CHUYÊN ĐỀ: HỆ PHƯƠNG TRÌNH Biên tập: Nguyễn Phú Khánh... Xét x y, không đồng thời bằng 0, phương trình thứ nhất tương đương với:... Phương trình đầu viết lại:... Các nghiệm này đều thỏa
Trang 1CHUYÊN ĐỀ: HỆ PHƯƠNG TRÌNH Biên tập: Nguyễn Phú Khánh
Trang 2x y
Trang 421 5
x x
Trang 51 Nhận thấy x 0 không là nghiệm của hệ
Với x 0, hệ cho tương đương
2
2 2
14(*)1
y
x y
x y
Trang 6y x không thỏa mãn
Thay y2x vào phương trình thứ hai ta được 1 2
4x 2x 3 x 1 2x, phương trình này có nghiệmx 2 y 5
Trang 7Với x 1 thay vào phương trình thứ hai, ta được 2
Trang 8Phương trình đầu viết lại: 2 2
2 1 0,
11
Trang 10 Nhận xét x1,y không là nghiệm của hệ Xét 1 y 1 phương trình
3
2 2
Trang 1121 5
x x
10 Phương trình thứ hai tương đương 2 2 2
Trang 15Xét x y, không đồng thời bằng 0, phương trình thứ nhất tương đương với:
Trang 16x y x y nên (*) vô nghiệm
Với x thay vào phương trình thứ hai, ta được: y 1 0 y x 1 2 2
44
Phương trình đầu tương đương: x y 3 xyy 1 4(y 1) 0 (1)
Để đơn giản lời giải, ta đặt u xy v, y (1 u0,v0)
Trang 17Do y 0 ta chia hai vế của phương trình cho 2
Trang 18Phương trình thứ 2 tương đương với 3 3
(x2) (y1) (3) y x 1Thay (3) vào phương trình thứ nhất ta được:
x x x 1;x2 thoả mãn điều kiện
Khi x thỏa điều kiện 1 y 0
Khi x thỏa điều kiện 2 y 3
Vậy, nghiệm của phương trình là ( ; )x y ( 1;0), (2;3)
Trang 19y x
Trang 20 , suy ra phương trình (*) vô nghiệm
Với y thay vào (2) ta được 3 5x 1 x 3 5x 4 2x7 (3)
Trang 21 không là nghiệm của hệ phương trình y 1 x 0
Khi đó phương trình đầu 2 1
f t t t t t có
2 2
12
3
x x
Trang 22là duy nhất, dự đoán (0)g 0 x 0là nghiệm duy nhất của phương trình ( )b ( ; )x y (0;4)
2 Phương trình đầu viết lại:
Trang 234 x 1
(x2 )y (2x 4x y)(xy 2y ) 0 (x2 )(1y 2x y ) 02
Trang 24Từ phương trình đầu, suy ra để phương trình cớ nghiệm thì y 0
Phương trình đầu tương đương 3 2
2 2x1 2 2 2x1 4 2 2x 1 y 2y 4y(*)
Trang 26x y x
Với 3 2 3 4 3 3
Trang 27Các nghiệm này đều thỏa mãn điều kiện
Hệ phương trình có hai nghiệm ; 3 2 3;4 3 3 ,
x y
Trang 29Mặt khác g 1 0
Từ đó ta được x 1 là nghiệm duy nhất của phương trình (*)
Với x (thỏa mãn điều kiện ban đầu) 1 y 2
Trang 30Do đó ( )f x đồng biến trên , nên (3) f x( ) f(2) x 2 y 3
Trang 312 Phương trình đầu viết lại: 3 3
x x y yXét hàm số 3
Nhận thấy x 1không là nghiệm phương trình
Với x 1thì a viết lại dạng 3 3
Ta có g 1 0; g 3 Từ đó phương trình 0 g x 0 có đúng hai nghiệm x 1 và x 3
Vậy hệ phương trình có hai nghiệm và 1; 2 3;2
0
xy
Phương trình đầu tìm được: 2 2 2
x xy x x y , thay vào phương trình thứ hai, rồi đưa về dạng:
Trang 32Màf t liên tục trên , suy ra hàm số 2; f t đồng biến trên 2;
Do đó: x Thay vào phương trình (2) ta được: y 1 3
Trang 33Với a b , 0 thì a2b 1 0 vô nghiệm
Xét a thay vào phương trình thứ hai, ta được: b 0 y x 2
Trang 34Phương trình đầu viết lại: 5
( ; )x y (0;0) không là nghiệm của hệ
Xét x 0, chia hai vế phương trình đầu cho 5
0
x , ta được
5 5
Trang 35x y
suy ra hàm số đồng biến trên , khi đó (*) x y
Thay vào (2) ta được 3 4 2 2
số đồng biến trên Phương trình (*) có dạng ( )f x f( y) x y
Thay vào phương trình thứ hai, ta được :
Trang 37 2 2
3 2 2
44
92
hoặc x 1 Khi đó ta được nghiệm x y; là 0;12 và 1;11
Vậy, hệ phương trình cho có nghiệm x y ; 0;12 , 1;11
Giải hệ phương trình:
Bài 13
Trang 386 6 36 trên như sau :
Do tính đối xứng nên giả sử :
Trang 39Suy ra 2 x2 y2 y8x y 4x Đẳng thức xảy ra khi y4x 8
Do đó phương trình đầu tiên tương đương y4x thay vào phương trình thứ hai, ta được: 8
4 3x x 1 7 3x x 2
nên ( )b vô nghiệm
3 x 2, phương trình đầu tiên x y 0
Trang 404 Từ phương trình đầu của hệ ta có các đánh giá: 3 2 3 2 2 3 5