Văn học phương tây 3 Benard shaw và Bertold brecht và kafka

Tác giả *Những yếu tố ảnh hưởng đến phong cách sáng tác - Hoàn cảnh gia đình: sinh ra trong một gia đình không trọnvẹn hạnh phúc, Shaw thấu hiểu được nỗi bất hạnh - Thời đại: ông chứng k

B.SHAW HÀI KỊCH Ý NIỆM

1 Tác giả

*Những yếu tố ảnh hưởng đến phong cách sáng tác

- Hoàn cảnh gia đình: sinh ra trong một gia đình không trọnvẹn hạnh phúc, Shaw thấu hiểu được nỗi bất hạnh

- Thời đại: ông chứng kiến một thời đại đầy sóng gió với nhữngcuộc đấu tranh quyết liệt ở Châu Âu và TG

Thúc đẩy Shaw đi tìm cho mình một con đường mới “tôi tạo

lập con đường của riêng tôi – ông viết – thay cho kiếp nô lệ”

- Vừa là nhà chính trị, đấu tranh cho quyền bình đẳng nam nữ vàcông bằng xh vưà là một trong những nhà viết kịch xuất sắc nhấtcủa thời đại,

- Sự nghiệp: con đường sự nghiệp không được may mắn, đầykhó khăn

*Sự tiếp nhận loại kịch mới:

- Kịch của ông trải qua số phận cực kì long đong, dần dần mớiđược công chúng tiếp nhận, đó là quy luật phổ biến đối vớinhững cái mới

- Được coi là cha đẻ của hài kịch ý niệm Hài kịch ý niệm là loại

kịch “trong đó các hệ tư tưởng triết lý nhân sinh giao tranh với

nhau một cách hóm hỉnh hoặc nghiêm trang’,

Hài kịch ý niệm của Shaw có yếu tố tranh luận: trí tuệ + hài hước

2 Đặc điểm của hài kịch ý niệm

2.1. Ý nghĩa nhan đề : “ Ngôi nhà trái tim tan vở”

- Hầu hết những tác phẩm của Bernard Shaw điều có nhan

đề vô cùng khác biệt và lạ lùng hơn những nhà soạn kịch

trước và sau ông “Ngôi nhà trái tim tan vở” cũng không

ngoại lệ Ngay trong những lời nói đầu của vở kịch, ông

đã chỉ ra rằng:

• Châu âu học thức và nhà nhàn du trước chiến tranh

• Các mối quan hệ của những con người trong ngôi nhà

đó vô cùng phức tạp

• Cuộc sống của họ là cuộc sống “trống rỗng về tinh

thần” hầu hết tất cả bọn họ điều cảm thấy bị tan vở từ

, nhưng vô phương cứu chữa và dường như họ khôngmuốn cứu chữa nữa hoặc tìm cách cứu chữa thì cũng

cứu chữa một cách sai lầm trong trái tim Và “cũng

như thiên nhiên ghét sự trống rỗng, họ lập tức lấp đầy và chổ đó bằng tình dục, bằng đủ mọi thú vui tao nhã” Do đó, họ sống buông thả mỗi người một cách

riêng của mình

2.2 Lời đề tựa hài kịch Bernard Shaw

- Trong khi những nhà viết kịch lừng danh như sêxpiakhông hề chú ý đến lời đề tựa, lời mở đầu của vở kịch,thì đằng này ông lại dành rất nhiều những trang viết chonhững lời mở đầu vở kịch Đây là một điểm giúp phânbiệt giữa hài kịch ý niệm của ông với những nhà soạnkịch nổi tiếng lừng danh trước đây

- Kịch của Shaw khi in thường kèm theo lời đề tựa rất dài:

Ngôi nhà trái tim tan vỡ trên 40 trang, Nữ thánh Jeanne gần 70 trang hay Chiếc xe táo trên 30 trang

- Lời tựa như phương tiện để tác giả trò chuyện với ngườiđọc, có chức năng như những bình luận ngoại đề, giúpngười xem hiểu được cái hồn của tác phẩm, có cái nhìnsâu sát hơn, cặn kẽ hơn về những vở kịch của ông

- Thực vậy, đối với lời tựa dài hơn 40 trang của “ngôi nhà trái tim tan vỡ”, Shaw đã bộc lộ những trăn trở, suy tư

của mình đối với đất nước Anh, cụ thể là đời sống của tríthức và giới trẻ ở Anh sẽ đi về đâu trong cái xã hội TưBản chủ nghĩa

2.3. Ngôi nhà trái tim tan vở - Sự giao tranh một cách hóm

hỉnh và trang nghiêm của hệ tư tưởng và triết lí nhân sinh quan.

- Kết cấu của hài kịch ý niệm: lớp trên (chiếc mặt nạ hài hước) – tình tiết cốt truyện, khung cảnh, hoạt động của

nhân vật tác động trực tiếp đến người xem – hòa quyện –

lớp dưới (biểu tượng trang nghiêm) – hành động trí tuệ

tác động gián tiếp đến khán giả một cách sâu sắc

 Chiếc mặt nạ hài hước:

- Xuất hiện trước mắt ta dưới dạng nghịch lý Bắt đầu từ

phong cảnh lúc mở màn:

Vd: Một ngôi nhà hình con tàu mũi nhọn, nhà có sân

vườn, nhưng trong sân lại nhô lên cái mái tròn của đàiquan sát và giữa đài quan sát với ngôi nhà là một cộtcờ tất cả hiện ra như một chiếc tàu, chứ không phảimột ngôi nhà

- Các nhân vật rất hài hước, tất cả bọn họ xuất hiện trongngôi nhà đó dường như đều lạc lõng, chẳng một ai vàođúng vị trí của mình nếu không điên thì cũng là ngớ ngẫn

Vd:

• Cụ Sôtôvơ một chủ nhà kì vị, vốn là thuyền trưởng

nhưng lại miệt mài luyện độ tập trung thứ 7, cố tìm ratia tâm linh để làm nổ tung khối thuốc nổ chôn giấungoài vườn

• Ông chủ Mengan, ngoài 50 tuổi là một nhà kinh

doanh có đầu óc thực tế thế mà có lúc lại khóc hu hunhư đứa trẻ con khi đang tán tỉnh bà Husabai hoặc khi

bị cô thiếu nữ Elly bóp đầu thôi miên đã lăn ra ngủ

như chết ngay lối cửa ra vào tối mờ đến nổi vú Ghinex

đi qua không nhìn thấy vấp phải bụng

• Lão kẻ trộm khi lẻn vào nhà lại cố tình làm ồn lên cho

bị bắt khiến Megan phải phát cáu mà thốt lên “ngay

cả đến thằng ăn trộm cũng không thể nào xử sự một cách tự nhiên ở cái nhà này”

- Mối quan hệ của các nhân vật lại càng hài hước Cuộcsống của những người ở trong ngôi nhà hình con tàu làcuộc sống trống rỗng về tinh thần Để lắp đầy sự khoảngtrống ấy họ lập tức thay vào đó bằng những thú vui taonhã, bằng tình dục Họ yêu đương lăng nhăng

 Ông chủ Megan muốn chinh phục Elly lại thành

thực nói toạc ra ông đã làm cho cha của cô phá sản

ra sao và giờ ông đã yêu bà Husabai

Hamông từng nhận xét những nhân vật trong hài kịch

của Bernard Shaw phơi bày tâm hồn một cách hoàn toàn

thành thực Chính sự thành thực đó đã tô đậm tính nghịch

lý làm nét hài hước càng tăng thêm

 Hình ảnh biểu tượng trang nghiêm :

- Ngôi nhà hình con tàu: đã là ngôi nhà bằng con tàu thì

tất nhiên “ không nền móng không cơ sở”, tròng trành

trước bão táp của cuộc đời Nó là hình ảnh biểu tượngcho:

• Một nước Anh già nua, ọp ẹp dưới con mắt của tácgiả

• Nếu hiểu theo hướng mở rộng, nó là toàn thể Châu

âu nếu căn cứ vào lời đề tựa của nhà văn “ Ngôi nhà

trái tim tan vở ở đâu? Đó là Châu âu học thức và nhàn du trước chiến tranh”.

- Các nhân vật chính thuộc ba thế hệ khác nhau

• Cụ Sôtôvơ, chủ ngôi nhà, tuổi ngót 90 Các con gái,

con rễ của cụ tuổi trên dưới 50, là những trí thứcnhàn du không công ăn việc làm, không lí tưởng,sống cuộc đời buồn tẻ trong mộng ảo, cũng thuộc thế

hệ này có ông khách Megan, thường lui tới gia đình

mà cụ gọi là “kẻ trộm” , một kẻ không nghề nghiệp

gì cả

• Thuộc thế hệ thứ ba là cô Elly người đầu tiên lui tới gia đình này Cụ Sôtôvơ tỏ ra mất hết niềm tin ở thề

hệ con cái, nhưng lại tỏ ra quyến luyến Elly ngay từ

lần gặp đầu tiên, cụ đã từng thốt lên: “Tuổi trẻ! Sắc

đẹp! điều mới lạ! đó là những cái rất cần đến ở ngôi nhà này” Tuổi trẻ! Sắc đẹp! điều mới lạ ở đây đều

hội tụ trong nhân vật Elly

 Sự quyến luyến của Cụ Sôtôvơ dành cho Elly đã cho

thấy niềm tin của Shaw vào thế hệ trẻ có đầy đủ yếu tốcứu vớt nước Anh khỏi tình trạng trì trệ bị chi phối bởi

chủ nghĩa tư bản mà đại diện là nhân vật Megan

 Nhưng ác thay thế hệ thanh niên kia đang ngộ nhận CNTB là ân nhân của mình và của đất nước Như Elly định lấy Megan để đền ơn trả nghĩa trước đây đã giúp đỡ cha cô Đến khi Elly hiểu rõ sự thật cô vẫn quyết định lấy Megan bởi cô không thể sống thiếu tiền được.

• Kết thúc truyện là cái chết của Megan vì trúng bom.

Tác giả viết vở kịch này trong những năm đại chiếnthứ I việc để cho “hai tên kẻ trộm” chết đã cho thấy

quan niệm của Shaw: CNTB và những kẻ xấu xanhất định sẽ bị tiêu diệt, bởi Shaw là người luônhướng ngòi bút đến CNXH

• Cuối vở kịch là cảnh Elly ngã đầu vào cụ Sôtôvơ,

một mối tình mang tính chất biểu tượng: thế hệ già làthế hệ có nhiều kinh nghiệm còn thế hệ trẻ, nhữngcon người mộng mơ có đầy đủ những yếu tố: tuổi trẻ,sắc đẹp điều mới lạ Già trẻ phải kết hợp với nhau thìnước Anh mới có hi vọng được khôi phục

- Nhưng kịch của So, bố cục lỏng lẽo, hành động kịch

có vẻ rời rạc, xoay quanh những mâu thuẫn không rõrệt

- Kịch truyền thống thường có năm hồi: giao đãi, thắt

nút, phát triển, cao trào và mở nút “Ngôi nhà trái tim

tan vỡ” chỉ có ba hồi Dường như tác giả không quan

tâm đến việc chia hồi vì kịch của B So không phải làkịch của sân khấu, kịch của hành động Kịch của So là

kịch ý niệm, cái ông quan tâm không phải là ở chỗ các

nhân vật cuối cùng chấp nhận quan điểm nào hayngười xem xem được những gì mà là người xem suynghĩ gì và có thái độ ra sao, cảm nhận được điều gì khisân khấu hạ màn Kịch của ông không cung cấp giảipháp mà buộc người xem phải tự mình rút ra kết luận,khán giả ra về mang theo vấn đề mà vở kịch đặt ranhưng chưa giải quyết, khán giả phải nhận ra cái đích

vở kịch hướng tới không phải là để mua vui, để giải trí

mà là để thức tỉnh mặc dù khi xem kịch, khán giả cườirất nhiều

b. Thủ pháp gây cười:

- Lớp nổi, So đã xây dựng rất thành công Thủ pháp gâycười: sử dụng cái tinh tế của ngôn ngữ, các lời bónggió, các lối chơi chữ và các tình huống hết sức dí dỏm.Bên cạnh đó tiếng cười còn được tạo ra bởi những cái

nghịch lí:

+ Một ngôi nhà hình con tàu

+ Các nhân vật lại càng ngược đời hơn

+ Mối quan hệ giữa các nhân vật lại càng hài hước+ Cuộc sống trống rỗng, họ lập tức lấp đầy vào chỗ

đó bằng tình dục, bằng mọi thú vui tao nhã Cácnhân vật yêu đương lăng nhăng

- Các nhân vật của B.Shaw phơi bày tâm hồn họ mộtcách hoàn toàn thành thực Họ nghĩ sao nói vậy Và sự

“thành thực” ấy có khi lại tô đậm tính chất nghịch lí

làm cho nét hài hước càng tăng thêm

Nhìn chung, kịch của ông ít gây nên những trận cười ồn ào.

Thay vào đó là cái hài nhẹ nhàng nhưng không kém phầnthâm thúy toát lên từ những mẫu đối thoại duyên dáng, vuinhộn, sắc sảo, bất ngờ đan chéo vào nhau như tràng pháohoa tung lên bầu trời Cái hóm hỉnh vừa có chất hài, vừa cóchất châm biếm, phù hợp với loại hài kịch ý niệm

c. Nhân vật:

- Vở kịch chỉ có mười nhân vật, cả chính lẫn phụ.B.So đã xây dựng những nhân vật không bìnhthường và gắn kết họ với nhau bằng những mốiquan hệ rất bình thường

- Nhưng cái đặc biệt chính là những cuộc trò chuyệnđầy tình phí lí Toàn bộ tác phẩm là những câuchuyện đứt gãy, lan man đến mức khó tin của cácthành viên trong ngôi nhà này Các cuộc đối thoạigiả lả, gần như không căng thẳng, xung đột nhưngđằng sau là những bộ mặt giả dối trong tất cả cácmối quan hệ

- Các nhân vật có mối quan hệ tình ái chồng chéo lênnhau tạo nên tiếng cười nhưng lại ẩn chứa cái bi.Khiến cho người đọc không biết đâu là thật đâu là

giả Đã có chồng là Hector, Hushabye còn muốn phiêu lưu tình ái cùng Mangan Ellie sắp kết hôn

cùng Mangan, dù đã thầm yêu Hector nhưng cuối

vở kịch cô ta lại tuyên bố là vợ da trắng của thuyềntrưởng cách đây hai giờ

- Tóm lại, trong tác phẩm này các nhân vật được xâydựng trên nền tảng của sự nghịch lí nhưng rất có lí.Điều đó là tạo nên sự khác biệt của hài kịch ý niệm

và các loại hài kịch ra đời trước đó

- Là biểu hiện của sự giao tranh

e. Xung đột kịch  sự giao tranh (tranh luận rất trí tuệ)

- Sự giao tranh giữa các triết lý nhân sinh, sự giả dốigiữa người với người, đồng tiền lên ngôi  chi phối

hành động kịch, hành động mang tính trí tuệ cuộc trò chuyện: tư tưởng, quan niệm cuộc sống củacác nhân vật khác nhau:

• Elly giận dữ với Husabai định giật tóc thì nhận

ra người đàn bà xinh đẹp này đội tóc giả, cô ta

chua chát “cái gì cũng giả hết”  hết thảy những

gì thuộc về con người đều là giả, những mối quan

hệ giả tạo, hai mặt

• Sự lo lắng của Elly - một cô gái trẻ không biết

phải làm sao với cuộc sống không có tiền, còn

Sôtôvơ nhìn đồng tiền như vật vô nghĩa không

có giá trị, Mangan lại oi tiền là lẽ sống, là mục đích.

 Những nhân vật này, những thề hệ này cách biệtnhau bởi tuổi tác, vốn sống và sự trải nghiệm, mỗingười nhìn một cách khác nhau với góc độ khámphá khác nhau Qua đó bộc lộ tư tưởng của tác giả,cũng là lời cảnh báo đối với nền văn minh TBCNtrong giai đoạn khủng hoản hấp hối

Hành động kịch

+ Bề mặt: Xung đột kịch chi phối – giao tranh – tranh luận đầy trí tuệ - tró chuyện

+ Bề sâu: ý nghĩa biểu tượng, nghịch lý

So với thi pháp kịch cổ điển kịch của Shaw có gì mới:

Xung đột XĐ kịch cần phản

ánh được nhữngmâu thuẫn cơ bảncủa XH – thời đại:

Thiện – ác, tốt - xấu,

Hài kịch ý niệmGiao tranh

Xoay quanh nhữngmâu thuẫn không rõrệt

cao cả - thấp hèn,tiến bộ - lạc hậu Cáitốt đẹp bao giờ cũngchiến thắng

Hành động trí tuệ Tác động tình cảm

người xem

Tác động trí não, người xem tự quyết định

BERTOLT BRECHT KỊCH TỰ SỰ GIÁN CÁCH

- Ông sáng tác từ rất sớm, kịch của ông luôn hướng tớinhững ý tưởng cao đẹp, mang tầm ý nghĩa thời đại và mangmàu sắc hiện đại rõ rệt Qua các vở kịch ông đã khai sinh

và định hình một loại kịch mới với phương pháp thể hiệnđộc đáo: kịch tự sự gián cách

2. Đặc điểm kịch của Brecht

- Nếu kịch của Aristore trói buộc khán giả, lôi cuốn họ vàothế giới tưởng tượng và mất khả năng nhận xét phê phán.Thì với Brecht kịch của Aristore chỉ có thể làm tâm hồnkhán giả thanh khiết nhưng trí tuệ không được nâng cao.Brecht cho rằng nghệ thuật sân khấu không nên áp đặt tìnhcảm của khán giả mà phải làm cho họ biết suy nghĩ, khêu

gợi thắc mắc của khán giả, làm họ đứng từ xa mà nhìn,khao khát tìm hiểu trước khi phản đối hay tán thành, Brecht

đã gọi phương pháp thể hiện này là phương pháp gián cách

- Một khán giả khi đang xem kịch của Aristore đã bắn chếtdiễn viên, lúc này mới nhận ra mình đang xem kịch chứkhông phải đời thực người khán giả liền tự sát Sau đó haingười được chôn cạnh nhau và người ta gọi hai người ấy là

“người diễn viên tài ba” và “người khán giả xuất sắc”.Nhưng khi Brecht đến mộ viếng đã nói rằng: “đây là ngườidiễn viên tồi nhất và người khán giả ngu xuẩn nhất” quan niệm của ông về kịch gián cách

3. Tóm tắt “Vòng phấn Kaukaz”

- Màn mở đầu là cuộc tranh luận giữa một số thành viên củahai nông trường Nông trường Galinsk dự định sử dụngcánh đồng cỏ ngày xưa để chăn nuôi ngựa Nông trườngRoda đề nghị khai khẩn nông trường cỏ để trồng nho Haibên tranh luận xem phần đất đó nên thuộc về ai Nôngtrường Galinsk đồng ý nhường phần đât đó cho nôngtrường bạn thực hiện phương án mới trồng cây ăn quả Sau

đó nông trường Roda đã mời các đại diện của hai nôngtrường xem vở kịch “Cái vòng phấn” dựa vào câu chuyện

cổ Trung Hoa “Cái vòng phấn” kể về câu chuyện giànhquyền nuôi con (thằng bé Michael) của hai bà mẹ Grusha

4.2. Đặc điểm kịch tự sự

- Có cốt truyện rõ ràng, có hai cốt truyện chính:

+ Xung đột giữa hai nông trường

+ Xung đột của hai bà mẹ

• Vở mở đầu, viết về cuộc sống hiên tại, sau chiến

tranh ha nông trường bàn luận với nhau nên khaithác một thung lũng để chăn nuôi hay trồng cây

• Vở tiếp theo, nói về chuyện xưa, người mẹ nuôi và

người mẹ đẻ tranh chấp một đứa con

Hai cốt truyện lồng ghép vào nhau, bổ sung cho chaulàm nổi bật chủ đề, quan niệm mới về quyền sở hữu: sựvật phải thuộc về người có khả năng làm cho nó tốt hơn.Tác giả đã đề cao một quan niệm pháp lí mới dựa trên lẽ

phải vì lợi ích chung, vì hiện tại và tương lai: “Một vật

phải thuộc về người làm cho nó tốt hơn, hãy trao trẻ nhỏ cho tấm lòng yêu nó để nó được lớn lên bình yên…Cánh đồng khô hạn phải thuộc về người biết tưới nước để quả ngon sẽ từ lòng đất mọc lên”

Ở vở thứ nhất, sự thắng lợi dựa trên sự sáng suốt của

ủy ban kinh tế (bản chất chính quyền nhân dân Vở thứhai, thắng lợi dựa trên lòng yêu thương chân thành củacon người, nhờ sự sáng suốt của quan tòa nhân dân Brecht đã tiên đoán được quyền và khả năng làm chủ củanhân dân lao động trong tương lai

- Có nhân vật kể chuyện xuất hiện trên sân khấu– điều chưatừng có trong kịch truyền thống: dẫn dắt khán giả đi từ sựviệc này đến sự việc kia, nối kết các tình tiết vở kịch lại vớinhau

- KG –TG rõ ràng, mỗi hồi có tên có chương rõ ràng

4.3. Đặc điểm kịch gián cách:

- Cốt truyện: làm mới cốt truyên bằng những chi tiết kì lạ

Vd: trong câu chuyện của người Trung Hoa người mẹ thực

sự là người giành được con Nhưng ở đây người mẹ nuôi

lại giành được con bởi người mẹ nuôi mới thực sự là ngườinuôi dưỡng và yêu thương đứa bé hết lòng  làm mới câuchuyện cũ đem lại nội dung mới

- Kết cấu không theo mô hình 5 phần: giao đãi – thắt nút –phát triển – cao trao – mở nút Các hồi không liên kết vớinhau theo quan hệ nhân quả mà cái này đặt cạnh cái kia

theo nguyên tắc “cái nọ nảy sinh sau cái kia”

- Kịch không bị hạn chế bởi KG – TG Kịch không diễn ranhư một câu chuyện đang xảy ra mà là câu chuyện được kểlại

- Hai thành phần xen kẽ nhau trong một vở kịch:

+ Một là: câu chuyện được kể cụ thể qua hình ảnh sânkhấu, làm nổi bật sự xung đột giữa cá nhân và xã hội, từ đóbộc lộ chủ đề của tác phẩm

+ Hai là: phần gián cách nội dung, ở đây tác giả gợi lên ýnghĩa bao quát để người đọc suy nghĩ về phương pháp vàlựa chọn quyết định

- Gián cách bằng bài hát do ca sĩ và ban hợp ca trình diễnxen vảo giữa các màn kịch

- Diễn viên không được nhập thân vào nhân vật mà phải xemmình là người kể lại những hành vi của người khác rồiminh họa lại cho khán giả hiểu

- Diễn viên tự do bình luận về hành động của mình

- Cuối vở kịch không đi thẳng đến giải quyết vấn đề, kêu gọikhán giả tìm giải pháp cho vấn đề đã đặt ra  hành độngkịch, khơi gợi óc phán đoán suy tư của khán giả

- Nhân vật bị lạ hóa, đừng lấy hình thức đánh giá con người

Vd: AZắc – người tham nhũng, chuyên ăn tiền đút lót một

cách thẳng thắn, lộ liễu người ta vì đồng tình có thể bẻcong ngòi bút, bẻ cong cán cân công lý, nhưng không anh

ta lại rât nghiêm minh, phân xử theo lẽ phải (đây cũng làyếu tố hài hước)

- Diễn xuất tương tác với khán giả  cho thấy mình đang

Được dàn dựng theo kiểu “hiện

thực tâm lý” tạo cảm giác như

thật, diễn viên phải thực sự

nhập vai

Sử dụng thủ pháp gián cách

Làm mới cốt truyện cũ, dângian thành cốt truyện mới  tưtưởng

Đánh vào tình cảm người xem,

đi thẳng vào giải quyết vấn đề

Không đánh vào trực cảm màbuộc người xem phải tự tìm racâu trả lời cho mình

Kết cấu không phát triển theo

mô hình 5 phần

*Giống:

+ Hành động trí tuệ Không dẫn dắt người xem mà để họ tự

suy nghĩ tìm ra câu trả lời

*Xung đột:

Hai cốt truyện, xung đột này

giải quyết xung đột trước

(mâu thuẫn)

*Xung đột:

Giao tranh

ERNEST HEMINGWAY

1. Tác giả:

Ernest Miller Hemingway là một tiểu thuyết gia người Mỹ,

một nhà văn viết truyện ngắn, và là một nhà báo Ông là đạibiểu quan trọng cho nền văn học Mỹ thế kỷ XX Ảnh hưởngcủa văn phong Hermingway tới Văn học Mỹ thực sự rất lớn

và vẫn còn cho đến ngày nay

2. Tóm tắt tiểu thuyết “Ông già và biển cả”

Lão chài Xanchiagô sống cô độc trong một túp lều trên bờ biểnngoại ô thành phố LaHabana 84 ngày đêm ra khơi gặp vận xúiquẩy, đi đi về về chẳng câu được một con cá nào Lần này ônglại ra khơi, đưa thuyền đến tận vùng Giếng Lớn nơi có nhiều cánhất Buông câu từ sáng sớm mãi đến non trưa phao câu mớiđộng đậy Cá mắc câu kéo chiếc thuyền chạy Lão gò lưng, gậpmình kéo lại Từ trưa tới chiều, rồi một ngày một đêm nữa trôiqua Bàn tay bị dây câu cứa rách nát ứa máu Không một mẩubánh bỏ vào bụng Chân tê dại, tay trái bị chuột rút, mệt lảnhưng lão không chịu buông tha: “Mình sẽ cho nó biết sức conngười có thể làm được gì và chịu đựng được đến đâu! “Sángngày thứ 3 cá đuối dần, lão chài dùng lao đâm chết cá, buộc cávào đuôi thuyền, hân hoan trở về bến Con cá nặng độ 6, 7 tấndài hơn thuyền khoảng 7 tấc Trong màn đêm, đàn cá mập đuổitheo chiếc thuyền, lăn xả vào đớp và rỉa con cá kiếm Lão chàidùng mái chèo quật tới tấp vào đàn cá dữ trong đêm tối Lãochài về tới bến, con cá kiếm chỉ còn lại bộ xương Lão nằm vật

ra lều ngủ thiếp đi, “mơ thấy đàn sư tử” Sáng hôm sau, béManôlin chạy sang lều rồi đi gọi bạn chài đến săn sóc ông

3. Nguyên lý “tảng băng trôi” trong “ÔNG GIÀ VÀ BIỂN CẢ”:

- Phần nổi của: Đó là những gì nhìn thấy được qua lượng ngôn

từ ngắn gọn và đơn giản

- Phần chìm của: Các tầng ý nghĩa

 Ông lão dù có câu được con cá kiếm, chiến thắng nó cũngchẳng mang được nó vào bờ  triết lí của tác giả về cuộc đờicủa con người là một cuộc hành trình mệt nhọc và chẳng baogiờ tới đích

 Khi ông lão mang bộ xương vào bờ, người thấy được giá trịcủa nó là cậu bé cái mà người hướng dẫn viên du lịch khônghiểu được  Cái có giá trị với người này lại trở nên vô giávới người khác

 Con cá kiếm là thành quả lao động nhưng lại bị bọn cá mậpcướp đi  bọn cá mập đồng nghĩa vs bọn tư sản bóc lộtngười lao động

 So sánh công việc câu cá với nghề viết văn ta cũng thấy được

sự tương đồng giữa chúng: Câu cá cần sức lực, viết văn cầncông lao Mục đích hướng đến 1 bên là câu được cá, kiếmđược tiền còn bên kia là phấn đấu hoàn thành tác phẩm tuyệtvời Lão đánh cá kì vọng vào 1 con cá lớn, còn nhà văn chờđợi 1 tác phẩm hay, có giá trị Đôi khi kết quả mang về lại làmột bộ xương khô hay 1 tác phẩm không như ý muốn Bộxương cá cũng có người hiểu được (cậu bé Mandoli ) cũng cóngười không (người hướng dẫn du lịch) và công việc viết văncũng vậy: số người hiểu được đón nhận tác phẩm đôi khikhông nhiều bằng số người không hiểu, thờ ơ

- Những yếu tố hỗ trợ cho nguyên lí “tảng băng trôi”

+ Đối thoại - Độc thoại: Đối thoại rời rạc nhưng chất chứa

nhiều suy tư, có nhiều đoạn đối thoại nhưng thực chất là độcthoại

Vd

: