1- KN, đối tượng, phương pháp điều chỉnh của LHCVN 1.1 KN: là một ngành luật trong HTPLVN, gồm tổng hợp các QPPL để điều chỉnh các QHXH phát sinh hình thành trong quá trình tc và t/h hđ
Trang 1CHUYÊN ĐỀ LUẬT HÀNH CHÍNH Câu 1- Luật Hành chính là gì ? Phân tích.
1- KN, đối tượng, phương pháp điều chỉnh của
LHCVN
1.1 KN: là một ngành luật trong HTPLVN, gồm tổng
hợp các QPPL để điều chỉnh các QHXH phát sinh hình thành
trong quá trình tc và t/h hđ chấp hành, điều hành (HC) của NN
Hệ thống các QPPL HC luôn có MQH mật thiết với
nhau tạo thành một chỉnh thể thống nhất, khoa học gọi là ngành
luật HCVN
1.2 Đối tượng điều chỉnh:
Đối tượng điều chỉnh của LHC rất đa dạng bao gồm
trên nhiều lĩnh vực với nhiều hình thức QHXH khác nhau Cụ
thể có 3 nhóm đối tượng chủ yếu sau:
* Nhóm 1: Điều chỉnh những quan hệ trong tc hđ chấp
hành và điều hành của NN về mặt HC Đây là nhóm cơ bản
nhất, chủ yếu điều chỉnh 9 quan hệ sau:
- Đ/c qh giữa CQQLHC cấp trên với CQQLHC cấp
dưới trực tiếp
VD: QH giữa UBND tỉnh với UBND huyện
- Đ/c qh giữa CQQLHC NN có thẩm quyền chung với
CQQLHC NN có thẩm quyền riêng
VD: UBND tỉnh với sở
- Đ/c qh giữa CQQLHCNN có thẩm quyền chuyên
môn cấp trên với CQQLHCNN có thẩm quyền chuyên môn cấp
dưới trực tiếp
VD: Bộ Giáo dục với UBND tỉnh
- Đ/c qh giữa CQQLHCNN có thẩm quyền chuyên
môn cùng cấp với nhau
VD: sở GD với sở tài chính
- Đ/c qh giữa CQQLHCNN với các đơn vị trực thuộc
VD: Quốc hội có quyền giải tán UBND huyện
- Đ/c qh giữa CQQLHCNN ở địa phương với những
đơn vị cơ sở của TW, (của CQNN cấp trên) đóng tại địa
phương
VD: UBND tỉnh KG với nhà máy sx Xi măng Hà Tiên
- Đ/c qh giữa CQQLHCNN với các thành phần kinh tế
với nhau
- Đ/c qh giữa CQQLHCNN với các TC đoàn thể,
Chính trị, xh, nghề nghiệp
VD: UBND TP RG với văn nghệ TP RG
- Đ/c qh giữa CQQLHCNN với công dân, người nước
ngoài, người không quốc tịch hiện đang sinh sống, làm việc,
học tập, du lịch trên lãnh thổ VN
* Nhóm 2: điều chỉnh những quan hệ được hình
thành, phát sinh trong tc hđ nội bộ của các CQNN trong thực
hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hành được giao
Lưu ý: nhóm đối tượng này được điều chỉnh tất cả các
QH về TC nhân sự trong nội bộ của từng CQ, TC trong cả bộ máy NN từ TW đến địa phương
* Nhóm 3: Điều chỉnh những quan hệ phát sinh hình
thành trong quá trình thực hiện, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của các TC, CN được trao quyền (hoặc được ủy quyền trong một số trường hợp đặc biệt, cấp thiết theo quy định của PL)
Tóm lại: Trong tất cả các qh thuộc đối tượng điều
chi3nhcua3 LHC phải xác định rõ MQH được hình thành phát sinh và được điều chỉnh trong phạm vi QLHC của NN Trong
đó chủ thể quan hệ nhất thiết phải có một bên tham gia là CQ,
TC, CN được trao quyền hoặc nhân danh quyền lực NN để tiến hành đối với bên kia
1.3 Phương pháp điều chỉnh
Trong QHPLHC phương pháp được đặc ra đề điều chỉnh: phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt 1 QHPLHC, được sử dụng PP chủ yếu “quyền lực phục tùng”
Trong thực tế PP này được t/h theo 2 phạm vi chủ yếu:
* đối với TC hđ giữa các CQHCNN với nhau PP được
sử sụng là quyền uy trực thuộc
- Trong qh một bên có quyền nhân danh NN để ra QĐ những mệnh lệnh đối với đối tượng QL
- CQ, CN được trao quyền có quyền đơn phương QĐ
và được đảm bảo t/h bằng các biện pháp thuyết phục, giáo dục
và cưỡng chế
- Bên QL có nghĩa vụ phải thực hiện đối với các QĐ của CQ, CN quản lý theo nguyên tắc phục tùng mệnh lệnh
* Đới với hđ chấp hành và HC đối với các TC, CN được giao quyền thì PP được sử dụng là mệnh lệnh hành chính
- Một bên có quyền áp dụng biện pháp cưỡng chế mang tính hành chính đơn phương, bên còn lại có nghịa vụ phải thực hiện theo biện pháp đó
Như vậy, PP điều chỉnh trong LHC luôn mang tính quyền lực phục tùng để xác lập quyền và nghĩa vụ giữa hai bên theo quy định của QPPL HC
Để t/h có hiệu quả PP trong thực tế yếu cầu CQ, TC,
CN có thẩm quền cần kết hợp sáng tạo, nhuần nhuyễn giữa các biện pháp trong t/h thuyết phục, giáo dục, cưỡng chế
Tóm lại: Qua 3 phần trên LHC thể hiện 3 đặc điểm sau:
- LHCVN là ngành luật t/h CN QLHCNN với tính TC, với mục đích, với đặc thù thể hiện rõ bản chất, ý chí của NN
- LHC là một ngành luật t/h TC hđ chấp hành và điều hành quyền lực NN theo đúng quy định của PL do NN đặt ra
- LHC là một ngành luật được tiến hành t/h chủ yếu bởi CQ, TC, CN được NN trao quyền để t/h theo đúng quy định của PL hiện hành
Trang 2Câu 2- Phương pháp quản lý HCNN:
1- KN& đặc điểm:
KN: PPQLHCNN là cách thức tổ chức điều hành
trong hoạt động QLHCNN được chủ thể quản lý chọn để đảm
bảo thực hiện có hiệu lực và hiệu quả đối với khách thể thuộc
phạm vi thẩm quyền được giao
* Phân loại PP về hđ QLHCNN:
Dựa vào đặc trưng tổng hợp chung nhất trong TC hđ
của CQ QLHCNN chia làm 3 PP: thuyết phục, giáo dục, cưỡng
chế
Căn cứ vào bản chất của sự tác động trong chấp hành
và điều hành QLHCNN thì được chia 2 pp: PP hành chính và
PP QL chuyên ngành (lĩnh vực khác)
Căn cứ vào mức độ tính chất của sự tác động trong
QLHCNN, PP hđ được chia làm 3 PP: PP điều chỉnh, PP lãnh
đạo, PP QL trực tiếp
Xuất phát từ mục đích, từ yêu cầu mang tính đặc trưng
QLHCNN được chi làm 3 PP: PP lập trình mục tiêu, PP phân
tích đánh giá, PP thống kê kết quả, hiệu
2- nội dung của PP QLHCNN
2.1- PP thuyết phục: là một trong những biện pháp chủ
yếu được sử dụng nhằm thực hiện, đạt kết quả hoàn thành tốt
mọi chỉ tiêu kế hoạch được đề ra trong hđ QLHCNN (yêu cầu: phải biết lựa chọn hình thức, biện pháp phù hợp đối tượng trong từng điều kiện cụ thể để nâng cao ý thức tự giác, tự nguyện t/h trong QLPLHCNN
2.2- Nội dung PP giáo dục hành chính: là một trong những hđ do các CQ, TC và cá nhân có thẩm quyền tiến hành thông qua các nội dung, hình thức, trình tự để nâng cao ý thức trách nhiệm trong t/h theo đúng quy định của PL hiện hành, khi tham gia QHPL HC cụ thể (yêu cầu: để t/h PP giáo dục có hiệu quả thì CQ, TC, cá nhân phải biết sử dụng kết hợp những QPPLHC cụ thể trong giáo dục đối với từng đối tượng cụ thể; nhằm tạo ra sự tự giác chấp hành nghiêm theo những QPPLHC trong quan hệ
2.3- Nội ng PP cưỡng chế hành chính: là PP bắt buộc được tiến hành theo đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục của CQ,
TC, cá nhân đối với 1 chủ thể đã t/h hành vi VPPLHC trong thực tế
Do vậy, trong 3 nội dung PP trên thì PP cưỡng chế HC
là cơ sở pháp lý quan trọng nhất để phát sinh ra trách nhiệmVPHC
Câu 3: QPPL Hành chính là gì? Nêu các hình thức
và phân tích.
* khái niệm: Là những quy tắc xử sự do nhà nước
(Cquan, cán bộ, công chức) NN có thẩm quyền ban hành để
điều chỉnh các quan hệ xã hội được hình thành, được phát sinh
trong tổ chức và hoạt động của quản lý NN QPPL được đảm
bảo thực hiện bằng những quyền đơn phương của NN
* Đặc điểm:
- QPPL HC là những quy tắc xử sự mang tính bắt buộc
chung
- QPPL HC phải do cơ quan tổ chức cán bộ công chức
NN có thẩm quyền ban hành
- QPPL HC ban hành chủ yếu để làm cơ sở pháp lý:
Làm phát sinh, thay đổi, chấm dứt một quan hệ PL hành chính
cụ thể
- QPPL HC là một chế định pháp lý HC để điều chỉnh các quan hệ xh nên việc sửa, bổ sung, thay đổi hoặc bãi bỏ là một yêu cầu tất yếu để điều chỉnh các hoạt động chấp hành và hành chính của NN một cách phù hợp
* Các hình thức thể hiện QPPL:
- Chấp hành QPPL HC (QPPL HC mang tính bắt buộc)
- QPPL mang tính là đều ngăn cấm
- QPPL mang tính chất “cho phép, phê chuẩn, công nhận”, cho phép là QPPL mang tính hiệu quả
- QPPL mang tính chất lực chọn là cách xử sự, cách thực hiện bằng hành vi lựa chọn hoặc không lực chọn
- QPPL mang tính ủy quyền (trao quyền) cá nhân, tổ chức trong quan hệ PL HC được quyền và có trách nhiệm trong việc chủ động tham gia hoặc không tham gia một quan hệ PL
HC cụ thể theo quy định của QPPL HC cho phép