, thậm chí ở phòng riêng những lúc nghĩ ngơi…Đều đó nói lên tính chất không cố định về mật không gian và thời gian của hoạt động lãnh đạo quản lý
Người ta lại thấy rằng người lãnh đạo dường như làm mọi thứ nhưng lại dường như không làm gì cả Người lãnh đạo viết lách ra chỉ thị, hội họp nhưng thực ra thì đó chỉ là những đơn
vị kinh nghiệm của hoạt động tức là những hành động và thao tác ở bên ngoài chứ chưa phải là các thành phần tất yếu của hoạt động lao động Những thành pghần này thực sự lại diễn ra ở đằng sau, ở bên trong các hành động trông thấy được nó trên Đều này cho phép khẳng định một tính chất đặc thù của hoạt động lãnh đạo quản lý : đó là hoạt động tinh thần trừu tượng hơn là mọi hoạt động mang tính chất cụ thể cảm tính
Một tính chất đặc thù khác của hoạt động lãnh đạo quản lý là tính gián tiếp Hoạt động lãnh đạo quản lý là 1 hoạt động gián tiếp, bỡi vì nó không trực tiếp làm biến đổi đối tượng của mình Moiï tác động quản lý cuối cùng là để làm thay đổi ở con người những thái độ hành vi, hoạt động theo những mục tiêu xác định, nhưng mọi sự thay đổi ở con người bao giời cũng chỉ là quá trình tự thay đổi dưới sự tác động của nhiều nhâ tố khác nhau
Từ những nội dung và tính chất của hoạt động lãnh đạo quản lý, chúng ta thấy rằng hoạt động lãnh đạo quản lý có vai trò hết sức quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả lãnh đạo quản lý của người cán bộ lãnh đạo trong giai đoạn xây dựng và phát triển kinh tế của nước ta hiện nay
Hoạt động lãnh đạo quản lý có đối tượng là con người, là những tập thể vời những đặc điểm hết sức phong phú và đa dạng Chình sự khác biệt về tâm lý trong các đối tượng ảnh hưỡng đến toàn bộ hoạt động quản lý và đến hiệu quả của các hoạt động này Những kiến thức về tâm lý học LĐQL có ý nghĩa thực hiện và lý luận rất lớn trong công tác LĐQL xã hội cũng như lãnh đạo các tổ chức, các tập thể lao động khác nhau:
- HĐLĐQL giúp cho người lãnh đạo định hướng, điều khiển, điều chỉnh cho toàn bộ hoạt động của mình
- HĐLĐQL nhằm phát huy nguồn lực con người, góp phần thực hiện chiến lược cán bộ của Đảng ta trong tình hình mới
- HĐLĐQL nhằm tìm ra mô hình nhân cách cho người lãnh đạo quản lý, từ đóđịnh ra con đường hoàn thiện nhân cách cho người lãnh đạo quản lý Đó là người có lập trường kiên định, có phẩm chất đạo đức, lối sống lành mạnh, có hệ thống các khả năng tiếp thu lý luận, hành động thực tiễn …
- HĐLĐQL nhằm phát huy những mặt mạnh trong tập thể, trong cộng đồng, trong nhóm thuộc khách thể quản lý và hạn chế tối đa những nhược điểm của nó, để nâng cao hiệu quả của hoạt động LĐQL
- Tìm ra những khía cạnh tâm lý đang diễn ra của hoạt động LĐQL, góp phần nâng cao hiệu quả của HĐLĐQL
Trang 8- Những kiến thức tâm lý học giúp cho người lãnh đạo một mặt nhằm ứng dụng những tri thức tâm lý LĐQL vào hoạt động thực tiễn, mặt khác nhằm bổ sung lý luận về khoa học tâm lý LĐQL còn rất mới mẻ
Tóm lại : Tâm lý học LĐQL cung
cấp những tri thức về các đặc điểm, các quy luật chung về tâm lý con người, đặc biệt trong hệ thống lãnh đạo quản lý, giúp cho các chủ thể của những quá trình này những cơ sở nhận thức cần thiết để tiến hành công việc một cách có hiệu quả, tránh được những sai lầm không đáng có
Sự am hiểu tâm lý học LĐQL là yếu tố quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả quản lý xã hội, quản lý kinh tế và quản lý nhà nước trong tình hình hiện nay Một đòi hỏi ngày càng cao đối với người lãnh đạo quản lý trong thời kỳ đổi mới Đất nước ta đang bước vào thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá – hiện đại hoá Nhiệm vu chính trị mới rất nặng nề, khó khăn phức tạp, đòi hỏi Đảng ta phải xây dựng được một đội ngũ cán bộ ngang tầm, góp phần thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược : Xây dựng và bảo vệ tổ quốc XHCN vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng dân chủ văn minh./
Trang 9Câu 4: Đồng chí hãy phân tích năng
lực của người lãnh đạo quản lý trong
tình hình hiện nay Từ đó nêu lên con
đường hình thành năng lực của người
lãnh đạo quản lý.
Bài làm :
Năng lực lãnh đạo quản lý, tức là nói
đến năng lực của con người cán bộ mà
Bác Hồ kính yêu của chúng ta nói: “
Cán bộ là cái gốc của công việc” Thật
vậy từ khi Đảng ra đời cho đến nay,
luôn coi trọng công tác cán bộ nói
chung và năng lực cán bộ nói riêng,
xem đó là nhiệm vụ hàng đầu, là hạt
nhân của mọi cuộc cách mạng Thực tế
cho thấy nơi nào cán bộ lãnh đạo có
năng lực tốt nơi ấy sẽ có phong trào
cách mạng tốt Vậy năng lực lãnh đạo
quản lý là gì ? Năng lực là khái niệm
chung để chỉ toàn bộ những đặc diểm
tâm lý cá nhân cán bộ nào đo, bảo đảm
hoạt động có hiệu quả tương xứng với
công việc mình phụ trách như : năng
lực chữa bệnh, năng lực dạy học, năng
lực quản lý.v.v
Như vậy năng lực là toàn bộ những
đặc điểm, phẩm chất tâm lý được xét
trong mối quan hệ việc thực hiện
nhiệm vụ gắn với lĩnh vực hoạt động
chỉ huy, điều khiển điều hành công
việc có hiệu quả Những đặc điểm tâm
lý như vậy thường không có sẵn trong
các cá nhân, mà được tạo ra bằng con
đường giáo dục và hoạt động thực tiễn
trong cuộc sống
Ngày nay đất nước ta đang trong quá
trình đổi mới toàn diện và sâu sắc, đặc
biệt là đổi mới cơ chế kinh tế chủ động
hội nhập vào xu thế toàn cầu hóa nền
kinh tế khu vực và thế giới Nhiệm vụ
chính ngày hôm nay khác so với thời
kỳ cơ chế bao cấp và lại càng khác xa
hơn thời kỳ cách mạng dân tộc dân
chủ Để thực hiện hai nhiệm vụ chiến
lược của Đại hội Đảng bộ toàn quốc
lần thứ VIII đề ra là : “ xây dựng và bảo vệ tổ quốc XHCN, đẩy mạnh công nghiệp hoá – hiện đại hoá đất nước, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng dân chủ văn minh” Đây là nhiệm vụ cực kỳ quan trọng đòi hỏi tính cấp bách là phải có một đội ngũ cán bộ thật sự có năng lực về mọi mặt, để lãnh đạo quản lý tổ chức thực hiện có hiệu quả Tuy sau 15 năm đổi mới, chúng ta đã đạt được những thành quả đáng kể, song bên cạnh đó còn nhiều hạn chế, lúng túng với cơ chế mới cần được khắc phục, mà khâu chủ yếu nhất là năng lực cán bộ quản lý
Bởi vì trong bất kỳ giai đoạn cách mạng nào, thì cũng cần phải có đội ngũ cán bộ tương xứng, đảm đương công việc trong thời kỳ ấy Thực tiễn đã chứng minh : cán bộ có năng lực tốt, sản sinh ra nhiều công việc tốt và ngược lại Như vậy, năng lực lãnh đạo quản lý ta có thể khái quát thành 2 lĩnh vực như sau : Năng lực trí tuệ và năng lực thực tiễn, tuỳ thuộc vào chức năng của tổ chức, từng ngành mà ta đào tạo, bố trí cho phù hợp với công việc
Nhưng nói chung đã là người cán bộ lãnh đạo quản lý của Đảng và nhà nước thì nhất thiết phải có năng lực cơ bản, cụ thể là :
Thứ nhất là năng lực nhận thức: là có
khả năng nhận thức, tiếp tục và quán triệt tốt các chủ trương đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của nhà nước Muốn vậy, phải có trình độ trí tuệ, được học tập đầy đủ kịp thời với tinh thần trách nhiệm cao, có phương pháp tư duy khoa học để nắm vững Nghị quyết, chỉ thị v.v và có khả năng truyền đạt những nội dung ấy cho đối tượng mà mình lực lượng quản lý
Ngoài ra, cần phải có trình độ khái quát hóa đặc điểm tình hình ỡ lĩnh vực mình phụ trách như : lĩnh vực kinh tế,
văn hoá, xã hội, an ninh quốc phòng v.v điều quan trọng là thu thập và xem xét giải quyết nguồn thông tin một cách có hệ thống, phải nắm được diễn biến tư tưởng nội bộ cũng như trong quần chúng nhân dân, để có những quyết sách đúng đắn, phù hợp với tình hình thực tế một cách khoa học kịp thời
Thứ hai là năng lực chuyên môn :
Trên cơ sở tr1 tuệ người lãnh đạo quản lý phải có năng lực chuyên môn, được đào tạo sâu về lĩnh vực chuyên môn mình phụ trách, phải có kinh nghiệm chuyên môn và đã lập nhiều thành tích trong lĩnh vực hoạt động chuyên môn của mình, có khả năng hoàn thành và phát huy tốt các hoạt động thực tiễn, xác định được mục tiêu, xu hướng lãnh đạo, xem nhiệm vụ nào là chủ yếu, cơ bản, đồng thời người lãnh đạo phải có bản lĩnh năng lực để dung hoà giữa con người và công việc 1 cách hợp lý tạo thành chỉnh thể thống nhất làm động lực cho sự phát triển cùng một thời gian có thể thực hiện nhiều công việc khác nhau, nhưng cần phải xác định đâu là nhiệm vụ chính, cần thực hiện trước, căn cứ vào văn bản cấp trên cũng như tình hình thực tế, để có kế hoạch thổ chức thực hiện công việc chuyên môn có hiệu quả, vì vậy cán bộ lãnh đạo quản lý phải có năng lực chuyên môn nhất định như : Giám đốc bệnh viện phải là Bác sĩ, Giám đốc sở Nông lân phải là kỹ sư nông nghiệp v.v…
Thứ ba là năng lực tổ chức : Đó là
khả năng tổ chức bộ máy và quá trình sắp xếp con người vào trong guồng máy, khả năng tổ chức thực hiện, mang
ý nghĩa thực tiễn sinh động, chính nơi đây là nơi thực nghiệm những lý luận đã có trong nhà truờng…Đòi hỏi người cán bộ phải biết vận dụng 1 cách sáng
tạo để giải quyết nhiệm vụ cụ thể, căn cứ vào chương trình kế hoạch mà phân công cán bộ phụ trách từng mặt công tác, trong phân công phải nắm vững năng lực sở trường của mỗi người, tiếp đến phải quản lý điều hành công việc chặt chẽ, có khả năng điều phối công việc giữa các nhóm, các ngành, các đoàn thê, bổ khuyết cho nhau trong việc thực hiện nhiệm vụ chung Cuối cùng là khâu kiểm tra, giám sát phải được thực hiện thường xuyên, nhằm kịp thời điều chỉnh những sai sót lệch lạc, để bổ sung những khiếm khuyết, đảm bảo hoàn thành công việc theo kế hoạch mục tiêu đã định, cần động viên cổ vũ, khen thưởng, nêu gương người tốt, việc tốt để mọi người noi theo và phê bình những sai trái, rút kinh nghiệm kịp thời
Thứ tư là năng lực sư phạm : Đó là
khả năng tiếp cận, lan truyền ý chí, thu phục nhân tâm, nắm bắt được những diễn biến tư tưởng, tình cảm của thành viên tập thể, gần gũi lôi cuốn quần chúng vào nhiệm vụ chung, hoà mình vào tập thể và đ1nh giá con người đúng đắn, biết phân công hợp lý, động viên thuyết phục cảm hóa con người, lắng nghe và tiếp thu có chọn lọc các ý kiến đóng góp của quần chúng nhân dân, nhất là trong việc đóng góp xây dựng Đảng, chính quyền Chung quy là phải làm tốt công tác vận động quần chúng, ngoài ra trong phạm vi cho phép với chức năng, quỳen hạn của mình, kịp thời giải quyết đáp ứng, nguyện vọng chính đáng của quần chúng nhân dân, nhất là những vấn đề có liên quan đến lợi ích kinh tế-xã hội
Cuối cùng là: Có khả năng bao qát
tình hình và đóng góp ý kiến vào những quyết định của tập thể, dự đoán diễn biến tình hình có đối sách thích hợp, có khả năng đóng góp những vấn
đề có tầm quan trọng như : xây dựng Nghị quyết, báo cáo, chỉ thị v.v.Ngoài
ra người lãnh đạo quản lý cần phải có khả năng giao tiếp, văn minh lịch sự, ứng xử nhanh nhẹn hoạt bát, tạo nên ảnh hưởng uy tín của mình hỗ trợ cho các chức năng khác
Nhìn chung, năng lực cán bộ lãnh đạo quản lý hiện nay còn nhiều hạn chế so với yêu cầu đổi mới Một số ít cán bộ lãnh đạo mặt bằng văn hóa còn thấp, đặc biệt là trình độ kết hợp giữa lý luận và thực tiễn, trình độ khoa học và công nghệ còn nhiều bất cập, cho nên việc nắm bắt đường lối chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước chưa được đến nơi đến chốn hoặc thiếu tính chủ động sáng tạo, làm theo kinh nghiệm, mệnh lệnh của cấp trên nên dễ tạo ra thụ động Từ đó dẫn đến xây dựng mục tiêu không sát hợp, tổ chức thực hiện đem lại hiệu quả không cao, làm ảnh hưởng rất lớn đến việc phát huy năng lực cá nhân, nhất là năng lực trí tuệ
Qua phân tích trên về năng lực của người lãnh đạo quản lý, ta nhận thức rằng: muốn cho một đội ngũ cán bộ có đầy đủ năng lực để đi vào quá trình công nghiệp hoá – hiện đại hoá cho hôm nay và mai sau, chúng ta cần phải xây dựng một chiến lược con người nói chung và cán bộ nói riêng Bởi vì năng lực con người không tư nhiên đã có sẵn, nhưng năng lực hình thành dựa trên tư chất tự nhiên của của, được khái quát trong NQTW3 khoá VIII như sau :
“ mỗi phẩm giá và bằng cấp, danh hiệu và chức vụ, tài năng và cống hiến đều phải được kiểm nghiệm qua thực tiễn” Như vậy, năng lực lãnh đạo quản lý được hình thành qua con đường : Thứ nhất là hoạt động thực tiễn, công tác, tập luyện học tập kinh nghiệm mà có Thứ hai là đạo đức đào tạo, học tập,
Trang 10giáo dục mà hình thành nên Thứ ba là đạo đức từ rèn luyện phấn đấu không ngừng Thứ tư là phải thường xuyên kiểm tra mình qua phê bình và tự phê bình từ đó sữa chữa, nâng cao năng lực lãnh đạo quản lý
Tóm lại : Để hoàn thành nhiệm vụ
cách mạng hiện nay, chúng ta cần chú trọng chiến lược xây dựng đội ngũ cán bộ, tạo nên năng lực mới cho toàn Đảng, toàn dân Đây là quá trình mà thành công hay thất bại tuỳ thuộc vào mỗi chúng ta Vì vậy nhận thức từ vai trò, nhiệm vụ của người cán bộ, mỗi chúng ta phải thường xuyên rèn luyện, học tập , không ngừng nâng cao trình độ về mọi mặt, sẵn sàng nhận và hoàn thành nhiệm vụ, góp phần xây dựng và bảo vệ tổ quốc XHCN, đẩy mạnh công nghiệp hoá – hiện đại hoá đất nước, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng dân chủ văn minh./