ĐỀ CƯƠNG CHÍNH TRỊ học NÂNG CAO

ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP MÔN CHÍNH TRỊ HỌC NÂNG CAO Câu 1: ND và những gtrị trong lsử tư tg ctrị TQ cổ đại? Câu 2: ND và những gtrị trong lsử tư tg ctrị Hy Lạp La Mã cổ đại? Câu 3: ND và những gtrị trong lsử tư tg ctrị C. Mac – V. Lênin? Câu 4: Những gtrị tư tg ctrị TQ hiện đại bổ sung phát triển chủ nghĩa C. Mac – V. Lênin? Câu 5: Việc truyền bá học thuyết ctrị C. Mac – V. Lênin vào Việt Nam? Câu 6: Quyền lực ctrị là gì? Tại sao nói ở Việt Nam quyền lực ctrị thuộc về nhân dân? Câu 7: So sánh NNPQ và NNPQXHCN? (ở Việt Nam) Câu 8: Ptích và chỉ ra những ưu điểm và hạn chế của các loại t?chế ctrị ở các quốc gia? Câu 9: Csở để Việt Nam lựa chọn t?chế ctrị CH XHCN? Ptích những đtrưg của t?chế ctrị Việt Nam? Câu 10: Ptích những đtrưg của t?chế bầu cử ở Việt Nam h.nay. Câu 1: Những gtrị tư tg ctrị TQ cổ đại và ý nghĩa thực tiễn của những gtrị? TQ là 1 qgia pĐông điển hình thời cổ đại. Đó là 1 xã hội ko có hình thức sở hữu tư hữu về tư liệu sx; sx nông nghiệp là chủ yếu; nhà nước xhiện sớm trong khi sự phân hóa gcấp chưa chín muồi; nhà nước có tính tập quyền khá cao. Điểm nổi bật của xh TQ cổ đại là các cuộc ctranh thôn tính lẫn nhau diễn ra lâu dài, ác liệt. Cũng trong thgian đó, ở TQ xhiện nhiều tư tg ctrị mà đến nay vẫn có a?hg? sâu sắc. Những trào lưu tư tg tbiểu: 1. Đạo gia Lão Tử là người slập ra Đạo gia. Đạo gia đại diện cho tầng lớp quý tộc thất thế. Cho nên chủ trương xd 1 xã hội bình yên, thịnh trị. Lý luận về đạo pháp tự nhiên: Đạo là phạm trù của đạo pháp tự nhiên. Đạo là bản nguyên của tgiới, có trước trời đất, đạo chứa trong nó những phép tắc cấu tạo, biến đổi, sinh thành và thực hiện những phép tắc đó. Đạo còn chỉ quy luật chung của sự biến hóa của sự vật, vừa có trước sự vật, vừa nằm trong sự vật. Quy luật biến hóa tự thân của sự vật gọi là Đức. Đđức là một phạm trù thuộc vũ trụ quan. Từ sự lý giải vũ trụ, Lão Tử đã vận dụng lý giải những vấn đề thuộc con người, những vấn đề ctrị phải tuân theo lẽ tự nhiên. Tư tg ctrị: + Quan niệm về xã hội lý tưởng – gắn bó và hòa đồng với thiên nhiên. Lão tử xuất phát từ nguyên lý cho rằng, người theo phép tắc của đất, đất theo phép tắc của trời, trời theo phép tắc của đạo. Xh lý tưởng là 1 “tiểu quốc, quả dân” (nước nhỏ dân ít). + Quan niệm “vô vi nhị trị” – ycầu căn bản trong cai trị. Lão Tử cho rằng hãy để cho xh tự nhiên như vốn có, ko can thiệp bằng bất cứ cách nào, xh sẽ đc ổn định. Tổng kết cách cai trị trong lsử, Lão Tử kquát có 4 kiểu cai trị chính sau: 1. Dùng vô vi, dân sống tự nhiên, yên ổn, cai trị đơn giản.2. Dùng đức, giáo hóa dân, dân nghe theo mà ca ngợi. 3. Dùng pháp, dân theo nhưng do sợ hãi mà theo.5.Dùng mưu lừa gạt, dân theo vì bị lừa, khi biết sẽ phản đối. Lão Tử chủ trương cai trị bằng vô vi, ca ngợi vua cai trị theo cách vô vi; cai trị vô vi là o dùng trí tuệ vào việc cai trị, o làm phiền dân và ông đòi hỏi cai trị phải biết mền dẻo, linh hoạt như triết lý cương – nhu.

ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP MÔN CHÍNH TRỊ HỌC NÂNG CAO

Câu 1: ND và những gtrị trong lsử tư tg ctrị TQ cổ đại?

Câu 2: ND và những gtrị trong lsử tư tg ctrị Hy Lạp La Mã cổ đại?Câu 3: ND và những gtrị trong lsử tư tg ctrị C Mac – V Lênin?Câu 4: Những gtrị tư tg ctrị TQ hiện đại bổ sung phát triển chủ nghĩa

Câu 7: So sánh NNPQ và NNPQXHCN? (ở Việt Nam)

Câu 8: Ptích và chỉ ra những ưu điểm và hạn chế của các loại t?chếctrị ở các quốc gia?

Câu 9: Csở để Việt Nam lựa chọn t?chế ctrị CH XHCN? Ptích nhữngđtrưg của t?chế ctrị Việt Nam?

Câu 10: Ptích những đtrưg của t?chế bầu cử ở Việt Nam h.nay

Câu 1: Những gtrị tư tg ctrị TQ cổ đại và ý nghĩa thực tiễn của những gtrị?

TQ là 1 qgia pĐông điển hình thời cổ đại Đó là 1 xã hội ko có

hình thức sở hữu tư hữu về tư liệu sx; sx nông nghiệp là chủ yếu; nhà nướcxhiện sớm trong khi sự phân hóa gcấp chưa chín muồi; nhà nước có tínhtập quyền khá cao Điểm nổi bật của xh TQ cổ đại là các cuộc ctranh thôntính lẫn nhau diễn ra lâu dài, ác liệt Cũng trong thgian đó, ở TQ xhiệnnhiều tư tg ctrị mà đến nay vẫn có a?hg? sâu sắc

* Những trào lưu tư tg tbiểu:

1 Đạo gia

Lão Tử là người slập ra Đạo gia Đạo gia đại diện cho tầng lớp quý

tộc thất thế Cho nên chủ trương xd 1 xã hội bình yên, thịnh trị

- Lý luận về đạo pháp tự nhiên:

Đạo là phạm trù của đạo pháp tự nhiên Đạo là bản nguyên của tgiới,

có trước trời đất, đạo chứa trong nó những phép tắc cấu tạo, biến đổi, sinhthành và thực hiện những phép tắc đó

Đạo còn chỉ quy luật chung của sự biến hóa của sự vật, vừa có trước

sự vật, vừa nằm trong sự vật Quy luật biến hóa tự thân của sự vật gọi làĐức Đđức là một phạm trù thuộc vũ trụ quan

Từ sự lý giải vũ trụ, Lão Tử đã vận dụng lý giải những vấn đề thuộccon người, những vấn đề ctrị phải tuân theo lẽ tự nhiên

“tiểu quốc, quả dân” (nước nhỏ dân ít)

+ Quan niệm “vô vi nhị trị” – ycầu căn bản trong cai trị

Lão Tử cho rằng hãy để cho xh tự nhiên như vốn có, ko can thiệpbằng bất cứ cách nào, xh sẽ đc ổn định

Tổng kết cách cai trị trong lsử, Lão Tử kquát có 4 kiểu cai trị chínhsau: 1 Dùng vô vi, dân sống tự nhiên, yên ổn, cai trị đơn giản.2 Dùngđức, giáo hóa dân, dân nghe theo mà ca ngợi 3 Dùng pháp, dân theonhưng do sợ hãi mà theo.5.Dùng mưu lừa gạt, dân theo vì bị lừa, khi biết

sẽ phản đối

Lão Tử chủ trương cai trị bằng vô vi, ca ngợi vua cai trị theo cách vôvi; cai trị vô vi là o dùng trí tuệ vào việc cai trị, o làm phiền dân và ông đòihỏi cai trị phải biết mền dẻo, linh hoạt như triết lý cương – nhu.

2 Nho gia

* Khổng Tử: Là người slập ra trường phái Nho gia Ông tên Khâu,

tự là Trọng Ni, người nước Lỗ Ông là một thầy giáo và có rẩt nhiều họctrò Những điểm chính trong hệ tư tg của ông phần lớn là do học trò ghichép và lưu truyền

Ông cho rằng ctrị là chính đạo, đạo của người làm ctrị phải ngaythẳng, phải lấy ctrị để dẫn dắt nhân dân Để thực hiện lý tưởng ctrị củamình, ông đề ra học thuyết “ Nhân – Lễ - Chính danh”

- Nhân: là phạm trù trung tâm Nó là thước đo, chuẩn mực quyết địnhthành bại, tốt xấu của ctrị ND của Nhân rất rộng thể hiện ở những ND sau:Nhân là thương yêu con người, Nhân là tu thân, sửa mình theo lễ, Nhân làtôn trọng và sử dụng người hiền Như vậy, ND của Nhân là nhân đạo,thương yêu con người, coi người như mình, giúp đỡ nhau Để đạt đc Nhânthì cần phải có Lễ

- Lễ: là những quy định, trật tự phân chia thứ bậc trong xã hội, đượcthể hiện trong phong cách sinh hoạt: hành vi, ngôn ngữ

Lễ là chuẩn mực đđức, là khuôn mẫu cho mọi hành động của cá nhân

và các tầng lớp trong xã hội

Lễ tạo cho con người biết phân biệt trên dưới, biết thân phận, vai trò,địa vị của mình trong xã hội

Lễ như là luật lệ để mọi người tuân theo

- Chính danh: là danh phận đúng đắn, ngay thẳng ND của chínhdanh: Xác định thân phận, đẳng cấp, vị trí từng cá nhân, tầng lớp trong xãhội; “Danh” phải phù hợp với “thực”, ND phải phù hợp với hình thức, noi

đi đôi với làm; đặt cngười vào đúng vị trí và chức năng

Như vậy tư tg căn bản của Khổng Tử là Đức trị, tức là dùng đđức vàluân lý để điều chỉnh nhà nước và xã hội Tuy nhiên tư tg đó vẫn có một

số hạn chế: Thái độ yếu thế, thụ động, ko dám đấu tranh

- Quan niệm về quân tử - tiểu nhân: quân tử là hạng người lao tâm,cai trị người và được cung phụng; tiểu nhân là hạng người lao lực, bị cai trị

và phải cung phụng người

- Chủ trương vương đạo: ông phản đối “bá đạo”, ông cho rằng ctrị

“vương đạo” là nhân chính, lấy dân làm gốc

- Quan niệm về qlực xã hội: có 3 nền cai trị khác nhau: vương đạo,

bá đạo, vương quốc chỉ đạo; “quân vương” - vua là người đứng đầu chỉnhthể, là người có những phẩm chất tốt đẹp để dẫn dắt quần chúng: Vua lànguồn gốc nảy sinh mọi việc, là khuôn mẫu để dân chúng noi theo Làngười biết tập hợp tạo sức mạnh qgia muốn vậy vua phải có trí, có nhân.Quan hệ giữa vua và dân, vua là thuyền, dân là nước, nước chở thuyềnsong cũng có thể làm đắm thuyền

- Ông đề cao việc cai trị bằng lễ và bằng pháp luật Pluật là cóthưởng, có phạt nhưng phải công bằng; coi hình luật là tất yếu song ko chỉ

xử tội mà còn phải giáo dục, ngăn cấm

- Trong tư tg về chính danh, ông bàn về những vấn đề nhận thức vớimục đích phê phán ngụy biện

3 Mặc gia

Người slập là Mặc Tử, ông tên thật là Mặc Địch, người nước Lỗ Tư

tg ctrị của ông gồm những ND chủ yếu sau:

- Thuyết yêu thương nhau và cùng có lợi: yêu thương phải trên csởlợi ích; khi cngười bảo vệ lợi ích của nhau thì lúc đó mới thực hiện được

“kiêm ái”

- Mọi người đều phải lđộng và tiết kiệm: Ông phản đối sự xa hoa,lãng phí; đtranh vì qlợi của tầng lớp bình dân; chống áp bức, bóc lột, đòihỏi sự bình đẳng

- Thượng hiền và thượng đồng: Tôn trọng người hiền và học tậpngười trên

- Trên csở tư tg kiêm ái ông phản đối ctranh

4 Pháp gia

Người đặt nền móng là Hàn Phi Tử; ông là người nước Hàn Ông đạidiện cho tầng lớp quý tộc đang lên Tư tg của ông có các ND sau:

- Học thuyết ctrị của ông được xd trên csở sự thống nhất pháp – thuật– thế:

+ Pháp luật là những quy ước, khuôn mẫu, chuẩn mực do vua banhành ra

+ Thuật là thủ đoạn hay thuật cai trị của người làm vua

+ Thế là uy thế, quyền lực của người cầm quyền

- “Pháp”, “thuật”, “thế” cần phải kết hợp với nhau làm một trong đó

“pháp” là trung tâm

- Quan điểm của ông phủ nhận Nho giáo, lấy đđức làm gốc

- Ông cho rằng, Nhà nước cần tới pháp luật, bởi pháp luật là công cụquan trọng để điều chỉnh xã hội

* Những gtrị tư tg ctrị TQ cổ đại

- Nhấn mạnh đến yếu tố cngười, đi tìm người đứng đầu, thủ lĩnh ctrị,

- Đi tìm phương thức cai trị Nhấn mạnh đến nhân trị, đức trị, pháptrị

Những gtrị này có a?hg? lớn đến ctrị tgiới trước đây và cả h.nay đặcbiệt là những quốc gia ở pĐông trong đó có Việt Nam chúng ta trong quátrình cta xdựng hệ thống ctrị, tổ chức thực thi qlực ctrị…

Câu 2: ND và những gtrị trong lsử tư tg ctrị Hy Lạp La Mã cổ đại?

Thời cổ đại ở phương Tây, với những cuộc đấu tranh một mất mộtcòn giữa chủ nô dân chủ và chủ nô quý tộc mà biểu hiện của nó là nhữngcuộc cải cách dân chủ ở các thành bang là đtrưg cơ bản nổi bật của hệ tư tglúc bấy giờ Việc làm rõ những gtrị phổ biến trong sự phát triển ctrị củanhân loại qua sự phát triển tư tg ctrị phương tây từ cổ đại đến cận đại sẽ có

ý nghĩa rất quan trọng trong tổ chức thực thi quyền lực ctrị của nhân dânlao động ở nước ta

Điều kiện kinh tế - xã hội:

Hy Lạp cổ đại chính là cái nôi của nền triết học phương Tây Đây làquốc gia rộng lớn có khí hậu ôn hòa Bao gồm miền Nam bán đảo BanCăng (Balcans), miền ven biển phía Tây Tiểu Á và nhiều hòn đảo ở miềnEgee Hy Lạp được chia làm ba khu vực Bắc , Nam và Trung bộ Hy Lạp

cổ đại nằm ở một vị trí vô cùng thuận lợi về khí hậu, đất đai, biển cả vàlòng nhiệt thành của con người là những tài vật, tài lực vô giá để cho tưduy bay bổng, mở rộng các mối bang giao và phát triển kinh tế ong lsử HyLạp cổ đại là thời kỳ nhân loại chuyển từ thời đại đồ đồng sang thời đại đồsắt Lúc bấy giờ đồ sắt được dùng phổ biến, năng xuất lao động tăngnhanh, sản phẩm dồi dào, chế độ sở hữu tư nhân được cũng cố Sự pháttriển này đã kéo theo phân công lao động trong nông nghiệp, giữa nghànhtrồng trọt và ngành chăn nuôi Xu hướng chuyển sang chế độ chiếm hữu

nô lệ đã thể hiện ngày càng rõ nét Sự phát triển mạnh mẽ của côngnghiệp, thủ công nghiệp từ cuối thế kỷ VIII BC là lực đẩy quan trọng chotrao đổi, buôn bán, giao lưu với các vùng lân cận

Xã hội Hy Lạp phát triển khá điển hình với phương thức sx chiếmhữu nô lệ

Từ điều kiện kinh tế đã dẫn đến sự hình thành ctrị - xã hội, xã hộiphân hóa ra làm hai giai cấp xung đột nhau là chủ nô và nô lệ Lao động bịphân hóa thành lao động chân tay và lao động trí óc Đất nước bị chia phânthành nhiều nước nhỏ Mỗi nước lấy một thành phố làm trung tâm Trong

đó, Sparte và Athen là hai thành phố cổ hùng mạnh nhất, nồng cốt cho lsử

Hy Lạp cổ đại

Đế quốc La Mã, hay còn gọi là Đế quốc Roma là thời kỳ hậu Cộng

hòa của nền văn minh La Mã cổ đại La Mã từng là một đế quốc rộng lớntồn tại từ khoảng thế kỷ thứ 1 TCN cho đến khoảng thế kỷ thứ 5 hay thế

kỷ thứ 6, gồm phần đất những nước vây quanh Địa Trung Hải ngày nay

Đế quốc La Mã là sự tiếp nối của Cộng hòa La Mã và nằm trong giai đoạn

cuối cùng của thời cổ điển.[5] Nó được tính từ khi Augustus bắt đầu trị vì

từ năm 27 TCN và có nhiều mốc kết thúc khác nhau

Lsử La Mã có thể chia làm 2 thời kì lớn: Thời kỳ cộng hòa kéo dài từthế kỉ IV TCN đến thế kỉ I SCN và thời kì đế chế kéo dài từ thế kỉ thứ Iđến thế kỉ thứ V SCN Sau thời kì hoàng kim, đế chế La Mã rơi vào khủnghoảng Đến năm 395, đế quốc La Mã chia thành hai nửa: Tây Bộ đế quốc

và Đông Bộ đế quốc

Ở đỉnh cao, Đế quốc La Mã kiểm soát gần 6.5 triệu km2, tuy rằngnhững người kế tục đã từ bỏ phần lớn đất đai mà ông chiếm được[7] Vì sựrộng lớn và bền vững dài lâu của mình, những t?chế và văn hóa của Đếquốc La Mã có những a?hg? sâu sắc và lâu dài đến sự phát triển của ngônngữ, tôn giáo, kiến trúc, triết học, luật pháp trong những vùng mà nó caitrị, đặc biệt là châu Âu, và nhờ vào chủ nghĩa bành trướng của châu Âu,sau này chúng lan ra toàn thế giới hiện đại

I.Gtrị lsử tư tg ctrị ở phương tây thời kỳ cổ đại

1 Thời cổ đại mà đtrưg là các tư tg và học thuyết ctrị Hy Lạp - La

Mã Họ đề cập về những vấn đề như nguồn gốc, bản chất của nhà nước,các hình thức xã hội, t?chế nhà nước, thủ lĩnh ctrị

Trước nhất, bàn về thủ lĩnh ctrị, đã có rất nhiều quan điểm, ý kiếncủa các học giả về vấn đề này

SOCRAT cho rằng : thủ lĩnh ctrị phải là người có đđức Nhưng đđức

phụ thuộc vào trí tuệ Tuy nhiên, do xuất thân từ tầng lớp chủ nô quý tộcnên ông cho rằng chỉ có thiểu số tầng lớp quý tộc mới là người có trí tuệ,mới là những người sáng tạo đúng đắn

DEMOCRITE: ycầu thủ lĩnh ctrị phải là người có tài năng, đđức và

do thuộc trường phái duy vật chủ nô dân chủ nên cho rằng tầng lớp bìnhdân cũng có tài năng, có thể làm được ctrị

SENOPHONE : ycầu thủ lĩnh ctrị phải có kỷ thuật giỏi, phải có sức

thuyết phục cao, người thủ lĩnh phải biết vì lợi ích chung nghĩa là phải biếtchăm sóc cho người bị trị, biết hợp lại và nhân sức mạnh của mọi người.Ông là người đầu tiên đặt ra ycầu về thủ lĩnh ctrị khá toàn diện như : phải

có chuyên môn giỏi, có uy tín, vì dân…

PLATON: ycầu thủ lĩnh ctrị phải thực sự có khoa học ctrị, có tính

khí phù hợp với nhiệm vụ đảm đương Ông xem tiêu chuẩn ctrị là tiêuchuẩn của mọi tiêu chuẩn Ông quan niệm người lãnh đạo trong xã hội kođược có quyền tư hữu (sở hữu về tài sản) bởi vì tư hữu sẽ làm mất côngtâm Lực lượng võ sĩ bảo vệ thì ko được có gia đình riêng vì có gia đìnhriêng thì sẽ ko thể chiến đấu dũng cảm được Theo ông, thủ lĩnh ctrị phảibiết hy sinh lợi ích cá nhân vì những gtrị chung Tuy có những quan điểm

tiến bộ nhưng ông vẫn còn sai lầm khi cho rằng một thủ lĩnh ctrị như vậychỉ có ở tầng lớp chủ nô quý tộc.

ARISTOTE: xem thủ lĩnh ctrị là người sung túc, là người ở tầng lớp

trung lưu ko phải giàu cũng ko phải nghèo, họ là người phải biết uốn mìnhtheo lới khuyên của các bên (vì quan điểm của ông theo nhị nguyên luận)

CICÉRON: như là một sự tổng kết về của những tư tg về người thủ

lĩnh ctrị trước đó Oâng nêu ra rằng người thủ lĩnh ctrị phải có sự thôngthái, có trách nhiệm, có sự cao thượng về phẩm hạnh, phải thống nhấttrong minh giữa tài năng và quyền uy Có uy thế tinh thần, có tinh thần caothượng, biết hy sinh vì lợi ích chung, bỏ qua các lợi ích tiền bạc ko chínhđáng Quan niệm của ông đến ngày nay cũng khó có người đạt được, đó lànhà ctrị phải có ctrị, có đđức…

Thứ hai, bàn về nguồn gốc của quyền lực nhà nước, một số quan

điểm nổi bậc của các học giả như sau :

HERACLIT: là người thuộc tầng lớp chủ nô quý tộc, có lập trường

duy tâm, ông xem trạng thái tự nhiên của con người tự nó đã hoàn hảo, ko

có vấn đề công bằng hay ko công bằng ở đó Công bằng do con người tạo

ra xã hội con người là một trạng thái tự nhiên, tự nó, ko ai sinh ra, ko aisắp đặt nó, tự nhiên sinh ra có kẻ trí và người ngu cho nên kẻ trí thống trịngười ngu là lẽ tự nhiên, kẻ trí là người quí tộc, nô lệ là người ngu Ôngcho rằng quyền lực là quy luật vĩnh viễn Ko bao giờ trong xã hội lại ko cóquyền lực Pháp luật nhằm thực hiện tính tất yếu của quyền lực, xã hộiphải phục tùng ý chí của một cá nhân là điều tất yếu cho sự thống nhất.Theo ông bất bình đẳng là tự nhiên, một quý tộc phải được trị giá bằngmột nghìn dân thường

PLATON: xem quyền lực ctrị, quyền lực nhà nước là quyền lực

thống trị của kẻ trí đối với người ngu Đó là đặc tính của trí tuệ Chỉ cóngười có trí tuệ mới có quyền lực Trí tuệ chỉ có ở quý tộc

ARISTOTE: quan niệm quyền lực của xã hội cũng là một trạng thái

tự nhiên Nó xuất phát từ gia đình, quyền của cha đối với con, chồng đốivới vợ, anh đối em; xuất phát từ quyền lực đối với xã hội Trong xã hội cónhiều gia đình, gia đình này có sự xâm hại đối với gia đình khác Do đómỗi gia đình phải nhượng lại quyền lực của từng gia đình thành quyền lựcchung Người nắm quyền lực chung là nhà nước Vì vậy, quyền lực nhànước là tự nhiên, pháp luật là những nguyên tắc khách quan, vô tư, xuấtphát vì lợi ích của xã hội, của từng công dân

CICÉRON cho rằng quyền lực nhà nước hình thành trong quá trình

lsử lâu dài Quyền lực bắt nguồn từ bản chất của con người chạy trốn sự côđơn, tìm cuộc sống của cộng đồng Cho nên quyền lực là của chung chứ ko

riêng của một ai, dù đó là người tài giỏi nhất cũng ko sinh ra quyền lựcđược.

Thứ ba, bàn về t?chế nhà nước, các quan điểm lớn bao gồm :

HÉRODOT : là người đầu tiên trong lsử nhân loại đã phân biệt và

so sánh các t?chế của nhà nước khác nhau Theo ông có 3 hình thức cơbản:

+ T?chế quân chủ: tức là t?chế cầm quyền của một người-đó là vua.

T?chế này có 2 mặt : Ưu điểm: là t?chế ra đời thường là do những người

có công khai quốc, thường là vì lợi ích chung của nhân dân Nó là một bàn

tay sắt cần thiết khi chế độ dân chủ bị rối loạn Nhược: t?chế này dễ rơi

vào sự độc tài, chuyên quyền, dễ bị xu nịnh, luôn có xu hướng là lạm dụngquyền lực

+ T?chế quý tộc: t?chế của một số ít người thông thái và tbiểu về

phẩm hạnh của quốc gia để cầm quyền Ưu: đây chính là chính quyền của

những người có trình độ cao nên mọi công việc, các quyết sách ctrị đềuđược bàn bạc giữa những người trí tuệ nên công việc có khoa học, ít sai

lầm Nhược: giữa các nhà thông thái làm việc bên nhau sớm muộn cũng sẽ

tiêu diệt lẫn nhau, vì ko ai chịu thua ai, các nhà thông thái đều muốn làmthầy của nhau

+ T?chế dân chủ: t?chế này là của đông đảo nhân dân nắm quyền và

nó được thành lập bởi chế độ bỏ phiếu để bầu ra các pháp quan Ưu: các

quyết định quyết sách ctrị đều do tập thể bàn bạc một cách dân chủ Nó có

xu hướng công bằng vì lợi ích chung, chăm lo cho nhân dân Nhược : số

đông người ít học cầm quyền thì khó có khả năng chống độc tài, chuyênchế, dễ rơi vào tiểu tiết mà quên đi tầm chiến lược, thường thấy nhữngchuyện trước mắt mà ko thấy trước những chuyện lâu dài Dễ bị kẻ xấukích động lôi kéo Từ đó ông kết luận loại t?chế tốt nhất là t?chế hỗn hợpnhững ưu của từng t?chế trên

DEMOCRIT: ông ủng hộ chế độ dân chủ cộng hoà chủ nô.

SOCRAT: ông là người ủng hộ chế độ chuyên chế độc tài Ông cho

rằng dân chủ là sai lầm Dân chủ là chính quyền của người ngu dốt, ônggọi đó là chính quyền “bình dân”

ARISTOTE: ông cho rằng t?chế nhà nước dân chủ là t?chế người

giàu, người nghèo ko bên nào số lượng tuyệt đối Ông cho rằng mọi t?chếđều có nguy cơ biến chất, thay đổi bằng cuộc cách mạng Ông là người đầutiên phân loại quyền lực nhà nước: lập pháp, hành pháp, tư pháp Ngườiđứng đầu nhà nước là giai cấp trung lưu, ông đề cao vai trò của pháp luậtđối với việc ổn định xã hội Nhà nước có chức năng bảo đảm cho xã hộiđược sống hạnh phúc Ông quan niệm công bằng rất tiến bộ, phân phối

công bằng có nghĩa là người đáng được hưởng nhiều hơn thì được nhiềuhơn, người đáng được hưởng ít hơn thì được ít hơn Ông cũng đề cập đếnvấn đề hài hòa giữa lợi ích cá nhân và lợi ích xã hội và cho rằng đđức phảiphục vụ cho pháp luật

POLYBE : kế thừa tư tg trước đó vào t?chế nhà nước, ông cho rằng

t?chế nhà nước là phải kết hợp những ưu điểm các t?chế chứ ko theo mộttiêu chí thuần túy nào bởi vì trong thuần túy đã chức đựng mầm mống sựyếu kém khi phát huy tối đa sẽ bộc lộ yếu kém

II Gtrị của nó đối với việc xd nhà nước pháp quyền ở nước ta h.nay:

Khi nghiên cứu tư tg ctrị của các thời đại lsử Tây, chúng ta ko đượcquên tính giai cấp của nó, mặt khác ko vì thế mà phủ nhận toàn bộ ND, trithức khách quan trong các học thuyết ctrị mà phải biết chọn lọc, rút ranhững cái gtrị để kế thừa, làm giàu tri thức của mình, kể cả đối với tư tgctrị tư sản hiện đại

Qua những gtrị tư tg ctrị Phương Tây đã trình bày, chúng ta nhậnthấy rằng bất cứ hệ thống ctrị nào, nhà nước cũng mang bản chất giai cấp,nhưng đồng thời phải thực hiện chức năng xã hội Mặt khác, hệ thống ctrịnào, nhà nước nào mà quyền lực thuộc về nhân dân lao động thì đó là xuhướng tiến bộ Nhà nước pháp quyền là một thành tựu của văn minh ctrịcần phải được ứng dụng Hệ thống ctrị cần phải có cơ chế tự điều chỉnh và

cơ chế cân bằng kiểm soát quyền lực để thích ứng với điều kiện thay đổi

và cần phát huy sáng tạo cá nhân

Trên đây là những vấn đề cơ bản của các học thuyết ctrị thường đềcập đến và cũng là những bài học kinh nghiệm mà chúng ta cần xét đếntrong quá trình xd hệ thống ctrị của đất nước h.nay

Ở Việt Nam ta, do chịu a?hg? của tư tg ctrị phương Đông nên gắnliền với đđức (Nho giáo, Phật giáo), ý thức tuân thủ pháp luật của côngdân chưa cao Việc vận dụng những tri thức về xd nhà nước pháp quyền xãhội công dân vào công tác xd và hoàn thiện hệ thống pháp luật của nhànước pháp quyền XHCN là rất cần thiết và bổ ích Đó chính là quan điểmkết hợp hài hoà những gtrị đđức tiến bộ của nhân loại với gtrị đđức truyềnthống của dân tộc

- Trong công cuộc đổi mới ở nước ta h.nay, để tiếp tục hoàn thiệnnhà nước, phát huy dân chủ và tăng cường pháp chế XHCN, phải xd nhànước CH XHCN VN thực sự là trụ cột của hệ thống ctrị và là công cụ chủyếu để thực hiện quyền làm chủ của nhân dân Đó là nhà nước pháp quyềncủa dân, do dân và vì dân, nhà nước ta dưa trên nền tảng khối đại đoàn kếttoàn dân thể hiện ý chí, lợi ích và nguyện vọng của nhân dân Quyền lực

nhà nước là thống nhất, có sự phân công phối hợp giữa các cơ quan nhànước trong việc thực hiện quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp (ko phânquyền) Nhà nước quản lý xã hội bằng pháp luật Mọi cơ quan, tổ chức,cán bộ, công chức, mọi công dân có nghĩa vụ chấp hành hiến pháp và phápluật Cán bộ, công chức nhà nước phải là đầy tớ trung thành của dân, tậntuỵ phục vụ nhân dân.

- Sự lãnh đạo của Đảng đối với nhà nước thể hiện ở việc đề ra đườnglối, chủ trương và các chính sách định hướng cho sự phát triển trong từngthời kì, lãnh đạo nhà nước định ra và thực thi hiến pháp và pháp luật Các

cơ quan nhà nước phải liên hệ chặt chẽ với nhân dân, tôn trọng và lắngnghe ý kiến nhân dân; phát huy vai trò và trách nhiệm của Mặt trận tổquốc, các đoàn thể, các tổ chức xã hội và nhân dân trong việc tham gia xd,kiểm tra, giám sát và bảo vệ nhà nước

- Quyền làm chủ của nhân dân được thể hiện trên mọi lĩnh vực vàđược t?chế hoá bằng pháp luật, được hòan thiện trong quá trình phát triểnkinh tế-xã hội, nâng cao dân trí Nhà nước tạo điều kiện để nhân dân thực

sự tham gia quản lí xã hội thảo luận và quyết định những vấn đề quantrọng, liên quan đến lợi ích đông đảo của nhân dân Phát huy dân chủ kếthợp chặt chẽ với tăng cường pháp chế, thực hiện quản lí xã hội bằng phápluật, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật cho toàn dân tuyên tuyền, giáodục pháp luật gắn với trách nhiệm, lợi ích và nghĩa vụ của công dân, tôntrọng và giữ vững kỷ luật, kỉ cương, trật tự xã hội

- Những nhà thủ lĩnh ctrị hoặc Cán bộ Đảng viên, ở bất cứ cương vịnào đều phải chấp hành nghiêm chỉnh cương lĩnh, điều lệ, nghị quyết củaĐảng và pháp luật của nhà nước Kiên quyết đấu tranh với những biểu hiệncoi thường và buông lỏng kỷ luật Xd đội ngũ cán bộ trước hết là cán bộlãnh đạo và quản lí ở các cấp thật sự vững vàng và kiên định về ctrị gươngmẫu về đđức, trong sạch về lói sống, có trí tuệ kiến thức và năng lực hoạtđộng thực tiễn sáng tạo, gắn bó với nhân dân Đảng và nhà nước có cơ chế

và chính sách phát hiện tuyển chọn, giáo dục, rèn luyện, đào tạo và bồidưỡng, trọng dụng những người có đức, có tài ở trong và ngoài Đảng

Tóm lại: việc xd nhà nước pháp quyền XHCNVN thực sự vững

mạnh đồng thời nâng cao hiệu quả và chất lượng lãnh đạo của Đảng đốivới nhà nước đã trở một đòi hỏi bức thiết của cuộc sống, của sự nghiệp đổimới, sự nghiệp cách mạng của dân tộc ta vì chỉ có xd nhà nước pháp quyền

đủ mạnh mới có thể bảo vệ và phát huy những thành quả trong quá trìnhđổi mới về mọi mặt (ctrị, kinh tế,văn hoá, quan hệ quốc tế…), mới có đủkhả năng giải quyết vấn đề mới nảy sinh do mặt trái của cơ chế thị trường,của kinh tế nhiều thành phần mang lại, và mới có khả năng đương đầu và

đập tan chiến lược “diễn biến hoà bình” mà các thế lực chống đối đang ráoriết tiến hành Để làm được điều đó nhà nước phải thực hiện đồng thời cácgiải pháp sau :

- Tiến hành cải cách, hoàn thiện các cơ quan lập pháp, hành phápvàtư pháp mà trước mắt là cải cách một bước nền hành chính

- Tiếp tục bổ sung và hoàn thiện pháp luật để đáp ứng đòi hỏi quản líđất nước với kinh tế nhiều thành phần, vận hành theo cơ chế thị trường và

mở rộng giao lưu quốc tế

- T?chế hoá nền dân chủ của nhân dân thành pháp luật, thành cơ chế,thành chính sách, làm cho dân chủ đi liền với kỷ cương trật tự, dân chủ vàchuyên chính ko tách rời nhau

Nếu quán triệt đầy đủ và thực hiện tốt những phương hướng nêu trênnhà nước pháp quyền XHCNVN sẽ được thiết định vững chắc và ngàycàng phát triển

Câu 3: Những gtrị tư tg ctrị của Mác- Lê nin và ý nghĩa thực tiễn gtrị đó:

Ncứu tư tg Mác lê nin cần vạch ra những ND cơ bản; những gtrị củanhững di sản tư tg mà các nhà kinh điển để lại; những kinh nghiệm, nhữngbài học từ thực tiễn hoạt động ctrị của các nhà slập chủ nghĩa xh khhọc;những vấn đề có tính nguyên tắc của việc thực hành ctrị mácxit

Chủ nghĩa mác đặc biệt là TH duy vật lsử đã đóng góp cho THnhững tư tg rất có gtrị, giải quyết những vấn đề rất cơ bản của lý luận vềctrị, trước hết là vấn đề nguồn gốc, bản chất, quy luật của ctrị

Bản chất nguồn gốc của ctrị: Người PTây nói chung và các nhà tư tgctrị pTây nói riêng trong suốt thời kỳ cổ đại và cả thời trung và cận đại saunày luôn cố gắng đi tìm một hình thức cai trị, hình thức chính phủ, hìnhthức nhà nước hợp lý nhất

Ncứu về ctrị chủ nghĩa mác lê nin đã kế thừa quan điểm của nhữngngười đi trước trong việc khẳng định ctrị nghĩa là công việc của nhà nước

Lê nin viết: "ctrị là sự tham gia vào những công việc của nhà nước, là việcvạch hướng đi cho nhà nước, là việc xác định những hình thức, nhiệm vụ,

ND hoạt động của nhà nước" Song, khi đi sâu nghiên cứu ctrị trên quanđiểm duy vật biện chứng, mác, ăng ghen, lê nin thấy rằng đằng sau nhữnghoạt động của nhà nước, những hoạt động tham gia vào công việc của nhànước là vấn đề quyền lực và suy cho cùng là vấn đề lợi ích của các tậpđoàn người đông đảo trong xã hội, những tập đoàn người có địa vị khácnhau trong một hệ thống sx xã hội nhất định, trong quan hệ với tư liệu sx

xã hội, trong việc tổ chức và quản lý nền sx xã hội và do đó khác nhautrong mức độ hưởng thụ từ sự phân phối của cải và phương thức sống.Những tập đoàn đó gọi là gcấp do đó phải quan niệm ctrị một cách rộngrãi hơn, phản ánh đúng thực chất hơn là qhệ giữa các giai cấp, là đtranhgcấp trong vấn đề qlực và suy cho cùng là vấn đề về lợi ích ktế Mác, ăngghen cho rằng: cuộc đấu tranh giữa gcấp với gcấp là cuộc đấu tranh ctrị,còn lê nin viết : mọi cuộc đtranh gcấp đều là đtranh ctrị

Theo qđiểm của duy vật bchứng của CN Mác, ctrị là hiện tượng cótính lsử, xhiện trên nền tảng ptriển của xh loài người, mà cụ thể là trên csởtrình độ sx của cngười, gắn liền với sự xhiện của gcấp, nhà nước và đồngthời cũng đánh dấu gđoạn văn minh của cngười Tới lúc nào đó, trên csởcủa sự ptriển rất cao của cngười sẽ o còn gcấp nữa và cũng o còn ctrị nữa.Điều đó khác xa về quan điểm duy tâm, thần bí về ctrị của nhiều nhà tư tgctrị trước kia, những người coi ctrị là 1 phạm trù vĩnh viễn của xã hội loàingười và hoạt động ctrị là thiên chức, là đặc quyền của một tầng lớp, haycủa những cá nhân ưu tú xã hội

* Việc vạch ra sự thật về bản chất, nguồn gốc của ctrị là đóng góp tolớn của tư tg ctrị Mác- lê nin vì nó đem lại cái nhìn khhọc, kquan về ctrị.

Sở dĩ mác và lê nin đã vạch ra bản chất của sự thật của ctrị vì các ôngđứng trên qđiểm TH duy vật lsử, qđiểm luôn thấy rõ csở ktế, nguồn gốcktế, sự thay đổi của phương thức sx là nguồn gốc và csở ctrị

Việc vạch ra bản chất thật sự của ctrị ko chỉ có ý nghĩa về nhận thứclsử mà điều quan trọng hơn là nó vạch ra cho gcấp công nhân 1 mục tiêuđtranh rõ ràng của mình Đó là chiếm lấy nhà nước, tự tổ chức nên mộthình thức cai trị phù hợp với qlợi chính đáng của mình, phù hợp với sựptriển của tđộ sx của loài người

Quy luật của ctrị: CN Mác đã vạch ra hai loại quy luật Loại thứ nhất

là qluật trong mối qhệ giữa ctrị với các mặt hoạt động khác của xã hội loàingười Trong mối qhệ qua lại đó, có khi ctrị bị chi phối, bị quy định, bịphụ thuộc, chẳng hạn suy cho cùng ctrị bị quy định bởi ktế Nhưng trongqhệ khác ctrị lại giữ địa vị chi phối, quyết định, chẳng hạn, trong qhệ vớiquân sự, với ngoại giao Nhưng qtrọng hơn, CN Mác đã vạch ra quy luật,tức là những cái tất yếu có tính phổ biến của cuộc đấu tranh ctrị, với nghĩa

là đấu tranh giành, giữ, thực thi quyền lực giữa các giai cấp, các tầng lớp

xã hội khác nhau.Trong lvực này mác, Ăngghen và Lê Nin nêu lên các tư

tg rất quan trọng sau đây:

Qlực ctrị tất yếu thuộc về gcấp, tầng lớp xã hội đại biểu cho phươngthức sx tiên tiên của xh, đại biểu cho xu hướng tiến bộ của sx và do đó đạibiểu cho lợi ích chung xh

Mác - Lê nin cũng vạch ra rằng tính tất yếu o có nghĩa là 1 gcấp, 1lực lượng tiến bộ về ktế sẽ tự nhiên có qlực về ctrị, nói cách khác, là ngồichờ quyền thống trị đến với mình Ngược lại lsử chứng minh rằng 1 gcấp,

1 lực lượng dù trở nên lạc hậu phản động đến mấy cũng o bao giờ tựnhường quyền thống trị của mình Do đó cần phải đtranh để giành quyềnthống trị đó

Việc đấu tranh giành quyền thống trị tất yếu phải giành lấy nhànước Nhà nước là tổ chức bạo lực của giai cấp này chống lại giai cấp kia,

là hình thức hoàn chỉnh nhất của quyền lực

Việc giành lấy nhà nước tất yếu cần tới bạo lực Mác, ăngghen, lê ninchứng minh rằng trong lsử loài người các gcấp nắm được quyền thống trịđều cần đến bạo lực với tư cách là dùng sức mạnh để cưỡng chế Việcgiành và giữ qlực ctrị tất yếu cần tới mối liên minh chặt chẽ với các tầnglớp lao động đông đảo trong xã hội

Các nhà kinh điển của CN Mác- Lê Nin khẳng định: o một gcấp nào

có thể đtranh tlợi và giành được chính quyền nnước mà o cần tới mối liên

minh này Ngay cả gcấp tư sản ở các nước Châu âu trong cuộc đtranhgiành qlực ctrị với gcấp pkiến quý tộc cũng cần tới sự ủng hộ và liên minhcủa gcấp nông dân và gcấp công nhân.

Giữ và thực thi qlực ctrị luôn bao hàm 2 mặt: chuyên chính và dânchủ vì lợi ích gcấp Giữ qlực ctrị cần thiết phải củng cố chế độ sở hữu nềntảng của phương thức sx và của gcấp đang nắm qlực ctrị

số phần tử trong phong trào công nhân châu âu Theo các ông, gcấp côngnhân phải nhận rõ sứ mệnh lsử của mình và biết thực hiện sứ mệnh đóbằng cách:

Tổ chức ra một đội tiền phong của giai cấp, tức là đảng cộng sản,một đảng ctrị kiểu mới để dẫn dắt toàn thể giai cấp công nhân trong cuộcđtranh lật đổ ách tư bản

Liên minh chặt chẽ với giai cấp nông dân trong cuộc đấu tranh giànhchính quyền và giữ vững chính quyền

Khi thời co đến phải dùng bạo lực lật đổ nhà nước của gcấp tư sản và

tự tổ chức ra 1 nnước kiểu mới của mình

Thực hiện dân chủ và chuyên chính vì lợi ích của gcấp công nhân vànhân dân lao động

Dùng qlực nhà nước để củng cố và ptriển csở ktế, chế độ sở hữuchung của nhân dân lao động làm nền tảng cho qlực ctrị

Phát triển sách lược và nghệ thuật ctrị, xd đội ngũ những nhà ctrị củagcấp công nhân có trình độ trí tuệ và nhân đạo

Thực hiện chính sách hòa bình hữu nghị giữa các dân tộc đi đôi vớibảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa

Thực hiện chính sách dân tộc và tôn giáo đúng đắn

Thực hiện CN quốc tế vô sản

Với những kết luận như thế, lê nin đã lđạo đảng Bôn sê vích Nga vàgcấp công nhân Nga làm cuộc cách mạng tháng mười (năm 1917) thànhcông và xd nên nhà nước công nông đầu tiên trên tgiới, tiến lên xd XHCN.Tuân theo những qđiểm ctrị đó của CN mác- lê nin, Đảng cộng sản ViệtNam đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh đã lđạo cách mạng Việt Namthắng lợi Thực tiễn đó đã chứng tỏ lý luận ctrị của Mác, ăng ghen và lênin là đúng đắn

Câu 4: TQ hiện đại ptriển CN Mác – Lê nin như thế nào?

Đảng cộng sản TQ thành lập tháng 7 năm 1921 là đội tiền phong củagcấp cnhân TQ, đồng thời là đội tiền phong của ndân TQ và dân tộc TrungHoa, là nòng cốt lđạo sự nghiệp xã hội chủ nghĩa mang đặc sắc TQ, đạidiện ycầu ptriển sức sx tiên tiến của TQ, đại diện phương hướng ptriển vănhóa tiên tiến của TQ, đại diện lợi ích căn bản của đông đảo ndân ở TQ Lýtưởng tối cao và mục tiêu cuối cùng của Đảng cộng sản TQ là thực hiện

CN cộng sản Điều lệ Đảng quy định: Đảng cộng sản TQ lấy chủ nghĩaMác Lê-nin, tư tg Mao Trạch Đông, lý luận Đặng Tiểu Bình và tư trưởng

Ba đại diện quan trọng làm kim chỉ nam hành động của mình

Từ năm 1921 đến năm 1949, Đảng cộng sản TQ lđạo ndân TQ tiếnhành đtranh gian khổ, lật đổ ách thống trị của CN đế quốc, CN phong kiến

và CN tư bản quan liêu Sau khi thành lập nước Trung Hoa mới, Đảngcộng sản TQ lđạo ndân các dân tộc cả nước giữ gìn độc lập và an ninhqgia, thực hiện chuyển biến thành công xh TQ từ CN dân chủ mới sangchủ nghĩa xh, triển khai công cuộc xd xh chủ nghĩa có kế hoạch và quy môlớn, khiến sự nghiệp ktế và vhóa ở TQ được ptriển to lớn chưa từng cótrong lsử Sau khi hoàn thành cơ bản cải tạo chủ nghĩa xh đối với chế độ tưhữu tư liệu sx, vì thiếu kinh nghiệm, Đảng cộng sản TQ có những sai lầmtrong qtrình lđạo sự nghiệp xd CN xã hội; Từ năm 1966 đến 1976, xảy raĐại cách mạng vhóa, 1 sai lầm mang tính toàn cục diễn ra trong thgian dài.Tháng 10 năm 1976 , Đại cách mạng văn hóa kết thúc, TQ bước vào thời

kỳ ptriển mới trong lsử

Sau hội nghị toàn thể lần thứ 3 khóa 11 Đảng cộng sản TQ triệu tậpcuối năm 1978, thực hiện bước ngoặc vĩ đại có ý nghĩa sâu xa kể từ ngàynước Trung Hoa mới thành lập Từ năm 1979, Đảng cộng sản TQ thực thichính sách cải cách mở cửa do đồng chí Đặng Tiểu Bình đề xướng Saukhi thi hành cải cách mở cửa, nền kinh tế quốc dân và phát triển xã hội TQthu được thành tựu khiến cả thế giới quan tâm, diện mạo đất nước biến đổilong trời lở đất, là thời kỳ tình hình tốt nhất kể từ ngày thành lập nướcTrung Hoa mới, cũng là thời kỳ nhân dân được lợi nhiều nhất Đảng cộngsản TQ chủ trương tích cực phát triển quan hệ đối ngoại, phấn đấu tạo môitrường quốc tế có lợi cho công cuộc cải cách mở cửa và xd hiện đại hóa ở

TQ

Phát triển chủ nghĩa Mác – Lê nin, TQ h.nay theo đuổi hai vấn đề lýluận lớn là: “chủ nghĩa xã hội đặc sắc TQ” và “quan điểm phát triển khoahọc” ND cơ bản của chủ nghĩa xã hội đặc sắc TQ đã được xd bởi thế hệlãnh đạo thứ hai mà hạt nhân là Đặng Tiểu Bình - người “đã có câu trả lờimột cách khoa học về một loạt vấn đề cơ bản trong xd chủ nghĩa xã hội

đặc sắc TQ, đã khai sáng thành công chủ nghĩa xã hội đặc sắc TQ” Đồngthời đó vẫn là nhiệm vụ lâu dài, gắn với thực tiễn và điều kiện lsử mới.

Hệ thống lý luận xã hội chủ nghĩa đặc sắc TQ bao gồm lý luận Đặng

Tiểu Bình, tư tg “ba đại diện”, quan điểm phát triển khoa học, cùng vớiphát triển chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tg Mao Trạch Đông Bố cục tổng thể

là 5 ND trong một thể thống nhất (ngũ vị nhất thể), nhiệm vụ chung là thựchiện hiện đại hóa XHCN và phục hưng dân tộc Trung Hoa; về nguyên tắcvừa căn cứ theo đặc sắc rõ nét của TQ mà điều kiện thời đại quy định; giảiđáp một cách hệ thống vấn đề cơ bản là một nước lớn phương Đông, códân số đông, nền tảng trọng yếu xd chủ nghĩa xã hội kiểu nào, như thếnào.Và 6 ycầu cơ bản: Kiên trì địa vị chủ thể của nhân dân; giải phóng vàphát triển sức sx xã hội; bảo đảm công bằng chính nghĩa; đi theo conđường cùng giàu có; thúc đẩy xã hội hài hòa; sự lãnh đạo của Đảng

Quan điểm phát triển khoa học là di sản kết hợp giữa chủ nghĩa Mác

với thực tiễn của TQ và đtrưg của thời đại; là sự thể hiện tập trung về thếgiới quan và phương pháp luận của chủ nghĩa Mác về sự phát triển; đưa racâu trả lời mới khoa học về các vấn đề lớn như thực hiện phát triển ra sao,phát triển thế nào trong tình hình mới, nâng nhận thức về quy luật của chủnghĩa xã hội đặc sắc TQ lên một tầm cao mới; mở ra chân trời mới pháttriển Chủ nghĩa Mác ở nước TQ đương đại

Quan điểm phát triển khoa học là thành quả mới nhất trong hệ thống

lý luận về chủ nghĩa xã hội đặc sắc TQ, “là vũ khí tư tg mạnh mẽ” Đi sâuquán triệt thực tiễn thực hiện quan điểm phát triển khoa học là có ý nghĩahiện thực to lớn và ý nghĩa lsử sâu xa đối với việc kiên trì phát triển chủnghĩa xã hội đặc sắc TQ

Với những tư tg lý luận sắc bén cùng với sự phát triển có kế thừa chủnghĩa Mác – Lê nin, trong 10 năm, kinh tế TQ từ vị trí thứ 6 đã vươn lênđứng vị trí thứ 2 thế giới

Bên cạnh những kết quả đã đạt được, TQ đang phải đối mặt vớicác thách thức lớn như nạn tham nhũng của các quan chức, khoảng cáchgiàu nghèo ngày càng lớn, suy giảm tài nguyên, ô nhiễm môi trường Nềnkinh tế TQ cũng tăng trưởng chậm lại và tranh chấp lãnh thổ với các nướcláng giềng là những điều đáng lo ngại

Một thách thức nữa là chính phủ và quân đội TQ phải ngănchặn sự chia rẽ trong xã hội, vì ai cũng biết các triều đại ở TQ sụp đổ mộtcách có hệ thống trong quá khứ đều do sự đoàn kết lỏng lẻo ở trong nước.H.nay, tính đoàn kết ấy cũng đang rất mờ nhạt ở TQ Có một tầng lớp nhỏngười giàu, thậm chí rất giàu, cộng thêm một tầng lớp trung lưu, và phần

còn lại của đất nước là nghèo khó, thậm chí vô cùng nghèo Đây là mộtthách thức cần phải giải quyết nhưng sẽ rất khó khăn.

Chưa hết, còn có một thách thức nữa là cải thiện hình ảnh TQ trêntrường quốc tế Vào lúc này, TQ vẫn còn tồn tại một số vấn đề trong nhiềulĩnh vực, như nhân quyền, sở hữu trí tuệ, sở hữu công nghiệp, quy tắc kinh

tế Đặc biệt, TQ đang có liên quan với nhiều cuộc xung đột lãnh thổ, trong

đó đa phần các tranh chấp chủ quyền biển đảo Trong các cuộc tranh chấpnày, TQ bị coi là có thái độ ngạo mạn, hung hăng nước lớn thay vì đốithoại Tất cả những điều đó phải được giải quyết tốt để TQ thực sự đượcnhìn nhận như một cường quốc

Câu 5: Việc truyền bá học thuyết ctrị C Mac – V Lênin vào Việt Nam?

Sau khi tìm được con đường cứu nước đúng đắn cho dân tộc, Nguyễn

Ái Quốc đã xúc tiến hoạt động lý luận và thực tiễn nhằm truyền bá chủnghĩa Mác - Lê nin về nước Việc truyền bá của Người diễn ra liên tục từnăm 1921 đến năm 1930, khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, đánh dấu

sự chiến thắng bước đầu của tư tg cộng sản chủ nghĩa trong lsử tư tg nướcta

Có thể phân chia quá trình đó thành ba chặng,tương ứng với ba thời

kỳ hoạt động của Nguyễn Ái Quốc trên bốn địa bàn khác nhau: chặng(thời kỳ) Pari, chặng (thời kỳ) Mátxcơva và chặng (thời kỳ) Quảng Châu -Đông Bắc Xiêm Ở mỗi chặng, tuỳ vào điều kiện lsử cụ thể mà Nguyễn ÁiQuốc sử dụng các phương tiện truyền bá khác nhau, đề ra những NDtruyền bá chủ yếu khác nhau và do đó mục đích đạt tới cũng khác nhau Các chặng đó được đặt trong một quá trình kế tiếp nhau về mặt thgian nên

có liên quan mật thiết với nhau, chặng trước là tiền đề của chặng sau vàchặng sau là kết quả của chặng trước đó

I Thời kỳ Pari - Sự khởi đầu của quá trình

Thgian hoạt động của Nguyễn Ái Quốc trên đất Pháp bao gồm thời

kỳ tìm đường và thời kỳ hoạt động truyền bá tư tg cứu nước Như vậy,hoạt động truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin của Nguyễn Ái Quốc chỉ làmột giai đoạn trong toàn bộ thgian Người sống và hoạt động trên đất Pháp.Nghiên cứu những tác phẩm của Nguyễn Ái Quốc trên đất Pháp, chúng tôicoi bài Đông Dương đăng trên La Revue Communiste (Tạp chí Cộngsản) số 14 (4-1921) và số 15 (5-1921)1, là mốc mở đầu cho quá trìnhtruyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin về Việt Nam của Người Trong bài viết

đó, lần đầu tiên Nguyễn Ái Quốc đã trình bày những điều kiện thuận lợicủa châu Á nói chung và Đông Dương nói riêng cho việc truyền bá tư tg

xã hội chủ nghĩa

Về điều kiện ctrị - xã hội, Nguyễn Ái Quốc đã chỉ rõ: ''châu Á đauthương'', trừ Nhật Bản là nước phát triển theo con đường tư bản chủ nghĩa,đang bị chủ nghĩa đế quốc xâu xé Chính sự tàn bạo của chủ nghĩa đế quốcthực dân về mặt khách quan đã chuẩn bị điều kiện thuận lợi cho chủ nghĩa

xã hội nảy nở và phát triển Đó là giai cấp công nhân - csở xã hội của chủnghĩa Mác và là người đào huyệt chôn chủ nghĩa tư bản - ra đời và lớnmạnh cùng với quá trình khai thác của bọn thực dân ở các thuộc địa, tráivới ý muốn chủ quan của chúng Đó là sự xhiện của các phong trào giảiphóng dân tộc mà những người lãnh đạo các phong trào đó sẽ dần dầnhướng tới học thuyết cách mạng nhất, khoa học nhất của thời đại

Về điều kiện lsử, Nguyễn Ái Quốc đã nói đến chế độ tĩnh điền Mộtđiều đáng lưu ý trong phần ptích những điều kiện lsử ''cho phép chủ nghĩacộng sản thích nghi dễ dàng ở châu Á'' Người có đề cập đến chế độ côngđiền tồn tại trong làng xã Việt Nam với những luật lệ riêng của nó Ngườiviết: ''Về quyền sở hữu cá nhân - luật lệ của người Việt Nam cấm mua bánchung về đất đai Hơn nữa một phần tư đất cày cấy buộc phải để làm củacông Cứ ba năm một lần người ta chia lại khoảng đất đó Mỗi một ngườidân trong xã được nhận một phần đất công Điều này tuy ko ngăn cản một

số người trở nên giàu có vì còn ba phần tư đất vẫn mua bán được, nhưngnhư thế vẫn có thể còn nhiều người ko bị rơi vào cảnh nghèo đói''

Dựa vào những bằng chứng rút tỉa từ trong lsử châu Á và ĐôngDương, Nguyễn Ái Quốc đã tìm ra lời giải đáp chắc chắn cho câu hỏi:''Chế độ cộng sản có thể áp dụng ở châu Á nói chung và ở Đông Dươngđược ko?'' là ''Chúng tôi khẳng định là có'' Như vậy, nếu như trong lờiphátbiểu tại Đại hội Tua, Nguyễn Ái Quốc mới kêu gọi ''Đảng phải tuyêntruyền chủ nghĩa xã hội trong tất cả các nước thuộc địa''7 thì đến những bàiđăng trên La Revue Communiste năm 1921 Người đã chỉ ra một cách cụthể và minh xác những điều kiện thuận lợi cho việc truyền bá tư tg xã hộichủ nghĩa ở châu Á và Đông Dương Đó chính là sự khởi đầu cho quátrình truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin vào Việt Nam mà Nguyễn Ái Quốctiến hành một cách kiên trì, có phuơng pháp trong nhiều năm sau đó

Trên nền tảng đó, Nguyễn Ái Quốc tiến hành những cuộc vận độngtrong đội ngũ những người cộng sản Pháp và những nhà yêu nước của cácdân tộc thuộc địa sống ở Pari ủng hộ phương hướng hoạt động của mình

Ở hướng đầu, Nguyễn Ái Quốc đã chính thức đặt vấn đề đó một cáchcông khai tại Đại hội I Đảng Cộng sản Pháp họp ở Mácxây Trong Dự thảobáo cáo của Tiểu ban Đông Dương trong Ban Nghiên cứu thuộc địa củaĐảng Cộng sản Pháp, Nguyễn Ái Quốc đã viết: ''Công tác tuyên truyềncách mạng và chống quân phiệt cần được tiến hành dưới sự lãnh đạo vàđôn đốc của Đảng, trong tất cả các thuộc địa của Pháp và xứ gọi là bảo hộ

Công tác tuyên truyền này thực hiện:

Quốc tổ chức cuộc họp bàn việc thành lập Hội Liên hiệp thuộc địa Tạicuộc họp đầu tiên ấy, những người tham dự đã xd chương trình, điều lệ và

cử một ban chấp hành Tối ngày 20-7-1921, Ban Chấp hành tổ chức cuộchọp tại tiệm cà phê số 5, đường Gay Luytsác, trước nhà ga Luýchxămbua,thông qua lần cuối của các văn kiện chính thức của Hội

Xét theo chương trình và Điều lệ của nó, Hội liên hiệp thuộc địa làhình thức liên minh của các dân tộc bị áp bức lần đầu tiên xhiện trong lsửđấu tranh giải phóng dân tộc và là một hình thức có một ko hai ra đời tạitrung tâm của chính nước đế quốc đang thống trị họ Hình thức đó chỉ rađời sau năm 1920, tức là sau khi Quốc tế Cộng sản có những văn kiện vềcác vấn đề dân tộc và thuộc địa theo khẩu hiệu chiến lược của V.I.Lênin

Sự ra đời của tổ chức mang tính chất mặt trận sơ khai này là kết quả củanhững cuộc vận động tích cực của Nguyễn Ái Quốc, của sự đồng tình ủng

hộ của những người mácxít chân chính Pháp và cũng là sản phẩm của thờiđại Lênin

Trong hai năm đầu Hội mới tập hợp 120 hội viên, sau tăng lên 300hội viên là nhũng người dân thuộc địa đang sinh sống trên đất Pháp, từ BắcPhi, Đông Dương đến Máctinich, Guyan Mặc dù số hội viên chưa nhiềunhưng cũng đủ đại điện cho hầu hết các dân tộc, các màu da bị thực dânPháp thống trị trên ba đại lục lớn - châu Á, châu Phi và Mỹ Latinh

Một trong những hoạt động tbiểu nhất của Hội Liên hiệp thuộc địa làxuất bản tờ báo Le Paria làm cơ quan ngôn luận của mình

Ý thức được mức độ a?hg? ko lớn của tờ Le Paria (vì bằng tiếngPháp) nên Nguyễn Ái Quốc vận động Hội những người yêu nước ViệtNam ra báo Việt Nam hồn

Nhưng rồi do ycầu công tác, Nguyễn Ái Quốc đi Liên Xô nên dựđịnh đó ko thực hiện được.15Ngoài báo chí, Nguyễn Ái Quốc còn sử dụngnhững hình thức khác như diễn thuyết, viết kịch để truyền bá tư tg cáchmạng của mình Những hoạt động này của Người thường tập trung ở Câulạc bộ ngoại ô Phôbua do Lêô Pôndét, một trí thức tiến bộ tổ chức và lãnhđạo

II- Thời kỳ Mátxcơva - Phác thảo những nét lớn về chiến lược củacách mạng Việt Nam

Trước Ctranh thế giới thứ nhất (1914-1918), trong phong trào cộngsản và công nhân quốc tế đã xhiện một khuynh hướng mới, đó là chú ý đếncác thuộc địa mà thời đó đang được hợp lại trong một khái niệm chung cótính chất địa lý là phương Đông V.I.Lênin, người đầu tiên khai mởkhuynh hướng đó, trong một loạt bài viết từ năm 1912 đến tác phẩm trứdanh Chủ nghĩa đế quốc - giai đoạn tột cùng của chủ nghĩa tư bản (1916),

đã đề cập tới vai trò quan trọng của phương Đông trong tiến trình cáchmạng thế giới Cũng trong tác phẩm đó, Người xác định mối quan hệ giữacuộc đấu tranh chống đế quốc nhằm giải phóng dân tộc ở các thuộc địa vớicuộc cách mạng vô sản của giai cấp công nhân ở chính quốc Sau Cáchmạng Tháng Mười, V.I.Lê nin đã đi đến kết luận rằng vận mệnh của cáchmạng thế giới phụ thuộc vào sự phát triển cách mạng ở phương Đông.Những tư tg của V.I Lênin được những người mácxít chân chính thế giớithừa nhận và góp phần hình thành hướng hoạt động trong phong trào cộngsản quốc tế Cùng với việc nghiên cứu và hoàn thiện chiến lược và sáchlược về vấn đề dân tộc và thuộc địa, Quốc tế Cộng sản đã tiến hành hàngloạt hoạt động truyền bá tư tg cách mạng vô sản và thúc đẩy phong tràoyêu nước ở khu vực này đi theo khuynh hướng vô sản Một trong những

nỗ lực theo hướng đó là việc Quốc tế Cộng sản thành lập những trung tâmtruyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin cho các nước phương Đông nhưMátxcơva, Tasken - Bacu, Ircut - Quảng Châu Với sự hoạt động tích cựccủa các trung tâm đó, một đội ngũ những chiến sĩ cộng sản của các nướcthuộc địa và phụ thuộc được đào tạo, các Đảng Cộng sản ở một số nướcphương Đông được thành lập Rõ ràng, khuynh hướng mới trong phongtrào cộng sản và công nhân quốc tế đã tạo nên một yếu tố cực kỳ quantrọng để thúc đẩy việc truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin ở khu vực này:Đông Dương được đặt trong bối cảnh đó thì công việc của Nguyễn ÁiQuốc đang theo đuổi sẽ có thêm bước phát triển mới về chất

Đối với Đông Dương, một địa bàn xung yếu ở Đông Nam Á, Quốc tếCộng sản đã có sự quan tâm khá sớm, trung tâm truyền bá chủ nghĩa Mác -Lênin ở Viễn Đông sau khi thành lập đã vạch kế hoạch tuyên truyền ởThượng Hải, Sài Gòn, Xinhgapo

Cuộc gặp gỡ đó dẫn tới ba tháng sau xhiện một văn kiện lsử quantrọng bằng tiếng Việt của Quốc tế Cộng sản gửi nhân dân ta Vì tầm quantrọng của văn kiện này, chúng tôi xin chép toàn văn:

“Quốc tế lao nông hội kính cáo

Nhời hô của hội ''Quốc tế Cộng sản''

Mạc Tư Khoa, 27-1-1924

Vừa năm năm qua, ở kinh đô nước Nga là một nước thật là dân chủ(ở trần gian chưa bao giờ có nước thế) có lập một hội để hợp tất cả baonhiêu người làm ăn Hội ấy gọi là “Internationale Communlstel” Nhờ mấyngười cầm đầu anh hùng mới dựng lên thì Hội ấy bây giờ mạnh lắm, đểgiúp hàng triệu, hàng muôn mấy người làm ăn ngũ phương, nhất là nôngdân khốn khổ thuộc về thuộc địa như An Nam ta vậy Hội mới mất ôngLênin làm chủ can đảm, khôn ngoan và rất tử tế Nhưng mà Hội vẫn cứ

chắc thế nào cũng cứ đỡ đầu cho đến nơi Khắp cả trần gian, đâu đâu nghethấy tiếng Hội, trông thấy cờ đỏ hồng của Hội thì run, thì giật mình giậtmẩy Thời mình thắng trận gần đến! Anh em ơi! Anh em ơi! Vô sản toànthế giới đoàn kết lại!''39.

Văn kiện này do Nguyễn Ái Quốc viết, gửi về in ở Toà soạnbáo L’Humanité với 3.500 bản Nó được bí mật gửi về Đông Dương

Như vậy, văn kiện đầu tiên của Quốc tế Cộng sản gửi nhân dân ta đãđến được địa chỉ cần thiết Sự kiện đó minh chứng rõ ràng con đường đưachủ nghĩa Mác - Lênin từ Mátxcơva, từ Quốc tế Cộng sản đã được khaithông Người khai mở con đường đó chính là Nguyễn Ái Quốc

Tiếp đó, vào dịp kỷ niệm ngày chống ctranh đế quốc 1-8-1924, với

sự giúp sức của Nguyễn Ái Quốc, Quốc tế Cộng sản công bố một lời kêugọi bằng tiếng Việt

Sự thay đổi môi trường sống đã tạo cho hoạt động cách mạng củaNguyễn Ái Quốc có thêm nhiều điều kiện thuận lợi Ngoài những điềukiện tối ưu cho con người của một đất nước tự do thật sự, Mátxcơva lúcnày còn là trung tâm của phong trào cách mạng thế giới, nơi đóng trụ sởcủa Quốc tế Cộng sản, Bộ Tổng tham mưu của những người cộng sản thếgiới, và có khối lượng thông tin đồ sộ Trong môi trường mới mà lúc đótrên thế giới ko nơi nào có được, hoạt động cách mạng của Nguyễn ÁiQuốc như được tăng thêm sức, được chắp thêm cánh Các mối quan hệgiao tiếp của Nguyễn Ái Quốc được mở rộng thêm ra Nếu như ở Pháp,Người quan hệ với những người mácxít Pháp, với những chiến sĩ chốngthực dân đế quốc thuộc các thuộc địa Pháp ko thôi, thì ở Mátxcơva mốigiao tiếp của Người chẳng những gia tăng về số lượng mà cả chất lượngnữa Tại đây Người có thể trò chuyện, trao đổi kinh nghiệm với nhữnglãnh tụ nổi tiếng trong phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, với cácchiến sĩ chống đế quốc thực dân trên mọi miền của thế giới và được họctập, nghiền ngẫm, những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa cộng sản khoahọc

Trong môi trường mới đó, Người hoàn thiện thế giới quan mácxítcủa mình Tất cả những cái đó tạo thành nền tảng để trên đó Nguyễn ÁiQuốc triển khai hoạt động tuyên truyền của mình với nhiều hình thứcphong phú hơn và có chất lượng hơn, sâu sắc hơn

Trong hoạt động truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin ở thời kỳ này,Nguyễn Ái Quốc sử dụng nhiều phương tiện thông tin khác nhau Trướchết phải kể đến phương tiện báo chí Ở Mátxcơva, Nguyễn Ái Quốc tiếptục duy trì quan hệ với báo chí cánh tả Pháp Bắt đầu tháng 9-1923 đãxhiện bài viết của Người trên các tờ báo L’Humanité và La Vie

òuvrière Với tờ Le Paria khi còn ở Pháp, Người là chủ nhiệm, chủ bút, thìkhi tới địa điểm mới Người như là phóng viên thường trú của bản báo ởMátxcơva Trên cương vị đó, Người đã viết cho tờ báo những bài viết chứađựng những thông tin mới mẻ diễn ra ở nước Nga, một xứ sở có sức cổ vũmạnh mẽ cuộc đấu tranh giải phóng ở các nước thuộc địa Bắt đầu từ số

18, tháng 9-1923, Le Paria đăng những bài của Nguyễn Ái Quốc về Quốc

tế Cộng sản, về Đại hội lần thứ I Quốc tế Nông dân, về trường Đại họcPhương Đông, về nước Nga Xôviết

Đồng thời với việc hoàn thành nhiệm vụ của một phóng viên thườngtrú ở Mátxcơva cho các tờ báo cánh tả của Pháp, Nguyễn Ái Quốc đặtquan hệ với những ấn phẩm định kỳ của Quốc tế Cộng sản như Tạpchí Correspondance Internationale (Thông tin quốc tế) bằng các thứ tiếngnhư tiếng Pháp, tiếng Anh, tiếng Đức; của Quốc tế Nông dân như Tạpchí Quốc tế Nông dân, với báo chí của Đảng Cộng sản Liên Xô như tờ Sựthật, Người nông dân Bacu Ở mức độ nào đó, bài vở của Nguyễn Ái Quốctrên các ấn phẩm định kỳ thời kỳ này phong phú hơn về mặt số lượng, vàtrên những ấn phẩm có tính phổ biến rộng rãi hơn

Ngoài báo chí, Nguyễn Ái Quốc bắt đầu sử dụng các phương tiệnthông tin mới chưa có trước đó như truyền đơn, sách báo, diễn đàn

Ở Mátxcơva, Nguyễn Ái Quốc dành một phần thgian cho nhữngcông trình dài hơn Đó là những cuốn sách mang tầm vóc tư tg lớn Từnhững tài liệu sưu tầm, tập hợp từ nhiều năm, Người đã hoàn thành côngviệc biên soạn cuốn Bản án chế độ thực dân Pháp bằng tiếng Pháp

Tác phẩm được gửi về in tại Pháp vào năm 1925 Trong lần xuất bảnđầu, tác phẩm gồm 12 chương, phụ lục và bài mở đầu của Nguyễn ThếTruyền, lúc đó là đảng viên Đảng Cộng sản Pháp, đang công tác trong BanNghiên cứu thuộc địa của Đảng ở Pari Trong thgian học ở trường Đại họcPhương Đông, Nguyễn Ái Quốc cùng với một số sinh viên TQ viếtcuốn TQ và thanh niên TQ Tác phẩm này được Nhà xuất bản Mátxcơvamới xuất bản năm 1924 Cũng vào khoảng thgian này, Nhà xuất bản Tiếngcòi ấn hành cuốn Chủng tộc da đen của Nguyễn Ái Quốc ND hai cuốnsách đó tập trung lên án chế độ xấu xa, tàn ác của chủ nghĩa đế quốc vàtình trạng đau khổ của các nước thuộc địa Điều đáng tiếc là cuốn Chủngtộc da đen đến nay chúng ta chưa tìm thấy

Thgian hoạt động ở Mátxcơva cũng là thgian Nguyễn Ái Quốc tham

dự nhiều hội nghị quốc tế lớn Người tham gia Đại hội lần thứ I Quốc tếNông dân họp từ ngày 12 đến ngày 15-10-1923 Tại phiên họp chiều 13-10-1923, Người đọc tham luận xác định vai trò cách mạng của nông dân ởcác thuộc địa trong công cuộc giải phóng ách áp bức thực dân Tiếp đó,

Người tham dự Đại hội V Quốc tế Cộng sản họp từ ngày 17-6 đến ngày 7-1924 Người đã tham luận nhiều lần về vấn đề dân tộc và thuộc địa Sau

8-đó, Người tham dự Đại hội III Quốc tế Công hội đỏ, Đại hội IV Quốc tếThanh niên, v.v Tại diễn đàn các đại hội đó, Người đã nói lên tiếng nóicủa nhân dân thuộc địa, bảo vệ những luận điểm đúng đắn của V.I.Lênin

về vấn đề dân tộc và thuộc địa, và tuyên truyền những tư tg cách mạng củamình trên lập trường mácxít Những lời phátbiểu của Người đã để lạinhững ấn tượng đẹp đẽ trong lòng các đại biểu, đặc biệt là những đại biểu

từ các nước thuộc địa và phụ thuộc Á, Phi, Mỹ Latinh

Nghiên cứu những tác phẩm, những bài viết và những lời phátbiểucủa Nguyễn Ái Quốc thời kỳ này, ta bắt gặp một đề tài quen thuộc: đó

là tiếp tục tố cáo tội ác của chủ nghĩa thực dân nói chung và chủ nghĩathực dân Pháp nói riêng đối với nhân dân các nước thuộc địa, đối với nhândân Việt Nam Sự khác nhau trong chủ đề này ở hai thời kỳ là ở chỗ, nếunhư ở Pari vấn đề được đặt ra trong từng bài rải rác thì ở Mátxcơva vấn đềđược tập trung lại trong những tác phẩm lớn Như vậy, mức độ tố cáo tậptrung hơn, toàn diện hơn Về đối tượng tố cáo, Nguyễn Ái Quốc dồn đònmạnh nhất vào chế độ thực dân Pháp trên lãnh thổ hải ngoại rộng lớn.Ngoài ra, ngòi bút của Người cũng đã hướng tới đế quốc Anh, một cườngquốc tư bản có nhiều thuộc địa nhất thời đó, cả đế quốc Đức, Nhật Bảntrong âm mưu thôn tính và nô dịch TQ, Triều Tiên và tệ phân biệt chủngtộc của đế quốc Mỹ Rõ ràng, diện tố cáo của Nguyễn Ái Quốc rộng hơn,

ko chỉ đối với các dân tộc bị buộc làm thuộc địa mà cả đối với nhữngngười da đen sống trên đất Mỹ, một khía cạnh chưa mấy ai biết tới của nềnvăn minh Mỹ, có thể nói, ách áp bức của đế quốc thực dân ''ko từ mộtchủng tộc nào''

Ngoài đề tài quen thuộc đó ra, ở thời kỳ này Nguyễn Ái Quốc cũngbắt đầu nêu ra những vấn đề mới mẻ trước đó chưa từng có Với chủ đích

rõ ràng là hướng cuộc đấu tranh giải phóng của dân tộc ta tới Quốc tếCộng sản, tới Cách mạng Tháng Mười Nga

Trước hết, Nguyễn Ái Quốc cung cấp cho nhân dân ta những hiểubiết, những thông tin về một tổ chức ctrị quốc tế kiên quyết bênh vựcquyền lợi của các dân tộc thuộc địa, đó là Quốc tế Cộng sản, đứng đầu làV.I.Lênin Ngoài hai văn kiện bằng tiếng việt của Quốc tế Cộng sản đãgiới thiệu ở trên, Nguyễn Ái Quốc tiếp tục giới thiệu những văn kiện quantrọng khác của Quốc tế Cộng sản và các tổ chức quần chúng của nó Trongcuốn Bản án chế độ thực dân Pháp, ở chương Nô lệ thức tỉnh, Người đưavào những văn kiện quan trọng đối với các thuộc địa như Tuyên ngôn củaBan Chấp hành Đệ tam Quốc tế, phần liên quan tới nhân dân các thuộc

địa Hiệu triệu của Quốc tế Nông dân gửi nông dân lao động các thuộcđịa; Tổ chức Công đoàn ở thuộc địa Mục đích của tác giả là làm cho độcgiả hiểu rằng trên thế giới này có những tổ chức đang quan tâm đến vậnmệnh của nhân dân thuộc địa, thông cảm với cuộc sống cực khổ của họ vàkêu gọi họ tổ chức lại theo những tổ chức thích hợp để hoàn thành sựnghiệp giải phóng của mình Muốn cho cuộc đấu tranh đầy gian khổ, khókhăn đó đi đến thắng lợi cuối cùng thì ko còn con đường nào khác ngoàicon đường ''đoàn kết nhau lại.

Trên diễn đàn Đại hội V Quốc tế Cộng sản, Nguyễn Ái Quốc đã đềnghị với các đảng trên thế giới: ''Gửi những người bản xứ vào Trường đạihọc cộng sản của những người lao động phương Đông ở Mátxcơva”49

Theo đề nghị của Người, Đảng Cộng sản Pháp bắt đầu từ năm 1925

đã cử những thanh niên yêu nước Việt Nam sang học tại trường quốc tế

đó Mở đầu là Nguyễn Thế Rục, Nguyễn Thế Vinh nhập trường vào năm

1925 Từ đó khai thông con đường cho thanh niên yêu nước Việt Nam từnước Pháp sang Mátxcơva theo học trường Đại học Phương Đông Con số

đó về sau tăng lên hàng chục Sau này khi về Quảng Châu, Người lại tiếptục giới thiệu thanh niên yêu nước Việt Nam từ TQ đến nhập trường Nhưvậy, trường Đại học Phương Đông của Quốc tế Cộng sản trở thành một lòđào tạo những chiến sĩ tuyên truyền, những cổ động viên cho phong tràocách mạng theo khuynh hướng vô sản ở nước ta

Để tiến hành cuộc cách mạng giải phóng dân tộc thắng lợi phải cómột giai cấp công nhân giác ngộ, có tổ chức, được vũ trang bằng họcthuyết cách mạng nhất- chủ nghĩa Mác- Lênin Có lẽ, thgian sống ởMátxcơva, Nguyễn Ái Quốc mới có ý thức rõ ràng về sứ mệnh lsử của giaicấp cách mạng này - giai cấp công nhân Điều đó được thể hiện rõ trongmột loạt bài viết của Người như Phong trào công nhân, Nhật Bản (11-1923), Phong trào công nhân ở Thổ Nhĩ Kỳ (1-1924), Phong trào côngnhân ở Viễn Đông (1-1924) và trong chương Nô lệ thức tỉnh của cuốn Bản

án chế độ thực dân Pháp.Trong các tác phẩm đó, Người đề cập đến phongtrào cách mạng của công nhân, các tổ chức cách mạng của giai cấp côngnhân TQ, Nhật Bản, Thổ Nhĩ Kỳ, Đông Dương, v.v Với công nhân TQ,Người đã nhận định: “Chỉ sau ctranh thế giới kết thúc, giai cấp vô sản TQmới bắt đầu được tổ chức một cách chặt chẽ, song họ đã thu được một sốthắng lợi to lớn trong các cuộc đình công Mặc dù bị bọn quân phiệt đàn áp

và bọn thống trị ngoại lai cản trở, các tổ chức của họ vẫn phát triển bìnhthường và có thể nói là nhanh nữa H.nay những người thủy thủ, côngnhân luyện kim, công nhân đường sắt là những lực lượng thật sự mà bọn

tư bản buộc phải coi trọng''51 Với phong trào đấu tranh của giai cấp côngnhân nước ta, Người đã biểu dương.

Từ đó Người đi tới khẳng định: ''Trong thời đại h.nay, giai cấp côngnhân là giai cấp độc nhất và duy nhất có sứ mệnh lsử là lãnh đạo cáchmạng đến thắng lợi cuối cùng”

Giai cấp công nhân thực sự có một sứ mệnh lsử to lớn vì nó đại diệncho một phương thức sx tiên tiến Nhưng ở các nước thuộc địa có một thực

tế lsử ko thể chối cãi được là: số lượng của giai cấp công nhân chiếm một

tỷ lệ thấp trong nhân dân, trong khi đó nông dân chiếm tới 95% dân số ỞViệt Nam, tình hình cũng tương tự, người nông dân chúng ta ''bị người ta

ăn cắp, cướp bóc, tước đoạt, làm phá sản Chính họ là những người phảilàm mọi công việc nặng nhọc, mọi thứ lao dịch Chính họ làm ra cho lũngười ăn bám, lũ người lười biếng, lũ người đi khai hoá và những bọnkhác hưởng mà chính họ thì lại phải sống cùng khổ trong khi những tênđao phủ của họ sống rất thừa thãi; hễ mất mùa thì họ chết đói''54 Phảisống trong hoàn cảnh cùng cực đó nên người nông dân nói chung và ngườinông dân Việt Nam nói riêng chẳng những sớm có ý thức giai cấp, màhình thành ở họ ý thức dân tộc mạnh mẽ Vì thế, ở thuộc địa thực chất vấn

đề dân tộc là vấn đề nông dân Nguyễn Ái Quốc, từ thực tế lsử của đấtnước và những nước cùng cảnh ngộ, đã nhận ra vai trò cách mạng củanông dân trong công cuộc giải phóng dân tộc: ''Trong tất cả các thuộc địacủa Pháp, nạn nghèo đói đều tăng, sự phẫn uất ngày càng lên cao Sự nổidậy của nông dân bản xứ đã chín muồi Trong nhiều nước thuộc địa, họ đãvài lần nổi dậy, nhưng lần nào cũng bị dìm trong máu''55 Mặt khác,Người cũng đã nhận thấy tính chất vô vọng của các cuộc nổi dậy đó: ''Chỉvới lực lượng riêng của chính mình, nông dân ko bao giờ có thể trút bỏđược gánh nặng đang đè nén họ Ko thể chiếm được bộ máy nhà nước vàgiữ được bộ máy đó''56 Từ đó, Người đi đến kết luận là: để thực hiệnđược khẩu hiệu ''Tất cả ruộng đất về tay nông dân'', một ước mơ ngàn đờicủa họ, nông dân nhất thiết phải tự nguyện đi với giai cấp công nhân và kếtthành một khối Chỉ bằng cách đó nông dân mới phát huy đầy đủ sức mạnh

về số lượng của mình Và trong cuộc cách mạng ấy công nhân và nông dân

là động lực của cách mạng

Những tác phẩm của Nguyễn Ái Quốc thời kỳ Mátxcơva đến đượcvới nhân dân ta đã tạo ra một xung lực mới, một chất men mới kích thíchphong trào yêu nước đang khởi sắc trên cả nước, chuẩn bị những điều kiệnthuận lợi cho thời kỳ tiếp sau đó - thời kỳ Quảng Châu - vùng Đông BắcXiêm

III- THỜI KỲ QUẢNG CHÂU – VÙNG ĐÔNG BẮC XIÊM - BẮTTAY XÂY DỰNG TỔ CHỨC CÁCH MẠNG

1 Xd tổ chức

Trong một buổi tiếp thân mật Nguyễn Ái Quốc, đồng chí D.Z.Manuinxki60, Ủy viên Đoàn Chủ tịch Quốc tế Cộng sản đã thông báoquyết định của Quốc tế Cộng sản cử Người tới Quảng Châu công tác nhằmxúc tiến mọi điều kiện để xd một tổ chức cộng sản ở Đông Dương và giúp

đỡ các đại biểu cách mạng ở các nước Đông Nam Á Từ đó, Người tíchcực chuẩn bị cho chuyến đi công tác xa - xích gần lại quê hương Hồi đó,Quảng Châu là trung tâm cách mạng của đất nước Trung Hoa rộng lớn.Người dân ở đây đang sống trong bầu ko khí của ngày hội cách mạng:''Thật khó mà miêu tả Quảng Châu trong những ngày đó Ở đây có cái gìtựa như năm 1917 ko bao giờ quên ở nước Nga vậy Tôi luôn luôn có cảmgiác rằng ngôn ngữ loài người còn quá nghèo nàn để có thể diễn đạt hếtsức mạnh của tình cảm: phẫn nộ và sung sướng, yêu thương và căm giậncủa quần chúng nhân dân tràn ra trên các đường phố và quảng trường''61.Quảng Châu còn là nơi hội tụ của nhiều thế hệ những người yêu nước ViệtNam từ lớp cách mạng đàn anh như Phan Bội Châu, Nguyễn ThượngHiền, với các đồng chí của ông và lớp thanh niên trí thức yêu nước mớixuất dương sang sau Ctranh thế giới thứ nhất, tập hợp lại trong một tổchức yêu nước - Tâm tâm xã

Ở Quảng Châu, Nguyễn Ái Quốc xd tổ chức cách mạng tuần tự theotừng bước - từ tiếp xúc tìm hiểu những người yêu nước Việt Nam đanghoạt động ở miền Nam TQ đến việc thành lập một nhóm bí mật là Cộngsản đoàn làm hạt nhân, cuối cùng là thành lập Hội Việt Nam Cách mạngThanh niên và đặt nó trong mối liên hệ với cách mạng Đông Nam Á, tức làthành lập Hội Liên hiệp các dân tộc bị áp bức Sau đây là mấy nét đạicương về các bước đi đó:

Sau khi tiếp xúc với Phan Bội Châu và nắm trong tay bản danh sáchgồm 14 đồng chí thân cận của Phan Bội Châu, Nguyễn Ái Quốc đi tới mộtquyết định thích hợp nhất lúc đó là mở ngay một lớp huấn luyện vềphương pháp tổ chức để tìm hiểu một cách tích cực những người được giớithiệu: Sau lớp huấn luyện đầu tiên, Nguyễn Ái Quốc lựa chọn những thanhniên tích cực, được thử thách qua huấn luyện và công tác lập ra một nhóm

bí mật, tức là Cộng sản đoàn làm hạt nhân cho một tổ chức rộng lớn hơnsau đó Nhóm bí mật, tức Cộng sản đoàn, được thành lập vào tháng 2-

1925

Tiếp đó, trong báo cáo gửi Đoàn Chủ tịch Quốc tế Cộng sản đề ngày19-2-1925, Nguyễn Ái Quốc đã viết trong phần Công tác đã làm được nhưsau: ''Chúng tôi đã lập một nhóm bí mật gồm chín hội viên, trong đó có:

2 người đã được phái về nước

3 người ở tiền tuyến (trong quân đội của Tôn Dật Tiên)

1 người đã đi công cán quân sự (cho Quốc dân Đảng)

Trong số hội viên đó, có 5 người đã là đảng viên dự bị của ĐảngCộng sản”69

Nhóm bí mật gồm 9 hội viên đó chính là Cộng sản đoàn trong đó cócác đồng chí:

Bước tiếp theo, Nguyễn Ái Quốc thành lập một tổ chức có tính chấtquần chúng rộng lớn hơn nhằm tập hợp các phần tử thanh niên yêu nướctrong và ngoài nước Tháng 6-1925, Hội Việt Nam Cách mạng Thanhniên ra đời Tổ chức này đã công bố Chương trình và Điều lệ Sau đây làđoạn đầu của bản Điều lệ thứ nhất của tổ chức cách mạng mà Nguyễn ÁiQuốc slập và là lãnh tụ

Nguyễn Ái Quốc thành lập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên một tổ chức cách mạng thích hợp, vừa tầm với điều kiện lsử cụ thể nước talúc đó - là một chủ đích, một hướng sáng tạo, khác với những mô hìnhthành lập Đảng Cộng sản ở các nước trong vùng Thực chất toàn bộ côngviệc mà Nguyễn Ái Quốc đã tiến hành là tổ chức lực lượng truyền bá tư tgcách mạng mới trong một tổ chức cách mạng thích hợp là sự chuẩn bị vềmặt tổ chức cho Đảng mácxít trong tương lai Nguyễn Ái Quốc đã thànhcông theo hướng đó Toàn bộ sự vận động của Hội Việt Nam Cách mạng

-Thanh niên từ tháng 6-1925 đến tháng 5-1929 đã minh chứng về sự đúngđắn đó.

2 Truyền bá chủ nghĩa Mác - Lê nin thông qua tổ chức Hội ViệtNam Cách mạng Thanh niên

Sau khi Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên ra đời, với tư cách làngười slập và lãnh tụ, Nguyễn Ái Quốc đã đề ra cho Hội một kế hoạchhoạt động cụ thể

Thời kỳ Quảng Châu khác với những thời kỳ trước ko chỉ ở khoảngcách ko gian (địa lý), mà chính ở những điều kiện mới về chất mà kết quảhoạt động của hai thời kỳ trước và điều kiện lsử TQ lúc đó tạo ra Và cũngchính hoàn cảnh mới ấy đã quy định những phương tiện hoạt động ở thời

kỳ này Do vậy, Nguyễn Ái Quốc ko dừng lại ở những phương tiện đãdùng như sách báo mà đã dùng nhiều phương tiện tuyên truyền phong phú

và có hiệu quả như thành lập tổ chức cách mạng, và mở các lớp huấn luyện

mà thực chất là tạo ra những phương tiện tuyên truyền sống.Ở phần này,chúng tôi chủ yếu khảo sát các phương tiện tuyên truyền về mặt hình thức,còn về mặt ND tuyên truyền được dành một phần riêng tiếp theo phần này

+Xuất bản sách báo

Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc và Hội Việt Nam Cách mạng Thanhniên đã xuất bản ngay báo Thanh niênlàm phương tiện tuyên truyền mụcđích, tôn chỉ và chủ trương của Hội, hướng dẫn hoạt động cách mạng chomỗi hội viên

Báo Thanh niên, cơ quan ngôn luận của Hội Việt Nam Cách mạngThanh niên, ra số đầu tiên vào ngày 21-6-1925 tại Quảng Châu

Ngoài báo chí, Tổng bộ còn cho xuất bản sách giới thiệu về chủnghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản, chủ nghĩa Tam dân của Tôn DậtTiên,v.v Đáng kể nhất trong loạt sách nhỏ xuất bản tại Quảng Châu làcuốn Đường cách mệnh của Nguyễn Ái Quốc, Đường cách mệnh do BộTuyên truyền của Hội Liên hiệp các dân tộc bị áp bức xuất bản đầu năm1927

+ Huấn luyện những người tuyên truyền, những người tổchức Nguyễn Ái Quốc đã tiến hành công việc này ngay sau khi tiếp xúcvới Phan Bội Châu và các hội viên của Tâm tâm xã

Theo Đanien Hémery, có 47 người Việt Nam sang học tại TrườngPhương Đông ở Mátxcơva, nhưng theo Tiến sĩ sử học Alanh Rútxiô thì''Sở mật thám Pháp thống kê từ năm 1923 đến năm 1931 đã có 75 ngườiViệt Nam đi học những trường đó''107 Như vậy, trường Đại học PhươngĐông đã đào tạo cho cách mạng Việt Nam hàng chục cán bộ Một số họcsinh Việt Nam tốt nghiệp trường này đã trở thành những nhà lãnh đạo nổi

tiếng của Quốc tế Cộng sản và của Đảng Cộng sản Việt Nam sau này nhưNguyễn Ái Quốc - công tác nhiều năm trong Ban phương Đông Quốc tếcộng sản; Lê Hồng Phong - Uỷ viên Ban Chấp hành Quốc tế Cộng sảnnăm 1935, Trần Phú - Tổng Bí thư của Đảng Cộng sản Việt Nam năm

1930 và nhiều nhà lý luận xuất sắc khác của Đảng

Ngoài việc đào tạo và gửi đi đào tạo cán bộ ctrị, Nguyễn Ái Quốccòn chọn thanh niên yêu nước Việt Nam có khả năng về quân sự đi họcTrường Quân chính Hoàng Phố Việc Nguyễn Ái Quốc gửi thanh niên vàohọc Trường Hoàng Phố có nghĩa là vấn đề bạo lực vũ trang trong một cuộccách mạng ở một nước thuộc địa đã được đặt ra và được chuẩn bị rất sớm

3 Những tư tg chủ yếu của Nguyễn Ái Quốc được truyền bá về nước+ Quan niệm về cách mạng

Một trong những đóng góp quan trọng của Nguyễn Ái Quốc vào việcphát triển tư tg – ctrị là việc giải thích, trình bày quan niệm ''cách mạng''theo quan điểm Mác - Lênin

+ Về Đảng cách mạng, Đảng Cộng sản

Tư tg xuyên suốt trong di sản lý luận của Nguyễn Ái Quốc thời kỳnày là thực dân Pháp dùng chính sách ''chia để trị'' nên những người cáchmạng trước hết phải đoàn kết mới thực hiện được sự nghiệp to lớn và khókhăn của mình Tư tg đó được toát lên trong bài đăng trên báo Thanhniên,số 1, ra ngày 21-6-1925 như là một tuyên ngôn: ''Sự nghiệp cáchmạng lớn lắm Những người cách mạng phải đoàn kết với nhau để thựchiện sự nghiệp đó Người mình đã làm việc cách mạng nhiều năm rồi màchưa thành công trước hết bởi vì thiếu đoàn kết với nhau''

4 Vùng Đông Bắc Xiêm - sự tiếp nối thời kỳ Quảng Châu bị ngắtquãng

Tại Quảng Châu, các hoạt động đang trên đà tiến triển tốt thì tháng

4-1927 Tưởng Giới Thạch phản bội, bất ngờ tấn công Đảng Cộng sản TQ,thủ tiêu những thành quả đã giành được trong cao trào cách mạng thángnăm 1925-1927 Trong cuộc phản kích đó, bọn phản cách mạng ko chỉkhủng bố Đảng Cộng sản TQ mà còn khủng bố cả những nhà cách mạngViệt Nam đang hoạt động ở đấy Các csở hoạt động và huấn luyện củanhững người yêu nước Việt Nam bị giải tán Rõ ràng, sự biến tháng 4-

1927 đã làm cho những nhà cách mạng Việt Nam ko còn những điều kiệnthuận lợi để tiếp tục hoạt động như trước nữa Phải có một mảnh đất mới,một csở mới để tiếp tục đưa phong trào cách mạng tiến lên Từ khá sớmNguyễn Ái Quốc đã nghĩ đến mảnh đất Xiêm

Ngoài mở lớp huấn luyện và ra báo, Nguyễn Ái Quốc viết một số tácphẩm như kịch Đề Thám, bài caTrần Hưng Đạo và đặc biệt dịch một số tác