BỆNH NGUYÊN VIÊM TỤY CẤP VTC -Giun chui ống tụy-mật... VIÊM TỤY CẤPVai trò của các phương tiện CĐHA -Chẩn đoán sớm VTC.. VIÊM TỤY CẤPHình ảnh SA của tụy/ VTC -Biến đổi đường bờ tụy :
Trang 1VIÊM TỤY CẤP
Nguyễn Phước Bảo Quân
Trang 2VIÊM TỤY CẤP
I ĐN VIÊM TỤY CẤP: là quá trình viêm cấp
+Phóng thích men tụy
+Tự hoại tử mô tuỵ
Trang 3VIÊM TỤY CẤP
II BỆNH NGUYÊN VIÊM TỤY CẤP (VTC) -Giun chui ống tụy-mật
Trang 4VIÊM TỤY CẤP
III.GIẢI PHẪU BỆNH CỦA VTC
- VTC thể phù nề ( thể nhẹ )
+Viêm mô tế bào
+Giãn mạch, sung huyết
- VTC thể hoại tử , xuất huyết
+Ổ hoại tử của mô tụy, mỡ, đảo tb tụy +Thương tổn thành mạch→xuất huyết
Trang 5VIEÂM TUÏY CAÁP
Trang 6VIEÂM TUÏY CAÁP
Trang 7VIÊM TỤY CẤP
IV.LÂM SÀNG & CLS–VTC
-Cơn đau bụng cấp:thượng vị , chếch T, lan ra sau lưng
- Nôn mửa
- Sốt
- CT Bạch cầu thay đổi
- Men Amylase /m ↗( > 20 giờ )
vai trò của các phương tiện CĐHA
Trang 8VIÊM TỤY CẤP
V.CÁC PHƯƠNG TIỆN CĐHA
-Chụp bụng không chuẩn bị (-)
-Siêu âm (+++)
-Chụp cắt lớp vi tính (+++)
-Chụp cộng hưởng từ (+)
Trang 9VIÊM TỤY CẤP
Vai trò của các phương tiện CĐHA
-Chẩn đoán sớm VTC
-Xác định bệnh nguyên
-Xác định biến chứng
-Đánh giá mức độ thương tổn →giúp tiên lượng bệnh
-Giúp theo dõi qua điều trị
-Hướng dẫn can thiệp
Trang 10VIÊM TỤY CẤP
1.CHẨN ĐOÁN SỚM : (amylase/m tăng sau 12h)
Chụp bụng không chuẩn bị (+/_)
-Hình “quai ruột gát”
-Hình đoạn đại tràng giãn
-Hình bóng sáng trong vùng tụy
Trang 11VIEÂM TUÏY CAÁP
Trang 12VIEÂM TUÏY CAÁP
Trang 13VIÊM TỤY CẤP
Kỹ thuật khám SÂ /VTC - hạn chế kỹ thuật do chướng hơi của các quai ruột → chọn :
Kỹ thuật khám:
-Các mặt cắt cơ bản
Trang 14VIÊM TỤY CẤP
Biểu hiện / S.Â:
(1) Các biến đổi tại tụy
(2) Các biểu hiện của dịch xuất tiết
Trang 15VIÊM TỤY CẤP
+Khu trú → khảo
sát toàn bộ tụy
Trang 16VIEÂM TUÏY CAÁP
Trang 17VIÊM TỤY CẤP
Hình ảnh SA của tụy/
VTC
-Biến đổi đường bờ
tụy : nhạt nhòa do
viêm mô tb mỡ
trong nhu mô và
mô mỡ quanh tụy
Trang 18VIEÂM TUÏY CAÁP
Trang 19VIÊM TỤY CẤP
Hình ảnh SA của tụy
Biến đổi cấu trúc / âm học
- Độ hồi âm
- Độ hút âm
- Mẫu hồi âm
Trang 20VIÊM TỤY CẤP
Hình ảnh SA của tụy/
VTC
-Biến đổi độ hồi âm
lách>gan> võ thận> tủy
+Tăng hâ (46%)
+Giảm hâ
Trang 21VIÊM TỤY CẤP
Hình ảnh SA của tụy/ VTC
-Biến đổi mẫu hồi âm
+ VTC thể phù nề : còn tương đối đồng ïnhất + VTC thể HT : không còn đồng ïnhất - ổ tăng h.â do xh, ổ giảm h.â do hoại tử dịch hoá Tình trạng HT lan đến mô mỡ quanh tụy – tăng /giảm h.â không đồng nhất quanh tụy
Trang 22VIEÂM TUÏY CAÁP
Trang 23VIÊM TỤY CẤP
VTC thể hoại tử
Trang 24VIEÂM TUÏY CAÁP
Trang 25VIÊM TỤY CẤP
Hình ảnh SA của tụy/ VTC
-Biến đổi do hệ qủa của phù nề tụy : + Giãn ống tụy
+ Giãn ống mật
+ Chèn IVC từ phía trước
Trang 26VIEÂM TUÏY CAÁP
Trang 27VIÊM TỤY CẤP
(2) Hình ảnh SA của VTC-Dịch xuất tiết
-Vị trí : quanh tụy, khoang SPM, ngách tự nhiên trong KPM, khoang HCMN, khoang
Trang 28VIEÂM TUÏY CAÁP
1
2
3 4
5
6 7
8 10
Trang 29VIEÂM TUÏY CAÁP
Trang 30VIEÂM TUÏY CAÁP
Trang 31VIÊM TỤY CẤP
Vai trò của các phương tiện CĐHA
-Chẩn đoán sớm VTC
-Xác định bệnh nguyên
-Xác định biến chứng
-Đánh giá mức độ thương tổn →giúp tiên lượng bệnh
-Giúp theo dõi qua điều trị
-Hướng dẫn can thiệp
Trang 32VIÊM TỤY CẤP
2.XÁC ĐỊNH BỆNH NGUYÊN
-Mục địch : giúp định hướng điều trị -Một số bệnh ng thường gặp :
+Giun chui ống tụy –mật
+Sỏi đường mật
Trang 33VIEÂM TUÏY CAÁP
Trang 34VIEÂM TUÏY CAÁP
Trang 35VIEÂM TUÏY CAÁP
CLVT : NE, CE (+++)
Trang 36VIEÂM TUÏY CAÁP
Trang 37VIEÂM TUÏY CAÁP
Trang 38VIEÂM TUÏY CAÁP
Trang 39VIEÂM TUÏY CAÁP
Trang 40VIÊM TỤY CẤP
Vai trò của các phương tiện CĐHA
-Chẩn đoán sớm VTC
-Xác định bệnh nguyên
Trang 41VIÊM TỤY CẤP
3.BIẾN CHỨNG CỦA VTC
-Nang giả tụy (NGT )
-Aùp xe tụy
-Hoại tử tụy
-Biến chứng mạch máu
+B/c trên động mạch
+B/c trên tĩnh mạch
Trang 42VIÊM TỤY CẤP
-Nang giả tụy (NGT ):hình thành từ dịch x.t
sau tuần thứ 4 do “thành giả” tạo nên
-Vị trí : bất kỳ , nhiều nhất là quanh tụy
-Hả sâ: cấu trúc dạng nang có vỏ dày/mỏng , dịch bên trong →rỗng h.â, giảm h.â, lắng đọng,vách hoá
Trang 43VIEÂM TUÏY CAÁP
Trang 44VIEÂM TUÏY CAÁP
Trang 45VIEÂM TUÏY CAÁP
Trang 46VIEÂM TUÏY CAÁP
Trang 47VIEÂM TUÏY CAÁP
Trang 48VIÊM TỤY CẤP
-Aùp xe tụy: do bội nhiễm của ổ hoại tử tụy được khu trú lại ; xuất hiện từ tuần 3-4
- LS : tr/ch nt-nđ ↗
- Hả sâ: cấu trúc dạng nang, giới hạn rõ, vỏ , bên trong hâ lợn cợn, lắng đọng, hơi (++)
Trang 49VIEÂM TUÏY CAÁP
Trang 50VIEÂM TUÏY CAÁP
Trang 51VIÊM TỤY CẤP
-Hoại tử tụy :
+HT nhu mô tụy
+HT mô mỡ xung quanh
+HT mô tụy + mô xung quanh
-Hả sâ : cấu trúc tụy không đồng nhất, ổ tăng hâ
HT tử →mô mỡ xung quanh phù nề, dày và tăng h.â , kèm dịch : hình ảnh không đồng nhất
Trang 52VIEÂM TUÏY CAÁP
Trang 53VIÊM TỤY CẤP
-Biến chứng mạch máu
+B/c trên động mạch →giả phình mạch, vỡ phình mạch
→ Hả sâ : túi dạng nang , dòng chảy xoáy bên trong / tăng gain
S. Doppler (+++)
Trang 54VIEÂM TUÏY CAÁP
Trang 55VIÊM TỤY CẤP
Nhồi máu lách hả sâ: vùng giảm h.â hình Nhồi máu lách hả sâ: vùng giảm h.â hình →→chêm đáy ngoại vi … hoá sẹo tăng h.â
Trang 56VIEÂM TUÏY CAÁP
Trang 57VIEÂM TUÏY CAÁP
Trang 58VIÊM TỤY CẤP
Vai trò của các phương tiện CĐHA
-Chẩn đoán sớm VTC
-Xác định bệnh nguyên
Trang 594 ĐÁNH GIÁ MỨC ĐỘ TRẦM TRỌNG-> TIÊN LƯỢNG VÀ ĐIỀU TRỊ
+Bảng điểm LS của RANSON
+Bảng phân loại mức độ thương tổn của
BALTHAZAR và RANSON/ hình CT
Nhóm A : tụy gần bình thường
Nhóm B : tụy lớn, bờ khg đều, ống tụy giãn
Nhóm C : nt + viêm tấy mô mỡ quanh tụy
NhómD : nt + ổ tụ dịch quanh tụy
Nhóm E : nt + nhiều ổ tụ dịch
VIÊM TỤY CẤP
Trang 60VIÊM TỤY CẤP
Vai trò của các phương tiện CĐHA
-Chẩn đoán sớm VTC
-Xác định bệnh nguyên
Trang 61VIÊM TỤY CẤP
5 HƯỚNG DẪN GIÚP CHẨN ĐOÁN VÀ CAN THIỆP
ĐIỀU TRỊ
+ Lấy mẫu giúp chẩn đoán
Lấy mẫu sinh thiết qua da dưới hướng dẫn S.Â, CT.
Lấy mẫu máu qua đường nội mạch
+ Can thiệp điều trị :
Kỹ thuật : chọc hút , dẫn lưu Chỉ định: nang giả, áp xe Kỹ thuật: can thiệp mạch Chỉ định : nút tắc giả phình mạch, làm tan huyết khối
Trang 62VIEÂM TUÏY CAÁP
Trang 63VIEÂM TUÏY CAÁP
Trang 64VIEÂM TUÏY CAÁP