Câu 1: Bản chất nhà nước và vị trí nhà nước trong xh có phân chia giai cấp; Trả lời: Bản chất nhà nước : Xuất phát từ việc nghiên cứu nguồn gốc nhà nước ta thấy nhà nc chỉ ra đời và tồn tại trong xã hội có giai cấp và bao giờ cũng thể hiện bản chất giai cấp sâu sắc. Bản chất đó đc thể hiện ở chỗ + Nhà nc là một bộ máy cưỡng chế đặc biệt nằm tron tay của giai cấp thống trị, là công cụ sắc bén nhất để duy trì sự thống trị của giai cấp. + Trong xã hội có giai cấp, sự thống trị của giai cấp này đối với giai cấp khác thể hiện dưới 3 loại quyền lực: kinh tế, chính trị và tư tưởng. Trong đó quyền lực kinh tế giữ vai trò quyết định và là cơ sở để duy trì sự thống trị của giai cấp. + Trong xã hội bóc lột, nhà nước bóc lột( chiếm hữu nô lệ, phong kiến ư bản) đều có bản chất chung là bộ máy để thực hiện nền chuyên chính của giai cấp bóc lột – là gia cấp chiếm thiểu số trong xã hội. Ngựơc lại nhà nước XHCN với bản chất chuyên chính vô sản là bọ máy để củng cố địa vị và bảo vệ lợi ích của giai cấp công nhân và nhân ân lao động chiếm dại đa số trong xã hội. Là bộ máy để trấn áp những lực lượng thống trị cũ bị lật đổ và những thành phần tử chống đối cách mạng. Bên cạnh tính giai cấp nhà nước còn mang tính xã hội vì trong xã hội còn nhiều giai cấp, nhà nứơc không chỉ bảo vệ lợi ích cả gc thống trị mà còn phảI quan tâm lợi ích chung của tàn xã hội. Từ đó ta có thể định nhĩa nhà nước: Nhà nước là mộ tổ chức đặc biệt của quyền lực chính trị một bộ máy chuyên làm nhiệm vụ cưỡng chế và thực hiện những chức năng quản lý đặc biệt nhằm duy trì trật tự Xh thực hiện mục đích là bảo vệ lợi ích của giai cấp thống trị trong xh.
Trang 1đang đánh tài liêu pháp luật
Câu 1: Bản chất nhà n ớc và vị trí nhà n ớc trong xh có phân chia giai cấp;
Trả lời:
- Bản chất nhà nớc :
- Xuất phát từ việc nghiên cứu nguồn gốc nhà nớc ta thấy nhà nc chỉ ra
đời và tồn tại trong xã hội có giai cấp và bao giờ cũng thể hiện bản chất giai cấp sâu sắc Bản chất đó đc thể hiện ở chỗ
+ Nhà nc là một bộ máy cỡng chế đặc biệt nằm tron tay của giai cấp thống trị, là công cụ sắc bén nhất để duy trì sự thống trị của giai cấp
+ Trong xã hội có giai cấp, sự thống trị của giai cấp này đối với giai cấp khác thể hiện dới 3 loại quyền lực: kinh tế, chính trị và t tởng Trong đó quyền lực kinh tế giữ vai trò quyết định và là cơ sở để duy trì sự thống trị của giai cấp
+ Trong xã hội bóc lột, nhà nớc bóc lột( chiếm hữu nô lệ, phong kiến bản) đều có bản chất chung là bộ máy để thực hiện nền chuyên chính của giai cấp bóc lột – là gia cấp chiếm thiểu số trong xã hội Ngựơc lại nhà nớc XHCN với bản chất chuyên chính vô sản là bọ máy để củng cố địa vị và bảo
vệ lợi ích của giai cấp công nhân và nhân ân lao động chiếm dại đa số trong xã hội Là bộ máy để trấn áp những lực lợng thống trị cũ bị lật đổ và những thành phần tử chống đối cách mạng
- Bên cạnh tính giai cấp nhà nớc còn mang tính xã hội vì trong xã hội còn nhiều giai cấp, nhà nứơc không chỉ bảo vệ lợi ích cả g/c thống trị mà còn phảI quan tâm lợi ích chung của tàn xã hội
- Từ đó ta có thể định nhĩa nhà nớc: Nhà nớc là mộ tổ chức đặc biệt của quyền lực chính trị một bộ máy chuyên làm nhiệm vụ cỡng chế và thực hiện những chức năng quản lý đặc biệt nhằm duy trì trật tự Xh thực hiện mục
đích là bảo vệ lợi ích của giai cấp thống trị trong xh
a) Vị trí của nhà n ớc:
- Để thực hiện và bảo vệ lợi ích của mình ngoài việc tổ chức ra nhà
n-ớc, giai cấp thống trị còn lập nhiều tổ chức chíng trị khác nhau đáng chú ý là
đang giai cấp thống trị So với những tổ chức đó nhà nớc đóng vai trò quan
Trang 2trngj và giữ vị trí trung tâm Nhà nớc có những cơ quan đặc biệt phơng tiên vật chất đI kèm nh cảnh sát, quân đội mà nhờ đó nó có thể tác động mạnh mẽ và toàn diện đến đờ sống Xh Vị trí tring tâm của nhà nớc đợc thẻ hiện ở những
đặc điểm sau:
+ Nhà nớc thiết lập một công cụ đặc bịêt để thể hiện quyền lực đó, nhà nớc có một lớp ngời đặc biệt chuyên làm quản lý Họ tham gia vào cơ quan nhà nớc và hình thành nên bộ máy cỡng chế để duy trì địa vị của giai cấp thống trị
+ Nhà nớc phân cia dân c theo lãnh thổ thành các đơn vị hành chính không phụ thọc vào chính kiến, huyết thống nghề nghiệp, giới tính Phân chia này quyết định phạm vi tác động của nhà nớc trên qui mô rộng lớn nhất dẫn
đến việc hình thành các cơ quan chung ơng, địa phơng của bộ máy nhà nớc
+ Nhà nớc có chủ quyền quốc gia mang nội dung chính trị, pháp lý, thể hiện quyền độc lập tự quyết của nhà nớc về chính sách đối nội, đối ngoại không phụ thuộc vào yếu tố bên ngoài
+ Nhà nớc quy định và thu các loại thuế dới các hình thức bắt buộc với
số lợng và thời gian quy định trớc
Câu 2 : Chức năng nhà n ớc và bộ máy nhà n ớc
Trả lời:
a) Chức năng nhà nớc:
Bản chất của nhà nớc đợc thể hiện trong những chức năng của nhà nớc Chức năng của nhà nớc là những phơng diện hoạt động chủ yếu của nhà nớc nhằm thực hiện những nhiệm vụ đặt ra ch nó Căn cứ vào phạm vi hoạt động của nhà nớc thì chức nng đợc chia làm hai loại : chức năng đối ngoại à đối nội
- Chức năng đối nội: Là những hoạt động chủ yếu trong nội bộ đất nớc
nh đảm bảo rật tự an toàn xh, xây dựng và phát triển đất nớc bảo vệ chính trị xh
- Chức năng đối ngoại: Thể hiện những mặt hoạt động của nhà nớc trong quan hệ với các nhà nớc, dân tộc khác nh thiết lập quan hệ hợp tác phát triển
Trang 3Hai chức năng trên có mối quan hệ mật thiết với nhau vì chúng đều là những
bộ phận hợp thành toàn bộ chính sách chung của nhà nớc đó
b) Bộ máy nhà nớc
- Để thực hiện chức năg trên nhà nớc sử dụng nhiều hình thức và phơng pháp làm viêc khác nhau: có 3 loại hình thức hoạt động chủ yếu là
+ Xây dựng và ban hành pháp luật ( Lập pháp)
+ Tổ chức thực hiện pháp luật (hành pháp)
+ Bảo vệ pháp luật ( T pháp)
Tuỳ vào các điểm cụ thể của mỗi nớc các phơng pháp để thực hiện chức năng của nhà nớc rất đa dạng Nhìn chung có 2 phơng pháp chủ yếu: Thuyết phục
và cỡng chế
Các chức năng của nhà nớc đợc thực hiện thông qua bộ máy nhà nớc Bộ máy nhà nớc là một hệ thống các cơ quan quyền lực , hành chính cơ quan xét xử kiểm xoát từ chung ơng đến địa phơng mỗi cơ quan có chức năng và nhiệm vụ riệng phù hợp với phạm vi thẩm quyền đợc giao nhằm thực hiện chức năng cơ bản của nhà nớc
Câu 3 : Khái niệm hình thức nhà n ớc? Các yếu tố cấu thành hình thức nhà n ớc?
Trả lời :
- a) Khái niệm hình thức nhà nớc : Là cách thức tổ chức và thực hiện quyền lực của nhà nớc
- b) Các yếu tố cấu thành hình thức nhà nớc : Hình thức nhà nớc đợc cấu thành bởi 3 yếu tố : Hình thức chính thể,Hình thức cấu trúc nhà nớc,chế
độ chính trị
1 Hình thức chính thể : Là cách thức tổ chức và trình tự thành lập các cơ quan cao nhất của nhà nớc cùng với mối quan hệ giữa các cơ quan đó
- Hình thức chính thể có hai dạng cơ bản: chính thể quân chủ và chính thể cộng hoà
+ chính thể quân chủ: là hình thức chính thể trong đó quyền lực tối cao của nhà nớc tập chung toàn bộ hay 1 phần vào tay ngời đứng đầu nhà nớc theo
Trang 4nguyên tắc kế thừa ( Truyền ngôi vua) Tuỳ thuộc vào phạm vi quyền lực của ngời đứng đầu nhà nớc ng]]]ời ta chia làm 2 loại
Chính thể quân chủ tuyệt đối: là loại hình thức tổ chức mà quyền lực nhà nớc hoàn toàn thuộc về vua hoặc hoàng đế ( điẻn hình là nhà nớc phong kiến) Chính thể quân chủ lập hiến: Là loại hình tổ chức quyền lực nhà nớc vừa
có vua, vừa có hiến pháp theo phơng thức nhà vua trị vì nhng không có cai trị
ậ các nớc này quyền lực nhà nớc nằm trong tay nghị viện và chính phủ Nhà vua hầu nh không tham gia vào giảI quyết các công việc nhà nớc
-Chính thể cộng hoà : là hình thức trong đó quyền lực tối cao của nhà nớc thợc về một cơ quan đợc bầu ra trong một khoảng thời gian nhất định
Chính thể cộng hoà bao gồm 2 loại:
+ Chính thể cộng hoà dân chủ: Quyền tham gia vào bầu cử để lập ra cơ quanquyền lực của nhà nớcđợc quy định về mặt phá lý đối với tất cả các tầng lớp nhân dân lao động
+ Chính thể cộng hoà qý tộc: quyền bầu cử chỉ quy định trong tầng lớp quý tộc
2 Hình thức cấu trúc nhà n ớc:là sự cấu tạo của nhà nớc thành các đơn vị hành chính, lãnh thổ và xác lập mói quan hệ giữa các cơ quan nhà nớc, giữa chung ơng dén địa phơng có 2 hình thức cấu trúc nhà nớc: Nhà nớc đơn nhất
và nhà nớc liên bang
+ Nhà nớc đơn nhất: Là nhà nớc có chủ quyền chung, có một hệ thống cơ quan quyền lực và cơ quan quản lý thống nhát từ tw đến địa phng có các đơn
vị hành chính gmf tỉnh ( thành phố), huyên (quận) , xã (phờng) VD nhà n-ớcVn, lào…
+ Nhà nớc liên bang: Là nhà nớc có 2 hay nhiều nớc thành viên hợp lại Nhà nớc liên bang có 2 hệ thống cơ quan quyền lực và cơ quan quản lý, Một
hệ thống cho toàn liên bang và một hệ thống cho từng liên bang Mỗi nc thành viên có chủ quyền quốc gia chung của nhà nớc liên bang đồng thời có chủ quyền riêng của nớc mình
3 Chế độ chính trị: Là tổng thể các phơng pháp và thủ đoạn mà các cơ quan nhà nớc sử dụng để thực hiện quyền lực nhà nớc Những phơng thức và thủ đoạn đó xuất phát từ bản chất của nhà nớc đồng thời phụ thuộc vào từng
Trang 5giai đoạn trong mỗi nớc cụ thể Có những phơng thức và thủ đoạn khác nhau nhng tựu chung lại có 2 phơng pháp chủ yếu là phơng pháp dân chủ và phơng pháp phơng pháp phản dân chủ: Dân chủ có nhiều loại; dân chủ thật , giả, rộng rãI , hạn chế… Phản dân chủ thể hiện tính chất độc tài, phát xít, quân phiệt tàn bạo…
Câu 4: Định nghĩa pháp luật? Bản chất pháp luật? Các đặc tr ng cơ bản của pháp luật?
a) Định nghĩa và bản chát pháp luật:
- Pháp luật chỉ phát sinh và tồ tại trong xh có giai cấp Tính giai cấp của pl thể hiện trớc hết ở chỗ : pl phản ánh ý trí nhà nớc của giai cấp thống trị, ý trí
đó đợc cụ thể hoá trong các văn bản pháp luật do các các cơ quan có thẩm quyền ban hành
- Tính giai cấp của pl còn thể hiện mục đích điều chỉnh các quan hệ xh Vì vậy pl là nhân tố điều chỉnh về mặt giai cấpcác quan hệ xh nhằm hớng cácc quan hệ xh phát triển theo một trật tự phù hợp với giai cấp thống trị , bảo vệ và củng cố địa vị của giai cấp thống trị, do vậy nó trở thành công cụ để để thực hiện sự thống trị giai cấp
- Bên cạnh tính giai cấp, pl mang tính xh vì pl do nhà nớc đại diện chính thức cho toàn xh ban hành
- tóm lại: Pl là một hiện tợng vừa mang tính giai cấp vừa mang tính xh Hai thuộc này có mối liên hệ mật thiết tác động qua lại lẫn nhau
⇒Từ những phân tích trên ta có thể ĐNPL: là hệ thống các quy tắc xử sự
do nhà nớc ban hành và đợc đảm bảo thực hiện, thể hiện ý trí của giai cấp thóng trị trong xh, là nhan tố điều chỉnh các quan hệ xh
Để hiểu rõ bản chất của pl cần thiết phân tích các mối quan hệ giữa pl với kinh tế, chính trị, đạo đức, nhà nớc
- Mối qh giữa pl với kinh tế : Trong mqh này pl có tính độc lập tơng đối nghĩa là một mặt nó phụ thuộc vào kinh tế , mặt khác nó tác động trở lại mạnh
mẽ đối với kinh tế pl phụ thuộc vào kt ở chỗ nội dung của pl do các mối quan hệ kinh tế xh quyết định, chế độ kinh tế là cơ sở của pl, pl luôn phản ánh trình độ phát triển của chế độ giai cấp kinh tế pl tác động trở lại đối với sự
Trang 6phát triển kinh tế : khi nào pl thể hiện ý trí của giai cấp thống trị mà giai cấp
đó là lực lợng tiến bộ trong xh phản ánh đúng đắn trình độ phát triển kinh tế thì nó tác động tích cực làm kt phát triển, Ngợc lại , Pl thể hiện ý trí của giai cấp thống trị đã nỗi thời duy trì các quan hệ kinh tế lạc hậu thì sẽ kìm hãm sự phát triển kinh tế
- Mqh giữa pl với chính trị: Pl là một trong những hình thức thể hiện cụ thể của chính trị , đờng nối chính sách của giai cấp thống trị , luôn giữ vai trò chủ
đạo đối với pl, chính trị là sự biểu hiện tập chung của kinh tế vì thế đờng nối chính trị thể hiện ở các chính sách kinh tế Các chính sách đó đợc cụ thể hoá trong pháp luật thành các quy định chung thống nhất trong toàn xh
- Mqh giữa pl với đạo đức: Dạo đức đợc hiểu là những quan điểm, quan niê của con ngời về cái thiện cái ác, vè công bằng, nghĩa vụ , danh dự và những phạm trù khác thuộc đời sống tinh thần của xh Những quan niệm , quan điểm trên cũng trên cũng rất khác nhau do những điều kiện đời sống vật chất xh quyết định Trên cơ sở những quan niệm, quan điểm đó , một hệ thống các quy tắc xử sự của con ngời đợc hình thành đợc gọi là quy phạm đạo đức Các quy phạm đạo đức tồn tại trong xh cũng rất nhiều loạivà chúng luôn có sự tác
động qua lại lẫn nhau, giai cấp thống trị do u thế đặc biệt nên có điều kiện thể hiện những quan điểm, quan niệm của mình thành pl vì vậy pl phản ánh đạo
đức của giai cấp thống trị Tuy nhiên do tác động qua lại của nhiều loại đạo
đức trong xh nên pl còn phản ánh các quan niệm , quan điểm của lực lợng khác nhau trong xh Dovậy pl chịu sự tác động của đạo đức và các quy phạm
xh Mặt khác nó lại tác động trở lại tới các quy phạm đó Thậm chí trong chừng mực nào đó nó có thể cải tạo các quy phạm đạo đức và các quy phạm
xh khác
- Mqh giữa pl với nhà nớc: Pl và nhà nớc là 2 thành tố của thợng tầng chính trị pháp lý luôn có mqh chặt chẽ không thể tách rời Cả 2 hiện tợng pl và nhà nớc đều có chung nguồn gốc Cùng phát sinh và phát triển Nhà nớc là một tổ chức đặc biệt của quyền lực chính trị nhng chỉ có thể khai triển và có hiệu lực trên cơ sở pl Nhà nớc không thể tồn tại và phát huy hiệu lực nếu thiếu pl , ngợc lại pl chỉ phát sinh tồn tại, phát triển dựa trên cơ sở sức mạnh của nhà
Trang 7n-ớc Bởi vậy khi nghiên cứu nhà nớc và pl phải đặt chúng trong mqh qua lại với nhau
b) Các đặc tr ng cơ bản của pl: Pl có 4 đặc tr ng cơ bản:
- Tính ý trí: Pl bao giờ cũng có hiện tợng ý chí, ko phải là kết quả của sự ự phát hay cảm tính Xét về bản chất ý trí trong pl là ý chí của giai cấp thống trị,
ý chí đó đc thẻ hiện rõ ở mục đích xây dựng pl, nộ dung pl và dự kiến hiệu quả của pl khi triển khai vào thực tiễn xh Trên thực tế chỉ có lực lợng nào lắm
đợc nhà nớc mới có khả năng thể hiện ý chí và lợi ích của mình một cách tối
đa trong pl Một khi ý chí và lợi ích đó đã đợc hựp pháp hoá thành pl thì đợc
đảm bảo thực hiện bằng quyền lực nhà nớc
- Tính quyền lực ( Tính nhà nớc) : Pl do nhà nớc ban hànhvà đảm bảo thực hiện nghĩa là nó đợc hình thành và phát triển bằng con đờng nhà nớc Với t cách của mình nhà nớc là một tổ chức hợp pháp, công khai , có quyền lực bao chùm toàn xh Vì vậy khi pl đợc nhà nớc ban hành và đảm bảo thực hiện nó sẽ
có sức mạnh của quyền lực nhà nớc và tác động đến tất cả mọi ngời trong xh
- Tính quy phạm: Pl là hệ thống các quy tắc xử sự , đó là những khuôn mẫu, tiêu chuẩn do các hành vi đợc xác định cụ thể Tính quy phạm của pl nêu nên giới hạn cần tiết mà nhà nớc quy định để con ngời có thể xử sự một cách tự do trong khuôn khổ cho phép( đợc làm gì, không làm gì ) Vợt qua gới hạn đó là vi phạm pl Koa học pháp lý gọi các quy tắc xử sự đó là quy phạm Nếu ko có các quy phạm pl đợc đặt ra thì không thể quy kết một hành vi nào
đó là vi phạm là trái pl Do vậy tính quy phạm là đặc trng vốn có của pl
- tính xh: pl muốn phát huy đợc hiệu lực thì nó phảI phù hợp với những
điều kiện cụ thể của xh ở thời điểm tồn tại cỷa nó Nghĩa là pl phảI phản ánh nhu cầu khách quan của xh Nh vậy ở đặc trng này thể hiện nét khác biệt của
pl so với hệ thống các quy xh khác Mặt khác nó thể hiện tính toàn diện, tính phảô biến của các mqh xh mà pl điều chỉnh
⇒Tóm lại bốn đặc trng này đều có ý nghĩa quan trọng và nằm trong mối liên hệ bản chất với nhau ko thể coi nhẹ đặc trng nào
Câu 5: Vau trò của pháp luật?
Với bản chất và những đặc trng của mình, pl có nhiều vai trò to lớn trong
đời sống xh
Trang 81- Pl là cơ sở để thiết lập củng cố và tăng cờng quyền lực nhà nớc.
- Có 1 nguyên tắc đã đợc khẳng định: Nhà nớc ko thể tồn tại nếu thiếu pháp luật và pl ko thể phát huy hiệu lực của mình nếu thiếui sức mạnh của nhà nớc Thật vậy nhu cầu về pl là nhu cầu tự thân của bộ máy nhà nớc Mà bộ máy nhà nớc là 1 thiết chế phức tạp bao gồm nhiều loại cơ quan nhà nớc, để
bộ máy hoạt động có hiêu quả đòi hỏi phảI xác định đúng đắn chức năng, thẩm quyền, trách nhiệm của của mỗi cơ quan và phải xác lập mqh đúng đắn giữa chúng Phải có phơng pháp tổ chức và hoạt động phù hợp để tạo ra 1 cơ chế đồng bộ trong quá trình thiết lập và thực thhi quyền lực nhà nớc Tất cả những điều đó chỉ có thể thực hiện đợc khi dựa trên nguyên tắc quy định của
pl Nếu ko có hệ thống quy phạm pl sẽ sẽ dẫn tới tình trạng trùng lặp, chồng chéo, thực hiện ko đúng thẩm quyền chức năng của 1 số cơ quan nhà nớc do vậy bộ máy nhà nớc sẽ cồng kềnh, kém hiệu quả
- Mặt khác, pl còn quy định quyền hạn, nhiệm vụ của mỗi loại coán bộ, mỗi cán bộ làm việc trong cơ quan nhà nớc Nhờ đó mà các hiện tợng lạm quyền, bao biện, vô trách nhiệm của đội ngũ cán bộ công chức nhà nớc dễ dàng bị phát hiện và loại trừ
2- Pl là phơng tiệnđể nhà nớc quản lý xh và quản lý kt
- Pl là phơng tiện để nhà nớc quản lý xh
+ Nhà nớc là đại diện chính thức cho xh Do vậy, nó có chức năng quản lý
xh Để quản lý xh nhà nớc sử dụng nhiều phơng tiện, biện pháp trong đó pl là phơng tiện quan trọng nhất vì với những đặc điểm của mình, pl có khả năng triển khai những chủ trơng, chính sách của nhà nớc 1 cách nhanh nhất, đồng
bộ và có hiệu quả nhất trên quy mô rộng lớn nhất , trên phạm vi toàn quốc + Nhờ có pl , nhà nớc có cơ sở để phát huy quyền lực, kiểm tra, kiểm soát các hoạt động của các tổ chức, các cơ quan các nhân viên nhà nớc và mọ công dân
- Pl là phơng tiện để nhà nớc quản lý kinh tế:
Trong công tác tổ chức và quản lý kinh tế , pl càng cí vai trò to lớn Vì vậy chức năng tổ chức và quản lý kt của nhà nớc có phạm vi rộng lớn và phức tạp bao gồm nhiều vấn đề, nhiều mối quan hệ Do vậy nhà nớc ko thể tham gia trực tiếp vào các quan hệ kinh tế cụ thể mà chỉ thực hiện quản lý kt về mặt vĩ
Trang 9mô mang tính chất hành chính kin tế ( hoach định những chính sách kinh tế trong từng giai đoạn cụ thể) Quá trình quản lý kt ko thể thực hiện nếu ko dựa vào pl, chỉ có trên cơ sở một hệ thống văn bản pháp luật kt đầy đủ, đồng bộ, phù hợp với thực tiến và kịp thời trong mỗi thời kỳ cụ thể thì nhà nớc mới phát huy đợc hiệu lực của mình trong lĩnh vực quản lý kt
3 – Pl góp phần tạo dựng những quan hệ mới
Trên cơ sở xác định thực trạng xh và những tình huống cụ thể điển hình tồn tại
và tái diễn thờng xuyên ở những thời điểm cụ thể trong xh, nhà nớc đặt ra pl
để điều chỉnh kịp thời , phù hợp Mặt khác dựa trên cơ sở của những kết quả
dự báo khoa học ngời ta có thể dự kiến đợc những thay đổi có thể xảy ra với những tình huống cụ thể điển hình cần có sự điều chỉnh của pl Từ đó pl đợc
đặt ra để định hớng trớc cho việc hình thành và phát triển các quan hệ mới
4 – Pl tạo ra môi trờng ổn định cho việc thiết lập các mối quan hệ bang giao giữa các quốc gia
Sự ổn định của mỗi quốc gia luôn là điều kiện quan trọng để tạo ra niềm tin,
là cơ sở mở rộng các mqh bang giao với các nớc khác Trong thờ đAỵ ngày nay, phạm vi các mqh bang giao giữa các quốc gia ngày càng lớn Nội dung, tính chất cuar các mqh ngày càng đa dạng Cơ sở cho việc thiết lập, củng cốvà phát triển các mqh bang giao đó chính là pl, bao gồm pl trong nớc và pl quốc tế
Câu 6 : Khái niệm hình thức pl? Các hình thức pháp luật ? Các văn bản quy phạm pl ở Việt Nam hiện nay ?
a) Khái niệm hình thức pl:
Pl thể hiện ý trí của giai cấp thống trị trong xh Nhng nếu chỉ tồn tại dới dạng
ý trí thì cha thể coi là pl Để trở thành pl , giai cấp thống trị phảI tìm cách biến
ý trí đó thành pl Cách thức mà giai cấp thống trị sử dụng để nâng ý trí của giai cấp mình nên thành pl đợc gọi là hình thức pl
b) Các hình thức pl:
Trong lịch sử đã có 3 hình thức pl: tập quán pháp, tiền lệ pháp và văn bản quy phạm pl
Trang 10- Tập quán pháp: là hình thức nhà nớc thừa nhận một số tập quán đang
lu truyền trong xh phù hợp với lợi ích của giai cấp thống trị, nâng chúng lên thành những quy tắc xử sự chung và đợc nhà nớc đảm bảo thực hiện
Vì tập quán hình thành tự phát, ít biến đổi, có tính cục bộ nên hình thức này về hình thức ko phù hợp với bản chất pl XHCN Tuy nhiên, cũng có một
số tập quán thể hiện truyền thống và đạo đức dân tộc, có tác dụng lớn trong việc hình thành nhân cách con ngời mới XHCN và làm phng phú đời sống văn hoá dân tộc thì vẫn đợc nhà nớc XHCN thừa nhân tuy nhiên rất hạn chế Đây
là hình thức pl sớm nhất đợc sử dụng nhiều trong nhà nớc chủ nô, phong kiễn
và một số nhà nớc theo chế độ quân chủ
- Tiền lệ pháp: Là hình thức nhà nớc thừa nhận các quyết định của các cơ quan hành chính hoặc cơ quan xét sử trong khi giảI quyết những việc cụ thể để áp dụng đối với những sự việc tơng tự
Tiền lệ pháp đợc áp dụng trong các nhà nớc chủ nô, phong kiến và một
số nớc t sản
Tiền lệ pháp hình thành ko phảI do cơ quan lập pháp mà do nó xuât phát
từ hoạt động của các cơ quan hành pháp và t pháp nên nó mang tính tuỳ tiện ,
ko phù hợp với nguyên tắc pháp chế
- Văn bản quy phạm pháp luật: Là những văn bản do cơ quan nhà nớc
có thẩm quyền ban hành quy định những quy tắc xử sự chung ( quy phạm) đối với moi ngời và đợc áp dụng nhiều lần trong cuộc sống Có nhiều loại văn bản quy phạm pháp luật ở mỗi nớc trong những điều kiện cụ thể có những quy
định riêng về tên gọi và hiệu lực pháp lý của các loại văn bản pl Nhìn chung các văn bản pl đều đợc ban hành theo một trình tự nhát định và chứa đựng các quy phạm pl Đây là hình thức pl tiến bộ nhất và là hình thức pl XHCN
c) Các văn bản quy phạm pl ở Việt Nam hiện nay:
- Văn bản do quốc họi ban hành: Hiến pháp, nghị quyết
- Văn bản do uỷ ban thờng vụ quốc hội ban hành: Pháp lệnh, nghị quyết
- Văn bản do các cơ quan nhà nớc có thẩm quyền khác ở trung ơng ban hành để thi hành văn bản quy phạm pl của quốc hội , uỷ ban thờng vụ quốc hội:
+ Lệnh, quyết định của chủ tịch nớc