Trong suốt chiều dài hàng ngàn năm hình thành và phát triển của Thăng long - Hà Nội, người phụ nữ không chỉ đóng góp công sức làm nên những chiến công hiển hách, hào hùng mà còn mang lạ
Trang 1Nét thanh lịch của thủ đô Hà Nội
Tổ 2 lớp 10 Hóa: Nguyễn Huy Hoàng, Phùng Trà My, Phan
Minh Khánh
Design by Nguyễn Huy Hoàng (Reuben Nguyễn)
Trang 2Thủ đô Hà Nội là trái tim của cả nước, đầu não chính trị - hành chính quốc gia, trung tâm lớn về văn hoá, khoa học, giáo dục, kinh tế
và giao dịch quốc tế Trong suốt chiều dài hàng ngàn năm hình thành
và phát triển của Thăng long - Hà Nội, người phụ nữ không chỉ đóng góp công sức làm nên những chiến công hiển hách, hào hùng mà còn mang lại cho mảnh đất ngàn năm văn hiến một vẻ đẹp riêng, độc đáo trong tư duy, lối sống và phong cách ứng xử Đó chính là nét đẹp Thanh lịch, cần được giữ gìn và phát huy trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước để nhằm tạo ra những chuyển biến mạnh mẽ trong nếp sống, lối sống của người phụ nữ Thủ đô, góp phần xây dựng người Hà Nội Thanh lịch - Văn minh Nét thanh lịch được thể hiện trong:
Lời nói
Ăn uống
Trang điểm, trang phục
Trong giao tiếp, ứng xử
Sơ lược về nét thanh lịch của Hà Nội
Trang 3∗ Phụ nữ Hà Nội không ưa cách nói cộc lốc, trống không, không cười
hô hố, gọi nhau ơi ới Vì vậy mà người phụ nữ Hà Nội đích thực
không thể nói bậy, chửi thề, nói ngọng
∗ Lời nói của người phụ nữ Hà nội dịu dàng đáng yêu còn do cách nói chuyện “thưa gửi, vâng dạ” và đôi chút rào đón bằng lời xin lỗi hoặc lời cám ơn, khiến cho ai đó mỗi khi gặp gỡ, giao thiệp đều cảm thấy hài lòng, quý trọng và cảm kích
∗ Cái thanh, cái đẹp trong tiếng nói của phụ nữ Hà Nội là ở chỗ chuẩn xác, phát âm đúng, mẫu mực cho cả nước Với vốn từ giàu có, lại biết sử dụng đúng nơi, đúng chỗ, hợp cảnh, hợp tình, tạo nên một phong cách riêng không pha trộn: vừa lưu loát, nhẹ nhàng, nhã
nhặn, vừa tế nhị, lịch sự, nhún nhường khiến cho người nghe rất dễ mến, dễ cảm và dễ cuốn hút
Trong lời nói
Trang 4∗ Đối với người Hà Nội nói chung và phụ nữ nói riêng, ăn uống không đơn giản là cung cấp nguồn năng lượng để duy trì sự sống mà nó đã trở thành một phong cách nghệ thuật riêng Bàn tay khéo léo, tinh tế
và tài hoa của phụ nữ Hà Thành đã tạo nên những món ăn có dấu ấn riêng vừa ngon, vừa đẹp vừa hấp dẫn và thích thú ở sự đa dạng về màu sắc, phong phú về chủng loại, hương vị đậm đà
∗ Khá nhiều địa danh nổi tiếng về các món ăn và đặc sản của vùng đất này đã được ca dao, tục ngữ nhắc đến: Bánh cuốn Thanh Trì, cốm làng Vòng; “Cá rô Đầm Sét”… Không ai có thể quên được hương vị đậm đà, khó quên của bát bún ốc, bún chả, bát phở Hà Nội, bánh tôm Hồ Tây, chả cá Lã Vọng
∗ Thật ra nhiều món ăn ở Hà Nội được mang từ nhiều miền quê đến
nhưng do cách chế biến, cách bày biện, màu sắc bắt mắt và cách ứng
xử trong ăn uống của người phụ nữ Kinh Kì đã tinh tế hoá cách ẩm
thực của dân quê tạo thành một thứ nghệ thuật riêng đặc sắc
Trong ăn uống
Trang 5∗ Chỉ trong một bữa cơm của mỗi gia đình cũng có thể thấy sự đảm đang, ý tứ trong mỗi hành vi ứng xử của người mẹ, người vợ Phụ nữ luôn luôn phải là người ngồi đầu nồi, vừa là để làm công việc xới cơm cho cả nhà và quan trọng hơn là để “trông nồi”, biết thức ăn còn nhiều hay ít Khi xới cơm, phải xới bát cơm của người lớn tuổi trước rồi mới đến những thành viên khác Cơm xới vừa miệng bát, không quá đầy, bát cơm đưa tới ông, bà, cha mẹ bằng hai tay kèm theo lời mời khẽ Bắt đầu bữa cơm không bao giờ chọn ăn ngay vào món ngon nhất, mà thường chọn các món rau, dưa Trong bữa cơm, người phụ nữ phải quán xuyến để khi các món ăn hết thì phải nhanh tay đứng lên lấy thêm.
∗ Lớn hơn một chút, khi cô gái Hà thành đã yên bề gia thất, sự tài hoa, khéo léo càng có cơ hội được trổ tài Trên mâm cơm của gia đình những món ăn được chế biến với đủ hương vị, đủ màu sắc tinh tế, đẹp mắt mà ngon
miệng, ẩn chứa bao tình yêu thương của người vợ, người mẹ Thường thì bữa cơm của phụ nữ Hà Nội có nhiều món, mỗi món không nhiều, bày trong những chiếc bát, đĩa nhỏ Mỗi món ăn là một khẩu vị để người ăn thưởng thức chứ không phải để ăn cho thật no, thật chán Các món ăn không nặng
về thịt cá mà được chế biến gia giảm với nhiều loại gia vị, rau quả được cắt tỉa công phu, cầu kỳ Người phụ nữ Hà thành rất tinh tế nên thường chú ý tới việc chọn các món ăn sao cho phù hợp với thời tiết và thời điểm.
Trang 6Một số món ăn đặc sản Hà Nội
Cốm làng Vòng
Bánh cuốn Thanh Trì Chả cá Lã Vọng
Trang 7∗ Không chỉ “sành ăn”, người phụ nữ Hà Nội còn biết khéo mặc, luôn
có ý thức làm đẹp vì mình và vì mọi người xung quanh Người phụ
nữ Hà thành xưa nay vẫn nổi tiếng mặc đẹp, cái đẹp thể hiện ở sự gọn gàng, chỉnh tề và trang nhã
∗ Trang phục của phụ nữ Hà Nội xưa thường là áo dài vạt, nếu có xẻ
tà cũng được xẻ một cách khéo léo sao cho thướt tha nhưng cũng không để hở làn da bên trong Mầu vải được chị em lựa chọn
thường nhã nhặn, chất vải kín đáo mà không kém phần mềm mại Còn nếu có mặc váy thì người con gái cũng ý nhị may chiếc váy dài đến gần gót chân Dù không khoe da, khoe thịt, không sặc sỡ, màu
mè nhưng ở người con gái Hà Nội ngày ấy luôn chứa đựng nét
duyên thầm khó nói Đó là nét đẹp dịu dàng, tao nhã và thanh lịch
∗ Người phụ nữ Hà Nội vào khoảng giữa của thế kỷ 20 thường không trang điểm cầu kỳ, không lòe loẹt phấn son nhưng vẫn nổi bật vẻ sang trọng, quý phái Họ thường dùng son nhưng rất nhẹ, làn môi chỉ hơi hồng hồng một chút tạo vẻ cuốn hút Nếu có chải lông mày, các cô, các chị chỉ tô thêm nét cho đậm đôi chút…
Trong ăn mặc và trang điểm
Trang 8Áo dài của phụ nữ Hà Nội xưa Đôi guốc mộc của phụ nữ Hà nội
Trang 9∗ Về ứng xử
• Trong gia đình, người vợ, người mẹ vẫn luôn là ngọn lửa ấm
áp Người phụ nữ xưa được giáo dục phải một mực yêu kính, thờ phụng chồng của mình Vì thế mà cho dù trong gia đình có xảy ra chuyện lớn chuyện nhỏ thì người vợ vẫn giữ cho cuộc sống gia đình êm đềm, không một tiếng cãi vã
• Những bà mẹ người Hà Nội ngày ấy đặc biệt quan tâm đến vấn đề giáo dục nhân cách cho trẻ Tự bản thân họ luôn cố gắng làm thật tốt mọi việc để các con lấy đó làm gương mà học tập Họ uốn nắn con trong từng cử chỉ, lời nói, nhất là con gái Chính nhờ thế, cho đến bây giờ, con gái Hà Nội nhiều
người vẫn giữ lại được ít nhiều vẻ đằm thắm, duyên dáng được kế tục từ mẹ, từ bà mình
Trong giao tiếp, ứng xử
Trang 10• Người phụ nữ Hà Nội xưa hấp dẫn lạ lùng trong mọi con mắt, mọi trái tim từ người thợ đến nhà thơ Từ cái nếp đảm đang, đằm thắm,
ý nhị trong gia đình, người phụ nữ Hà Nội khi ra xã hội vẫn kín đáo,
ý nhị, lịch thiệp, mềm mỏng và giàu lòng tự trọng
• Người phụ nữ Hà Thành đi đứng nhẹ nhàng, ăn nói rất nhỏ nhẹ, ý
tứ Ngày xưa phụ nữ Hà Nội thường đi đôi guốc mộc, mà guốc mộc thường phát ra âm thanh lớn So với các loại giầy dép phong phú như hiện nay, chắc chắn tiếng động dễ nhận ra hơn rất nhiều do âm thanh của gỗ Nhưng sao chúng ta vẫn cảm nhận thấy bước chân của người Hà Nội xưa nhẹ nhàng vậy Sự nhẹ nhàng tinh tế ấy có được là do bước chân khoan thai, ý tứ của người con gái Thật khó
có thể tìm thấy người con gái Hà Nội nào ra đường với vẻ hấp tấp vội vàng Dù vội, họ cũng luôn tỏ ra điềm tĩnh, nhã nhặn và lịch
thiệp
Trang 11∗ Về giao tiếp:
• Người phụ nữ Hà Nội xưa thể hiện phong cách lịch thiệp, tinh tế: Hào hoa mà không kênh kiệu, khoe vẻ giàu sang Phong nhã mà không lề mề, chậm chạp, lù dù Linh hoạt mà không xấc xược, láu lỉnh, kệch cỡm Vui tươi duyên dáng mà không suồng sã, lẳng
lơ Vừa thông minh, lịch thiệp mà không ba hoa, hời hợt
• Người ở nơi khác đến khi tiếp xúc với con gái Hà Nội, người ta đều ấn tượng về giọng nói thỏ thẻ, dễ nghe và cuốn hút không lẫn đi đâu được Có thể cảm nhận rõ sự chững chạc, khiêm
nhường, vừa ân cần, tế nhị của phụ nữ Hà Thành xưa trong giao tiếp Khi nghe người trên nói, các cô gái thường cúi đầu, lắng nghe rất kính trọng Khi gặp người quen thì tươi cười chào hỏi,
dù người đó ít tuổi hơn, vai vế trong họ hàng và xã hội có kém hơn Lại càng chủ động hỏi han ân cần để kẻ dưới khỏi tủi thân hoặc chê trách
Trang 12∗ Để giữ gìn và phát huy nét đẹp Thanh lịch của người phụ nữ Hà Nội trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước, chúng ta cần:
1 Trong ăn mặc, nói năng, giao tiếp :
Ăn uống từ tốn; Nói năng đúng mực, tế nhị, nhẹ nhàng, biết chào hỏi, nói lời cảm ơn, xin lỗi, không nói tục, chửi bậy, tránh nói ngọng, cộc lốc, trống không
Lịch sự, tinh tế trong giao tiếp, tôn trọng mọi người, biết lắng nghe, tiếp thu những điều tốt từ người khác; Cởi mở và thân thiện với khách, người nước ngoài
Trang phục gọn gàng, sạch, đẹp, phù hợp với lứa tuổi và hoàn cảnh Không mặc quần áo ngủ khi ra đường
Tác phong nhanh nhẹn, tự tin nhưng vẫn thể hiện được nét đẹp dịu dàng của người phụ nữ Thủ đô
2 Trong gia đình:
Chung thuỷ, yêu thương, tôn trọng, bình đẳng trong quan hệ
vợ chồng; Biết chia sẻ niềm vui, nỗi buồn và hỗ trợ nhau chăm lo công việc gia đình; cư xử nhẹ nhàng, tế nhị; không cằn nhằn, nói năng gay gắt
Giáo dục, hướng dẫn con cháu học tập, lao động, vui chơi lành mạnh, phòng tránh các tệ nạn xã hội, không nuôi chiều trẻ
Hiếu thảo với ông bà, cha mẹ; Hoà thuận với anh chị em, họ hàng
Tiết kiệm trong sản xuất, tiêu dùng
3 Trong xã hội
Không ứng xử thô bạo, gay gắt, to tiếng tại nơi công cộng.
Tiết kiệm trong việc cưới, việc tang, lễ hội; không mê tín dị đoan.
Bài trừ văn hoá phẩm độc hại và các loại hình dịch vụ không lành mạnh; Giữ gìn, bảo vệ các di tích lịch sử văn hoá, danh lam thắng cảnh của Thủ đô, đất nước.
Biết cảm thông, chia sẻ giúp đỡ người già, người khuyết tật, phụ nữ và trẻ em có hoàn cảnh khó khăn.
Trang 13Bài thuyết trình đến đây là hết
Cảm ơn các bạn và các thầy, cô đã dành thời gian.