Giáo trình môn lịch sử lớp 7

Tài liệu dành cho các giáo viên dạy môn lịch sử lớp 7. Cụ thể từng bài giảng và các bài tập liên quan sẽ giúp các bạn trong việc giảng dạy môn lịch sử. Chúc các bạn có tài có những bài giảng hay, dễ tiếp thu cho các em học sinh.

Bài 1: SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA XÃ HỘI PHONG KIẾN Ở

CHÂU ÂU (THỜI SƠ - TRUNG KÌ TRUNG ĐẠI)

A Mục tiêu bài học:

1.Kiến thức: Giúp học sinh nắm được:

- Quá trình hình thành XHPK ở Châu Âu, cơ cấu XH

- Hiểu được khái niệm lãnh địa PK và đặc trưng của nền kinh tế lãnh địa

- Hiểu được thành thị trung đại xuất hiện như thế nào, kinh tế thành thị trung đại kháckinh tế lãnh địa ra sao

2 Tư tưởng:

- Bồi dưỡng nhận thức cho hs về sự phát triển hợp quy luật của XH.

3 Kĩ năng:

- Biết sử dụng bản đồ châu Á để xác định vị trí các quốc gia

- Bồi dưỡng kĩ năng so sánh đối chiếu

B Phương tiện dạy học:

1 Giáo viên: SGK, SGV,Bản đồ Châu Âu thời PK.

2 Học sinh: SGK, sưu tầm tranh ảnh, tài liệu liên quan bài học.

C Hoạt đông lên lớp:

1 Ổn định tổ chức :

Kiểm tra sĩ số lớp

2 Kiểm tra bài cũ:

kiểm tra sách vở của học sinh

Hs nắm được quá trình hình thành xã hội

phong kiến ở Châu Âu.

Hoạt động cả lớp, cá nhân.

- HS tìm hiểu mục 1 SGK

- GV: các quốc gia cổ đại Phương Tây tồn

tại đến thế kỷ V thì bị các bộ tộc người Giéc

manh từ P.Bắc tràn xuống xâm chiếm, tiêu

diệt

? Khi tràn vào lãnh thổ của đế quốc Rôma,

người Giéc – man đã làm gì

- Lập nên nhiều vương quốc mới.

1.Sự hình thành xã hội PK

ở Châu Âu.

- Hoàn cảnh: Cuối thế kỉ V, người man tiêu diệt các quốc gia cổ đại-> Lậpnên nhiều vương quốc mới

Giéc Chiếm ruộng đất chia cho các thủ lĩnhquân sự →quý tộc → lãnh chúa

- Chia ruộng đất, phong tước vị cho nhau.

?Những việc làm đú đó tỏc động như thế

nào đến sự hỡnh thành XHPK ở Chõu Âu

- Bộ mỏy nhà nước chiếm hữu nụ lệ sụp đổ

Cỏc tầng lớp mới xuất hiện: lónh chỳa và

Nụng nụ:- Là những nụ lệ được giải phúng

và nụng dõn khụng cú ruộng đất…

.? Quan hệ giữa lónh chỳa với nụng nụ như

GV giải thớch khỏi niệm “lónh địa” ,

“lónh chỳa”, “nụng nụ”

? Em hóy miờu tả lónh địa PK và cuộc sống

của lónh chỳa, nụng nụ trong lónh địa đú?

Lãnh địa" là vùng đất do quý tộc phong kiến

chiếm đợc; "lãnh chúa" là ngời đứng đầu

lãnh địa; "nông nô" là ngời phụ thuộc vào

lãnh chúa, phải nộp tô thuế cho lãnh chúa

-HS miờu tả về cỏc khớa cạnh tổ chức, đời

- Tường cao,hào sõu,đổ sộ,cú đầy đủ

nhà cửa,nhà thờ,trang trại,như một đất

nước thu nhỏ

- Nụ lệ + nụng dõn mất ruộng khụng cúruộng đất phải phụ thuộc vào lónh chỳa-

> nụng nụ

⇒ Xó hội phong kiến hỡnh thành

2 Lónh địa phong kiến

- Lónh địa: khu đất nụng thụn rộng lớn:

đất, rừng, ao hồ, nhà thờ …

- Đời sống trong lónh địa:

+ Lónh chỳa: quyền sở hữu toàn bộ, đặt

ra tụ thuế, mức thuế, lập phỏp, sống đầy

đủ, xa hoa

+ Nụng nụ: phụ thuộc về kinh tế, đờisống cực khổ

Có thể cho 1 hs đọc: “mức thuế …”

? Em hãy nêu những đặc điểm chính của

nền kinh tế lãnh địa? (Họ sản xuất ra những

gì, có buôn bán với các lãnh đia không?)

HS nắm được nguyên nhân xuất hiện các

thành thị trung đại,tổ chức,vai trò của thành

? Hãy mtả về hội chợ: bức tranh đó ntn?

- Bức tranh hội chợ miêu tả khung cảnh

buôn bán sôi động, hoạt động chủ yếu là

buôn bán -> kinh tế phát triển

? Cư dân thành thị gồm những ai ? Họ làm

nghề gì ?

- Thợ thủ công và thương nhân, họ sản xuất

và buôn bán, trao đổi hàng hoá

? Kinh tế ở các thành thị có gì khác so với

nền kinh tế lãnh địa?( HS thảo luận – trả

lời)

- Kinh tế lãnh địa: tự sản xuất,tư liệu TCN

gắn chặt với NN nhưng chủ yếu là NN

- Kinh tế thành thị: chủ yếu là thủ CN và

thương nghiệp (giao lưu buôn bán)

? Thàmh thị ra đời có ý nghĩa như thế nào?

- Thúc đẩy sản xuất và buôn bán phát triển

→ tác động đến sự phát triển của xã hội

- Nguyên nhân: Thợ thủ công đưa hàng

hoá thừa tập trung 1 nơi buôn bán, lậpxưởng sản xuất ⇒ thành thị trung đại rađời

- Tổ chức: Bộ mặt thành thị: phố xá, nhà

cửa…

Tầng lớp: Thị dân (TTC + thương nhân)

- Vai trò: Thúc đẩy XH phong kiến

Châu Âu phát triển

4 Củng cố:

- Xã hội phong kiến châu Âu được hình thành như thế nào?

- Vì sao lại có sự xuất hiện thành thị trung đại? Kinh tế thành thị có gì mới?

5 Hướng dẫn học bài:

-Xem lại bài,trả lời câu hỏi cuối sgk

-Chuẩn bị bài mới:bài 2

Ngày dạy:

Ngày soạn:

Tiết 2:

Bài 2 SỰ SUY VONG CỦA CHẾ ĐỘ PHONG KIẾN VÀ SỰ HÌNH THÀNH CHỦ

NGHĨA TƯ BẢN Ở CHÂU ÂU

A Mục tiêu bài học :

1.Kiến thức: Giúp học sinh hiểu:

- Nguyên nhân và hệ quả của các cuộc phát kiến địa lí

- Quá trình hình thành quan hệ sản xuất TBCN trong lòng xã hội Phong kiến Châu

B Phương tiện dạy học :

1 Giáo viên: SGK, SGV, Bản đồ thế giới hoặc quả địa cầu.

2 Học sinh: SGK, sưu tầm tranh ảnh, tài liệu liên quan bài học.

C Hoạt động Lên lớp:

1 Ổn đinh tổ chức lớp :

Kiểm tra sĩ số(1p)

2 Kiểm tra bài cũ:

? Vì sao xuất hiện thành thị trung đại? Nền kinh tế trong các thành thị có điểm gìkhác với nền kinh tế lãnh địa?

3 Bài mới: Gv giới thiệu bài:

Các thành thị trung đại ra đời đã thúc đẩy sản xuất phát triển, vì vậy yêu cầu về thịtrường tiêu thụ được đặt ra Nền kinh tế hàng hoá phát triển đã dẫn đến sự suy vong của chế độ phong kiến và sự hình thành CNTB ở Châu Âu

Hoạt động của GV và HS Nội dung kiên thức

HS hiểu được nguyên nhân dẫn đến các

cuộc phát kiến địa lý.Nắm dược các cuộc

1 Những cuộc phát kiến lớn

về địa lí.

phát kiến dịa lý lớn.

Hoạt độngcả lớp, cá nhân.

? Em hiểu thế nào là phát kiến địa lí?

Hs nghiên cứu SGK → trả lời.

- Là quá trình tìm ra, phát hiện những con

đường mới, vùng đất mới, dân tộc mới

? Nêu nguyên nhân dân đến các cuộc phát

kiến địa lí? TK XV

- Do sản xuất phát triển, các thương nhân,

thợ thủ công cần thị trường và nguyên liệu

? Theo em để thực hiện các cuộc PKĐL cần

có những điều kiện gì?

Khoa học kĩ thuật phát triển: đóng được

những tàu lớn, có la bàn

Hs quan sát bản đồ h3

Hãy miêu tả tàu Caraven

- Có buồm lớn ở mũi, giữa và đuôi tàu, có

bánh lái, tàu lớn – trước đây chưa có ⇒

vượt biển lớn

Gv treo bản đồ h5: Những cuộc phát kiến

địa lí

? Em hãy kể 1 vài phát kiến địa lí mà em

biết (trình bày trên bản đồ)

→ Hs trình bày → Gv bổ sung

- Các cuộc phát kiến lớn: Đi-a-xơ, Cô lôm

bô, Ga-ma, Ma-gien-lan

? Nêu kết quả và sự tác động của những

cuộc PKĐL đến xã hội Châu Âu?

? Các cuộc phát kiến địa lí có ý nghĩa gì?

Hs trả lời Hs – gv ghi kết quả lên bảng

Qúa trình tích luỹ tư bản là quá trình tạo vốn

b Các cuộc phát kiến địa lý lớn :

- 1487 Đi-a-xơ vòng qua điểm cực NamChâu Phi

- 1492 → C.Cô Lôm bô tìm ra Châu Mĩ

- 1497-1498: Ga-ma chỉ huy đội tàu 4chiếc 160 thủy thủ vòng qua Châu Phiđến Calicút (bờ biển Tây Nam Ấn Độ)-1519-1522: Ma-gien-lan đoàn thámhiểu đầu tiên vòng quanh trái đất

c Kết quả : Mang lại của cải quý giá,

nguyên liệu, thị trường rộng lớn ở Á,Phi, Mĩ ⇒ thúc đẩy thương nghiệp pháttriển

- Ý nghĩa: Là cuộc cách mạng khoa học

kĩ thuật, thúc đẩy thương nghiệp pháttriển

2 Sự hình thành chủ nghĩa TB ở Châu

Âu.

*Quí tộc và tư sản đã có được nguồnvốn ban đầu và đội ngũ đông đảo nhữngngười làm thuê

- Cướp bóc của cải, tài nguyên thuộc địa

- Buôn bán nô lệ da đen, cướp biển

và người làm thuê.

Giảng: Các cuộc phát kiến địa lí đã giúp

cho việc giao lưu kinh tế, văn hoá được đẩy

mạnh Qúa trình tích luỹ tư bản cũng dần

dần hình thành

? Những việc làm đó đã tạo ra những biến

đổi gì ở CÂ? (ktế, ctrị, XH) ?

Công trường thủ công (200-300 người-có

sự phân công lao động, kỹ thuật ⇒ hiệu quả

lao động cao)

? G/c VS (CN) và g/c TS được hình thành từ

giai cấp tầng lớp nào trong xã hội?

- Thợ cả, thương nhân, thị dân giàu có, quý

tộc chuyển sang kinh doanh: nhiều của cải

Ra đời hình thức kinh doanh tư bản

- Xã hội: 2 giai cấp mới ra đời: giai cấp

Bài tập: Nếu thiếu những yếu tố nào sau đây thì CNTB ở châu Âu sẽ không được hình

thành ( khoanh tròn vào trước câu trả lời đúng):

A Mở rộng thị trường buôn bán trong và ngoài nước

B Giai cấp tư sản có được nguồn vốn khổng lồ từ buôn bán , bóc lột, cướp bóc

C Giai cấp tư sản bỏ tiền xây dựng các nhà máy xí nghiệp

D Nguồn nhân công làm thuê dồi dào, họ là những nông dân bị tước ruộng và nô lệ bắtđược

5.Hưóng dẫn học bài:

-Đọc vở ghi,sgk,trả lời câu hỏi cuối bài

-Chuẩn bị bài mới:bài 3

Ngày… tháng….năm 2011

Ký duyệt

Tuần: 2

Tiết 3 Bài 3

CUỘC ĐẤU TRANH CỦA GIAI CẤP TƯ SẢN CHỐNG PHONG

KIẾN THỜIHẬU KÌ TRUNG ĐẠI Ở CHÂU ÂU.

A Mục tiêu bài học:

1.Kiến thức: Hs nắm được:

- Nguyên nhân xuất hiện và nội dung tư tưởng của phong trào văn hóa phục hưng

- Nguyên nhân dẫn tới phong trào cải cách tôn giáo và những tác động trực tiếp củaphong trào này đến XHPK Châu Âu lúc bấy giờ

2 Kĩ năng: -Rèn luyện kỉ năng phân tích cơ cấu g/c để chỉ ra >< thấy được nguyên nhân

sâu xa cuộc đấu tranh của giai cấp TS chống PK

3 Thái độ: Bồi dưỡng cho học sinh nhận thức về sự phát triển hợp quy luật của xã hội

loài người, của giai cấp TS

B Phương tiện dạy học:

1 Giáo viên: SGK, SGV, Bản đồ thế giới hoặc bản đồ châu Âu Tranh ảnh các thành tựu,

danh nhân của thời văn hóa phục hưng

2 Học sinh: SGK, vẽ lược đồ, sưu tầm tranh ảnh, tài liệu liên quan bài học

C Hoạt động lên lớp: 1 ổn định:

2 Bài cũ: ? Quan hệ TBCN ở châu Âu được hình thành như thế nào?

3 Bài mới: Gv giới thiệu bài: Như vậy, ở bài trước ta thấy được sự ptriển ktế của g/c

TS và ngay trong lòng XHPK đã hình thành quan hệ SXTBCN, g/c TS đã có thế lực vềkinh tế nhưng lại chưa có địa vị chính trị tương xứng, do đó học đã đấu tranh chống lạichế độ PK và mũi tấn công đầu tiên là tấn công vào văn hóa và tôn giáo

Hoạt động của GV và HS Nội dung kiến thức

Hoạt độngcả lớp, cá nhân

Chế độ phong kiến ở Châu Âu tồn tại trong

bao lâu? (TK V – XV)

? Vì sao g/c TS đứng lên đấu tranh chống

g/c quý tộc PK? (Nguyên nhân xuất hiện

1 Phong trào Văn hóa Phục hưng (TK XIV - XVII)

- Nguyên nhân:

+ Chế độ phong kiến kìm hãm sựphát triển của xã hội

phong trào văn hóa PH?)

GV giải thích k/n “Văn hóa PH”: Phục hưng

tinh thần của nền văn hóa cổ Hi Lạp và

RôMa ⇒ sáng tạo nên nền văn hóa mới của

giai cấp TS

? Phong trào Văn hóa PH bắt đầu từ đâu,

vào thế kỉ mấy?

- Hs trả lời, gv dùng bản đồ để chỉ cho hs:

VHPH bắt đầu ở Ý TK XIV, sang TK

XV-XVI lan rộng khắp Tây Âu → để lại di sản

văn hóa khổng lồ

+ Văn học: - Đan Tê

? Văn hóa PH đã thu được thành tựu gì?

Nội dung cơ bản của ptrào văn hóa PH?

- Đan tê (Ý) – “hài kịch thần thánh”

- Xéc Van Téc (TBN) – “Đôn ki hô tê”

-Sếchpia – “Hăm lét”, “Ô ten lô”, “Rômêô

và Juliet”

+ Về nghệ thuật: (họa sĩ Lêônađvanhxi) hội

họa, kiến trúc, điêu khắc

Gv cho xem tranh và các tác phẩm của

Lê -ô - na Đơ-vanh –xi, Ra – bơ -le

? Qua các tác phẩm, các tác giả muốn nói

lên điều gì?

? Vai trò, giá trị của nền Văn hóa PH?

- Phát động quần chúng đấu tranh chống

PK

Hoạt động nhóm, cá nhân

? Tìm hiểu SGK, cho biết nguyên nhân dẫn

đến các cuộc cải cách tôn giáo?

⇒ Giai cấp TS mà khởi xướng là LuThơ →

cải cách tôn giáo - Can vanh

Gv giới thiệu 1 vài nét về LuThơ, CanVanh

? Em hãy nêu nội dung tư tưởng cải cách

của LuThơ và Can Vanh?

tế nhưng chưa có địa vị XH ->

đấu tranh trên mặt trận văn hóa

⇒ thời kỳ Văn hóa Phục hưng.

- Thành tựu :

+ Văn học, nghệ thuật: (họa sĩLêônađvanhxi) hội họa, kiến trúc,điêu khắc

+ Khoa học và triết học

- Nội dung:

+ Phê phán XHPK và giáo hội + Đề cao giá trị con người + Mở đường cho sự phát triển của

- Nội dung:

+ Phủ nhận vai trò thống trị củagiáo hội, đòi bãi bỏ những nghi lễphiền toái

+ Đòi quay về giáo lí Kitônguyên thủy (hạn chế)

- Tác động :

+ Đạo Ki tô bị phân hoá + Châm ngòi cho các cuộc khởinghĩa nông dân

4 Củng cố: Gv khái quát lại bài học: Khẳng định vai trò của Văn hóa PH và cải cách

tôn giáo là những đòn tần công, những cuộc đấu tranh công khai của g/c TS vào XHPKsuy tàn, nó còn châm ngòi cho cuộc đấu tranh của quần chúng vốn đầy bất mãn với chế

độ PK

Bài tập: Nội dung tư tưởng của phong trào văn hoá phụ hưng và của giáo hội Kitô:

Nội dung tư tưởng của phong trào văn

- Xây dựng nhận thức thế giới trên

quan điểm duy vật

- Đề cao khoa học tự nhiên

Nội dung tư tưởng của giáo hội Kitô:

- Chúa , thần thánh quyết định mọiviệc từ lớn đến nhỏ trên thế gian

- Con người sướng hay khổ là dochúa, thần thánh định sẵn, do vậykhông nên đòi hỏi hay đấu tranh

HS làm bài , GV nhân xét , bổ sung

- Xã hội PKTQ được hình thành như thế nào

- Tên gọi và thứ tự các triều đại PKTQ

- Tổ chức bộ máy chính quyền

- Những đặc điểm kinh tế, văn hóa của XHPK TQ

2 Kĩ năng:

- Học sinh biết lập bảng niên biểu và những nét cơ bản của các triều đại

- Bước đầu biết vận dụng phương pháp lịch sử để phân tích và hiểu giá trị của các chínhsách XH, các thành tựu văn hóa của mỗi triều đại

3 Thái độ: Thấy được TQ là một nước PK lớn mạnh và có ảnh hưởng lớn đến quá trình

phát triển của LS VN

B Phương tiện dạy học:

1 Giáo viên: - SGK, SGV, Bản đồ TQ thời PK.

- Tranh ảnh: Vạn Lí Trường Thành, Cố cung; cung điện

2 Học sinh: SGK, vẽ lược đồ Trung Quốc thời phong kiến, sưu tầm tranh ảnh, tài liệu

liên quan bài học

C.Hoạt động lên lớp:

1 Ổn định:

2 Bài cũ: ? Phong trào cải cách tôn giáo và phong trào VHPH đã có tác động trực tiếp

như thế nào đến xã hội Châu Âu thời bấy giờ?

3 Bài mới: GV giới thiệu bài: Là một quốc gia ra đời sớm và phát triển nhanh, Trung

Quốc đạt nhiều thành tựu rực rỡ trên mọi lĩnh vực, thời kì phong kiến Trung Quốc ra đờisớm và kết thúc muộn

Hoạt động của GV- HS Nội dung kiến thức

Hoạt động cá nhân, cả lớp.

Gv khái quát: đặc điểm chung để hình thành

nên các quốc gia cổ đại Phương Đông (TQ)

là đều được hình thành ở lưu vực các con

1 Sự hình thành xã hội phong kiến ở Trung Quốc.

* Kinh tế:

+ Nông dân bị phân hóa → giàu: địa chủ.

→ giữ được ruộng: nông dân - tự canh

→ mất ruộng: nông dân lĩnh canh (tá điền)

? Vậy, g/c địa chủ và nông dân tá điền được

hình thành ntn ở TQ? (Hs trả lời, gv khái

quát ghi như trên)

- Gv: sự xuất hiện 2giai cấp mới → quan hệ

sản xuất PK: đây là sự thay thế trong quan hệ

bóc lột (cổ đại: quý tộc bóc lột nông dân

công xã; PK: địa chủ bóc lột tá điền)

- Gv: như vậy từ thời nhà Tần – Hán XH

PKTQ đã được hình thành

Hoạt động cá nhân.

? Hãy nêu những chính sách đối nội của các

vua thời Tần ?

? Kể tên một số công trình mà Tần Thuỷ

Hoàng bắt nhân dân xây dựng

- HS dựa vào SGK để trả lời

- Hs quan sát h8: Tượng gốm trong lăng mộ

?Nêu những cách đối nội của nhà Đường?

?Nhà Đường đã có biện pháp gì để thúc đẩy

nông nghiệp phát triển? Em hiểu thế nào là

cs quân điền?

Thảo luận nhóm

? Em có nhận xét gì về chính sách đối nội

của nhà Đường?

? Nhà Đườg đã thực hiện chính sách đối

ngoại như thế nào?

Gv sử dụng bản đồ cho hs thấy được những

nước láng giềng mà TQ xâm chiếm

- Công cụ bằng sắt: → diện tíchgieo trồng mở rộng → năng suấtlao động phát triển

* Xã Hội : Xuất hiện các giai cấp

*Đối nội: - Xây dựng nhà nước

chuyên chế (quyền lực tập trungvào tay vua) chia đất nước thànhcác quận huyện

- Cử quan lại đến cai trị

- Thông nhất chế độ đo lường,tiền tệ

- Bắt lao dịch

* Đối ngoại: xâm lược mở rộng

chiến tranh xâm lược

b Thời Hán :

- Xoá bỏ chế độ pháp luật hàkhắc

- Giảm tô thuế, sưu dịch

- Khuyến khích sản xuất

=> Kinh tế phát triển, XH ổnđịnh

3 Sự thịnh vượng của Trung Quốc thời Đường.

* Đối nội: - Bộ máy nhà nước

được củng cố, hoàn thiện

- Cử người thân tín và thi cử chọnnhân tài …

- NN: giảm thuế, chính sách quânđiền -> Nông nghiệp phát triển,đất nước phồn thịnh

* Đối ngoại: Tìm mọi cách để mở

- Liên hệ đến Việt Nam ( Nhà Đường đã đặt

ách đô hộ lên đất nước ta như thế nào?)

rộng bờ cõi -> lãnh thổ TrungQuốc rộng lớn ⇒ cường thịnhnhất Châu Á

4 Củng cố

? Chế độ phong kiến ở TQ được xác lập vào thời gian nào? Những giai cấp chính trong

xã hội?

? Sự thịnh cường của TQ thời Đường được biểu hiện ở những mặt nào?

( Kinh tế phát triển, XH ổn định , Bờ cõi được mở rộng )

5 Dặn dò: Học bài cũ, Làm câu hỏi 1,2 (SGK) Chuẩn bị phần tiếp theo.

- Nắm được những nét cơ sơ lược của TQ dưới Tống – Nguyên, Minh – Thanh

- Thấy được những mầm mống qhệ TBCN bắt đầu xuất hiện

- Thấy được những thành tựu rực rỡ về văn hoá- KH KT của Trung Quốc

2 Kĩ năng:

- Học sinh biết lập bảng niên biểu và những nét cơ bản của các triều đại

- Bước đầu biết vận dụng phương pháp lịch sử để phân tích và hiểu giá trị của các chínhsách XH, các thành tựu văn hóa của mỗi triều đại

3 Thái độ: Thấy được TQ là một nước PK lớn mạnh và có ảnh hưởng lớn đến quá trình

phát triển của LS VN

B Phương tiện dạy học:

1 Giáo viên: - SGK, SGV, Bản đồ TQ thời PK.

- Tranh ảnh văn hoá - KHKT của Trung Quốc, các lăng tẩm, cung điện

2 Học sinh: SGK, sưu tầm tranh ảnh, tài liệu liên quan bài học

C Hoạt động lên lớp: 1 Ổn định:

2 Bài cũ: Sự thịnh vượng của TQ dưới thời Đường được biểu hiện ở những mặt nào?

3 Bài mới: Gv giới thiệu bài: Tiết trước chúng ta đã tìm hiểu về quá trình hình thành

XHPK ở TQ, và TQ đã trở thành một nước cường thịnh nhất Châu Á Sau thời Đường,

TQ lâm vào tình trạng chia cắt hơn nửa thế kỉ (907-960) Năm 960, nhà Tống thành lập,

? Mục đích của nhà Tống khi thực hiện

4 Trung Quốc thời Tống – Nguyên

những chính sách đó?

GV: Thực hiện những chính sách tiến bộ

đó, nhà Tống đã muốn khôi phục và phát

triển đất nước nhưng TQ không còn được

hưng thịnh như trước nữa, giữa lúc đó vua

Mông Cổ Hốt Tất Liệt đem quân tiêu diệt

- Người Mông Cổ có địa vị cao , được

hưởng đặc quyền , đặc lợi

- Người Hán bị cấm đoán đủ mọi thứ

-> Nhà Nguyên ngoại bang…

Hoạt động cá nhân, cả lớp.

? Trình bày những thay đổi về chính trị của

TQ từ sau thời Minh-Thanh?

? Sự suy yếu của XHPKTQ thời Minh –

Thanh được biểu hiện ntn?

- Vua quan đục khoét, sống xa hoa

- Nông dân, thợ thủ công: nộp thuế, đi lính,

xây dựng nhiều công trình

? Những mầm mống kinh tế TBCN ở TQ

xuất hiện như thế nào?

- Xưởng dệt chuyên môn hóa cao → nhiều

công nhân

- Thương cảng lớn → buôn bán -> thành thị

được mở rộng

GV: Lịch sử PK TQ hình thành và phát

triển trong thời gian dài nhất trên thế giới,

trong quá trình phát triển của mình khi hưng

thịnh, khi suy vong nhưng TQ vẫn đạt được

những thành tựu rực rỡ về VH, KH-KT và

có ảnh hưởng đến các nước láng giềng, đặc

biệt VN những thành tựu đó như thế nào ta

tìm hiểu mục 6

Hoạt động cá nhân, cả lớp.

Hs đọc SGK

? Nêu những thành tựu về văn hóa, nghệ

thuật mà nhân dân TQ đạt được trong thời

PK ?

Kể một số tác phẩm văn học lớn :Tây du kí,

Tam quốc diễn nghĩa…

? Người TQ đã thu được thành tựu gì về

mặt KH-KT?

- Khuyến khích phát triển thủ côngnghiệp

- Có nhiều phát minh

-> Đời sống nhân dân ổn định trở lại

b Nhà Nguyên: Mông Cổ diệt người

- Tư tưởng: Nho giáo làm nền tảng

- Văn học: Thơ, truyện, kí

- Sử học rất phát triển

- Nghệ thuật: hội họa, điêu khắc, kiến

trúc, thủ công mĩ nghệ

*KH-KT: nhiều phát minh quan trọng :

- Tứ đại phát minh : giấy, in, la bàn, thuốcsúng

- Kĩ thuật đóng tàu, luyện sắt, khai mỏ.-> Có nhiều đóng góp to lớn cho nhânloại

HS quan sát H 9-10 và nhận xét :

- Đồ sộ , kiên cố, hài hoà, đẹp

- Tinh xảo, điêu luyện, đạt trình độ cao

4 Củng cố: Thời Tống- Nguyên , Minh – Thanh ở Trung Quốc đã có những mầm mống

của nền kinh tế TBCN Hãy chọn các ý đúng sau :

- Phát triển các nghành :CN khai mỏ, dệt tơ lụa, làm giấy…

- Nhiều nghành chuyên môn hoá cao, có nhiều nhân công làm thuê

- Phát triển kinh tế nông nghiệp

- Xuất hiện các thương cảng lớn buôn bán với nhiều nước

? Vì sao nền kinh tế TBCN chưa phát triển được trong thời kì này

5 Dặn dò: Học bài cũ, làm bài tập: “Lập bảng hệ thống hóa các triều đại trong lịch sử

TQ gắn liền với những sự kiện chính và các cuộc k/n nông dân

Tuần 4

Tiết 6: Bài 5: ẤN ĐỘ THỜI PHONG KIẾN

A Mục đích tiêu bài học :

1 Kiến thức: Hs nắm được:

- Các giai đoạn lớn của lịch sử Ấn Độ từ thời cổ đại đến giữa TK XIX

- Những chính sách cai trị của các vương triều và những biểu hiện của sự phát triểnthịnh đạt của Ấn Độ thời PK

- Một số thành tựu của Ấn Độ văn hóa thời cổ, trung đại

2 Kĩ năng: Bồi dưỡng kĩ năng quan sát bản đồ.Hs biết tổng hợp, xâu chuỗi các kiến

thức bài học

3 Thái độ: Thấy được Ấn Độ là một trung tâm văn hóa của nhân loại và có ảnh hưởng

sâu rộng đến sự phát triển lịch sử và văn hóa nhiều dân tộc ĐNA

B Phương tiện dạy học:

1 Giáo viên: - SGK, SGV, Bản đồ châu Á hoặc bản đồ các quốc gia cổ đại

phương Đông, tranh ảnh các công trình kiến trúc, điêu khắc

2 Học sinh: SGK, sưu tầm tranh ảnh, tài liệu liên quan bài học

C Hoạt đông dạy học:

3 Bài mới: GV giới thiệu bài mới: Ấn Độ là một trong những trung tâm văn minh lớn

nhất nhân loại được hình thành rất sớm Với bề dày lịch sử và thành tựu văn hoá vĩ đại

ấy, Ấn Độ đã có những đóng góp lớn lao trong lịch sử nhân loại

Hoạt động của GV- HS Nội dungkiến thức cần đạt

Hoạt động cá nhân, cả lớp.

Hs đọc bài

Gv sử dụng bản đồ: Hs mô tả vị trí địa lí của

Ấn Độ

Gv : Ấn Độ được hình thành ở lưu vực 2 con

sông lớn: S.Ấn, S.Hằng -> điều kiện phát triển

các tiểu vương quốc -> phát triển nền văn

minh Ấn Độ? Các tiểu vương quốc đầu tiên

đã được hình thành bao giờ và ở khu vực nào

ở Ấn Độ?

Hs trả lời (sử dụng bản đồ)

Cuối TKIII-, ảnh hưởng đạo phật vua

Ma-ga-đa mở rộng bờ cõi → Nam Ấn Độ phát triển

mạnh mẽ

GV: Vương triều Gúp- ta thống nhất Ấn Độ và

đưa đất nước phát triển hưng thịnh chuyển

sang giai đoạn XHPK Vậy Ấn Độ thời PK

phát triển như thế nào ta sang mục 2

Hoạt động cá nhân, nhóm:

* Hoạt động nhóm.

? Sự phát triển của Ấn Độ dưới vương triều

Gúp - ta được biểu hiện như thế nào?

? Hãy nêu những nghề thủ công truyền thống

và mặt hàng thủ công nổi tiếng của Ấn Độ?

? Sự sụp đổ của Vương triều gúp ta diễn ra

như thế nào? Hs trả lời

? Vương triều Hồi giáo ĐêLi đã có những

chính sách cai trị như thế nào? Em có nhận

xét gì về những chính sách đó?

Đến thế kỷ XVI, bị người Mông Cổ tấn công

? Người Mông cổ thành lập vương triều

Môgôn đã có chính sách cai trị như thế nào?

Theo em những chính sách đó đã tác động đến

Ấn Độ như thế nào?

Gv: Giới thiệu về Acơbai (1556-1605) ->

Hoàng đế hùng cường nhất triều Môgôn

Vương triều Môgôn tồn tại đến TK XIX bị

Anh xâm lược → thuộc địa của Anh

Hoạt động cá nhân, cả lớp.

Hs tìm hiểu SGK

1 Những trang sử đầu tiên

- 2500- 2000 TCN :Lưu vựcS.Ấn hình thành các tiểu vươngquốc thành thị

- 2000 — 1500TCN: S.Hằng: nhiềutiểu vương quốc → liên kết vớinhau thành nhà nước rộng lớn

=> nước Ma-ga-đa hùng mạnh

- Từ sau TK III TCN: bị chiathành nhiều quốc gia nhỏ, phântán , loạn lạc

- Cuối TK IV thống nhất dướiVương triều Gúp- ta

2 Ấn Độ thời phong kiến.

- Vương triều Gúp-ta (TKIV):

phát triển cả về kinh tế, văn hóa,

xã hội

+ Luyện kim rất phát triển

+ Nghề thủ công : Dệt , chế tạokim hoàn, khắc trên ngà voi

-> Đầu thế kỉ VI, Vương triềuGúp- ta sụp đổ

- Vương triều hồi giáo Đê Li(TK XII – XVI):

+ Chiếm ruộng đất + Cấm đoán đạo Hin đu

Chính sách cai trị trên -> mâuthuẫn dân tộc sâu sắc

- Vương triều Môgôn (TK giữa TK XIX):

XVI-+ Xoá bỏ kì thị tôn giáo

+ Khôi phục kinh tế, pháttriển văn hoá

-> phát triển hưng thịnh nhất

3 Văn hóa Ấn Độ.

? Người Ấn Độ đã đạt được những thành tựu

gì về văn hóa?

? Kể tên những tác phẩm nổi tiếng của Ấn Độ

mà em biết? (Ma-ha-bha-rata, Ra-ma-ya-na;

Sơ-kun-tơ-ra; Ka-li-đa-sa …)

- Sáng tác văn học, thơ ca, sử thi, các bộ kinh

và là nguồn gốc của chữ Hin đu

Quan sát h 11 → kiến trúc Hinđu

* Kết luận: Với những thành quả

thu được trong quá trình pháttriển của mình, Ấn Độ đã trởthành một trong những trung tâmcủa văn minh nhân loại Nhữngthành tựu đó đã ảnh hưởng sâurộng tới qúa trình phát triển triểnlịch sử và văn hóa của các dântộc ĐNA và còn có giá trị mãiđến ngày nay

4 Củng cố: Bài tập: Lập niên biểu các giai đoạn phát triển lịch sử của Ấn Độ.

Nối các kí hiệu (Chữ cái và chữ số) lại với nhau bằng các đường (- ) sao cho đúng:

5 Dặn dò:

A Vương triều Mô gôn 1 Đầu thế kỉ IV – VI

B Vương triều Gúp ta 2 TKỉ XII- XIV

C Vương triều Hồi giáo Đê –li 3 Đầu thế kỉ XVI -> giữa TK XI X

Tiết 7: Bài 6 CÁC QUỐC GIA PHONG KIẾN ĐÔNG NAM Á

A Mục tiêu bài học:

1 Kiến thức: Hs nắm được:

- Các quốc gia, vị trí địa lí và đặc điểm tương đồng với nhau tạo thành 1 khu vực ĐôngNam Á

- Các giai đoạn phát triển lịch sử lớn của khu vực

- Những nét cơ bản của 2 quốc gia cùng với VN tạo nên bán đảo Đông Dương: Lào,Căm-pu-chia

2 Kỹ năng:

- Biết sử dụng bản đồ hành chính Xác định vị trí các vương quốc cổ và phong kiếnĐNA trên bản đồ

- Củng cố thêm phương pháp lập biểu đồ xác định các giai đoạn phát triển

3 Về tư tưởng, thái độ.

Hs nhận thức được quá trình phát triển lịch sử, tính chất tương đồng và sự gắn bó lâuđời của các dân tộc ĐNA từ đó có thái độ trân trọng, giữ gìn truyền thống gắn bó, đoànkết…

B Phương tiện dạy học:

1 Giáo viên: - SGK, SGV, Bản đồ ĐNÁ, tranh ảnh các công trình kiến trúc, điêu

khắc

2 Học sinh: SGK,Vẽ bản đồ ĐNÁ , sưu tầm tranh ảnh, tài liệu liên quan bài

học

C Hoạt động dạy học:

1 Ổn định:

2 Bài cũ: ? Hãy nêu những chính sách cai trị của vương triều hồi giáo ĐêLi và vương

triều Môgôn

? Người ÂĐ đã đạt được những thành tựu gì về văn hóa?

3 Bài mới: Chúng ta đã được học 2 quốc gia châu á :TQ và ÂĐ là 2 cái nôi của nền

văn minh nhân loại, nơi đã thu được những thành tựu rực rỡ về KT-XH đặc biệt là vănhóa trong quá trình hình thành và phát triển của mình Hôm nay, chúng ta tiếp tục tìmhiểu thêm các quốc gia ĐNA, là những quốc gia có gắn bó thân thiết với chúng ta, nhữngđặc điểm chung, những nét tương đồng về vị trí, kinh tế – văn hóa đã tạo cho khu vực cóquá trình phát triển lịch sử tương đối giống nhau

Hoạt động của GV- HS Nội dung kiến thức

Hoạt động cá nhân, cả lớp

? ĐNA ngày nay gồm có mấy nước?

? Hãy kể tên các quốc gia đó?

- Gv treo bản đồ Gọi hs xác định vị trí các

nước?

? Các quốc gia ĐNA có đặc điểm gì chung

vềđiều kiện tự nhiên tự nhiên?

? Đặc điểm tự nhiên đó có những thuận lợi

và khó khăn gì đối với việc phát triển NN?

- Hs trả lời (gió mùa: 2 mùa : Mùa mưa và

mùa khô )

? Các vương quốc Cổ ở ĐNA được hình

thành vào thời gian nào và ở đâu?

- Hs trả lời

Gv sử dụng bản đồ chỉ vị trí các vương

quốc - hs quan sát , nhận biết

Gv: Vào giữa thiên niên kỉ thứ I sau công

nguyên, các vương quốc cổ ĐNA suy yếu

dần và ta rã ở ĐNA dần hình thành 1 số

quốc gia mới mà người ta thường gọi là các

quốc gia PK Vậy các quốc gia PK ĐNA đã

hình thành và phát triển như thế nào chúng

ta sang mục 2

Hoạt động cá nhân, nhóm.

Cho hs sử dụng lược đồ h16: “Lược đồ

ĐNA TK XIII-XV”, dùng bút chì ghi mốc

thời gian hình thành các quốc gia PK ở

ĐNA

? Trình bày sự phát triển thịnh vượng của

các quốc gia PK ở ĐNA ?

? Nêu tên, vị trí, thời gian hình thành các

gia ĐN:

* Thảo luận nhóm.

? Kể tên một số thành tựu thời phong kiến

của các quốc gia ĐNA?

1 Sự hình thành các vương

quốc cổ ở ĐNA.

* Điều kiện tự nhiên:

- Chịu ảnh hưởng của gió mùa

- Thuận lợi: Nông nghiệp pháttriển

- Khó khăn:Có nhiều thiên tai

* Sự hình thành các vương quốc

cổ ĐNA:

- Đầu công nguyên đến thế kỉ X(sau công nguyên), hình thànhcác vương quốc cổ: Champa(TBộ VN), Phù Nam (hạ lưuS.Mê Công), MêNam (các đảoInđônixia …)

2 Sự hình thành và phát triển của các quốc gia phong kiến

ĐNA.

- Nửa sau TK X→XVIII: các

quốc gia PK ở ĐNA được hìnhthành và phát triển thịnh vượng

+ Vương triều Mô giô pa Inđônêxia (1213-1527)

hít-+ Cam- pu- chia- thời co( IX- XV)

Ăng-+ Vương quốc Pa-gan- Mi

–an-ma (XI)

+ Vương quốc

Su-khô-thay Kiến trúc và điêu khắc với nhiêù công

trình nổi tiếng: Đền Ăng co, đền Bô rô bu

đua, chùa tháp Pa gan, tháp chàm…

? Em có nhận xét gì về kiến trúc điêu khắc

của ĐNA qua H12, 13 SGK.

- Hình văn kiểu bát úp, có tháp nhọn đồ sộ,

khắc họa nhiều hình ảnh sinh động

VN: Thánh địa Mỹ Sơn – Di sản văn hoá

thế giới

GV: Mặc dù được hình thành khá muộn

nhưng các quốc gia PK ĐNA đã có những

thời kì phát triển thịnh vượng, mãi cho đến

TK XVII-XVIII khi CNTB Phương Tây

thâm nhập đã là nhân tố cuối cùng có ý

nghĩa quyết định đến sự suy vong của các

quốc gia PK ĐNA

Liên hệ ngày nay:Quá trình hội nhập…

Thái Lan (XIII)

+ Vương quốc Lan xạng- Lào( VXIV-XVII)

+ Đại Việt…

- Nửa sau TK XVIII , các quốc

gia phong kiến bước vào conđường suy yếu và tiếp tục tồn tạikhi trở thành thuộc địa củaCNTB phương Tây

4 Củng cố: Trình bày sự hình thành các quốc gia PK ĐNA trên lược đồ.

Nêu những nét chung của các nước đó

5 Dặn dò: Học bài cũ, trả lời câu hỏi SGK, xem bài mới.

Lập được biểu đồ các giai đoạn phát triển lịch sử của Lào và Cam-pu-chia.

3 Về tư tưởng - Bồi dưỡng cho HS tình cảm yêu quý, trân trọng truyền thống lịch sử

của Lào và Cam-pu-chia

- Có ý thức giữ gìn tình cảm thân thiết giữa các quốc gia trên bán đảo Đông Dương

B Phương tiện dạy học:

1 Giáo viên: - SGK, SGV, Bản đồ ĐNÁ, tranh ảnh các công trình kiến trúc, điêu khắc,

các di sản văn hoá của Lào và Cam-pu-chia

2 Học sinh: SGK,Vẽ bản đồ ĐNÁ , sưu tầm tranh ảnh, tài liệu liên quan bài học

C Hoạt động dạy học:

Ngày…tháng….năm 2011

Ký duyệt

1 Ổn định:

2 Bài cũ: ? Trình bày sự phát triển của các quốc gia PK ĐNA?

3 Bài mới: GVgiới thiệu bài: Trong các nước ĐNA, những nước nào tiếp giáp với

Việt Nam? Sau khi nắm được nét khái quát về khu vực ĐNA, ta sẽ đi vào tìm hiểu kĩhơn 2 quốc gia anh em gắn bó mật thiết với VN trên bán đảo Đông Dương để tìm hiểuquá trình phát triển của Lào và Cam-pu-chia

Hoạt động của GV-HS Nội dung kiến thức

Hoạt động cá nhân, cả lớp

Hs quan sát lược đồ h16, kết hợp tiết trước

? Từ khi thành lập đến năm 1863, lịch sử

CPC có thể chia thành mấy giai đoạn?

Ở CPC (S.Mê Công) thời tiền sử đã hình

thành vương quốc Phù Nam

? Vương quốc Chân lạp hình thành ntn ở

CPC? (Người: Khơme thâm nhập hòa bình)

? Các vua thời Ăng-co đã thi hành chính

sách đối nội và đối ngoại ntn?

? Sự thịnh vượng của CPC thời Ăng-co

được thể hiện ntn?

Quan sát h14: Miêu tả một vài nét về khu

đền tháp Ăng -co Vát

Gv: Ăngcovát là 1 khu đền 5 ngôi tháp cao,

chạm khắc công phu, đỉnh cao nhất 63m,

xung quanh là hệ thống hào nước rộng

200m, chu vi 5,5km, 2 bên bờ lát đá 18bậc

cao, lối đi lát đá, 2 bên chạm trổ tinh vi, có

tượng điêu khắc tinh xảo ⇒ vẻ đẹp nghiêm

- Trước TK XIII, chỉ có người ĐNA cổ là

người Thơng-> người Lào Lùm

? Trình bày sự hình thành vương quốc Lạn

Xạng (Triệu Voi) ở Lào?

* Thảo luận nhóm

?Nêu những chính sách đối nội, đối ngoại

3 Vương quốc Căm-pu-chia

- Thời tiền sử ( TK I- TK VI):

Nước Phù Nam

- TK VI → IX: Người Khơ- međến → Nước ChânLạp

- TK IX- XV: Thời kỳ Ăng-co

+ Đối nội: phát triển nôngnghiệp, xây dựng các công trìnhkiến trúc độc đáo

+ Đối ngoại: mở rộng lãnh thổ

+ Ăng- co Vát : Qui mô đồ sộ,kiến trúc độc đáo, có óc thẩm mỹ,trình độ kiến trúc cao

- TK: XV- 1863 là thời kì suythoái, TK XIX (1863) thuộc địacủa Pháp

4 Vương quốc Lào

- T K XIII: người Lào Thơng

- Sau TK XIII : người Thái di cư(Lào Lùm)

- Năm 1353 nước Lạn Xạng

- TK XV → XVII: phát triểnthịnh vượng

+ Chia đất nước thành cácmường

của các vua Lạn Xạng? Chính sách đó tác

động đến sự phát triển của Lào ntn?

Quan sát h15, mtả 1 vài nét về Thạt Luổng ở

Lào

- Gv: “Thạt Luổng” (tháp lớn) xây dựng

1566 dưới thời vua Xêt-tha-thi-lạt, là công

trình đồ sộ gồm 1 tháp lớn hình mâm rượu,

đặt trên đế hoa sen, 12 cánh hoa, dưới là 1

bệ khổng lồ hình cầu tạo 4 mũi đáy vuông,

mỗi cạnh dài 68m, được ốp 323 phiến đá, có

4 cổng dưới dạng miếu thờ Tháp chính cao

45m, xung quanh có 30 pháp nhỏ, mỗi tháp

đều khác 1 lời dạy của phật

? Kiến trúc Thạt Luổng của Lào có gì giống

, khác với công trình kiến trúc của các nước

trong khu vực ( Uy nghi , đồ sộ, nhiều tầng

lớp , không cầu kì , phức tạp)

⇒ Như vậy sự thịnh vượng của Lào kéo dài

đến nửa sau TK XVIII, Lạn Xạng suy yếu

dần → cuối TK XIX là thuộc địa của Pháp

- Liên hệ với VN , Cam-pu-chia – ASEAN

+ Xây dựng quân đội

+ Quan hệ hòa hiếu với CPC,

ĐV, kiên quyết chống xâm lược(3 lần thắng quân Miến Điện)

- Nửa sau thế kỷ XVIII- XIX :suy yếu ( Xiêm xâm chiếm-> TKXIX Pháp xâm lược)

4.Củng cố: Gọi hs trình bày các giai đoạn chính của CPC và Lào.

Lập niên biểu các giai đoạn lịch sử lớn của Vương quốc Cam-pu-chia và Lào

1 Kiến thức: Qua bài 7 học sinh năm được:

- Thời gian hình thành và tồn tại của xã hội PK

- Nền tảng kinh tế và hai giai cấp chính trong xã hội

B Phương tiện dạy học:

1 Giáo viên: - SGK, SGV, Bản đồ châu Âu, Châu á, Bảng phụ, tài liệu, tranh ảnh 2 Học sinh: SGK, sưu tầm tranh ảnh, tài liệu liên quan bài học

C Hoạt động dạy học:

1 Ổn định:

2 Bài cũ: ?Nêu những chính sách đối nội, đối ngoại của vương triều Lạn Xạng?

3 Bài mới: GVgiới thiệu bài

Ta đã được học thời kì PK ở Phương Tây và Phương Đông, XHPK là chế độ xã hộitiếp sau chế độ XH cổ đại, nó được hình thành trên cơ sở tan rã của XH cổ đại Nhưng sựtan rã của XH cổ đại và PT hoàn toàn khác nhau do đó sự hình thành và phát triển XHPK

ở 2 khu vực này cũng có những điểm khác biệt Tuy nhiên, sự khác biệt đó lại thống nhấttrong những điểm chung của XHPK Bài học hôm nay ta sẽ tìm hiểu nét chung củaXHPK nhưng sẽ tìm hiểu những nét khác biệt nằm trong điểm chung đó

Hoạt động của GV- HS Nội dung kiến thức

Hoạt động cá nhân, cả lớp

?Xã hội phong kiến phương đông hình

thành từ khi nào:( Trước CN: TQ; Đầu CN:

đoạn phát triển của xã hội PK ở Phương

Đông so với Phương Tây?

? Cơ sở kinh tế chính của XHPK là gì?

?Điểm khác về kinh tế của Châu Âu và

Phương Đông?

* Thảo luận nhóm.

(Châu Âu: lãnh địa PK ; Phương Đông:

công xã nông thôn)

? Phương thức bóc lột của nền kinh tế NN

là gì? (bóc lột: tô thuế).

? Với cơ sở kinh tế đó đã tác động đến quan

hệ xã hội như thế nào?

- XHPK ở Châu Âu hình thànhmuộn hơn nhưng cũng kết thúcsớm hơn nhường chỗ cho CNTB

-> CNTB hình thành ngay trong lòng chế độ phong kiến

2 Cơ sở kinh tế – xã hội của

xã hội phong kiến.

a Cơ sở kinh tế:

- Phương Đông: Nông nghiệpđóng kín trong công xã nôngthôn

- Châu Âu: nông nghiệp đóng kíntrong lãnh địa-> thành thị xuấthiện

- Phương thức bóc lột : Địa tô->

giao ruộng đất cho nông dân,nông nô, thu tô nặng

quyền lực ?

GV nhấn mạnh : chế độ quân chủ là thể chế

nhà nước do vua đứng đầu

? Chế độ quân chủ ở Phương Đông và

Châu Âu có gì khác biệt ?

- HS trả lời

- Gv bổ sung :

+Giai đoạn đầu vua có quyền lực hạn chế

như một lãnh chúa mà thôi, từ thế kỉ XV

+ Ở phương Đông: Vua có nhiều

quyền lực-> Hoàng đế

+ Phương Tây: Lúc đầu hạn chế

trong lãnh địa Đến thế kỉ XV,quyền lực tập trung trong tay vua

4 Củng cố: Gv cho hs thảo luận rồi điền vào bảng sau những nội dung cơ bản về XHPK

ở Châu Âu và Phương Đông:

Các thời kỳ lịch sử XHPK Phương Đông XHPK Châu Âu

N2 đóng kín trong công xãnông thôn

Địa chủ - nông dân lĩnhcanh

Từ TK V → X

Từ TK XI → XIV

Từ TK XIV → XV

N2 đóng kín trong lãnh địa.Lãnh chúa và nông nô

5 Dặn dò: Trả lời các câu hỏi ở SGK, học bài cũ.

Ngày….tháng…năm 2011

Ký duyệt

Tuần6

Tiết 10: LÀM BÀI TẬP LỊCH SỬ

A Mục đích bài học:

1 Kiến thức: Thông qua việc làm các bài tập giúp học sinh hệ thống hóa, khái quát hóa

kiến thức lịch sử đã học thời kỳ PK của Châu Âu và Phương Đông

2 Kĩ năng: - Bước đầu làm quen với các dạng bài tập.

- Rèn luyện cho hs kỹ năng tổng hợp, phân tích, hệ thống hóa

3 Thái độ: Hs có thái độ tự giác, tích cực tìm hiểu những thành tựu, những sự kiện lịch

sử đã diễn ra …

B Hoạt động dạy học:

1 Ổn định:

2 Bài cũ:

? Trong XHPK có những giai cấp nào? Quan hệ giữa các giai cấp ấy ra sao?

? Vì sao nói chế độ PK ở Châu Âu và phương Đông đều là chế độ quân chủ nhưngkhác nhau về mức độ và thời gian?

3 Bài mới: Những tiết học trước chúng ta đã tìm hiểu về lịch sử thế giới Trung đại: Sự

hình thành và phát triển của xã hội phong kiến ở cả phương Đông và Châu âu Để nắmvững hơn các kiến thức đã học, hôm nay chúng ta làm một số bài tập

Hoạt động của GV và HS Nội dung bài tập

kiến ở Châu âu?

- Nô lệ được giải phóng-nông

Khoanh tròn chữ cái đầu câu mà em cho là đúng

Khi tràn vào lãnh thổ của đế quốc Rô Ma, ngườiGiéc- man đã tiến hành nhiều việc làm thay đổi

bộ mặt của khu vực này:

A Tiêu diệt các Vương quốc cũ trên đất Rô ma

B Thành lập nhiều vương quốc mới của họ

C Chiếm ruộng đất rồi chia cho các tướng lĩnh ,quý tộc

D Phong tước vị cao thấp cho các tướng lĩnh,quý tộc

tả khung cảnh sôi động của

việc buôn bán, chứng tỏ nền

kinh tế hàng hoá ở đây rất

phát triển Bên cạnh hội chợ

là hình ảnh lâu đài, nhà thờ

với những kiến trúc đặc sắc,

hiện đại Bức tranh phản ánh

thành thị không chỉ là trung

tâm kinh tế mà còn là trung

tâm văn hoá, không khí dân

chủ cũng được thể hiện qua

việc giao lưu hàng hoá

- GV đánh giá , cho điểm

? Phân biệt sự khác nhau

giữa xã hội cổ đại và xã hội

B Thế nào là chế độ quân chủ? Chế độ quân chủ

ở Phương Đông và châu Âu khác nhau như thếnào?

- Xã hội PK gồm mấy giai cấp? Cơ sở kinh tế của xã hội phong kiến là gì ?

5 Dặn dò: Dặn HS về nhà học bài , đọc và tìm hiểu bài 8

D Rút kinh nghiệm sau tiết dạy:

PHẦN II LỊCH SỬ VIỆT NAM

Từ thế kỉ X đến giữa thế kỉ XIX

CHƯƠNG I:

BUỔI ĐẦU ĐỘC LẬP THỜI NGÔ - ĐINH – TIỀN LÊ (THẾ KỈ X)

Tiết 11: Bài 8: NƯỚC TA BUỔI ĐẦU ĐỘC LẬP

A Mục tiêu bài hoc:

1 Kiến thức: Hs nắm được:

- Ngô Quyền xây dựng nền độc lập không phụ thuộc vào triều đại PK TQ

- Nắm được quá trình thống nhất đất nước của Đinh Bộ Lĩnh

2 Kĩ năng: Bồi dưỡng cho HS kĩ năng lập biểu đồ, sơ đồ, sử dụng bản đồ.

3 Thái độ, tình cảm:

- Giáo dục ý thức độc lập tự chủ và thống nhất đất nước của dân tộc

- Ghi nhớ công ơn đối với những người có công đầu giành quyền tự chủ, thống nhất đấtnước, mở ra thời kỳ độc lập lâu dài cho nước ta

B Phương tiện dạy học:

1 Giáo viên: - SGK, SGV, Sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nước , Lược đồ 12 sứ quân, Bảng

phụ, tài liệu, tranh ảnh - Lăng Ngô Quyền

2 Học sinh: SGK, sưu tầm tranh , Vẽ lược đồ 12 sứ quân.

C Hoạt động dạy học:

1 Ổn định tổ chức:

2 Bài cũ: ? Trình bày đặc điểm cơ bản của XHPK Châu Âu?

? XHPK Phương Đông có gì khác so với XHPK Phương Tây?

3 Bài mới: Gv giới thiệu bài: Sau hơn 1000 năm kiên cường và bền bỉ chống lại ách

đô hộ của PK Phương Bắc từ Bà Trưng, Lí Nam Đế, Lí Bí, cuộc k/n của họ Khúc, họDương cuối cùng nhân dân ta đã dành lại được nền độc lập Với trận Bạch Đằng 938nước ta đã hoàn toàn bước vào thời kì độc lập, tự chủ

Hoạt động của GV-HS Nội dung kiến thức cần đạt

Hoạt động cá nhân, nhóm.

? Chiến thắng Bạch Đằng năm 938 có ý nghĩa gì?

(Đánh bại âm mưu xâm lược của nhà Hán, chấm dứt

1000 năm Bắc thuộc của PK Phương Bắc)

? Tại sao NQ lại bãi bỏ bộ máy cai trị của họ Khúc để

thiết lập triều đại mới?

? Sau chiến thắng BĐ, NQ đã làm gì?

?Ngô Quyền đã xây dựng bộ máy nhà nước ntn? Hãy

vẽ sơ đồ? HS thảo luận

Hs vẽ sơ đồ - GV bổ sung

?Vua có vai trò gì trong bộ máy nhà nước?

Vua đứng đầu , quyết định mọi công việc

? Em có nhận xét gì về bộ máy nhà nước thời Ngô?

(đơn giản, sơ sài → thể hiện ý thức độc lập tự chủ)

? Với những việc làm đó của Ngô Quyền, tình hình đất

nước ưyềnh thế nào?

Hoạt động cá nhân.

Hs tìm hiểu SGK

? Ngô Quyền trị vì được 5 năm thì qua đời Lúc đó

tình hình đất nước ta ntn?

GV: Năm 950 Ngô Xương Văn giành lại được ngôi

vua song uy tín nhà Ngô giảm sút → đất nước không

? Việc chiếm đóng của 12 sứ quân đã ảnh hưởng đến

đất nước như thế nào?

GV: Loạn 12 sứ quân gây biết bao tang tóc cho nhân

dân, trong khi đó nhà Tống đang có âm mưu xâm lược

nước ta Do đó, việc thống nhất đất nước trở nên cấp

bách hơn bao giờ hết

Hoạt động cá nhân, cả lớp.

? Nhắc lại tình hình đất nước ta cuối thời Ngô?

? Nêu một vài nét về Đinh Bộ Lĩnh?

? Ông dã chuẩn bị những gì để dẹp yên 12 sứ quân?

Gv treo lược đồ, hướng dẫn hs trình bày quá trình

thống nhất.

? Vì sao Đinh Bộ Lĩnh lại dẹp yên được các sứ quân?

? Việc Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn 12 sứ quân có ý nghĩa

- 950 Ngô Xương Văn lật đổDTK nhưng không quản lí đượcđất nước

- 965 Ngô Xương Văn chết →

loạn 12 sứ quân

- Đánh chiếm lẫn nhau → đấtnước loạn lạc → điều kiện thuậnlợi cho giặc ngoại xâm tấn công

- Liên kết với sứ quân TrầnLãm

- Được nhân dân ủng hộ

→ Năm967→ đất nước thốngnhất

* Ý nghĩa : Xây dựng đất nước

vững mạnh để chống lại âmmưu xâm lược của kẻ thù

4 Củng cố: Bài tập 1 : Những biểu hiện nào sau đây chứng tỏ ý thức của Ngô Quyền

trong viêc xây dựng đất nước :

A Xưng Vương chọn đất đóng đô B Thiết lạp bộ máy chính quyền mới

C Bóc lột, đàn áp nhân dân C Cử người tài giỏi trông coi đất nước

5 Dặn dò: Xem bài mới.

Bài 9: NƯỚC ĐẠI CỒ VIỆT THỜI ĐINH - TIỀN LÊ.

Tiết 12 I TÌNH HÌNH CHÍNH TRỊ - QUÂN SỰ.

A Mục tiêu bài học:

1 Kiến thức: Hs nắm được:- Thời Đinh - Tiền Lê, bộ máy nhà nước được xây dựng

tương đối hoàn chỉnh, không còn đơn giản như thời Ngô

- Nhà Tống tiến hành chiến tranh xâm lược và đã bị quân ta đánh bại

2 Kĩ năng: Bồi dưỡng kĩ năng vẽ sơ đồ, lập biểu đồ.

3 Thái độ: - Giáo dục lòng tự hào, tự tôn dân tộc.

- Biết ơn các vị anh hùng dân tôc có công xây dựng và bảo vệ Tổ Quốc

B Phương tiện dạy học:

1 Giáo viên: - SGK, SGV, Lược đồ cuộc kháng chiến chống Tống.

- Tranh ảnh di tích lịch sử về đền thờ vua Đinh, vua Lê

2 Học sinh: SGK, sưu tầm tranh, tài liệu liên quan bài học.

3 Bài mới: Gv giới thiệu bài: Sau khi dẹp loạn 12 sứ quân, đất nước lại được thanh

bình, thống nhất Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi vua, tiếp tục công cuộc xây dựng quốc gia vữngmạnh mà Ngô Quyền đã đặt nền móng

Hoạt động của giáo viên - học sinh Nội dung kiến thức

Hoạt động cá nhân, cả lớp.

? Sau khi thống nhất đất nước ĐBL đã làm gì?

? Tại sao Đinh Tiên Hoàng chọn Hoa Lư để đóng

đô? (quê ông, đất hẹp, nhiều đồi núi → dễ phòng

thủ)

? Việc nhà Đinh đặt tên nước và không dùng niên

hiệu của hoàng đế Trung Quốc nói lên điều gì?

- Đại Cồ Việt → Nước Việt to lớn có ý đặt ngang

hàng với Trung Hoa

? Đinh Bộ Lĩnh còn áp dụng biện pháp gì để xây

? Vì sao Lê Hoàn được suy tôn làm vua?

- Có tài, có chí lớn, mưu lược đang giữ chức Thập

đạo tướng quân thống lĩnh quân đội

1.Nhà Đinh xây dựng đất nước

- Năm 968 Đinh Bộ Lĩnh lên ngôivua Đặt tên nước là Đại Cồ Việt,đóng đô ở Hoa Lư, đặt niên hiệu làThái Bình

- Phong vương cho con

? Việc Thái Hậu Dương Vân Nga trao áo bào cho

Lê Hoàn nói lên điều gì?

(thông minh → đặt lợi ích quốc gia lên trên lợi ích

dòng họ …)

GV phân biệt khái niệm "Tiền Lê" "Hậu Lê"

? Chính quyền nhà Tiền Lê được tổ chức như thế

nào? (Hướng dẫn hs vẽ sơ đồ, GV chuẩn bị ở bảng

phụ)

?Hãy so sánh bộ máy nhà nước thời Ngô và thời

Tiền Lê?

? Em có nhận xét gì về bộ máy về bộ máy nhà nước

thời Tiền Lê? Thảo luận nhóm

GV: Vua đứng đầu, giúp việc cho vua có thái sư ,

đại sư, dưới là các quan Cả nước chia 10 lộ dưới lộ

có phủ , châu

? Quân đội thời Tiền Lê được tổ chức ntn?

? Em hiểu thế nào là cấm quân? quân địa phương?

Hoạt động cá nhân, cả lớp.

? Quân Tống xâm lược nước ta trong hoàn cảnh

nào?

- GV tường thuật diễn biến trên lược đồ:

- 981 quân Tống tiến vào nước ta theo 2 đường:

- Đường thuỷ do Lưu Trưng chỉ huy → S.BĐ;

- Đường bộ do Hầu Nhân Bảo chỉ huy → Lạng Sơn

vào nước ta

? Trước sự xâm lược của địch, Lê Hoàn đã đối phó

Cho HS quan sát 2 bức tranh H18, 19 (SGK) lăng

đền thờ vua Đinh, vua Lê

? Việc nhân dân ta lập đền thờ vua Đinh, vua Lê

chứng tỏ điều gì?

* Bộ máy nhà nước:

- Trung ương:

Vua Thái sư Đại sưQuan văn- Quan võ - Tăng quan

- Địa phương : (10 Lộ)

Phủ - Châu

->Xây dựng tương đối hoàn chỉnh.

- Cuối năm 979 nhà Đinh rối loạn

→ quân Tống xâm lược

b Diến biến:

- Địch : Năm 981 quân Tống tiếnvào nước ta theo 2 đường thủy- bộ

do Hâù Nhân Bảo chỉ huy

- Ta: + Chặn quân thủy ở sôngBạch Đằng

+ Diệt quân bộ ở biên giới phíaBắc

c Kết quả: Cuộc kháng chiến kết

thúc thắng lợi

d Ý nghĩa:

- Khẳng định quyền làm chủ đấtnước

- Đánh bại âm mưu xâm lược kẻthù, củng cố nền độc lập

4 Câu hỏi củng cố: ?Nhà Đinh đã làm gì để xây dựng đất nước?

? Trình bày diễn biến cuộc kháng chiến chống Tống do Lê Hoàn chỉ huy.

5 Dặn dò: - Học bài cũ Tìm hiểu bài mới.

Bài 9: NƯỚC ĐẠI CỒ VIỆT THỜI ĐINH - TIỀN LÊ (Tiếp)

Tiết 13 SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ , VĂN HÓA

A Mục tiêu bài học:

1 Kiến thức: Hs nắm được:

- Các vua Đinh - Tiền Lê đã bước đầu xây dựng một nền kinh tế tự chủ bằng sự pháttriển nông nghiệp, thủ công nghiệp, thương nghiệp

- Cùng với sự phát triển kinh tế, văn hoá - xã hội cũng có nhiều thay đổi

2 Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng phân tích và rút ra ý nghĩa thành tựu kinh tế , văn hoá…

3 Thái độ: Giáo dục cho hs ý thức độc lập tự chủ trong xây dựng đất nước, biết quý

trọng truyền thống văn hoá của cha ông

B Phương tiện dạy học:

1 Giáo viên: - SGK, SGV, Lược đồ cuộc kháng chiến chống Tống.

- Tranh ảnh di tích lịch sử , các công trình văn hoá, kiến trúc…

2 Học sinh: SGK, sưu tầm tranh, tài liệu liên quan bài học.

C Hoạt động dạy học:

1 Ổn định:

2 Bài cũ: ?Vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước thời Tiền Lê và giải thích?

3 Bài mới: Gv giới thiệu bài:

Cuộc kháng chiến chống Tống thắng lợi đã đánh bại âm mưu xâm lược của kẻ thù,khẳng định quyền làm chủ của đất nước ta và cũng cố nền độc lập, làm chủ của nước Đại

Cồ Việt Đó cũng là cơ sở để xây dựng nền kinh tế, văn hoá buổi đầu độc lập

Hoạt động của giáo viên - học sinh Nội dung kiến thức

Hoạt động cá nhân, cả lớp.

- HS đọc SGK- Mục 1

? Em hãy điểm lại tình hình nông nghiệp

nước ta thời Đinh – Tiền Lê ?

? Nhà nước đã làm gì để phát triển NN?

? Việc Vua Lê Đại Hành tổ chức lễ cày tịch

điền có ý nghĩa gì?

- Vua quan tâm đến sản xuất→ khuyến khích

nông dân làm nông nghiệp

?Em có nhận xét gì về tình hình nông nghiệp

nước ta thời kì này ?

? Sự ptriển của TCN thể hiện ở những mặt

nào?

- GV: Vì đất nước đang thời kỳ độc lập, các

nghề được tự do phát triển, không bị kìm hãm

như trước, các thợ khéo cũng không bị bắt

+ Củng cố nền độc lập -> tạo điều kiện để

phát triển ngoại thương

? Nêu mối quan hệ giữa nông nghiệp, thủ

1 Bước đầu xây dựng nền

công nghiệp và thương nghiệp.

- GV: Như vậy trong buổi đầu độc lập Lê

Hoàn đó có những biện pháp bước đầu xây

Trình bày bằng sơ đồ, GV nhận xét , bổ sung

và hoàn thiện các tầng lớp trong xã hội

? Những người nào thuộc tầng lớp bị trị ?

- GV giới thiệu thêm về nô tì, phân biệt với

nô lệ trong các XH khác

? Giáo dục thời kì này như thế nào ?

? Vì sao các nhà sư được trọng dụng? Có

học, giỏi chữ Hán…

- GV minh họa bằng câu chuyện đối đáp của

nhà sư Đỗ Thuận với sứ thần nhà Tống là Lý

b Văn hoá:

- Giáo dục chưa ptriển

- Đạo phật truyền bá rộng, xâydựng chùa chiền → nhà sư đượccoi trọng

- Các loại hình văn hoá dân giankhá phát triển

4 Củng cố:

Câu 1: Nguyên nhân nào dưới đây làm cho nền kinh tế thời Đinh - Tiền Lê phát triển:

A Đất nước độc lập B Nhà nước quan tâm đến sản xuất của nhân dân.

C Xã hội ổn định D Đất nước bị ngoại xâm đe dọa

1 Kiến thức : Học sinh nắm được: Các chính sách của nhà Lý để cai trị đất nước: dời đô

về Thăng Long, đặt tên nước là Đại Việt, chia lại đất nước về mặt hành chính, tổ chức lại

bộ máy chính quyền trung ương và địa phương, xây dựng luật pháp chặt chẽ, quân đội

vững mạnh

2 Kĩ năng:

- Phân tích và nêu ý nghĩa các chính sách xây dựng và bảo vệ đất nước của nhà Lý

- Rèn luyện kĩ năng đánh giá công lao các nhân vật lịch sử

3 Thái độ:

- Giáo dục cho học sinh lòng yêu nước, tự hào dân tộc.

- Học sinh có thái độ đúng đắn về pháp luật- là cơ sở cho việc xây dựng và bảo vệ đấtnước

B Phương tiện dạy học:

1 Giáo viên: - SGK, SGV, Lược đồ cuộc kháng chiến chống Tống ( 981).

- Lược đồ kinh thành Thăng Long thế kỉ XI

- Sơ đồ bộ máy nhà nước thời Lý

2 Học sinh: SGK, sưu tầm tranh, tài liệu liên quan bài học.

C Tiến trình dạy học :

1.Ôn định:

2 Kiểm tra bài cũ: ? Nêu sự phát triển của nền kinh tế tự chủ dưới thời Đinh – Tiền Lê?

3 Bài mới: Gv giới thiệu bài: Vào đầu thế kỉ XI, nội bộ Tiền Lê lục đục, vua Lê không

cai quản được đất nước Nhà Lý thay thế, nước ta có những đổi thay gì, chúng ta sẽ tìmhiểu trong bài học hôm nay

Hoạt động cá nhân, cả lớp.

? Nhà Lý thành lập trong hoàn cảnh nào?

? Lê Long Đĩnh là ông vua như thế nào?

( Tàn bạo , mắc bệnh trị, nhân dan oán

ghét…)

- HS đọc đoạn in nghiêng trong SGK

? Sau khi Lê Long Đĩnh chết quan lại đã

tôn ai lên làm vua?

? Vì sao Lý Công Uẩn lại được tôn lên làm

? Vì sao Lý Công Uẩn quyết định dời đô về

Đại La và đổi tên Thăng Long?( vì đây là

địa thế thuận lợi và là nơi hội tụ của bốn

phương)

? Việc dời đô về Thăng Long nói lên ước

nguyện gì của cha ông ta?

( Muốn xây dựng đất nước giàu mạnh Thể

- Năm 1010 Lý Công Uẩn dời đô

về Đại La, đổi tên là Thăng Long

hiện ý chí tự cường của đân tộc Và thực sự

vào thời Lý, kinh thành Thăng Long vừa là

kinh đô cường thịnh, vừa là thành thị có

quy mô buôn bán sầm uất.)

- Hs đọc phần chữ nhỏ(SGK)

- Gv dùng “ Lược đồ kinh thành Thăng

Long thế kỉ XI” giới thiệu về kinh thành

Thăng Long

? Bộ máy nhà nước thời Lý được xây dựng

như thế nào?

HS theo dõi SGK vẽ sơ đồ bộ máy nhà

nước từ trung ương đến địa phương thời

Lý

- GV chuẩn bị khung sơ đồ ở bảng phụ, gọi

lên bảng điền vào các ô trống trong bảng

phụ

? Đứng đầu nhà nước là vua, vua có quyền

hạn như thế nào?

? Giúp việc vua có ai? Những người đó có

quan hệ với vua như thế nào? Vì sao vua

lại chọn những người thân cận, con cháu

trong dòng tộc nắm những chức vụ quan

trọng?

?Việc nhà Lý quan tâm đến đời sống của

nhân dân được thể hiện ở những việc nào?

- Đặt chuông trước điện Long Trì

- Những người chọn làm thái tử phải ra

ngoài thành để tìm hiểu cuộc sống của nhân

dân

Gv: Ngoài việc chú trọng xây dựng bộ máy

nhà nước, nhà Lý còn quan tâm đến luật

pháp và quân đội Luật pháp và quân đội

thời Lý như thế nào chúng ta sẽ tìm hiểu

Gv ghi vào bảng phụ nội dung một số điều

luật trong bộ “Hình thư”:

+Lính bảo vệ cung, hoạn quan không tự

tiện vào cung cấm, nếu ai vào sẽ bị tội chết

Người canh giữ không cẩn thận để người

khác vào bị tội chết

+ Cấm dân không được bán con trai, quan

không được dấu con trai

- Năm 1054 nhà Lý đổi tên nước

là Đại Việt Xây dựng bộ máy nhà nước:

Trung ương: Vua

Đại thần Quan văn – Quan võ

Địa phương: 24 Lộ- Phủ

Huyện Hương – Xã

-> Bộ máy nhà nước thời Lý qui củ , hoàn chỉnh hơn

2 Luật pháp và quân đội.

a Luật pháp : Năm 1042 nhà Lý

ban hành bộ Hình thư

-> Bảo vệ vua, triều đình, trật tự

xã hội, nhân dân và sản xuất nông

+ Những người cầm cố ruộng đất sau 20

năm được chuộc lại Trả lại ruộng cho

những người bỏ không cày cấy

( Bảo vệ vua, triều đình, trật tự xã hội, nhân

dân và sản xuất nông nghiệp.)

? Quân đội nhà Lý gồm mấy bộ phận?

- Hs đọc bảng phân chia ở Sgk để thấy

sự khác nhau giữa cấm quân và quân

vệ khối đoàn kết dân tộc?

- Gả công chúa, ban tước cho tù trưởng

+ Cấm quân : Bảo vệ vua

+ Quân địa phương : lộ, phủ

- Thi hành chính sách “ngụ binh

ư nông”

-> Chặt chẽ, quy cũ

- Chủ trương đoàn kết dân tộc

- Quan hệ bình đẳng với các nướcláng giềng, kiên quyết bảo vệ chủquyền

-> Vừa mềm dẻo, vừa kiên quyết

4 Củng cố:

Gv củng cố bài bằng hệ thống câu hỏi:

? Nhà Lý đã làm gì để củng cố quốc gia thống nhất?

? Công lao của Lý Công Uẩn?

? Nhà Lý đã tổ chức chính quyền trung ương và địa phương ra sao?

1 Kiến thức : Học sinh nắm được:

- Âm mưm xâm lược nước ta của nhà Tống là nhằm bành trướng lãnh thổ, đồng thời giảiquyết những khó khăn về tài chính và XH trong nước

- Cuộc tiến công tập kích sang đất Tống của Lý Thường Kiệt là hành động chính đáng.

2 Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng sử dụng lược đồ, phân tích, nhận xét, đánh giá sự kiện và

nhân vật lịch sử

3 Thái độ: Giáo dục lòng tự hào, biến ơn những vị anh hùng dân tộc, bồi dưỡng lòng

dũng cảm, tình đoàn kết dân tộc

B Phương tiện dạy học:

1 Giáo viên: - SGK, SGV, Bản đồ: “ Chống xâm lược Tống lần II (1075 – 1077)”.

2 Học sinh: SGK, sưu tầm tranh, tài liệu liên quan bài học.

C Hoạt động dạy học:

1 Ổn định:

2 Bài cũ: ? Nhà Lý đã làm gì để phát triển đất nước?

3 Bài mới : Năm 981, mối quan hệ giữa nước ta và nước Tống được củng cố, nhưng từ

giữa thế kỷ XI quan hệ ngoại giao đã bị cắt đứt bởi nhà Tống có những âm mưu xâmlược nước ta

? Để tiến hành xâm lược ĐV, nhà Tống đã là gì?

- Chuẩn bị lương thực, binh sĩ, Dụ dỗ các tù

trưởng, Xúi giục Chăm Pa…

? Vì sao Lý Thường Kiệt được chọn làm chỉ huy

đối phó quân Tống lúc này?

? Em có nhận xét gì về sự chuẩn bị của nhà Lý?

GV: Năm 1072 vua Lý Thánh Tông mất, …

→Tống ráo riết chuẩn bị tấn công ĐV → Chỉ

trên bảo đồ vị trí quân Tống xây dựng căn cứ,

lương thực, binh sĩ

? Trước tình hình quân Tống ráo riết chuẩn bị

xâm lược nước ta, Lý Thường Kiệt đã chủ trương

đánh giặc như thế nào?

? Câu nói “Ngồi yên đợi giặc của Lý Thường

Kiệt thể hiện điều gì? (Táo bạo, sáng tạo nhằm

giành thế chủ động tiêu hao sinh lực địch ngay từ

1 Nhà Tống âm mưu xâm lược

nước ta.

- Nhà Tống: Khó khăn chồng chất

→ xâm lược Đại Việt

- Mục đích:

+ Giải quyết khó khăn

+ Làm suy yếu lực lượng nhà Lý,tiêu diệt Đại Việt

- Luyện tập quân đội, phong chứctước cho các tù trưởng

- Mộ thêm binh

- Đánh bại ý đồ của nhà Tống vàChăm Pa

-> Quyết tâm, chu đáo, khẩntrương

- Nhà Lý chủ trương : Tấn côngtrước để tự vệ

lúc chúng chưa tiến hành xâm lược.)

GV trình bày diễn biến:

? Qua diễn biến, cho biết mục tiêu của cuộc tập

kích này là gì? (Căn cứ quân sự, kho tàng , lương

thảo của Tống tại thành Ung Châu)

? Tại sao nói đây là cuộc tấn công tự vệ mà

không phải là để xâm lược?

+ Chỉ tấn công vào các căn cứ quân sự chuẩn bị

đánh ĐV

+Khi hoàn thành nhiệm vụ → rút quân

? Việc chủ động tiến công đó có ý nghĩa như thế

- Quân thuỷ: Lý Thường Kiệt chỉhuy → đường biển Quảng Ninh →

Châu Khâm → Châu LiêmQ.Đông)→ quân bao vây thànhChân Ung

* Kết quả: giành thắng lợi ta chủ

động rút quân

* Ý nghĩa: - Làm thay đổi kế

hoạch, làm chậm lại cuộc xâm lượccủa quân Tống

- Ta có thời gian chuẩn bị mọi mặt

4 Củng cố: + Trình bày âm mưu xâm lược ĐV của nhà Tống.

+ Nhà Lý đã đối phó như thế nào?

5 Dặn dò: Về học bài , làm bài tập 1,2 trong SGK

Chuẩn bị phần II-Vẽ lược đồ

1 Kiến thức : Học sinh nắm được diễn biến sơ lược cuộc kháng chiến chống Tống ở giai

đoạn hai và thắng lợi to lớn của nhân dân Đại Việt

2 Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng sử dụng lược đồ để trình bày diễn biến.

3 Thái độ: Giáo dục lòng tự hào về truyền thống đánh giặc của nhân dân ta.

B Phương tiện dạy học:

1 Giáo viên: - SGK, SGV, Bản đồ: “ Chống xâm lược Tống lần II (1075 – 1077)”.

Ngày….tháng….năm 2011

Kí duyệt

2 Học sinh: - SGK, sưu tầm tranh, tài liệu liên quan bài học.

C Hoạt động dạy học:

1 Ổn định:

2 Bài cũ: ? Trình bày âm mưu xâm lược Đại Việt của nhà Tống?

?Nhà Lý tiến công sang đất Tống để tự vệ đã thu được kết quả gì?

3 Bài mới: Sau khi đánh vào các căn cứ của quân Tống ở dọc biên giới, rút quân về

nước Lý Thường Kiệt biết được những âm mưu của nhà Tống không phải đã được dậptắt → chuẩn bị kháng chiến …

Hoạt động cá nhân, cả lớp.

- GV: Sau khi đánh bại quân Tống ở Ung

Châu Lý Thường Kiệt biết quân Tống sẽ

phục thù do đó nhanh chóng rút quân về

nước

? Sau khi về nước Lý Thường Kiệt đã

chuẩn bị những gì để đối phó với nhà

Tống?

- GV: Sử dụng lược đồ nói rõ cách bố

phòng của ta: Đoán biết giặc sẽ đi theo 2

đường, Lý Thường Kiệt đã bố trí: - Một đạo

quân chặn ở Đông Kênh (Quảng Ninh)

chặn thuỷ quân địch

- Quân bộ → đi qua sông Như Nguyệt →

xây dựng phòng tuyến Như Nguyệt

? Vì sao, Lý Thường Kiệt chọn sông Như

Nguyệt làm phòng tuyến chống giặc?

2 Đoạn sông có vị trí quan trọng, án

ngữ mọi con đường từ phương Bắc ->

Thăng Long

? Phòng tuyến Như Nguyệt được xây dựng

như thế nào?

+ Dài 100km đắp đất cao, vững chắc, bên

ngoài có lớp giậu tre dày đặc → Bộ, thuỷ

binh ở đây do Lý Thường Kiệt chỉ huy

? Em có nhận xét gì về kế hoạch chuẩn bị

đối phó của LTK?

? Sau khi thất bại ở Ung Châu, nhà Tống

đã làm gì?

GV dùng bản đồ trình bày diễn biến

+ Cuối 1076: Quân Tống do Quách Quỳ,

Triệu Tiết chỉ huy → nước ta

Một đạo quân → đường biển để tiếp ứng

-> T1.1077 → vượt ải Nam Quan qua Lạng

Sơn tiến vào nước ta

- Quân Thuỷ bị chặn đánh 10 trận ở Quảng

+ 1077, Ta đánh nhiều trận nhỏcản địch,

- Kết quả: Quân Tống đóng ở bờ

Bắc sông Cầu chờ quân thuỷ

2.Cuộc chiến đấu trên phòng tuyến Như Nguyệt.

- Diễn biến:

+ Quách Quỳ cho quân vượt đánhphòng tuyến → ta phản côngquyết liệt

+ Cuối năm 1077 Lý Thường Kiệtcho quân đánh bất ngờ vào đồngiặc

Ninh → không đến hỗ trợ được.

Hoạt động cá nhân, nhóm.

- GV dùng lược đồ trình bày trận đầu trên

phòng tuyến Như Nguyệt → HS trình bày

lại

- Để động viên quân sỹ, làm tăng thêm sức

mạnh chiến đấu, Lý Thường Kiệt bí mật

cho người vào đền Trương Hống, Trương

Hán ngân vang bài thơ ô Sông núi nước

Nam → giặc sợ hãi chán nản → Tướng

giặc ra lệnh “Ai bàn đánh ta sẽ chém”

- Lý Thường Kiệt giam chân mãi như thế

đến cuối xuân 1077, đang đêm Lý Thường

Kiệt cho quân lặng lẽ đánh úp vào doanh

trại địch → Địch thua to → Lý Thường

Kiệt kết thúc chiến tranh bằng biện pháp

“giảng hoà” Quách Quỳ rút quân về nước

? Tại sao đang ở thế thắng mà Lý Thường

Kiệt lại “giảng hoà”? (Giặc rút lui trong

danh dự → không làm tổn thương đến danh

dự nước lớn Đảm bảo mối quan hệ giao

bang hoà hiếu.)

? Trận chiến trên sông Như Nguyệt thắng

lợi là do những nguyên nhân nào ?

5 Nguyên nhân thắng lợi:

+ Tinh thần đoàn kết chiến đấucủa nhân dân ta

+Tài chỉ huy của Lý Thường Kiệt

6 Ý nghĩa:

+ Là trận đánh tuyệt vời trong lịch

sử chống ngoại xâm

+ Nền độc lập, tự chủ được củngcố

+ Nhà Tống từ bỏ âm mưu xâmlược Đại Việt

4 Củng cố, dặn dò: ? Nét độc đáo trong cách đánh giặc của Lý Thường Kiệt thể hiện

ntn?- Cách tấn công – Cách phòng thủ – Cách kết thúc chiến tranh.

- Gọi 1 học sinh lên bảng trình bày diễn biến trận chiến trên phòng tuyến Như Nguyệt.

? Ý nghĩa lịch sử của cuộc kháng chiến chống Tống lần 2.

Tuần 10

Tiết 18 LÀM BÀI TẬP LỊCH SỬ

A Mục tiêu bài học :

1 Kiến thức : Củng cố các tiết đã học qua tiết làm bài tập.

2 Kĩ năng: Ghi nhớ các sự kiện , lập bảng biểu Rèn luyện kĩ năng sử dụng lược đồ để

trình bày diễn biến

3 Thái độ: Giáo dục lòng tự hào về truyền thống đánh giặc của nhân dân ta.

B Phương tiện dạy học:

1 Giáo viên: - SGK, SGV, Khung sơ đồ bộ máy nhà nước thời Đinh – Tiền Lê, 2 Học sinh: - SGK, sưu tầm tranh, tài liệu liên quan đến tiết làm bài tập.

C Hoạt động dạy học :

GV ra một số bài tập lịch sử ở phần chương 1, 2 và hướng dẫn HS cách làm bài

Bài tập 1: Em hãy nêu các giai cấp cơ bản của xã hội phong kiến ở phương Đông

Bài tập 2: Theo em thể chế nhà nước,của các nước phong kiến phương Đông là thể chế

nào

A Quân chủ B Quân chủ phân quyền C Quân chủ lập hiến D.Tất cả các ýtrên

A Đánh giá công lao của Ngô Quyền và Đinh Bộ lĩnh:

- Công lao của Ngô Quyền:

Bài tập 3: GV chuẩn bị khung sơ đồ bộ máy nhà nước thời Đinh- Tiền Lê ở bảng phụ,

gọi HS lên thực hiện Cả lớp hoàn thiện ở vở

Bài tập 4: Điền thời gian ( ) vào các sự kiện sau sao cho đúng :

- Năm Lý Công Uốn dời đô về Đại La ( Thăng Long)

- Năm Nhà Lý đổi tên nước là Đại Việt

- Năm Lý Thường Kiệt đem quân tấn công sang đất Tống để tự vệ

- Năm Quân Tống bị thất bại hoàn toàn

Bài tập 5:Em hãy nêu nhận xét về cách đánh độc đáo này của lý Thường Kiệt.

A Phương pháp kết thúc chiến tranh như vừa nêu ở trên là biểu hiện của một trongnhững truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta Đó là truyền thống gì?

Bài tập 6: Nêu các công trình kiến trúc tiêu biểu của các nước ĐNA

Bài tập 7: Nêu nguyên nhân, ý nghĩa chiến thắng chống giặc Tống lần II của nhà Lí

Tiết 18 ÔN TẬP.

A Mục tiêu bài học :

1 Kiến thức :

- Củng cố nội dung cơ bản qua các bài đã học

- HS biết vận dụng kiến thức đã học vào việc làm bài

2 Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng phân tích , đánh giá các sự kiện lịch sử quan trọng 3 Thái độ: Giáo dục lòng tự hào dân tộc, tinh thần yêu nước, nhớ ơn những người đã có

công với đất nước

B Phương tiện dạy học:

1 Giáo viên: - SGK, SGV, bảng phụ, Bản đồ: “ Chống xâm lược Tống”

2 Học sinh: - SGK, sưu tầm tranh, tài liệu liên quan bài học.

C Hoạt động dạy học :

1 Ổn định lớp.

2 Bài cũ : Cuộc kháng chiến chống xâm lược Tống lần II có ý nghĩa lịch sử gì ?

3 Bài mới : GV giới thiệu nội dung tiết ôn tập.

Hoạt động của Thầy và Trò Nội dung kiến thức

trung đại? Sau đó rút ra nhận xét gì?

- HS vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước thời

nước thời Ngô?

? Cuộc kháng chiến của Lê Hoàn giành

thắng lợi năm 981 có ý nghĩa lịch sử

như thế nào?

Hoạt động cá nhân, nhóm.

? Hãy nêu các tầng lớp xã hội dưới thời

Đinh- Tiền Lê

- HS thảo luận – ghi ở phiếu học tập.

GV nhận xét, kết luận

? Tầng lớp thống trị bao gồm ai?

Ai thuộc tầng lớp bị trị?

- GV gọi HS tường thuật lại diễn biến

cuộc kháng chiến chống Tống trên

1 Quá trình hình thành, phát triển và

suy vong của XHPK phương Đông và

phương Tây.

- Phương Đông: Hình thành sớm, phát

triển chậm, suy vong kéo dài

- Phương Tây: Hình thành muộn, phát triển nhanh, suy vong sớm hơn phương Đông

- Lãnh địa PK là đơn vị kinh tế – chínhtrị đặc trưng của XHPK ở Châu Âu

- Thành thị trung đại vừa là hệ quả của

sự phát triển kinh tế của XHPK Châu

Âu vừa là mầm mống kinh tế TBCN làtiền đề cho sự ra đời XHTB

2 Chính quyền nhà nước thời Ngô:

- Vua đứng đầu triều đình, quyết định mọi công việc, giúp việc có các quan văn, võ

- Bộ máy nhà nước: Còn sơ sài , đơn giản-> thể hiện được ý thức độc lập , tự chủ

3 Ý nghĩa của cuộc kháng chiến chống Tống lần thứ nhất.

- Bị trị: Nông dân, thợ thủ công,

thương nhân, địa chủ , nô tì

5 Diễn biến cuộc kháng chiến chống Tống trên phòng tuyến Như Nguyệt

lược đồ.

- HS nhận xét cách trình bày của bạn

? Vì sao cuộc kháng chiến chống Tống

của nhân dân ta giành thắng lợi?

- HS trình bày , nhận xét , bổ sung

? Cuộc kháng chiến chống Tống lần II

của nhân dân ta giành thắng lợi có ý

nghĩa lịch sử như thế nào?

? Nét độc đáo trong cách đánh địch của

6 Nguyên nhân thắng lợi, ý nghĩa lịch

sử của cuộc kháng chiến chống Tống

(1075-1077).

a Nguyên nhân thắng lợi:

- Tinh thần đoàn kết chiến đấu anh dũng của quân và dân ta

- Sự chỉ huy tài giỏi của Lý Thường Kiệt

- Xác định vị trí các nước Đông Nam Á trên bản đồ

- So sánh bộ máy chính quyền thời Đinh - Tiền Lê với thời Lý

- Vai trò của quần chúng trong công cuộc xây dựng đất nước và đấu tranh bảo vệ Tổ quốc.( Liên hệ đến ngày nay)

5 Dặn dò: Về nhà ôn tập, tiết sau kiểm tra viết 1 tiết.

- Rèn luyện kĩ năng viết bài, phân tích, lập luận của các em

B Đề ra:

Câu1 (3đ) Lãnh địa phong kiến là gì? Hãy miêu tả đời sống của các lãnh chúa phongkiến và đời sống nông nô trong các lãnh địa phong kiến?

Câu 2 (2đ) Xã hội phong kiến Trung Quốc đã được hình thành như thế nào?

Câu 3 (2đ) Nhà Lý đã làm gì để củng cố quốc gia thống nhất?

Câu 4 (3đ) Ý nghĩa lịch sử của cuộc kháng chiến chống Tống lần thứ hai?

C Đáp án và biểu điểm:

Câu 1:

- Lãnh địa phong kiến là những vùng đất rộng lớn mà các quý tộc chiếm đoạt được baogồm: đất canh tác, rừng, ao , hồ, nhà thờ , lâu đài của lãnh chúa, nhà ở của nông nô đãnhanh chóng bị họ biến thành khu đất riêng của mình Mỗi lãnh chúa đều có một lãnh địariêng Đứng đầu mỗi lãnh địa có một lãnh chúa, có mọi quyền hành trong lãnh địa đó.(1đ)

- Trong các lãnh địa , bọn lãnh chúa có cuộc sống nhàn rỗi, xa hoa và truỵ lạc Con emquý tộc chỉ học quân sự như phi ngựa , đấu kiếm, đâm lao… Quanh năm tổ chức tiệctùng linh đình, săn bắn, đua ngựa, đấu võ…, đối xử tàn nhẫn với nông nô.(1đ)

- Trong các lãnh địa , nông nô là lực lượng sản xuất chính nuôi sống lãnh địa Nhưng đờisống của họ vô cùng khốn khổ Họ bị bóc lột nặng nề, làm quần quật quanh năm mà

không đủ ăn Họ bị đói kém, bệnh tật, đòn roi của bọn lãnh chúa

(1đ)

Câu 2 Xã hội phong kiến Trung Quốc đã được hình thành như thế nào?

- Sự xuất hiện của công cụ bằng sắt với kĩ thuật canh tác mới, giao thông, thuỷ lợi, năng suất lao động tăng (0,5đ)

- Những tiến bộ trong sản xuất đã tác động đến xã hội, làm cho xã hội có sự biến đổi: +Giai cấp địa chủ xuất hiện

+ Nông dân bị phân hoá xuất hiện tầng lớp nông dân lĩnh canh (0,5đ)

- Quan hệ sản xuất phong kiến được hình thành, sự bóc lột được thay thế bởi địa chủ vớinông dân lĩnh canh (0,5đ)

Từ đó xã hội phong kiến Trung Quốc được hình thành dần dần từ thế kỉ III TCN

(ThờiTần ) và được xác lập vào thời Hán (0,5đ)

Câu 3 (2đ) Nhà Lý đã làm gì để củng cố quốc gia thống nhất?

- Tổ chức bộ máy nhà nước từ Trung ương đến địa phương (0,5đ)

- Ban hành bộ luật Hình thư Thi hành chính sách “ Ngụ binh ư nông” (0,5đ)

- Xây dựng quân đội gồm 2 bộ phận: Cấm quân và quân địa phương (0,5đ)

- Thực hiện chính sách đoàn kết với các dân tộc thiểu số (0,5đ)

Câu 4 (3đ) Ý nghĩa lịch sử của cuộc kháng chiến chống Tống lần thứ hai?

- Thể hiện tinh thần chiến đấu anh dũng kiên cường của các tầng lớp nhân dân ta trong sựnghiệp đấu tranh chống xâm lược Tống bảo vệ vững chắc độc lập của Tổ quốc, trong đó

có đồng bào các dân tộc ít người (1đ)

- Kháng chiến thắng lợi thể hiện tinh thần đoàn kết của nhân dân ta trên dưới một lòng ,dưới sự chỉ huy tài giỏi của Lý Thường Kiệt (1đ)

- Kháng chiến chống Tống thắng lợi, đập tan ý đồ xâm lược của giặc, buộc nhà Tốngphải từ bỏ hoàn toàn mộng thôn tính Đại Việt Đất nước bước vào thời kì thái bình.(1đ)

Cuối giờ GV thu bài – nhận xét đánh giá tiết làm bài của HS

Dặn dò: Về chuẩn bị bài 12