Biết cách tính công của một lực trong trường hợp đơn giản lực không đổi, chuyển dời thẳng.. -Công thức tính công: A = F.s Trong đó: S là quãng đường dịch chuyển theo phương của lực F, d
Trang 1Ngày soạn: 01/01
Tiết 40:
CƠNG CƠNG SUẤT
I / MỤC ĐÍCH YÊU CẦU:
1- Kiến thức trọng tâm :
-Phát biểu được định nghĩa công của một lực Biết cách tính công của một lực trong trường hợp đơn giản (lực không đổi, chuyển dời thẳng)
- Phát biểu được định nghĩavà ý nghĩa công suất
2 -Kỹ năng :
- Vận dụng được công thức tính công để giải các bài tập đơn giản
- Giải thích được công suất của các máy khi so sánh chúng
3-Tư tưởng, liên hệ thực tế, giáo dục hướng nghiệp:
Giải thích các cách chọn máy trong thực tế.
II / CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ:
1- Chuẩn bị của thầy: - Đọc phần tương ứng trong SGK Vật lí lớp 8.
+ Các hình vẽ trong SGK
+ Các bài tập ứng dụng
2- Chuẩn bị của trò : - Ôn lại khái niệm công đã học ở lớp 8 THCS.
- Vấn đề phân tích lực
III.TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1-Ổn định tổ chức:
2-Kiểm tra bài cũ: (3 phút)
-Trong những trường hợp sau đây, khái niệm “công” có nội dung đúng như đã học ở lớp 8?
1 Khi ôtô đang chạy, động cơ ôtô sinh công
2 Ngày công của một lái xe là 50.000 đồng
3 Có công mài sắt, có ngày nên kim
4 Công thành danh toại
3-Nội dung bài mới:
Hoạt động 1 (10phút) :Ôn tập kiến thức về công.
Thời
lượng Trợ giúp của giáo viên Hoạt động của học sinh Kiến thức cơ bản
5’
5’
+Khi nào có công cơ học?
+Nêu ví dụ về một số trường
hợp có công trong thực tế?
+Viết biểu thức tính công của
lực cùng phương với đường đi?
+Em nào khác có nhận xét, bổ
sung câu trả lời của bạn không?
-Các em hãy nói rõ công của
-Muốn có công cơ học phải có cả hai yếu tố lực và chuyển dời dưới tác dụng của lực
-Ví dụ về trường hợp có công
cơ học:
+ Người kéo xe trên đường
+ Con bò kéo cát trên đường
-Công thức tính công:
A = F.s Trong đó:
S là quãng đường dịch chuyển theo phương của lực F, do tác dụng của lực
I- CÔNG:
1.Khái niệm về công:
- Một lực sinh công khi nó tác dụng lên một vật và điểm đặt của lực chuyển dời
- Khi điểm đặt của lực Fur
chuyển dời một đoạn s theo hướng của lực thì công do lực sinh ra là:
A = F.s
Trang 2lực nào hoặc công của vật nào
đã sinh ra lực
-Công thức tính công:
A = F.s mà các em đã học
trong chương trình THCS chỉ
dùng cho trường hợp đơn giản
khi lực cùng phương với đường
đi hay điểm đặt của lực chuyển
dời theo hướng của lực
+ Trong trường hợp tổng quát,
khi phương của lực và đường đi
không trùng nhau thì ccông cơ
học được tính như thế nào?
- Nhận thức vấn đề đặt ra
Suy nghĩ tìm hướng giải quyết
Hoạt động 1 (20phút) :Xây dựng biểu thức tính công tổng quát
Thời
lượng Trợ giúp của giáo viên Hoạt động của học sinh Kiến thức cơ bản
5’
10’
5’
+Dùng một lực Fur kéo vật
như hình vẽ, tính công của lực
F
ur
?
* Định hướng của GV:
- Thực hiện phép phân tích
lực Fur thành hai thành phần
s
F
ur
và Furn
+ Thành phần nào của lực có
khả năng thực hiện công
(nghĩa là tạo ra chuyển dời
mong muốn)?
+ Viết biểu thức tính công của
các lực thành phần và công
của lực Fur?
- Khi lực Fur không đổi tác
dụng lên một vật và điểm đặt
của lực đó chuyển dời một
đoạn đường s theo hướng hợp
với hướng của lực góc α thì
công thực hiện bởi lực đó
được tính theo công thức:
A = cos F α s
+ Gía trị của công phụ thuộc
vào những yếu tố nào?
- Nghĩ cách tính công
- Phân tích lực Chú ý quan hệ: F F Fur uur uur= +s n
+ Chỉ có thành phần Furs
sinh công cơ học
+ Lực Furn không thực hiện công nên An = 0
Công của lực Fuur1:
As = Fs.s = cos F α s
* Công cuả lực Fur:
A = As + An = cos F α s
2.
Định nghĩa công trong trường hợp tổng quát:
Khi lực Fur không đổi tác dụng lên một vật và điểm đặt của lực đó chuyển dời một đoạn đường s theo hướng hợp với hướng của lực góc
α thì công thực hiện bởi lực
đó được tính theo công thức:
A = cos F α s
S
F
uu r
n
F
uu r
F
ur
F
ur
Trang 3-Vì quãng đường đi s phụ thộc
vào hệ quy chiếu
* Nếu ta kéo một cái hòm
trên sàn xe lửa ngược chiều
chạy của tàu, với vận tốc có
độ lớn bằng vận tốc của tàu
thì ta thực hiện công đối với
tàu nhưng đối với mặt đất thì
hòm vẫn đứng yên, và công
thực hiện đối với mặt đất
bằng không
- Trả lời: giá trị của công không phụ thuộc vào độ lớn lực F, góc hợp bởi lực F và phương ngang, quãng đường s
- Học sinh tiếp thu ghi nhớ
Hoạt động 1 (8phút) :Vận dụng công thức tính công
Thời
lượng Trợ giúp của giáo viên Hoạt động của học sinh Kiến thức cơ bản
5’
3’
- Em hãy giải bài toán sau:
“+Tính công của một người
đi kéo thuyền Biết người
đó cần dùng một lực F =
100N và phương của lực
hợp với chiều chuyển động
một góc α =300 thì thuyền
đi được quãng đường
1km.”
(Nếu còn thời gian cho
HS :
+ Tính công của lực ma sát
trong trường hợp trên? Biết
thuyền chuyển động đều
Em có nhận xét gì?)
- Cá nhân làm, một học sinh lên bảng trình bày:
+ Vì Fur hợp với s một góc
0
30
α = : Nên: A = Fcos α s
Với : F = 100N, α =300
s = 1km =1000m Vậy: A = 100 3
2 .1000 = 86500 J
(+ Khi thuyền chuyển động đều ta có Fms = F = 100N,
0
180
α = , s = 1km = 1000m
Ta có:
A = Fms.cosα .s = -100.000J
Dấu “-“ chứng tỏ lực ma sát cản trở chuyển động của vật.)
Ví dụ:
Tính công người đi kéo thuyền Biết: F = 100, α =300
s = 1km =1000m
giải:
+ Vì Fur hợp với s một góc
0
30
α = : Nên: A = cos F α s
Với : F = 100N, α =300
s = 1km =1000m Vậy: A = 100 3
2 .1000 = 86500 J
(+ Khi thuyền chuyển động đều
ta có Fms = F = 100N,
0
180
α = , s = 1km = 1000m
Ta có:
A = Fms.cosα .s = -100.000J
Dấu “-“ chứng tỏ lực ma sát cản trở chuyển động của vật.)
4.
dặn dò (2ph):
-Các em về nhà học bài, làm bài tập và xem bài học phần tiếp theo Hôm sau phần còn lại
IV-RÚT KINH NGHIỆM, BỔ SUNG:
………
………
………
………