Sau mỗi một bài toán cần rút ra những điểm lưu ý cho riêng mình. Những lưu ý đó có thể là các kỹ thuật đặc biệt của bài toán hoặc là những công thức hoặc các lỗi bản thân hay mắc phải. Có thể viết thành một chú ý hoặc viết vào tờ giấy ghi nhớ dán vào bài tập hoặc dạng bài vừa làm. Học trong SGK là chưa đủ Kiến thức trong sách giáo khoa chỉ là những kiến thức nền tảng, cơ bản của môn học. Muốn học giỏi cần tập thói quen tự đọc sách giáo khoa và tham khảo để biết thêm về những kiến thức nâng cao, các dạng bài tập mở rộng từ đó có thể rút ra phương pháp học tập và cách thức làm bài cho riêng mình.
Trang 1402
Dang Thanh Nam
Auditing 51a, National economics University, Ha Noi, Viet Nam
Trang 2403
Trang 3Dang Thanh Nam
Auditing 51a, National economics University, Ha Noi, Viet Nam
Trang 4( )
0( ) log
+ Nếu aa x( )là hàm phụ thuộc vào biến xthì rõ ràng a cũng có thể là nghiệm 1
Khi đó phương trình tương đương với
Vậy phương trình có nghiệm duy nhất x 2
Bài 2 Giải phương trình: 82 11 0, 25 2 7
Trang 5Khi đó phương trình tương đương với
2 2
22
Vậy phương trình có nghiệm duy nhất x 2
Bài 4 Giải phương trình:
Vậy phương trình có 2 nghiệm là x 5
Bài 5 Giải phương trình:
Trang 6Vậy phương trình có nghiệm duy nhất x 9.
Bài 6 Giải phương trình: 2sinx 22 3 cos
Vậy phương trình đã cho có 2 nghiệm là x 4;5
Bài 8 Giải phương trình: 2 8
Trang 7Chỉ có nghiệm x thỏa mãn điều kiện (*) 1
Vậy phương trình có nghiệm duy nhất x 1
x thỏa mãn điều kiện (*)
Vậy phương trình có nghiệm duy nhất 5
Chỉ có nghiệm x thỏa mãn điều kiện (*) 2
Vậy phương trình có nghiệm duy nhất x 2
Trang 8Bài 11 Giải phương trình: log 2x 2 log2x4log 2x8
Vậy phương trình có nghiệm duy nhất x 2
x thỏa mãn điều kiện (*)
Vậy phương trình có nghiệm duy nhất 1 17
Trang 9+ Với 4 x phương trình trở thành 1
2
x x x
Vậy phương trình có 2 nghiệm là x2,x 2 24
Bài 14 giải bất phương trình: log 1 2
2
2log 3
Trang 102 2
12;
log x x 1 log x x 1 log x x 1 log x x 1
Bài 5 Giải phương trình: log9x12 log34xlog34x
Bài 6 Giải phương trình:
2
2log 3
Trang 11Bài 12 Giải phương trình: 2
Bài 13 Giải phương trình: log4log2 xlog2log4x2
Bài 14 Giải phương trình:
Bài 16 Giải phương trình: log9x8log3x2620
log x x 1 log x x 1 log x x 1
Bài 19 Giải phương trình:
1 2 3
Trang 12Vậy phương trình có nghiệm duy nhất x 2.
3 Phương trình tương đương với
Trang 13Bài 1 Giải phương trình : 1
Vậy phương trình có 2 nghiệm là x 0;1
Bài 2 Giải phương trình
Trang 14Bài 1 Giải bất phương trình: 4x2 x.2x213.2x2 x2.2x2 8x12
Bài 2 Giải phương trình: 2 1
2 x 3x 3x 1 4.3 x 1
Bài 3 Giải phương trình: 2 1 1 1
x x
Trang 15Bài 4 Giải phương trình: 1 2 2
x x
Trang 16Vậy nghiệm của phương trình là x 1
Bài 3 Giải bất phương trình :
1 1
vậy tập nghiệm của bất phương trình là S 1; 2
Bài 4 Giải phương trình: log 42 log 22 log 42
Cùng tìm hiểu qua một số ví dụ sau
Dạng 1: loga f x( )logb g x( ), đặt tloga f x( )
Bài 1 Giải phương trình: log7 xlog3 x2
Lời giải:
Trang 17+ Điều kiện x , khi đó đặt 0
Vậy phương trình có nghiệm duy nhất x 49
Trang 18Dạng 3: s ax b clogsdx e x ,d ac ;e bc
Khi đó đặt ay b logsdxe, và chuyển về hệ phương trình
Bài 1 Giải phương trình: 1
Bài 2 Giải phương trình: 33 3 x33 3 x34x34x1000
x
x x
Trang 19f x ta có f x '( ) 3 ln 3 2x , do đó ( )0 f x là hàm số đồng biến mặt khác ta nhận thấy
(1) 0
f Vậy phương trình (*) có nghiệm duy nhất x 1
Vậy phương trình có nghiệm duy nhất x 1
Bài 2 Giải phương trình: 2
Vậy phương trình đã cho có 2 nghiệm là x2,x8
BÀI TẬP ĐỀ NGHỊ Bài 1 Giải phương trình: 2
3 x 2x 9 3x 9.2x 0
Bài 2 Giải phương trình: 2 2 2 2
9x x 3 3x 2x 2 0
Bài 3 Giải phương trình: 9xx12 3 x11x0
Bài 4 Giải phương trình: 2 2
3.25x 3x10 5x x3
Bài 5 Giải phương trình: 42x23x12x3 16
Bài 6 Giải phương trình: 2 2 2 2
Trang 20Tính chất 1: Nếu hàm số f x liên tục trên khoảng ( ) a b; và có f a f b thì phương trình ( ) ( ) 0( ) 0
f x có nghiệm x0a b;
Tính chất 2: Nếu hàm số f x tăng hoặc giảm trên một miền ( ) Dthì phương trình f x chỉ ( ) 0
có tối đa một nghiệm trên D
Tính chất 3:Nếu hàm số f x tăng hoặc giảm trên một miền ( ) Dthì với 2 số
u vD f u f v u v
Tính chất 4: Nếu hàm số f x tăng và hàm số ( )( ) g x là hàm hằng hoặc hàm giảm trên miền D
thì phương trình f x( )g x( )có tối đa một nghiệm trên D
Định lý Lagrange: Nếu hàm số F x liên tục trên đoạn [ ; ]( ) a b và có đạo hàm F x trên khoảng '( )( ; )a b , khi đó tồn tại số c a b; /F c'( ) F a( ) F b( )
Các tính chất 1, 2,3, 4 được sử dụng trực tiếp khi làm bài
Định lý Lagrange và định lý Rolle chúng ta sử dụng gián tiếp thông qua việc lập bảng biến thiên của hàm số f x ( Xem các bài tập mẫu 6) ( )
Bài 1 Giải phương trình: log 2
2.3 x Nhận thấy vế trái là hàm số đồng biến và vế phải là hàm nghịch biến Mặt khác 3 x
nhận thấy x là nghiệm của phương trình 1
Vậy phương trình có nghiệm duy nhất x 1
Bài 2 Giải phương trình: 2 1 2
Trang 21Bài 3 Giải phương trình:
2
2 3
Bài 5 Giải phương trình: 3 2x x3x2x 1
Trang 22Vế trái của phương trình (*) là một hàm đồng biến trên mỗi khoảng ; 1 , 1;
phương trình có tối đa 1 nghiệm
Nhận thấy x thỏa mãn phương trình 1
Vậy phương trình có 2 nghiệm là x 1
Bài 6 Giải phương trình: 4x6x 25x2
Dựa vào bảng biến thiên suy ra phương trình f x có tối đa 2 nghiệm ( ) 0
Nhận thấy x0,x thỏa mãn phương trình 2
Vậy phương trình có 2 nghiệm là x 0; 2
log x x 1 log x2xx 0
Trang 23Vậy phương trình có nghiệm x 1
Bài 8 Giải phương trình:
Vậy phương trình có hai nghiệm là: x 1;x 2
Bài 9 Giải phương trình:
Kí hiệu vế trái của phương trình là f x , vế phải của phương trình là ( )( ) g x
Ta có vế trái là hàm đồng biến; vế phải là hàm nghịch biến Mặt khác nhận thất f(1)g(1) 13 Vậy x là nghiệm duy nhất của phương trình 1
Trang 24Bài 3 Giải phương trình: 9 5 4 2 20
Bài 5 Giải phương trình:2x3x 5
Bài 6 Giải phương trình: 3x x 4 0
Bài 7 Giải phương trình; 3 2 x 3 2 x 5 x
Bài 8 Giải phương trình: 8x3 1 4
x
Bài 9 Giải phương trình: x2.3x13x2
Bài 10 Giải phương trình: 8x.2x23x x 0
Bài 11 Giải phương trình: 3 2 2 3
2 x3 2x x 1 3 x 2xx x 2 0
Bài 12 Giải phương trình: 3x5x 6x2
Bài 13 Giải các bất phương trình sau:
Trang 251.2 1 2 log5 11 2
03
Với các bất phương trình có dạng sau, ta biến đổi như dưới đây
Trang 262 4
Vậy tập nghiệm của bất phương trình là S ; 4 1;
Bài 4 Giải bất phương trình :
Trang 27Vậy tập nhiệm của bất phương trình là S 4; 3 8;.
Bài 5 Giải bất phương trình: logxlog39x72 1
logx log 9x72 1 log 9x72 x9x723x 9x3x720
Xét hàm số f x ( ) 9x3x72 đồng biến trên Vậy bất phương trình
f x f x
Kết hợp với điều kiện suy nghiệm của bất phương trình là S log 73; 2 3
Bài 6 Giải bất phương trình: 2
Trang 28x x
Trang 29Bài 10 Giải bất phương trình:
2
1 1
3 3
2
31
232
x x
x x
Kết hợp với trường hợp đang xét suy ra x 5
Vậy tập nghiệm của bất phương trình là
Trang 30Với x , bất phương trình trở thành 1 log51 1 0
5 luôn đúng
Với x , bất phương trình trở thành 3 log53 1 0
53 vô lý
Vậy bất phương trình có nghiệm duy nhất x 1
Bài 12 Giải bất phương trình: x3 log2x29 log2 x2
Lời giải:
+ Điều kiện x , khi đó bất phương trình tương đương với 0
3 x3 log x2 x1
Nhận thấy x không là nghiệm của bất phương trình 3
+ Nếu x , khi đó bất phương trình trở thành 3
Vậy tập nghiệm của bất phương trình là S 0;1 4;
Bài 13 Giải bất phương trình: 2 2 5 1
2
x
x x
Vậy nếu x 1 f x( )0;x bất phương trình có nghiệm với 2 0 x 1
Nếu 1 x 2 f x( )0;x bất phương trình vô nghiệm 2 0
Nếu x 2 f x( )0;x bất phương trình có nghiệm với 2 0 x 2
Trang 31Vậy tập nghiệm của bất phương trình là S ;1 2;.
Bài 14 Giải bất phương trình : 2log 2 log 2 6
Bài 2 Giải bất phương trình: 22x24x216.22x x 21 2 0
Bài 3 Giải bất phương trình : 32x122x15.6x0
Bài 4 Giải bất phương trình:
Bài 10 Giải bất phương trình: 4x2 x.2x213.2x2 x2.2x2 8x12
Bài 11 Giải các bất phương trình sau
Trang 32log log x 1 x log log x 1 x
Bài 13 Giải các bất phương trình sau
Trang 333 3
Trang 361 8
Trang 38273log
Trang 41Bài 1 Giải phương trình: 2
Bài 2 Giải phương trình: 42x x2 2x3 4x x22x34x4
log 8 logx x log 2x 0
Bài 9 Giải phương trình: log 2012 2 log 2011 2
5 5
Trang 42Bài 18 Giải phương trình: log 2 log 2
Trang 461.11
2 2 2 2 2
x x