Luận văn thạc sỹ quản lý ngân sách

Trong bài luận văn, họcviên thống nhất sử dụng định nghĩa được đưa ra trong Luật NSNN hiện hànhnhư sau: Theo Điều 1 Luật NSNN của Quốc hội nước Cộng hoà XHCN ViệtNam khoá XI, kỳ họp thứ

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan số liệu và kết quả nghiên cứu trongluận văn là hoàn toàn trung thực và chưa được sử dụng để bảo

vệ một học vị nào Mọi sự giúp đỡ cho việc hoàn thành luậnvăn đều đã được cảm ơn Các thông tin, tài liệu trình bày trongluận văn đã được ghi rõ nguồn gốc

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Bùi Đức Trung

LỜI CẢM ƠN

Trong quá trình học tập và thực hiện đề tài, tôi đã nhận được sự giúp đỡquý báu của các tập thể và cá nhân Trước hết tôi xin chân thành cảm ơn cácgiảng viên Khoa Kinh tế chính trị - Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốcgia Hà Nội, đặc biệt là sự hướng dẫn của Tiến sĩ Nguyễn Duy Lợi trong suốtquá trình thực hiện đề tài

Tôi xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ và tạo điều kiện của cácđồng chí lãnh đạo và chuyên viên Chi cục thuế, Chi cục Thống kê,Phòng Tài chính - Kế hoạch, UBND huyện Lâm Thao - tỉnh Phú Thọ đãgóp ý và giúp đỡ tôi thực hiện đề tài này

Xin Chân thành cảm ơn các đồng chí Lãnh đạo, chuyên viênPhòng Tài chính - Kế hoạch, UBND huyện Lâm Thao cùng các đồngnghiệp, bạn bè đã động viên và tạo điều kiện cho tôi trong suốt thời gianhọc tập và thực hiện luận văn này

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Bùi Đức Trung

MỤC LỤC

Trang

Lời cảm ơn

ii Danh mục viết tắt

iii Danh mục bảng iv

LỜI CAM ĐOAN 1

LỜI CẢM ƠN 2

Trong quá trình học tập và thực hiện đề tài, tôi đã nhận được sự giúp đỡ quý báu của các tập thể và cá nhân Trước hết tôi xin chân thành cảm ơn các giảng viên Khoa Kinh tế chính trị - Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội, đặc biệt là sự hướng dẫn của Tiến sĩ Nguyễn Duy Lợi trong suốt quá trình thực hiện đề tài 2

DANH MỤC BẢNG 6

LỜI MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4

5 Kết cấu của luận văn 4

Chương 1 6

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 6

VỀ QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC 6

1.1 NSNN và quản lý ngân sách NN cấp huyện 6

1.1.1 Ngân sách NN, NSNN cấp huyện 6

1.1.1.1 Ngân sách NN và hệ thống ngân sách NN 6

1.1.2 Quản lý NSNN cấp huyện 11

1.1.2.1 Nguyên tắc cơ bản về quản lý NSNN 11

1.1.2.2 Nội dung quản lý ngân sách cấp huyện 13

1.1.2.3 Cân đối thu chi NSNN cấp huyện: 20

1.2 Tổng quan tài liệu nghiên cứu liên quan đến đề tài 22

1.3 Kinh nghiệm quản lý NSNN cấp huyện tại Việt Nam 24

1.3.1 Kinh nghiệm Quản lý thu NSNN của huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ 24

1.3.2 Kinh nghiệm Quản lý thu Ngân sách tại thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ 26

1.3.3 Kinh nghiệm Quản lý thu Ngân sách NN huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang .27 Chương 2 31

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 31

2.1 Câu hỏi nghiên cứu 31

2.2 Các phương pháp nghiên cứu 31

2.2.1 Phương pháp thu thập thông tin 31

2.2.2 Phương pháp phân tích 32

2.3 Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu 32

2.3.1 Nhóm chỉ tiêu về thu ngân sách 32

2.3.2 Nhóm chỉ tiêu về chi ngân sách 33

Chương 3 34

THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NN HUYỆN LÂM THAO TỈNH PHÚ THỌ 34

3.1 Khái quát chung về huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ 34

3.1.1 Điều kiện tự nhiên 34

3.1.1.1 Vị trí địa lý 34

3.1.1.2 Khí hậu, thời tiết 35

3.1.1.3 Tài nguyên, đất đai 35

Tài nguyên đất: 35

Tài nguyên nước : 36

Tài nguyên rừng: 36

Tài nguyên khoáng sản: 37

3.1.2 Điều kiện kinh tế - xã hội 37

3.1.2.1 Về dân số và nguồn lao động 37

3.1.2.2 Truyền thống phát triển kinh tế, văn hóa 38

Kết luận chương 3 69

Chương 4 70

ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NHẰM 70

HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NN 70

HUYỆN LÂM THAO TỈNH PHÚ THỌ 70

4.1 Phương hướng, mục tiêu phát triển kinh tế xã hội huyện Lâm Thao đến năm 2020 70 4.2 Quan điểm quản lý ngân sách huyện Lâm Thao đến năm 2020 71

4.3.4 Nâng cao năng lực cán bộ quản lý ngân sách huyện 79

4.4.1 Kiến nghị với Trung ương 80

4.4.2 Kiến nghị đối với tỉnh Phú Thọ 82

MLNS : Mục lục ngân sáchKBNN : Kho bạc nhà nướcCNTT : Công nghệ thông tinTC-KH : Tài chính - Kế hoạch

DANH MỤC BẢNG

LỜI CAM ĐOAN 1

LỜI CẢM ƠN 2

Trong quá trình học tập và thực hiện đề tài, tôi đã nhận được sự giúp đỡ quý báu của các tập thể và cá nhân Trước hết tôi xin chân thành cảm ơn các giảng viên Khoa Kinh tế chính trị - Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội, đặc biệt là sự hướng dẫn của Tiến sĩ Nguyễn Duy Lợi trong suốt quá trình thực hiện đề tài 2

DANH MỤC BẢNG 6

LỜI MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4

5 Kết cấu của luận văn 4

Chương 1 6

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 6

VỀ QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC 6

1.1 NSNN và quản lý ngân sách NN cấp huyện 6

1.1.1 Ngân sách NN, NSNN cấp huyện 6

1.1.1.1 Ngân sách NN và hệ thống ngân sách NN 6

1.1.2 Quản lý NSNN cấp huyện 11

1.1.2.1 Nguyên tắc cơ bản về quản lý NSNN 11

1.1.2.2 Nội dung quản lý ngân sách cấp huyện 13

1.1.2.3 Cân đối thu chi NSNN cấp huyện: 20

1.2 Tổng quan tài liệu nghiên cứu liên quan đến đề tài 22

1.3 Kinh nghiệm quản lý NSNN cấp huyện tại Việt Nam 24

1.3.1 Kinh nghiệm Quản lý thu NSNN của huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ 24

1.3.2 Kinh nghiệm Quản lý thu Ngân sách tại thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ 26

1.3.3 Kinh nghiệm Quản lý thu Ngân sách NN huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang .27 Chương 2 31

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 31

2.1 Câu hỏi nghiên cứu 31

2.2 Các phương pháp nghiên cứu 31

2.2.1 Phương pháp thu thập thông tin 31

2.2.2 Phương pháp phân tích 32

2.3 Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu 32

2.3.1 Nhóm chỉ tiêu về thu ngân sách 32

2.3.2 Nhóm chỉ tiêu về chi ngân sách 33

Chương 3 34

THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NN HUYỆN LÂM THAO TỈNH PHÚ THỌ 34

3.1 Khái quát chung về huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ 34

3.1.1 Điều kiện tự nhiên 34

3.1.1.1 Vị trí địa lý 34

3.1.1.2 Khí hậu, thời tiết 35

3.1.1.3 Tài nguyên, đất đai 35

Tài nguyên đất: 35

Tài nguyên nước : 36

Tài nguyên rừng: 36

Tài nguyên khoáng sản: 37

3.1.2 Điều kiện kinh tế - xã hội 37

3.1.2.1 Về dân số và nguồn lao động 37

3.1.2.2 Truyền thống phát triển kinh tế, văn hóa 38

Kết luận chương 3 69

Chương 4 70

ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NHẰM 70

HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NN 70

HUYỆN LÂM THAO TỈNH PHÚ THỌ 70

4.1 Phương hướng, mục tiêu phát triển kinh tế xã hội huyện Lâm Thao đến năm 2020 70 4.2 Quan điểm quản lý ngân sách huyện Lâm Thao đến năm 2020 71

4.3.4 Nâng cao năng lực cán bộ quản lý ngân sách huyện 79

4.4.1 Kiến nghị với Trung ương 80

4.4.2 Kiến nghị đối với tỉnh Phú Thọ 82

LỜI MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Ngày nay, ngân sách nhà nước N (NSNN) đã trở thành một trong nhữngcông cụ quan trọng trong việc điều chỉnh nền kinh tế vĩ mô của mỗi quốc gia,điều phối các nguồn lực của nền kinh tế một cách hợp lý để thúc đẩy nền kinh

tế phát triển ổn định, bền vững Bên cạnh đó quản lý ngân sách hiệu quả cũnggiúp giải quyết tốt các vấn đề xã hội nhằm thực hiện công bằng xã hội Nềnkinh tế trong nước đang đứng trước bối cảnh kinh tế thế giới phục hồi chậm sausuy thoái toàn cầu, chính vì vậy nền kinh tế nước ta gặp nhiều trở ngại để giảm

áp lực vì mặt tiền tệ Trước những áp lực từ những bất ổn về kinh tế và chínhtrị thế giới cùng với những khó khăn chưa được tháo gỡ từ những năm trước đểlại như áp lực về khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế chưa cao, sức ép của nợxấu còn nặng nề, hàng hóa trong nước có sức tiêu thụ còn chậm, năng lực điềuhành, quản lý của các doanh nghiệp trong nước còn thấp Chính vì những lý do

đó nên việc quản lý NSNN đóng một vai trò quan trọng trong việc điều hànhđất nước, đặc biệt với đặc thù của nước ta từ một nước đang phát triển để pháttriển và thoát khỏi ảnh hưởng của suy thoái kinh tế toàn cầu

Với các mục tiêu đó của việc quản lý NSNN, việc phân bổ các nguồnlực của nền kinh tế đóng vai trò quan trọng bởi vì các nguồn lực của nền kinh

tế là có hạn Việc sử dụng hiệu quả các nguồn lực sẽ giúp cho nền kinh tế bớtlãng phí nguồn lực Việc nâng cao khả năng quản lý NSNN chính là nâng caohiệu quả sử dụng các nguồn lực của nền kinh tế

Quản lý ngân sách là một yêu cầu chung với toàn xã hội, các cấp, cácngành Việc quản lý NSNN không thể thực hiện đạt hiệu quả cao nếu chỉ thựchiện ở tầm vĩ mô mà nó cần thực hiện tốt ở từng địa phương cụ thể

Để thực hiện tốt việc quản lý NSNN điều đầu tiên cần nhận thức đúng,

đủ lý luận về NSNN Ngày 11/01/2007 Việt Nam đã chính thức là thành viên

thứ 150 của tổ chức quốc tế WTO – đây chính là cơ hội để Việt Nam có thểtiếp cận với các nguồn TC trên thế giới, với các tổ chức TC quy mô lớn,không chỉ mang lại cơ hội cho Việt Nam mà việc gia nhập tổ chức quốc tếWTO cũng mạng lại cho nền kinh tế Việt Nam nhiều thách thức như việcminh bạch các thủ tục trong việc thu hút vốn đầu tư từ nước ngoài, việc nângcao hiệu quả sử dụng các nguồn lực TC trong việc đầu tư Từ khi nền kinh tếvận hành theo cơ chế thị trường, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập khu vực vàquốc tế, trong lĩnh vực TC, tiền tệ, NSNN là một mắt xích quan trọng trongquá trình đổi mới, hội nhập của đất nước.

Với một số tồn tại trong việc quản lý ngân sách như việc lập, chấphành, quyết toán dự toán vẫn còn chậm đổi mới, đôi khi còn chưa đúng theoquy định của NN

Việc quản lý thu, chi NSNN còn xảy ra thất thoát do công tác quản lýthu chi còn lỏng lẻo, nhiều kẽ hở, vẫn chưa bao quát cụ thể hết được cáckhoản thu, chi ngân sách, chưa có biện pháp xử lý các quản chi không đúngquy định của Luật NSNN

Công tác quyết toán ngân sách chưa được quan tâm đúng mức với tầmquan trọng của nó

Đội ngũ cán bộ làm công tác quản lý ngân sách còn hạn chế về chuyênmôn, chậm đổi mới, cập nhật các chính sách, quy định của NN Vẫn còn một

số ít cán bộ quản lý ngân sách mắc bệnh kinh nghiệm và giáo điều

Trong bối cảnh chung của đất nước, của tỉnh Phú Thọ và của huyệnLâm Thao trong những năm qua đã đạt được những thành tựu về kinh tế - xãhội, bộ mặt nông thôn đang ngày càng đổi mới Qua hơn 10 năm thực hiệnluật NSNN, huyện Lâm Thao đã sử dụng có hiệu quả NSNN trong việc đảmbảo an sinh xã hội và dành một nguồn kinh phí để cho đầu tư phát triển Tuynhiên, thực trạng hiện nay công tác quản lý ngân sách vẫn còn nhiều khuyếtđiểm, hạn chế

Để thực sự đưa NSNN trở trành công cụ của NN, NN sử dụng NSNN

để thực hiện tốt hơn, hiệu quả cao hơn trong huy động và phân bổ các nguồnlực của xã hội thuộc phạm vi NSNN Yêu cầu trên đối với huyện Lâm Thao,tỉnh Phú Thọ là hết sức cần thiết, bởi vì là một huyện nông nghiệp còn chiếmtỷ trọng cao, quy mô kinh tế nhỏ, khả năng tích luỹ thấp

Thực tế tại huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ công tác quản lý ngân sáchcòn tồn tại một số vấn đề chưa đổi mới phù hợp với sự phát triển và thay đổi củađịa phương, thu ngân sách hàng năm không đủ chi, tỉnh phải trợ cấp cân đối

Chính vì vậy vấn đề sử dụng hiệu quả quản lý ngân sách NN được đặtlên là yếu tố vô cùng quan trọng trong điều kiện ngân sách còn hạn hẹp nhưngày nay

Từ nhận định trên, tác giả lựa chọn nghiên cứu đề tài "Quản lý ngân sách huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ" để góp phần giải quyết vấn đề cấp

bách nói trên

2 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

* Mục tiêu nghiên cứu:

Phân tích tình hình quản lý ngân sách NN huyện Lâm Thao - tỉnh PhúThọ, rút ra các ưu nhược điểm và nguyên nhân cơ bản trong công tác quản lýngân sách huyện để đưa ra những giải pháp hữu hiệu nhằm đề xuất một sốgiải pháp giúp hoàn thiện công tác quản lý NSNN tại huyện Lâm Thao - tỉnhPhú Thọ

* Nhiệm vụ nghiên cứu:

- Tổng quan cơ sở lý luận và thực tiễn quản lý NSNN cấp huyện

- Phân tích thực trạng trong công tác quản lý NSNN huyện Lâm Thao,tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2011-2014

- Đề xuất một số giải pháp hoàn thiện công tác quản lý NSNN huyệnLâm Thao, tỉnh Phú Thọ từ nay đến năm 2020

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

* Đối tượng nghiên cứu:

Công tác quản lý NSNN tại huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ

* Phạm vi nghiên cứu:

- Phạm vi về nội dung: Tập trung nghiên cứu một số giải pháp hoànthiện công tác quản lý ngân sách nhà nước tại huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọnhư: Lập dự toán, kiểm soát các khoản thu, chi ngân sách đặc biệt chi cho đầu

tư xây dựng

- Phạm vi về không gian: Địa bàn huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ

- Phạm vi về thời gian: Tài liệu tổng quan được thu thập từ những tàiliệu đã công bố trong khoảng thời gian từ năm 2011 đến 2015; Số liệu điều trathực trạng chủ yếu trong 4 năm (từ năm 2011 đến năm 2014) Các giải pháp

dự kiến áp dụng từ nay đến năm 2020

4 Đóng góp mới của luận văn

- Luận văn tập trung nghiên cứu, làm rõ một số vấn đề trong lý luận vềquản lý ngân sách NN cấp huyện

- Làm rõ thực trạng quản lý ngân sách NN trên địa bàn huyện LâmThao, tỉnh Phú Thọ trong thời gian qua để đưa ra các giải pháp nhằm phát huycác ưu điểm đã đạt được và khắc phục các nhược điểm trong việc quản lýngân sách NN tại huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ

- Từ kết quả của những nghiên cứu đưa ra các kiến nghị đối với cácngành chức năng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách NN cấp huyện

5 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văngồm có 4 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý ngân sách NN

Chương 2: Phương pháp nghiên cứu

Chương 3: Thực trạng quản lý ngân sách NN huyện Lâm Thao, tỉnh

Phú Thọ

Chương 4: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý ngân

sách NN huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

VỀ QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC

1.1 NSNN và quản lý ngân sách NN cấp huyện

1.1.1 Ngân sách NN, NSNN cấp huyện

1.1.1.1 Ngân sách NN và hệ thống ngân sách NN

NSNN là quỹ tài chính tập trung quan trọng nhất, là kế hoạch tài chính

cơ bản, tổng hợp của Nhà nước, giữ vai trò chủ đạo trong hệ thống tài chính

và có tính quyết định đến sự phát triển của nền kinh tế; là công cụ để thựchiện tích luỹ và tập trung vốn, phân phối và sử dụng vốn của Nhà nước choquá trình phát triển kinh tế và đảm bảo quốc phòng, an ninh, trật tự xã hội

Biểu hiện bên ngoài, NSNN là một bảng dự toán thu chi bằng tiền củaNhà nước trong một khoảng thời gian nhất định thường là một năm Chínhphủ dự toán các nguồn thu vào quỹ NSNN, đồng thời dự toán các khoản chicho các hoạt động KT-XH, chính trị, an ninh - quốc phòng, từ quỹ NSNN vàbảng dự toán này phải được Quốc hội phê chuẩn Như vậy, đặc trưng củaNSNN là tính dự toán các khoản thu, chi bằng tiền của Nhà nước trong mộtthời gian nhất định, thường là một năm

Hoạt động NSNN là hoạt động thu (tạo thu) và chi tiêu (sử dụng) quỹ

tiền tệ của Nhà nước, làm cho nguồn tài chính vận động giữa một bên là Nhànước với một bên là các chủ thể KT-XH trong quá trình phân phối tổng sảnphẩm quốc dân dưới hình thức giá trị Nói cách khác, NSNN phản ánh mốiquan hệ kinh tế giữa Nhà nước với các chủ thể kinh tế trong nền KT-XH vàtrong phân phối tổng sản phẩm xã hội Thông qua việc tạo lập, sử dụng quỹtiền tệ tập trung của Nhà nước chuyển dịch một bộ phận thu nhập bằng tiềncủa các chủ thể thành thu nhập của Nhà nước và Nhà nước chuyển dịch thunhập đó đến các chủ thể được thụ hưởng nhằm thực hiện các chức năng,

nhiệm vụ của Nhà Nước.

Thứ nhất, NSNN là kế hoạch tài chính vĩ mô trong các kế hoạch tài

chính của Nhà nước để quản lý các hoạt động KT-XH

Thứ hai, xét về mặt thực tế, NSNN là quỹ tiền tệ tập trung lớn nhất của Nhà

nước

Thứ ba, NSNN là khâu chủ đạo trong hệ thống các khâu tài chính Các

nguồn tài chính được tập trung vào NSNN nhờ vào việc Nhà nước tham giavào quá trình phân phối và phân phối lại các nguồn tài chính quốc gia dướihình thức thuế và các hình thức thu khác

Có nhiều định nghĩa khác nhau về NSNN do cách tiếp cận và nhìn nhậnvai trò của NSNN trên nhiều khía cạnh khác nhau Trong bài luận văn, họcviên thống nhất sử dụng định nghĩa được đưa ra trong Luật NSNN hiện hànhnhư sau:

Theo Điều 1 Luật NSNN của Quốc hội nước Cộng hoà XHCN ViệtNam khoá XI, kỳ họp thứ 2 số 01/2002/QH11 thông qua ngày 16/02/2002 về

NSNN đã xác định: "NSNN là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà Nước đã được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quyết định và được thực hiện trong một năm để đảm bảo thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà Nước NSNN có thể hiểu là một kế hoạch tài chính quốc gia bao gồm chủ yếu các khoản thu và chi của Nhà nước được mô tả dưới hình thức cân đối bằng giá trị tiền tệ Phần thu thể hiện các nguồn tài chính đã huy động được để thực hiện mục tiêu KT-XH" Khái niệm này có thể coi là cơ bản nhất trong các khái

niệm đã nêu trong đề tài

NSNN là quỹ tập trung của Nhà nước Quỹ này thể hiện trong lượng

tiền huy động từ thu nhập quốc dân để đáp ứng cho các khoản chi tiêu củaNhà nước, có hai mặt đó là mặt tĩnh và mặt động Theo hình thức biểu hiệnbên ngoài và ở trạng thái tĩnh, các nguồn tài chính được tập trung vào NSNN

mà chúng ta có thể xác định vào bất cứ thời điểm nào Xét về thực chất và ởtrạng thái động thể hiện các quan hệ phân phối dưới hình thức giá trị gắn liềnvới quỹ tiền tệ tập trung vào NSNN và từ NSNN phân bổ các nguồn tài chínhcho các ngành, các lĩnh vực, các địa phương của nền kinh tế quốc dân.

NSNN là một phạm trù kinh tế tài chính, là một hệ thống quan hệ kinh

tế tồn tại khách quan Hệ thống các quan hệ kinh tế này được đặc trưng bởiquan hệ tiền tệ phát sinh trong quá trình phân phối các nguồn tài chính vàbằng các quan hệ kinh tế đó mà quỹ tiền tệ tập trung của Nhà nước được tạolập và sử dụng Bao gồm:

Quan hệ kinh tế với NSNN với khu vực doanh nghiệp; Quan hệ kinh tếvới NSNN với các đơn vị hành chính sự nghiệp; Quan hệ kinh tế với NSNNvới các tầng lớp dân cư; Quan hệ kinh tế với NSNN với thị trường tài chính.NSNN không thể nào là một cấp Ngân sách đơn lẻ bởi theo như khoản 1,

Điều 4 Luật NSNN năm 2002 đã nêu ở trên Theo tinh thần Luật NSNN,

hệ thống Ngân sách ở nước ta bao gồm 4 cấp: Ngân sách Trung ương, Ngân sách cấp Tỉnh, Ngân sách cấp Huyện, Ngân sách cấp Xã

1.1.1.2 Ngân sách cấp huyện

+ Khái niệm: NSNN bao gồm ngân sách trung ương và NSĐP NSĐP

bao gồm ngân sách của đơn vị hành chính các cấp có HĐND và UBND Theoquy định của Luật tổ chức HĐND và UBND hiện hành bao gồm:

- Ngân sách cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (gọi chung làngân sách cấp tỉnh)

- Ngân sách cấp huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (gọi chung là ngânsách cấp huyện)

- Ngân sách cấp xã, phường, thị trấn (gọi chung là ngân sách cấp xã)

+ Nội dung thu chi theo Luật ngân sách:

Theo Luật Ngân sách 2002, nội dung phân định nhiệm vụ thu, chi của

Ngân sách huyện bao gồm những nội dung sau:

Nhiệm vụ thu ngân sách:

- Các khoản thu NSĐP được hưởng 100%: Thuế nhà đất; Thuế tàinguyên, không kể thuế tài nguyên thu từ hoạt động dầu khí; Thuế môn bài;Thuế chuyển quyền sử dụng đất; Thuế sử dụng đất nông nghiệp; Tiền sử dụngđất; Tiền cho thuê đất, thuê mặt nước không kể thuê mặt nước từ hoạt độngdầu khí; Tiền đền bù thiệt hại đất; Tiền cho thuê và bán nhà thuộc sở hữu NN;

Lệ phí trước bạ; Thu từ hoạt động xổ số kiến thiết; Thu từ vốn góp của NSĐP,tiền thu hồi vốn của NSĐP tại cơ sở kinh tế, thu từ quỹ dự trữ TC cấp tỉnhtheo quy định; Viện trợ không hoàn lại của các tổ chức, cá nhân ở nước ngoàitrực tiếp cho địa phương theo quy định của pháp luật; Phần nộp ngân sáchtheo quy định của pháp luật từ các khoản phí, lệ phí do các cơ quan, đơn vịthuộc địa phương tổ chức thu, không kể phí xăng, dầu và lệ phí trước bạ; Cáckhoản thu phân chia theo tỷ lệ % giữa ngân sách tỉnh và ngân sách huyện;Thu bổ sung từ ngân sách tỉnh; Thu từ huy động đầu tư xây dựng các côngtrình kết cấu hạ tầng theo quy định

Nhiệm vụ chi ngân sách:

- Chi đầu tư phát triển: Đầu tư xây dựng các công trình kết cấu hạ tầngkinh tế - xã hội không có khả năng thu hồi do địa phương quản lý; Đầu tư và

hỗ trợ cho các doanh nghiệp, các tổ chức kinh tế, các tổ chức TC của NN theoquy định của pháp luật; Phần chi đầu tư phát triển trong các chương trìnhquốc gia do địa phương thực hiện; Các khoản chi đầu tư phát triển khác theoquy định của pháp luật;

- Chi thường xuyên:

+ Các hoạt động sự nghiệp giáo dục - đào tạo, dạy nghề, y tế, xã hội,văn hoá, thông tin, văn học nghệ thuật, thể dục thể thao, khoa học và công

nghệ, môi trường, các sự nghiệp khác do địa phương quản lý: Giáo dục phổthông, bổ túc văn hoá, nhà trẻ, mẫu giáo, phổ thông dân tộc nội trú và cáchoạt động giáo dục khác; Đại học, Cao đẳng, Trung học chuyên nghiệp, đàotạo nghề, đào tạo ngắn hạn và các hình thức đào tạo bồi dưỡng khác; Phòngbệnh, chữa bệnh và các hoạt động y tế khác; Các trại xã hội, cứu tế xã hội,cứu đói, phòng chống các tệ nạn xã hội và các hoạt động khác; Bảo tồn, bảotàng, thư viện, biểu diễn nghệ thuật và hoạt động văn hoá khác; Phát thanhtruyền hình và các hoạt động thông tin khác; Bồi dưỡng, huấn luyện các độituyển cấp tỉnh, các giải thi đấu cấp tỉnh, quản lý các cơ sở thi đấu thể dục thểthao và các hoạt động thể dục thể thao khác; Nghiên cứu khoa học và pháttriển công nghệ.

Các hoạt động sự nghiệp kinh tế do địa phương quản lý:

+ Sự nghiệp giao thông: Duy tu, bảo dưỡng và sửa chữa cầu đường vàcác công trình giao thông khác, lập biểu báo cáo và các biện pháp đảm bảo antoàn giao thông trên các tuyến đường

+ Sự nghiệp nông nghiệp, thủy lợi, ngư nghiệp, lâm nghiệp Duy

tu, bảo dưỡng các tuyến đê, các công trình thuỷ lợi, các trạm nông nghiệp,lâm nghiệp, ngư nghiệp, công tác khuyến lâm, khuyến nông, khuyến ngư,khoanh nuôi, bảo vệ phòng chống cháy rừng, bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản

+ Sự nghiệp thị chính: Duy tu bảo dưỡng hệ thống đèn chiếu sáng vỉa

hè, hệ thống cấp thoát nước, giao thông nội thị, công viên và các sự nghiệp thịchính khác

+ Đo đạc, lập bản đồ và lưu giữ hồ sơ địa chính và các hoạt động địachính khác; Điều tra cơ bản; Các hoạt động về sự nghiệp môi trường; Các sựnghiệp kinh tế khác

+ Các nhiêm vụ về quốc phòng, an ninh, trật tự an toàn xã hội doNSĐP thực hiện theo quy định của Chính phủ

+ Hoạt động của các cơ quan NN, cơ quan Đảng cộng sản Việt Nam ở

địa phương.

+ Hoạt động của các cơ quan địa phương của Uỷ ban mặt trận Tổ quốcViệt Nam, Hội Cựu chiến binh Việt Nam, Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ, HộiNông dân

+ Hỗ trợ cho các tổ chức Chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội,

tổ chức xã hội - nghề nghiệp ở địa phương theo quy định của Pháp luật

+ Thực hiện các chính sách xã hội đối với các đối tượng do địa phươngquản lý

+ Phần chi thường xuyên trong các chương trình quốc gia do các cơquan địa phương thực hiện

+ Trợ giá theo chính sách của NN

+ Các khoản chi thường xuyên khác theo quy định của Pháp luật

+ Chi bổ sung cho ngân sách cấp dưới

Chi chuyển nguồn NSĐP năm trước sang NSĐP năm sau

* Nguyên tắc thống nhất trong quản lý NSNN

Nguyên tắc thống nhất trong quản lý NSNN bắt nguồn từ yêu cầutăng cường sức mạnh vật chất của NN Biểu hiện cụ thể sức mạnh vật chấtcủa NN là thông qua hoạt động thu, chi của NSNN Nguyên tắc thống nhấttrong quản lý NSNN được thể hiện:

Mọi khoản thu, chi của NSNN phải tuân thủ theo những quy định củaLuật Ngân sách NN, được dự toán hàng năm, được cơ quan có thẩm quyềnphê duyệt Các khâu trong chu trình NSNN khi triển khai thực hiện phải đặtdưới sự kiểm tra thanh tra của cơ quan quyền lực, ở trung ương là Quốc hội, ởđịa phương là HĐND

Hoạt động NSNN đòi hỏi phải có sự thống nhất với hoạt động KT-XHcủa quốc gia Hoạt động KT-XH của quốc gia là nền tảng của hoạt độngNSNN Hoạt động NSNN phục vụ cho hoạt động KT-XH đồng thời là hoạtđộng mang tính chất kiểm chứng đối với hoạt động kinh tế, xã hội

* Nguyên tắc cân đối Ngân sách NN

NSNN được lập và thu chi Ngân sách phải được cân đối Nguyên tắcnày đòi hỏi các khoản chi chỉ được phép thực hiện khi đã có đủ các nguồn thu

bù đắp UBND và HĐND luôn cố gắng để đảm bảo cân đối nguồn NSNNbằng cách đưa ra các quyết định liên quan tới các khoản chi để thảo luận vàcắt giảm những khoản chi chưa thực sự hợp lý, khai thác mọi nguồn thu mànền kinh tế có khả năng đáp ứng Đảm bảo cân đối Ngân sách là một đòi hỏi

có tính chất khách quan xuất phát từ vai trò NN trong can thiệp vào nền kinh

tế thị trường với mục tiêu ổn định, hiệu quả và công bằng

* Nguyên tắc công khai hoá, minh bạch NSNN

Về mặt chính sách, thu chi NSNN là một chương trình hoạt động củaChính phủ được cụ thể hoá bằng số liệu NSNN phải được quản lý rành mạch,công khai để mọi người dân có thể biết nếu họ quan tâm Nguyên tắc công khaicủa NSNN được thể hiện trong suốt chu trình NSNN và phải được áp dụng chotất cả các cơ quan tham gia vào chu trình NSNN

* Nguyên tắc rõ ràng, trung thực và chính xác

Nguyên tắc này là cơ sở, tạo tiền đề cho mỗi người dân có thể nhìnnhận được chương trình hoạt động của chính quyền địa phương và chươngtrình này phải được phản ánh ở việc thực hiện chính sách TC địa phương;

Nguyên tắc này đòi hỏi NSNN được xây dựng rành mạch, có hệ thống;các dự toán thu, chi phải được tính toán một cách chính xác và phải đưa vào

kế hoạch Ngân sách; không được che đậy và bào chữa đối với tất cả cáckhoản thu, chi NSNN; không được phép lập quỹ đen, ngân sách phụ

1.1.2.2 Nội dung quản lý ngân sách cấp huyện

Quản lý NSNN cấp huyện là quá trình NN sử dụng hệ thống các công

cụ chính sách, pháp luật để tiến hành quản lý các nguồn thu vào NSNN và chiNSNN nhằm đảm bảo công bằng, khuyến khích phát triển kinh tế - xã hội

Quản lý ngân sách là quản lý thu chi NSNN cấp huyện thông qua cáckhâu: Lập dự toán, chấp hành dự toán, quyết toán và kiểm tra, thanh tra NSNN

Việc nghiên cứu toàn diện về Quản lý NSNN cấp huyện còn nhiều vấn

đề, trong giới hạn cho phép của luận văn, luận văn chỉ tập trung trình bàyquản lý ngân sách trên các phương diện: Lập dự toán, thực hiện dự toán,quyết toán và kiểm tra, thanh tra NSNN

* Lập dự toán ngân sách huyện

Mục tiêu cơ bản của việc lập dự toán ngân sách là nhằm tính toán đúngđắn ngân sách trong kỳ kế hoạch, có căn cứ khoa học và căn cứ thực tiễn cácchỉ tiêu thu, chi của ngân sách trong kỳ kế hoạch

Yêu cầu trong quá trình lập ngân sách phải đảm bảo:

+ Kế hoạch ngân sách NN phải bám sát kế hoạch phát triển kinh tế, xãhội và có tác động tích cực đối với việc thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế,

xã hội: Kế hoạch ngân sách chỉ mang tính hiện thực khi nó bám sát kế hoạchphát triển, xã hội Có tác động tích cực đến thực hiện kế hoạch phát triển kinh

tế, xã hội, cũng chính là thực hiện kế hoạch ngân sách NN Trong điều kiệnkinh tế thị trường, NN thực hiện cơ chế quản lý vĩ mô, kế hoạch phát triểnKT-XH chủ yếu mang tính định hướng.

+ Kế hoạch NSNN phải đảm bảo thực hiện đầy đủ và đúng đắn cácquan điểm của chính sách TC địa phương trong thời kỳ và yêu cầu của Luậtngân sách NN Hoạt động ngân sách NN là nội dung cơ bản của chính sách

TC Do vậy, lập NSNN phải thể hiện được đầy đủ và đúng đắn các quan điểmchủ yếu của chính sách TC địa phương như: Trật tự và cơ cấu động viên cácnguồn thu, thứ tự và cơ cấu bố trí các nội dung chi tiêu Bên cạnh đó, NSNNhoạt động luôn phải tuân thủ các yêu cầu của Luật NSNN, nên ngay từ khâulập ngân sách cũng phải thể hiện đầy đủ các yêu cầu của Luật NSNN như:Xác định phạm vi, mức độ của nội dung các khoản thu, chi phân định thu, chigiữa các cấp ngân sách, cân đối NSNN

- Căn cứ lập NSNN:

+ Nhiệm vụ phát triển Kinh tế - Văn hoá - Xã hội đảm bảo quốc phòng,

An ninh của Đảng và Chính quyền địa phương, các chỉ tiêu nhiệm vụ cụ thểtrong năm kế hoạch và những năm tiếp theo

+ Lập NSNN phải căn cứ vào phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi củaNSSN cấp tỉnh

+ Lập NSNN phải tính đến các kết quả phân tích, đánh giá tình hình thựchiện kế hoạch ngân sách của các năm trước, đặc biệt là của năm báo cáo

+ Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ về việc xây dựng kế hoạch phát triểnKT-XH và dự toán ngân sách năm sau Thông tư hướng dẫn của Bộ TC về côngtác lập dự toán NSNN và các văn bản hướng dẫn của các Bộ, Ngành khác

+ Số kiểm tra về dự toán của những năm trước và dự toán của Sở TCthông báo

+ Lập NSNN phải dựa trên các chính sách, chế độ, tiêu chuẩn định mức

cụ thể về thu, chi TC NN Lập NSNN là xây dựng các chỉ tiêu thu chi chonăm kế hoạch, các chỉ tiêu đó chỉ có thể được xây dựng sát, đúng, ngoài dựavào căn cứ nói trên phải đặc biệt tuân thủ theo các chế độ, tiêu chuẩn, địnhmức thu chi TC NN thông qua hệ thống pháp luật (đặc biệt là hệ thống cácLuật thuế) và các văn bản pháp lý khác của NN.

* Chấp hành dự toán ngân sách huyện.

- Chấp hành thu ngân sách huyện: Theo Luật NSNN, chấp hành thungân sách có nội dung như sau:

+ Chỉ có cơ quan TC, cơ quan thuế, cơ quan hải quan và cơ quan khácđược giao nhiệm vụ thu ngân sách (gọi chung là cơ quan thu) được tổ chứcthu NSNN

+ Cơ quan thu có nhiệm vụ, quyền hạn như sau: Phối hợp với các cơquan NN hữu quan tổ chức thu đúng pháp luật; chịu sự chỉ đạo, kiểm tra củaUBND và sự giám sát của HĐND về công tác thu ngân sách tại địa phương;Phối hợp với Mặt trận tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên tuyêntruyền, vận động tổ chức, cá nhân thực hiện nghiêm chỉnh nghĩa vụ nộp ngânsách theo quy định của Luật ngân sách và các quy định khác của Pháp luật

+ Cơ quan thu các cấp trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình cótrách nhiệm đôn đốc, kiểm tra các tổ chức, cá nhân có nghĩa vụ nộp ngân sáchphải nộp đầy đủ, đúng hạn các khoản nộp vào ngân sách NN

- Phân bổ và giao dự toán chi ngân sách: Sau khi UBND giao dự toánngân sách, các đơn vị dự toán cấp I tiến hành phân bổ và giao dự toán chingân sách cho các đơn vị sử dụng ngân sách trực thuộc theo các nguyên tắcđược quy định tại Điểm a khoản 1 điều 44 của Nghị định số 60/2003/NĐ- CPngày 06 tháng 6 năm 2003 của Chính phủ Dự toán chi thường xuyên giaocho đơn vị sử dụng ngân sách được phân bổ theo từng loại của MLNS NN,theo các nhóm mục: Chi thanh toán cá nhân; Chi nghiệp vụ, chuyên môn; Chi

mua sắm, sửa chữa; Các khoản chi khác.

+ Nội dung cơ bản của chi thường xuyên ngân sách huyện (xét theolĩnh vực chi): Chi cho các hoạt động sự nghiệp giáo dục, đào tạo, dạy nghề, y

tế, thể dục thể thao, khoa học và công nghệ, văn hoá xã hội; Chi cho các hoạtđộng sự nghiệp kinh tế của NN; Chi cho hoạt động hành chính NN; Chi choQuốc phòng - An ninh và trật tự an toàn xã hội; Chi khác

Nguyên tắc quản lý chi thường xuyên của ngân sách huyện bao gồm:Nguyên tắc quản lý theo dự toán; Nguyên tắc tiết kiệm, hiệu quả; Nguyên tắcchi trực tiếp qua KBNN

+ Nội dung cơ bản của chi đầu tư phát triển: Trên nguyên tắc quản lýcấp phát thanh toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản như cấp phát vốn trên cơ sởthực hiện nghiêm chỉnh trình tự đầu tư và xây dựng, đảm bảo đầy đủ các tàiliệu thiết kế, dự toán; việc cấp phát thanh toán vốn đầu tư và xây dựng cơ bảnphải đảm bảo đúng mục đích, đúng kế hoạch; Cấp phát vốn đầu tư xây dựng

cơ bản chỉ được thực hiện theo đúng mức độ thực tế hoàn thành kế hoạch,trong phạm vi giá dự toán được duyệt; Việc cấp phát vốn đầu tư xây dựng cơbản được thực hiện bằng hai phương pháp cấp phát không hoàn trả và có hoàntrả; Cấp phát thanh toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản phải thực hiện giám đốcbằng đồng tiền với việc sử dụng vốn đúng mục đích có hiệu quả vốn đầu tư

* Quyết toán ngân sách:

Theo Nghị định 60/2003/NĐ-CP ngày 06/6/2003 của Chính phủ, quyếttoán ngân sách phải đảm bảo các nguyên tắc sau:

- Số liệu quyết toán NSNN

+ Số quyết toán thu NSNN là số thu đã được thực nộp hoặc hạch toánthu NSNN qua KBNN

+ Số quyết toán chi ngân sách NN là số chi đã thực thanh toán hoặc đãhạch toán chi theo quy định tại điều 62 của Luật NSNN và các khoản chichuyển nguồn sang năm sau để chi tiếp theo quy định tại khoản 2 điều 66 của

Nghị định này.

- Ngân sách cấp dưới không được quyết toán các khoản kinh phí uỷquyền của Ngân sách cấp trên vào báo cáo quyết toán ngân sách cấp mình.Cuối năm, cơ quan TC được uỷ quyền lập báo cáo quyết toán kinh phí uỷquyền theo quy định gửi cơ quan TC uỷ quyền và cơ quan quản lý ngành, lĩnhvực cấp uỷ quyền

- KBNN các cấp có trách nhiệm tổng hợp số liệu quyết toán gửi cơquan TC cùng cấp để cơ quan TC lập báo cáo quyết toán KBNN xác nhận sốliệu thu, chi ngân sách trên báo cáo quyết toán của ngân sách các cấp, đơn vị

sử dụng ngân sách

+ Quyết toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản

Hết năm kế hoạch, chủ đầu tư lập báo cáo quyết toán vốn đầu tư nămtheo biểu mẫu quy định trong chế độ kế toán áp dụng cho đơn vị chủ đầu tư

Nội dung báo cáo quyết toán vốn đầu tư hoàn thành: Nguồn vốn đầu tưthực hiện dự án đến ngày khoá sổ lập báo cáo quyết toán; Chi phí đầu tư đềnghị quyết toán, chi tiết theo cơ cấu xây lắp, thiết bị, chi phí khác, chi tiết theotừng hạng mục, khoản mục chi phí đầu tư; Xác định chi phí đầu tư thiệt hạikhông tính vào giá trị tài sản hình thành qua đầu tư

+ Quyết toán các khoản chi thường xuyên

- Yêu cầu: Phải lập đầy đủ các loại báo cáo TC và gửi kịp thời các loạibáo cáo đó đến các cơ quan có thẩm quyền; Số liệu trong báo cáo quyết toánphải đảm bảo tính trung thực, chính xác; Báo cáo quyết toán năm của các đơn

vị dự toán các cấp và của ngân sách các cấp chính quyền trước khi trình cơquan NN có thẩm quyền phê chuẩn và phải có sự xác nhận của KBNN đồngcấp; Báo cáo quyết toán của các đơn vị dự toán không được để xảy tình trạngquyết toán chi lớn hơn thu; Cơ quan kiểm toán NN thực hiện kế hoạch kiểmtoán, xác định tính đúng đắn, hợp pháp của báo cáo quyết toán NSNN các

cấp, cơ quan đơn vị có liên quan theo quy định của pháp luật.

- Hồ sơ: Đối với đơn vị xây dựng dự toán (hay còn gọi là đơn vị sửdụng ngân sách) cuối mỗi kỳ báo cáo các đơn vị dự toán phải lập các loại báocáo quyết toán như sau: Bản cân đối tài khoản; Tổng hợp tình hình kinh phí

và quyết toán kinh phí đã sử dụng; Chi tiết kinh phí hoạt động đề nghị quyếttoán; Bảng đối chiếu hạn mức kinh phí -Phụ biểu F02-3H; Báo cáo tình hìnhtăng, giảm tài sản cố định- Mẫu B03-H; Báo cáo kết quả hoạt động sự nghiệp

có thu- Mẫu B04-H; Thuyết minh báo cáo TC- Mẫu B05-H

+ Xét duyệt, phê chuẩn quyết toán ngân sách huyện

- Trình tự lập, gửi, xét duyệt và thẩm định quyết toán năm của các đơn

vị dự toán được quy đinh như sau:

+ Đơn vị dự toán cấp xã lập báo cáo quyết toán theo chế độ quy định vàgửi đơn vị dự toán cấp trên

+ Đơn vị dự toán cấp trên xét duyệt quyết toán và thông báo kết quả xétduyệt cho các đơn vị cấp dưới trực thuộc Các đơn vị dự toán cấp trên là đơn

vị dự toán cấp I, phải tổng hợp và lập báo cáo quyết toán năm của đơn vịmình và báo cáo quyết toán của các đơn vị dự toán cấp dưới trực thuộc, gửi

cơ quan TC cùng cấp

+ Cơ quan TC cấp huyện thẩm định quyết toán năm của các đơn vị dựtoán cấp huyện, xử lý theo thẩm quyền hoặc trình cấp có thẩm quyền xử lý saiphạm trong quyết toán của đơn vị dự toán cấp huyện, ra thông báo thẩm địnhquyết toán gửi đơn vị dự toán cấp huyện Trường hợp đơn vị dự toán cấp Iđồng thời là đơn vị sử dụng ngân sách, cơ quan TC duyệt quyết toán và thôngbáo kết quả xét duyệt quyết toán cho đơn vị dự toán cấp I

- Trình tự lập, gửi, thẩm định quyết toán thu, chi ngân sách hàng nămcủa ngân sách cấp huyện được quy định như sau:

+ Mẫu, biểu báo cáo quyết toán năm của NSNN nói chung và ngân

sách huyện nói riêng thực hiện theo chế độ kế toán NN và các văn bản hướngdẫn của Bộ TC.

Ban TC xã lập quyết toán thu, chi ngân sách cấp xã trình UBND xãxem xét gửi phòng TC cấp huyện; Đồng thời UBND xã trình HĐND xã phêchuẩn Sau khi được HĐND xã phê chuẩn, UBND xã báo cáo bổ xung, quyếttoán ngân sách gửi phòng TC cấp huyện

+ Phòng TC cấp huyện thẩm định quyết toán thu, chi ngân sách xã; Lậpquyết toán thu chi ngân sách cấp huyện; Tổng hợp, lập báo cáo quyết toán thungân sách NN trên địa bàn huyện và quyết toán thu, chi ngân sách huyện (Baogồm quyết toán thu, chi ngân sách cấp huyện và quyết toán thu, chi ngân sáchcấp xã) trình UBND đồng cấp xem xét gửi sở TC; Đồng thời UBND cấphuyện trình HĐND cấp huyện phê chuẩn Sau khi được HĐND cấp huyện phêchuẩn, UBND báo cáo bổ sung, quyết toán ngân sách gửi sở TC

- Nội dung duyệt quyết toán năm đối với đơn vị dự toán: Xét duyệttừng khoản thu, chi phát sinh tại đơn vị, các khoản thu phải đúng pháp luật,pháp lệnh thuế, pháp lệnh phí, lệ phí và các chế độ thu khác của NN; Cáckhoản chi phải đảm bảo các điều kiện chi quy định, thu chi phải hạch toántheo đúng chế độ kế toán, đúng MLNS NN, đúng niên độ ngân sách; Chứng

từ thu, chi phải hợp pháp Sổ sách và báo cáo quyết toán phải khớp với chứng

từ và khớp với số liệu của KBNN

* Công tác thanh tra, kiểm tra NSNN cấp huyện:

Thanh tra TC huyện có nhiệm vụ thanh tra việc chấp hành thu chi vàquản lý Ngân sách Thanh tra TC huyện có quyền yêu cầu tổ chức, cá nhânđược thanh tra xuất trình các hồ sơ, các tài liệu kèm theo; yêu cầu các cơ quan

có liên quan tham gia phối hợp thực hiện thanh tra; tùy theo tính chất, mức độ

vi phạm, thanh tra TC xử lý theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cơ quan có thẩmquyền xử lý các vi phạm theo quy định của pháp luật; khi tiếp nhận các kiến

nghị của cơ quan thanh tra TC, cơ quan có thẩm quyền phải xử lý và thôngbáo kết quả xử lý cho cơ quan thanh tra TC Thanh tra TC phải chịu tráchnhiệm về kết luận thanh tra của mình Nhiệm vụ quyền hạn và trách nhiệmcủa thanh tra TC trong việc thanh tra quản lý, sử dụng Ngân sách được quyđịnh trong văn bản riêng của Chính phủ.

Mục đích thanh tra, kiểm tra là nhằm phòng ngừa, phát hiện và xử lýcác hành vi vi phạm pháp luật, phát hiện tham nhũng, lãng phí, phát hiệnnhững sơ hở trong cơ chế quản lý chính sách pháp luật để kiến nghị với cơquan NN có thẩm quyền góp phần nâng cao hiệu quả hợp lý, bảo vệ lợi íchhợp pháp của tổ chức kinh tế và cá nhân

* Những tiêu chí đánh giá hiệu quả quản lý NSNN cấp huyện:

- Nhiệm vụ phát triển KT-XH hiện nay và giai đoạn của địa phương,đơn vị

- Định mức các nội dung thu, chi NSNN cấp huyện

* Những nhân tố ảnh hưởng đến quản lý NSNN cấp huyện:

- Khả năng khai thác và sử dụng nguồn tài nguyên thiên nhiên

- Tổ chức bộ máy quản lý ngân sách

- Dự toán của ngân sách cấp trên

- Mức độ trang trải các khoản chi phí của NSNN cấp huyện

- Các nhiệm vụ chi của năm ngân sách

- Định mức các nội dung chi của NSNN cấp huyện

1.1.2.3 Cân đối thu chi NSNN cấp huyện:

Cân đối NSNN là một nguyên tắc quan trọng trong quản lý NSNN vàhiện nay trên thế giới đang tồn tại hai luồng quan điểm cân đối thu chi NSNN

Quan điểm thứ nhất đó là quan điểm thu được bao nhiêu chi bấy nhiêu.Quan điểm này gắn liền với hệ số an toàn cao, giảm thiểu được nguy cơ suythoái cho nền kinh tế nhưng lại đi kèm với nhược điểm không thể tránh khỏi ở

những nước có nền kinh tế kém phát triển hay tăng trưởng kinh tế chậm làliệu thu ít thì tốc độ tăng trưởng kinh tế sẽ ra sao?

Quan điểm thứ hai là quan điểm phát hành thêm tiền và đi vay để nângcao nguồn thu cho ngân sách NN Quan điểm này sẽ đáp ứng được nhu cầuthiếu hụt về vốn của NSNN, tạo điều kiện phát triển nguồn thu cho quốc gia.Tuy vậy quan điểm này tương đối mạo hiểm vì đối với việc phát hành tiền để

bù đắp chi ngân sách sẽ trở thành một loại thuế vô hình đánh vào nguồn thunhập của cư dân đồng thời đi kèm theo nó là lạm phát Nếu đi vay để tăng thukèm theo đó là phải có tránh nhiệm hoàn trả cả vốn và lãi khi đến kỳ hạnđồng thời nếu sử dụng nguồn vốn vay không hiệu quả thì gánh nặng với nướcngoài sẽ ngày càng gia tăng

* Cân đối thu chi NSNN cấp huyện:

Trường hợp có biến động lớn về NSĐP so với dự toán đã phân bổ cầnphải điều chỉnh tổng thể, UBND lập dự toán điều chỉnh NSĐP trình HĐNDtheo quy trình được quy định tại Luật NSNN năm 2002

thu hoặt tiết kiệm chi được dùng để giảm bội chi, tăng chi trả nợ hoặc để bổsung quỹ dự trữ TC, hoặc chi một số khoản cần thiết khác, nhưng không chophép chi về quỹ tiền lương, trừ trường hợp đặc biệt được cấp có thẩm quyềncho phép.

- Nếu giảm thu so với dự toán thì phải sắp xếp lại để giảm một sốkhoản chi tương ứng; Nếu có nhu cầu chi đột xuất ngoài dự toán nhưng khôngthể trì hoãn được mà nguồn dự phòng không đủ đáp ứng thì phải sắp xếp lạicác khoản chi; Khi thực hiện việc tăng, giảm thu chi, Chủ tịch UBND phảibáo cáo HĐND cùng cấp vào kỳ họp gần nhất

- Trong công tác cân đối NSNN, phân cấp quản lý NSNN phải đảm bảocác nguyên tắc theo luật định

1.2 Tổng quan tài liệu nghiên cứu liên quan đến đề tài

* Tài liệu trong nước:

Tô Thiện Hiền (2012), Nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách NN tỉnh

An Giang giai đoạn 2011-2015 và tầm nhìn đến năm 2020, Luận án tiến sỹ

kinh tế, Đại học Ngân hàng thành phố Hồ Chí Minh Công trình này đã nêunhững khó khăn đặt ra trong phân cấp quản lý ngân sách NN và những giảipháp để hoàn thiện việc thực hiện quản lý ngân sách NN

Phạm Văn Thịnh (2011), Hoàn thiện công tác quản lý Ngân sách huyện Phù Cát đến 2012, Luận văn thạc sỹ, Đại học Đà Nẵng Luận văn nêu được

công tác quản lý ngân sách cấp huyện, nêu ra được những thực trạng của địaphương huyện Phù Cát và đề xuất một số giải pháp để hoàn thiện quản lý ngânsách NN tại huyện Phù Cát

Lê Văn Vĩnh (2014), Giải pháp tăng cường quản lý Ngân sách NN tại huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ, Luận văn thạc sỹ, Đại học Mỏ địa chất Hà Nội.

Đây là một luận văn nói về quản lý ngân sách cấp huyện của huyện Phù Ninh tỉnh Phú Thọ Là một huyện trong tỉnh Phú Thọ, Phù Ninh và lâm Thao có

-nhiều điểm tương đồng về vị trí địa lý, giáo dục, văn hóa xã hội Luận văn đãnêu ra được thực trạng quản lý ngân sách tại huyện Phù Ninh, đã sử dụng nhiềuphương pháp phân tích để đánh giá thực trạng quản lý ngân sách của huyệnnhư phương pháp so sánh, phương pháp phân tích, tổng hợp Luận văn chưathu thập được ý kiến của các chuyên gia, các lãnh đạo Huyện ủy, UBNDhuyện, lãnh đạo các phòng ban chuyên môn để giúp thu thập, chọn lọc nhữngthông tin, ý kiến trao đổi của các chuyên gia trong lĩnh vực quản lý ngân sách.

Nguyễn Ngọc Kiểm (2011), Quản lý chi ngân sách NN cho đầu tư xây dựng cơ bản huyện Núi Thành, Luận văn thạc sỹ kinh tế, Đại học Đà Nẵng.

Việc chi cho đầu tư xây dựng để tránh thất thoát vốn, nâng cao hiệu quả sửdụng vốn đầu tư là một vấn đề cấp thiết cần được quan tâm, luận văn đã nêuđược những điều còn tồn tại trong việc quản lý vốn trong đầu tư xây dựng cơbản tại huyện Núi Thành nói riêng và cũng là tồn tại nói chung của nhiều địaphương khác như: Việc cấp phát thanh toán chậm và phải thường dồn vào cuốinăm kế hoạch gây khó khăn cho cơ quan thanh toán trong việc kiểm soát thanhtoán vốn đầu tư xây dựng cơ bản, còn có những hạn chế trong khâu kiểm tra,kiểm soát, giám sát và hạn chế trong tổ chức bộ máy quản lý chi ngân sách NNcho xây dựng cơ bản

Nguyễn Hữu Khánh (2014), Ngân sách xã trong phân cấp quản lý ngân sách NN: Nghiên cứu tại xã Hoàng Diệu, huyện Gia Lộc, tỉnh Hải Dương, Tạp

chí khoa học và phát triển, 6:813-820 Bài báo đã nghiên cứu tình hình quản lýngân sách của một xã năm trong đồng bằng sông Hồng, đã chỉ ra được trên địabàn xã Hoàng Diệu chi cho đầu tư phát triển phụ thuộc phần lớn vào thu cấpquyền sử dụng đất Bài báo đưa ra được những kiến nghị: Tăng cường minhbạch thông tin về ngân sách xã tới người dân, thay đổi mức thuế sử dụng đấtphi nông nghiệp

Nhà xuất bản TC (2012), 300 câu giải đáp các tình huống về công tác

quản lý ngân sách NN và hệ thống MLNS năm 2012 Sách đã thống kê những

tình huống thường xảy ra trong quản lý ngân sách NN giúp thuận lợi hơn khi

xử lý các tình huống và vướng mắc thường gặp trong quá trình quản lý ngânsách NN Giải đáp các tình huống liên quan đến việc lập dự toán, quản lý sửdụng và quyết toán thu, thi ngân sách NN Giải đáp tình huống liên quan đếnquản lý vốn và sử dụng vốn thuộc ngân sách NN

Nhà xuất bản TC (2015), 685 tình huống giải đáp về nghiệp vụ kế toán, kiểm toán, quản lý TC, sử dụng ngân sách trong các đơn vị hành chính sự nghiệp Nội dung của sách đã giải đáp tình huống về quản lý TC, lập dự toán,

quản lý, sử dụng và quyết toán kinh phí NN Giải đáp tình huống về thanh toán,quyết toán nguồn vốn đầu tư, vốn sự nghiệp, dự án hoàn thành sử dụng vốnngân sách NN

* Tài liệu nước ngoài:

Gene Siciliano (2008), TC dành cho nhà quản lý, Nxb Lao động- Xã

hội Hà Nội Hương Giang (dịch) Tài liệu đã đưa ra được các lỗi hay gặp phảikhi quản lý trong lĩnh vực TC đặc biệt là trong các nhiệm vụ chi, từ đó chỉ rađược các công cụ để các nhà quản lý ngân sách sử dụng để phát huy hiệu quảcác nguồn lực TC

1.3 Kinh nghiệm quản lý NSNN cấp huyện tại Việt Nam

1.3.1 Kinh nghiệm Quản lý thu NSNN của huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ

Tại huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ, UBND huyện thực hiện giao dựtoán, các cơ quan tham mưu xây dựng và quản lý nguồn thu là nhiệm vụ quantrọng giúp cho địa phương đảm bảo nguồn chi Thành lập Hội đồng đấu giáđất ở, xây dựng lực lượng uỷ nhiệm thu thuế cho UBND xã, thực hiện côngkhai công trình thu tại trụ sở UBND, đài truyền thanh về số hộ kinh doanh,mức thuế để dân biết tham gia giám sát đảm bảo đóng góp công bằng độngviên, nhắc nhở các hộ nộp thuế, coi đó là tiêu chuẩn thi đua ghi nhận khen

thu hàng năm.

Điều hành chi Ngân sách cấp uỷ, chính quyền các cấp đã chỉ đạo sátsao, chặt chẽ và các cơ quan chuyên môn tăng cường hướng dẫn, kiểm tra,giám sát chi, bám sát dự toán, bảo đảm cân đối tích cực Chi đầu tư phát triểnđược được đảm bảo tiến độ thực hiện dự án, chi thường xuyên tiết kiệm, hiệuquả ở huyện và cơ cở, đáp ứng chi đột xuất của huyện, cơ sở, tạo điều kiệncho các cấp hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao

Kho bạc huyện tích cực kết hợp với các ngành thuộc khối TC quản lýchặt chẽ NSNN, thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ quản lý, điều hành Ngânsách trên địa bàn huyện Đưa CNTT vào việc hoạch toán kế toán quản lý thu,chi đáp ứng yêu cầu quản lý Ngân sách xã Chi cục Thuế huyện Cẩm Khê đãtriển khai tổ chức thực hiện và thấy các xã được uỷ nhiệm thu thuế đều hoànthành vượt mức kế hoạch thu

Chi cục Thuế huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ đã tổng kết công tác uỷnhiệm thu thuế cho xã, thị trấn và rút ra một số kinh nghiệm: là làm tốt côngtác tuyên truyền có bài bản và trình tự, phổ biến chủ trương uỷ nhiệm thuthuế, hợp đồng tuyển chọn, bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ đảm nhiệm, cấpuỷ, chính quyền, đoàn thể quán triệt coi công tác thuế thực sự là trách nhiệm

và quyền lợi thiết thực của xã, không còn tình trạng chính quyền đứng ngoàicuộc

Tất cả các xã, thị trấn đều thực hiện niêm yết công khai tại trụ sởUBND, phát trên đài truyền thanh xã về số hộ kinh doanh, mức thuế để dânbiết tham gia giám sát bảo đảm đóng góp công bằng, động viên kịp thờinhững hộ nộp thuế sòng phẳng, nhắc nhở các hộ chấp hành chưa tốt Coi đó làtiêu chuẩn thi đua ghi nhận khen thưởng danh hiệu đơn vị, thôn làng, đoàn thể

và gia đình văn hoá Nhờ có dân chủ, công khai mà dân đã phát hiện không ítcác hộ kinh doanh buôn bán, vận tải, chủ thầu xây dựng, các hộ chuyển quyền

sử dụng nhà đất dây dưa trốn thuế để xã có biện pháp truy thu được số thuếđáng kể.

Cơ quan Thuế và chính quyền các xã phối hợp với các cơ quan chứcnăng giám sát chặt chẽ việc nộp thuế của các đối tượng sản xuất kinh doanh

Cụ thể là: Phối hợp với cơ quan công an giao thông đăng ký phương tiện,thu thuế trước bạ để nắm chắc được các hộ kinh doanh vận tải đưa vào diệnnộp thuế tăng thu đáng kể Phối hợp với cơ quan địa chính nắm chắc các hộchuyển quyền sử dụng đất để thu thuế sát đúng và kịp thời Phối hợp với cơquan TC cân đối các khoản thu thuế, phí Thực hiện quy chế thu thuế bằnggiấy nộp tiền vào KBNN để ngăn chặn kẽ hở cán bộ thuế quan hệ trực tiếpthu tiền mặt của các hộ nộp thuế Cán bộ uỷ nhiệm thu của xã thay trưởngthôn đảm nhiệm thu thuế nhà đất bảo đảm quản lý chặt chẽ, thu đúng, thu đủnộp kịp thời vào Ngân sách Nhờ có uỷ nhiệm thu cho xã nên đã khắc phụctình trạng một cán bộ thuế đảm nhiệm thu 2 - 3 xã vừa không sâu sát dẫnđến bỏ nguồn thu, từ đó giảm được biên chế hoặc chuyển cán bộ chuyênquản đảm nhiệm công tác khác như hướng dẫn, kiểm tra, thanh tra Có thểkhẳng định uỷ nhiệm thu thuế cho xã là chủ trương đúng đắn có hiệu quảnhiều mặt

1.3.2 Kinh nghiệm Quản lý thu Ngân sách tại thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ

Với Luật NSNN được sửa đổi về đẩy mạnh phân cấp, tăng nguồn lựccho địa phương và đơn vị cơ sở khai thác nội lực nâng cao hiệu quả tiết kiệm,giảm bớt thủ tục hành chính, thành phố Việt Trì, Tỉnh Phú Thọ tổ chức thựchiện khá tốt đáp ứng được các hoạt động phát triển KT-XH

Chi cục Thuế thành phố đã có nhiều biện pháp để thực hiện nhiệm vụnhư: Chỉ đạo các đội thuế chuyên môn và đội thuế xã, phường rà soát, đánhgiá, phân tích kết quả thực hiện dự toán năm; Phân bổ chỉ tiêu dự toán thu đến

từng đội thuế, sau đó các đội thuế đã phân bổ chỉ tiêu thực hiện đến từng côngchức thuế trực tiếp thu gắn kết quả thực hiện nhiệm vụ thu Ngân sách vớitiêu chí đánh giá phân loại tập thể, cá nhân và các phong trào thi đua; Tăngcường công tác tuyên truyền, hỗ trợ, giải đáp thắc mắc đối với người nộpthuế; Triển khai một số biện pháp đấu tranh chống thất thu thuế…

Chi cục Thuế thành phố đã tiến hành rà soát các hộ kinh doanh, cácnguồn thu để đưa vào quản lý kịp thời Đối với các hộ bán hàng có hoá đơnđội tăng cường giám sát việc xuất hoá đơn và kê khai thuế Các đối tượng

nợ đọng thuế kéo dài đội tăng cường cán bộ thuế xuống tận hộ giải quyếttriệt để Chỉ đạo các đội thuế hoàn thành tốt nhiệm vụ thu Ngân sách, đặcbiệt là khoản thu lớn như thuế ngoài quốc doanh

Chi cục thuế tiến hành phân tích, đánh giá các chỉ tiêu thu NSNN đãthực hiện những tháng đầu năm để tập trung các biện pháp tăng thu đối vớicác khoản thu đạt thấp; Tiếp tục thực hiện kiểm tra các hộ kinh doanh có sửdụng hoá đơn; Rà soát tất cả các hộ có hoạt động sản xuất kinh doanh, dịch vụtrên địa bàn để đưa vào quản lý kịp thời; Tích cực kiểm tra xây dựng cơ bảntrong dân; Đẩy mạnh kiểm tra đối với doanh nghiệp trong lĩnh vực kê khaithuế tại trụ sở cơ quan thuế; Tăng cường tuyên truyền chính sách thuế, hỗ trợ,giải đáp chính sách thuế cho người nộp thuế và tập trung đôn đốc số thuế nợđọng theo đúng quy trình…

1.3.3 Kinh nghiệm Quản lý thu Ngân sách NN huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang

Thực hiện chủ trương của Tổng cục Thuế và sự chỉ đạo của Cục ThuếBắc Giang về công tác uỷ nhiệm thu thuế cho UBND xã, thị trấn Chi cụcThuế huyện Việt Yên đã triển khai tổ chức thực hiện và thấy các xã được uỷnhiệm thu thuế đều hoàn thành vượt mức kế hoạch thu

Chi cục Thuế huyện Việt Yên đã tổng kết công tác uỷ nhiệm thu thuế

cho xã, thị trấn và rút ra một số kinh nghiệm; việc quan trọng là làm tốt côngtác tuyên truyền có bài bản và trình tự, phổ biến chủ trương uỷ nhiệm thuthuế, hợp đồng tuyển chọn, bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ đảm nhiệm.Cùng với phân cấp, điều tiết nguồn thu cho ngân sách xã làm cho cấp uỷ,chính quyền, đoàn thể quán triệt coi công tác thuế thực sự là trách nhiệm vàquyền lợi thiết thực của xã, không còn tình trạng chính quyền đứng ngoàicuộc Nay mọi nguồn thu đã được cân đối vào ngân sách xã, miễn giảm sai,

bỏ sót nguồn thu là tự cắt vào ngân quỹ của xã mình, từ đó chính quyền xã cótrách nhiệm cao hơn, tăng cường quản lý thu đúng, thu đủ

Tất cả các xã đều thực hiện niêm yết công khai tại trụ sở UBND, pháttrên đài truyền thanh xã về số hộ kinh doanh, mức thuế để dân biết tham giagiám sát bảo đảm đóng góp công bằng, động viên kịp thời những hộ nộp thuếsòng phẳng, nhắc nhở các hộ chấp hành chưa tốt Coi đó là tiêu chuẩn thi đuaghi nhận khen thưởng danh hiệu đơn vị, thôn làng, đoàn thể và gia đình vănhoá Nhờ có dân chủ, công khai mà dân đã phát hiện không ít các hộ kinhdoanh buôn bán, vận tải, chủ thầu xây dựng, các hộ chuyển quyền sử dụngnhà đất dây dưa trốn thuế để xã có biện pháp truy thu được số thuế đáng kể.Thể hiện sức mạnh của dân khi được phát động vào cuộc đấu tranh đảm bảothực hiện công bằng xã hội

Cơ quan Thuế và chính quyền các xã phối hợp với các cơ quan chứcnăng giám sát chặt chẽ việc nộp thuế của các đối tượng sản xuất kinh doanh

Cụ thể là: Phối hợp với cơ quan công an và giao thông đăng ký phương tiện,thu thuế trước bạ để nắm chắc được các hộ kinh doanh vận tải đưa vào diệnnộp thuế tăng thu đáng kể Phối hợp với cơ quan Địa chính nắm chắc các hộchuyển quyền sử dụng đất để thu thuế sát đúng và kịp thời Phối hợp với cơquan TC cân đối các khoản thu thuế, phí Thực hiện quy chế thu thuế bằnggiấy nộp tiền vào KBNN để ngăn chặn kẽ hở cán bộ thuế quan hệ trực tiếp thutiền mặt của các hộ nộp thuế Cán bộ uỷ nhiệm thu của xã thay trưởng thôn

đảm nhiệm thu thuế nhà đất bảo đảm quản lý chặt chẽ, thu đúng, thu đủ nộpkịp thời vào ngân sách Nhờ có uỷ nhiệm thu cho xã nên đã khắc phục tìnhtrạng một cán bộ thuế đảm nhiệm thu 2 - 3 xã vừa không sâu sát dẫn đến bỏnguồn thu, từ đó giảm được biên chế hoặc chuyển cán bộ chuyên quản đảmnhiệm công tác khác như hướng dẫn, kiểm tra, thanh tra Có thể khẳng địnhuỷ nhiệm thu thuế cho xã là chủ trương đúng đắn có hiệu quả nhiều mặt

1.3.4 Bài học kinh nghiệm

- Kinh nghiệm từ các địa phương cho thấy để quản lý thu NSNN cấphuyện đạt hiệu quả cao cần có các hình thức động viên, khen thưởng các tổchức, các nhân trong việc nộp thuế, coi đó là tiêu chuẩn thi đua ghi nhận khenthưởng Để hoạt động thu NSNN đạt hiệu quả cần làm tốt công tác tuyêntruyền có bài bản và trình tự, phổ biến chủ trương uỷ nhiệm thu thuế, hợpđồng tuyển chọn, bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ đảm nhiệm thu thuế

- Để quản lý chi NSNN một cách hiệu quả, không lãng phí cần có sựquan tâm, chỉ đạo sát sao của các cấp ủy, chính quyền trong huyện Các cơquan trong bộ máy tổ chức quản lý NSNN cấp huyện cần tăng cường hướng

dẫn, kiểm tra, giám sát chi, bám sát dự toán, bảo đảm cân đối tích cực.

- Trong quá trình quản lý thu, chi NSNN cần kiểm soát chặt chẽ các

khoản thu, chi NS, kìm hãm chi tiêu quá mức cần ưu tiên các khoản chi kíchhoạt đầu tư của khu vực tư và các khoản chi đảm bảo an sinh xã hội

- Kiểm tra quyết toán thu chi cần chú trọng đến hiệu quả công tác quản

lý thu, chi NSNN Quá trình lập dự toán, chấp hành dự toán và quyết toánngân sách

- Công tác kiểm tra, thanh NSNN luôn coi trọng hàng đầu định hướngphát triển KT-XH

lý luận và thực tiễn chưa được xem xét đầy đủ.

Chương 2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2.1 Câu hỏi nghiên cứu

- Thực trạng công tác quản lý NSNN tại huyện Lâm Thao, tỉnh PhúThọ hiện nay như thế nào, có thực hiện đúng theo luật NSNN năm 2002hay không?

- Những chỉ tiêu nào được sử dụng để đo lường hiệu quả quản lý ngânsách huyện Lâm Thao?

- Những khó khăn trong công tác quản lý NSNN trên địa bàn huyệnLâm Thao, tỉnh Phú Thọ hiện nay là gì?

- Các giải pháp cần đưa ra là gì để hoàn thiện công tác quản lý NSNNtại huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ?

- Kiến nghị với các cấp là gì để công tác quản lý NSNN tại huyện LâmThao, tỉnh Phú Thọ thực hiện đúng theo luật NSNN năm 2002 mang lại hiệuquả cao

2.2 Các phương pháp nghiên cứu

2.2.1 Phương pháp thu thập thông tin

- Thu thập thông tin thứ cấp:

Thu thập thông tin thứ cấp được chọn lọc và tổng hợp từ các tài liệuLuật ngân sách NN năm 2002; các Nghị định hướng dẫn thực hiện Luật ngânsách NN 2002; báo cáo khảo sát, nghiên cứu kinh nghiệm quản lý TC - ngânsách của các địa phương trong nước; dự toán ngân sách năm 2011, 2012,

2013, 2014 - UBND huyện Lâm Thao; Báo cáo quyết toán ngân sách huyệnLâm Thao các năm 2011, 2012, 2013, 2014; các số liệu trong niên gián thống

kê huyện Lâm Thao của Chi cục Thống kê huyện Lâm Thao các năm 2011,

2012, 2013, 2014; các thông tin mang tính pháp lý đã được xác nhận và công

bố trên các phương tiện thông tin như sách, tạp chí, cổng thông tin điện tử,

văn bản pháp quy; thông tin các trang web báo điện tử của Bộ TC, các tỉnh,thành phố trong toàn quốc.

- Thu thập thông tin sơ cấp: Sử dụng phương pháp phỏng vấn trực tiếpnhững người có trách nhiệm các phòng, ban, ngành của huyện Lâm Thao, các

ý kiến trao đổi của lãnh đạo UBND, Huyện ủy, HĐND, chi cục thuế, phòng

TC - KH huyện và lấy số liệu trực tiếp từ các báo cáo của huyện

- Thể hiện thông tin: Phương pháp thể hiện thông tin chủ yếu thông quacác bảng biểu, sơ đồ

2.2.2 Phương pháp phân tích

- Phương pháp thống kê mô tả: Dùng các chỉ số để phân tích, đánh giá

mức độ biến động và mối quan hệ giữa các hiện tượng

- Phương pháp thống kê so sánh: Nhằm so sánh, đánh giá và kết luận vềtình hình quản lý ngân sách qua các năm của huyện

- Phương pháp đối chiếu: Để đánh giá thực trạng khó khăn, thuận lợi từ

đó có đề xuất giải pháp hoàn thiện công tác quản lý ngân sách huyện Lâm Thao

- Phương pháp chuyên gia: Giúp thu thập, chọn lọc những thông tin, ýkiến trao đổi của các chuyên gia trong lĩnh vực quản lý ngân sách

Bảng 2.1: Danh sách các chuyên gia phỏng vấn

chú

1 Hồ Đại Dũng Bí thư huyện ủy - Chủ tịch HĐND huyện

2 Vương Đức Thủy Chủ tịch UBND huyện

3 Tạ Đức Thông Trưởng phòng Tài chính-Kế hoạch

4 Đào Thị Kiều Oanh Kế toán trưởng ngân sách huyện

2.3 Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu

2.3.1 Nhóm chỉ tiêu về thu ngân sách

- Thu ngân sách trên địa bàn: Thu trong cân đối (thu nội địa: Thu từ xínghiệp quốc doanh trung ương, thu từ xí nghiệp quốc doanh địa phương, thu

từ xí nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, thu từ khu vực công thương nghiệp vàngoài quốc doanh, thu lệ phí trước bạ, thu phí, lệ phí, thu chuyển quyền sửdụng đất, thu tiền sử dụng đất, thu tiền thuê đất, thu từ ngân sách khác; Thuxuất nhập khẩu).

- Thu theo sắc thuế: Thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp,thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế tài nguyên, thuế môn bài, thuế nhà đất, thuế thunhập cá nhân, thu phí và lệ phí, thu tiền sử dụng đất, thu khác

- Thu theo ngành kinh tế quốc dân: Công nghiệp - Xây dựng, Thươngmại - Du lịch, Nông nghiệp - Lâm nghiệp - Ngư nghiệp

2.3.2 Nhóm chỉ tiêu về chi ngân sách

- Chi trong cân đối: Chi thường xuyên (chi sự nghiệp kinh tế, chi pháttriển nông nghiệp và nông thôn, chi sự nghiệp văn hoá thông tin, chi sựnghiệp giáo dục, chi sự nghiệp y tế, chi sự nghiệp bảo trợ xã hội, chi quản lýhành chính, chi an ninh quốc phòng, chi bổ sung ngân sách xã, chi dự phòng,chi khác,…); Chi đầu tư phát triển

- Chi quản lý qua ngân sách

- Tạm ứng chi ngoài ngân sách