Đây là môn học về phương pháp nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu văn hóa tộc người nằm trong phương pháp nghiên cứu chung của chuyên ngành cũng như những phương pháp liên quan. 2 Môn học sẽ trình bày các nội dung về khái niệm, quan niệm và những lý thuyết chung về văn hóa tộc người (từ văn hóa vật chất đến tinh thần). Qua đó, thấy được những đặc điểm, đặc trưng và bản sắc văn hóa các dân tộc. Đồng thời, thấy được nguồn gốc, môi trường tự nhiên, xã hội... sinh ra văn hóa tộc người và đặc trưng văn hóa tộc người. Trên cơ sở đó, rút ra những yếu tố văn hóa truyền thống và sự biến đổi văn hóa phù hợp với sự biến đổi kinh tế xã hội của tộc người
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHXH&NV
Khoa : Lịch sử
ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC Phương pháp nghiên cứu văn hóa tộc người Research methods on ethnic culture studies
1 Thông tin về giảng viên:
Họ và tên: HOÀNG LƯƠNG
Học hàm: Phó Giáo sư
Học vị: Tiến sĩ
Thời gian, địa điểm làm việc: Các buổi sáng thứ hai, thứ tư và thứ sáu hàng tuần Địa điểm: 408 nhà A - 336 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội
Điện thoại di động : 0914581105
E-mail : hoangluongdth@yahoo.com
2 Thông tin chung về môn học:
Tên môn học: Phương pháp nghiên cứu văn hóa tộc người
Mã môn học: HIS 8055
Số tín chỉ: 02
Môn học:
Địa chỉ Khoa, Bộ môn phụ trách môn học: Bộ môn Nhân học, Khoa Lịch sử, Trường Đại học KHXH&NV
3 Mục tiêu của môn học:
Mục tiêu kiến thức:
+ Giúp người học nắm được các khái niệm, lý thuyết về văn hóa tộc người
+ Nắm được đặc điểm, bản sắc văn hóa tộc người
Mục tiêu kỹ năng:
+ Phân biệt, hiểu rõ những đặc trưng văn hóa truyền thống
+ Nhận biết những yếu tố văn hóa mới và sự biến đổi văn hóa
+ Thấy được tính phổ quát và sự khác biệt trong văn hóa
4 Tóm tắt nội dung môn học:
Đây là môn học về phương pháp nghiên cứu Phương pháp nghiên cứu văn hóa tộc người nằm trong phương pháp nghiên cứu chung của chuyên ngành cũng như những phương pháp liên quan
Trang 2Môn học sẽ trình bày các nội dung về khái niệm, quan niệm và những lý thuyết chung về văn hóa tộc người (từ văn hóa vật chất đến tinh thần) Qua đó, thấy được những đặc điểm, đặc trưng và bản sắc văn hóa các dân tộc Đồng thời, thấy được nguồn gốc, môi trường tự nhiên, xã hội sinh ra văn hóa tộc người và đặc trưng văn hóa tộc người
Trên cơ sở đó, rút ra những yếu tố văn hóa truyền thống và sự biến đổi văn hóa phù hợp với sự biến đổi kinh tế - xã hội của tộc người
5 Nội dung môn học, hình thức tổ chức dạy và học
Nội dung
Hình thức tổ chức dạy và học
Tổng số
Lên lớp: Thực
hành, điền dã
Tự học, tự nghiên cứu
Lý thuyết Bài tập
Thảo luận
Chương 1
1.1 Định nghĩa văn hóa
1.2 Văn hóa tộc người
1.3 Nguồn gốc văn hóa tộc người
Chương 2:
Những nội dung cụ thể về văn hóa
tộc người
2.1 Văn hóa vật chất
2.2 Văn hóa xã hội
2.3 Văn hóa tinh thần
2.4 Những đặc điểm văn hóa tộc
người
Chương 3:
Vai trò và những biến đổi của văn
hóa tộc người
3.1 Vai trò, ý nghĩa của văn hóa tộc
người đối với đời sống kinh tế, xã
hội tộc người
3.2 Những biến đổi văn hóa tộc
người
3.3 Nguyên nhân và xu thế phát triển
văn hóa tộc người
6 Học liệu
6.1 Giáo trình môn học:
Trang 31 Lịch sử văn hóa Việt Nam
6.2 Danh mục tài liệu tham khảo
6.2.1 Tài liệu bắt buộc:
2 Trần Quốc Vượng: Việt Nam - Cái nhìn địa văn hóa NXB Văn hóa Dân tộc - Tạp chí
Văn hóa Nghệ thuật Hà Nội, 1998
3 Trần Ngọc Thêm: Tìm về bản sắc văn hóa Việt Nam NXB TP Hồ Chí Minh,
1997
6.2.2 Tài liệu tham khảo thêm
4 Đinh Gia Khánh: Văn hóa dân gian Việt Nam trong bối cảnh Đông Nam Á
NXB KHXH - Hà Nội, 1993
5 Đoàn Văn Chúc: Văn hóa học NXB Văn hóa-Thông tin, Hà Nội, 1997
6 Phan Ngọc: Bản sắc văn hóa Việt Nam NXB Văn học, Hà Nội, 2002
7 Phương pháp, hình thức kiểm tra - đánh giá kết quả môn học
Thi hết môn:
+ Hình thức: Viết và bảo vệ chuyên đề trước hội đồng chuyên môn
+ Tỷ trọng điểm: 100 %
PHÊ DUYỆT CỦA TRƯỜNG CHỦ NHIỆM KHOA
PGS TSKH Nguyễn Hải Kế
NGƯỜI BIÊN SOẠN
PGS TS Hoàng Lương