slide bài giảng kiểm toán căn bản chương 9: Tổ chức bộ máy kiểm toán

- Hệ thống bộ máy kiểm toán bao gồm các phân hệ chứa đựng các mối liên hệ trong – ngoài khác nhau phù hợp với nguyên tắc chung của lý thuyết tổ chức và phù hợp với quy luật của phép biện

CHƯƠNG 9:

TỔ CHỨC BỘ MÁY KIỂM TOÁN

II Kiểm toán viên và các tổ chức hiệp hội kiểm

toán viên

III Tổ chức bộ máy kiểm toán nội bộ

IV Tổ chức bộ máy kiểm toán độc lập

V Tổ chức bộ máy kiểm toán nhà nước

I Khái quát chung về tổ chức bộ máy

kiểm toán

• Tổ chức bộ máy kiểm toán bao gồm cả yếu tố con người và phương tiện chứa đựng các yếu tố của kiểm toán để thực hiện chức năng của kiểm toán

• Theo nguyên lý chung của tổ chức bộ máy, bộ máy kiểm toán có thể được tổ chức theo phương thức trực tuyến – tham mưu hoặc phương thức chức năng và có thể lựa chọn loại hình tập trung hay phân tán tùy qui

mô và địa bàn hoạt động, tùy khả năng và phương tiện điều hành…

• Tổ chức bộ máy kiểm toán không chỉ mang tính khoa học mà còn mang cả tính nghệ thuật nữa

I Khái quát chung về tổ chức bộ máy

kiểm toán

Các nguyên tắc cơ bản của tổ chức bộ máy kiểm toán:

- Phải xây dựng đội ngũ kiểm toán viên đủ về số lượng

và bảo đảm yêu cầu chất lượng phù hợp với từng bộ

máy kiểm toán

- Hệ thống bộ máy kiểm toán bao gồm các phân hệ

chứa đựng các mối liên hệ trong – ngoài khác nhau phù hợp với nguyên tắc chung của lý thuyết tổ chức và phù hợp với quy luật của phép biện chứng về liên hệ

- Tổ chức bộ máy kiểm toán phải quán triệt các nguyên tắc chung trong tổ chức bộ máy đó là tập trung, dân chủ thích ứng với từng bộ phận kiểm toán

I Khái quát chung về tổ chức bộ

máy kiểm toán

Nhiệm vụ cơ bản của tổ chức bộ máy kiểm toán:

Là xây dựng mô hình tổ chức bộ máy, xác định kiểu kiên hệ trong từng mô hình và mối liên hệ giữa các yếu

tố cơ bản cấu thành hệ thống bộ máy kiểm toán - kiểm toán viên

Để giải quyết nhiệm vụ trên, tổ chức bộ máy KT phải giải quyết được các vấn đề cơ bản:

- KTV và các tổ chức hiệp hội KTV

- Tổ chức bộ máy kiểm toán nội bộ

- Tổ chức bộ máy kiểm toán độc lập

- Tổ chức bộ máy kiểm toán nhà nước

II Kiểm toán viên và các tổ chức

hiệp hội kiểm toán viên

• Kiểm toán viên

• Các hiệp hội kiểm toán viên

1 Kiểm toán viên

Khái niệm:

Kiểm toán viên là khái niệm chung chỉ những người làm công tác kiểm toán cụ thể có trình độ nghiệp vụ tương xứng với công việc đó

Các loại Kiểm toán viên:

- Kiểm toán viên độc lập

- Kiểm toán viên nhà nước

- Kiểm toán viên nội bộ

1 Kiểm toán viên

• Kiểm toán viên độc lập:

- Kiểm toán viên độc lập là những người hành nghề kiểm toán và phải đủ điều kiện để hành nghề:

+ Về chuyên môn nghiệp vụ

+ Về pháp lý

+ Về phẩm hạnh, đạo đức

+ Về tính độc lập

- Các chức danh của Kiểm toán viên độc lập:

+ Kiểm toán viên

+ Chủ nhiệm kiểm toán (manager)

+ Chủ phần hùn (Partner)

1 Kiểm toán viên

• Kiểm toán viên nhà nước:

- Kiểm toán viên nhà nước là những công chức nhà nước làm nghề kiểm toán, có đủ phẩm chất, đủ năng lực và phải làm việc trong cơ quan kiểm toán nhà nước

- Các chức danh của Kiểm toán viên nước:

+ Kiểm toán viên

+ Kiểm toán viên chính

+ Kiểm toán viên cao cấp

1 Kiểm toán viên

• Kiểm toán viên nội bộ:

Kiểm toán viên nội bộ bao gồm cả kiểm toán viên chuyên nghiệp và kiểm toán viên không chuyên nghiệp

- KTV nội bộ có thể là những kế toán viên giỏi, những nhà quản lý có kinh nghiệm, những kỹ thuật viên có hiểu biết về những lĩnh vực liên quan đến kiểm toán (loại hình công nghệ, quy trình kỹ thuật, các định mức,

…)

- KTV nội bộ cũng có thể là các kiểm toán viên chuyên nghiệp như những giám định viên (trong hệ thống kiểm toán ở Tây Âu), các kiểm soát viên chuyên nghiệp, các chuyên gia,…

2 Các hiệp hội kiểm toán viên

• Mục đích: Để tăng cường quan hệ hợp tác,

hướng dẫn và bồi dưỡng nghiệp vụ kể cả về nhận thức cũng như kinh nghiệm thực tế.

• Các hiệp hội kiểm toán viên:

- Hiệp hội kiểm toán viên nội bộ

- Hiệp hội kiểm toán viên độc lập (CPA)

- Hiệp hội (học viện) của các tổ chức kiểm toán viên nhà nước

III Tổ chức bộ máy kiểm toán nội bộ

• Khái niệm: Bộ máy kiểm toán nội bộ là hệ

thống tổ chức của các kiểm toán viên do đơn vị

tự lập ra theo yêu cầu quản trị nội bộ và thực hiện nền nếp, kỷ cương quản lý.

• Mô hình tổ chức:

- Hội đồng hay bộ phận kiểm toán nội bộ

- Giám định viên kế toán

IV Tổ chức bộ máy kiểm toán độc lập

• Khái niệm: Bộ máy kiểm toán độc lập là tổ

chức của các kiểm toán viên chuyên nghiệp kinh doanh dịch vụ kiểm toán và các dịch vụ khác có liên quan.

• Mô hình tổ chức:

- Văn phòng kiểm toán tư

- Công ty kiểm toán

V Tổ chức bộ máy kiểm toán nhà nước

• Khái niệm: Kiểm toán Nhà nước là hệ thống tập hợp

những viên chức Nhà nước thực hiện các chức năng kiểm toán ngân sách và tài sản công

- Xét theo bộ máy nhà nước thì đây là một phân hệ thực hiện chức năng kiểm toán

- Xét trong hệ thống kiểm toán nói chung thì đây là phân hệ kiểm toán thực hiện chức năng kiểm toán đối với đối tượng cụ thể (tài sản công và ngân sách)

- Xét trong quan hệ với kiểm toán viên nhà nước thì đây là một hệ thống tập hợp các kiểm toán viên này theo một trật tự xác định

V Tổ chức bộ máy kiểm toán nhà nước

• Mô hình tổ chức xét trong quan hệ với bộ máy

nhà nước:

- Cơ quan kiểm toán nhà nước độc lập với các cơ quan lập pháp và hành pháp

- Cơ quan kiểm toán nhà nước trực thuộc cơ quan hành pháp

- Cơ quan kiểm toán nhà nước trực thuộc cơ quan lập pháp

V Tổ chức bộ máy kiểm toán nhà nước

• Xét về liên hệ nội bộ:

- Liên hệ theo chiều dọc (liên hệ dọc)

- Liên hệ theo chiều ngang (liên hệ ngang)

V Tổ chức bộ máy kiểm toán nhà nước

• Liên hệ ngang là mối liên hệ nội bộ trong cơ quan kiểm toán cùng cấp (trung ương hay khu vực hoặc địa phương)

• Bao gồm:

- Liên hệ trực tuyến

Tổng Kiểm toán trưởng (hoặc phó tổng kiểm toán được

ủy nhiệm) trực tiếp chỉ huy các hoạt động của KTNN

- Liên hệ chức năng

Quyền điều hành công việc được phân thành nhiều khối, mối khối lại chia thành nhiều cấp khác nhau

V Tổ chức bộ máy kiểm toán nhà nước

• Liên hệ dọc bao gồm:

- Mô hình 1: Cơ quan kiểm toán trung ương (Quốc gia) có mạng lưới ở tất cả các địa phương.

- Mô hình 2: Cơ quan kiểm toán nhà nước trung ương (Quốc gia) có mạng lưới kiểm toán

ở từng khu vực.

V Tổ chức bộ máy kiểm toán nhà nước

• Việt Nam:

- Mô hình tổ chức xét trong quan hệ với bộ máy nhà nước:

+ Từ năm 1994 – 2005: Cơ quan Kiểm toán nhà nước trực thuộc cơ quan hành pháp

+ Từ năm 2006 – nay: Cơ quan Kiểm toán nhà nước trực thuộc cơ quan lập pháp

- Xét về liên hệ nội bộ:

+ Liên hệ ngang: Liên hệ trực tuyến

+ Liên hệ dọc: Cơ quan kiểm toán nhà nước trung ương

có mạng lưới kiểm toán ở từng khu vực

V Tổ chức bộ máy kiểm toán nhà nước

Kiểm toán nhà nước khu vực I (Hà Nội)

Kiểm toán nhà nước khu vực II (Nghệ An)

Kiểm toán nhà nước khu vực III (Đà Nẵng)

Kiểm toán nhà nước khu vực IV (TP Hồ Chí Minh)

Kiểm toán nhà nước khu vực V (Cần Thơ)

Kiểm toán nhà nước khu vực VI (Quảng Ninh)

Kiểm toán nhà nước khu vực VII (Yên Bái)

Kiểm toán nhà nước khu vực VIII (Nha Trang)

Kiểm toán nhà nước khu vực IX (Mỹ Tho)