Trong 5 tháng qua, lượng xuất khẩu than đá của Việt Nam sang các thị trườngchính đều giảm so với cùng kỳ năm trước... Đó cũng là nỗi lo của các doanh nghiệp xuất khẩu.. h
Trang 1ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
CHƯƠNG TRÌNH VĂN BẰNG 2 CHÍNH QUY
LỚP THƯƠNG MẠI K16
Chuyên đề
“ TỔNG QUAN TÌNH HÌNH XUẤT NHẬP KHẨU CỦA VIỆT NAM
VÀ RÀO CẢN THƯƠNG MẠI, VÍ DỤ MINH HỌA”
Nhóm trình bày
1 Hoàng Nam Long Trình bày
2 Lê Võ Minh Thư Thành viên
3 Võ Hoàng Việt Thành viên
Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 18 tháng 06 năm 2015
Trang 2MỤC LỤC
I – TỔNG QUAN TÌNH HÌNH XUẤT KHẨU, NHẬP KHẨU HÀNG HÓA CỦA VIỆT NAM THÁNG 5 VÀ 5 THÁNG NĂM 2012.
1 Đánh giá chung
2 Một số nhóm hàng xuất khẩu chính
3 Một số nhóm hàng nhập khẩu chính
II – RÀO CẢN THƯƠNG MẠI & VÍ DỤ MINH HỌA
1 Rào cản thương mại
1.1 Hàng rào thuế quan
1.2 Hàng rào phi thuế quan
2 Các giải pháp vượt qua rào cản thương mại
3 Ví dụ minh họa
3.1 Sử dụng hàng rào phi thuế quan: Mặt hàng thủy sản
3.2 Sử dụng hàng rào thuế quan : Mặt hàng giày mũ da
Trang 3I- TỔNG QUAN TÌNH HÌNH XUẤT KHẨU, NHẬP KHẨU HÀNG HÓA CỦA VIỆT NAM THÁNG 5 VÀ 5 THÁNG NĂM 2012
1 Đánh giá chung
Theo số liệu thống kê của Tổng cục Hải quan, tổng kim ngạch hàng hoá xuất nhậpkhẩu của Việt Nam trong tháng 5/2012 đạt gần 19,92 tỷ USD, tăng 11,2% Trong đó,xuất khẩu đạt kim ngạch gần 9,7 tỷ USD, tăng 8,2% và nhập khẩu là 10,22 tỷ USD,tăng 14,1% so với tháng trước
Tính đến hết tháng 5/2012, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hoá của cả nướcđạt 87,29 tỷ USD, tăng 14,2% so với cùng kỳ năm trước, trong đó: xuất khẩu đạt43,38 tỷ USD, tăng 24,4% và nhập khẩu là 43,91 tỷ USD, tăng 5,7% Kết quả này đãđưa cán cân thương mại của Việt Nam trong 5 tháng đầu năm thâm hụt 535 triệuUSD, xấp xỉ 1,2% tổng kim ngạch xuất khẩu
Tổng kim ngạch hàng hóa xuất nhập khẩu của khối doanh nghiệp có vốn đầu tưtrực tiếp nước ngoài (FDI) trong 5 tháng qua là 46,3 tỷ USD, chiếm 53% tổng kimngạch xuất nhập khẩu của cả nước Trong đó, xuất khẩu là 23,57 tỷ USD, tăng 43,3%và nhập khẩu là 22,73 tỷ USD, tăng 24,6% so với cùng kỳ năm trước
Biểu đồ 1: Kim ngạch xuất khẩu 10 nhóm hàng lớn nhất
5 tháng/2011 và 5 tháng/2012
Trang 4Biểu đồ 2: Kim ngạch nhập khẩu 10 nhóm hàng lớn nhất
5 tháng/2011 và 5 tháng/2012
2 Một số nhóm hàng xuất khẩu chính
Hàng dệt may: trong tháng 5/2012 xuất khẩu nhóm hàng này đạt 1,24 tỷ USD,
tăng mạnh 20,7% so với tháng trước, nâng tổng kim ngạch xuất khẩu nhóm hàng nàycủa cả nước trong 5 tháng/2012 lên 5,46 tỷ USD, tăng 11% so với cùng kỳ năm trước.Hoa Kỳ tiếp tục là đối tác lớn nhất nhập khẩu hàng dệt may của Việt Nam với kimngạch đạt trên 2,79 tỷ USD, tăng 10,5% so với cùng kỳ năm trước và chiếm hơn 51%tổng kim ngạch xuất khẩu nhóm hàng này của cả nước Xuất khẩu hàng dệt may củaViệt Nam trong 5 tháng qua sang thị trường EU là 844 triệu USD, giảm 1,4%; tiếptheo là Nhật Bản 722 triệu USD, tăng 24,2% và Hàn Quốc: 337 triệu USD, tăng27,3% so với cùng kỳ năm 2011
Biểu đồ 1: Kim ngạch xuất khẩu hàng dệt may sang các thị trường chính 5 tháng/2012 so với 5 tháng/2011
Trang 5Nguồn: Tổng cục Hải quan
Giày dép: trong tháng 5/2012 xuất khẩu nhóm hàng này đạt 724 triệu USD, tăng
mạnh 24,3% so với tháng trước Tổng kim ngạch xuất khẩu nhóm hàng này của cảnước trong 5 tháng/2012 là 2,79 tỷ USD, tăng 17,6% so với cùng kỳ năm trước
EU là thị trường lớn nhất nhập khẩu hàng giày dép của Việt Nam trong 5 thángqua với trị giá đạt hơn 1 tỷ USD, tăng 7,5%; tiếp theo là thị trường Hoa Kỳ đạt 860triệu USD, tăng 20,9%; Trung Quốc: 130 triệu USD, tăng 53%; Nhật Bản: 126 triệuUSD, tăng 20,8% so với 5 tháng năm 2011
Điện thoại các loại & linh kiện: trị giá xuất khẩu nhóm hàng này trong tháng
5/2012 là 769 triệu USD, nâng tổng kim ngạch xuất khẩu nhóm hàng điện thoại cácloại & linh kiện 5 tháng/2012 lên 3,79 tỷ USD, tăng tới 130% so với cùng kỳ nămtrước
Các đối tác chính nhập khẩu nhóm hàng này của Việt Nam trong 5 tháng/2012 là:
EU với 1,77 tỷ USD, tăng 152,2%; Ảrập Xê út: 329 triệu USD, tăng 292%; Nga: 203triệu USD, tăng 50,9%; Hồng Kông: 172 triệu USD; tăng 16,9% so với cùng kỳ nămtrước
Máy vi tính, sản phẩm điện tử & linh kiện: trị giá xuất khẩu nhóm hàng máy vi
tính, sản phẩm điện tử & linh kiện trong tháng là 609 triệu USD, nâng tổng kim ngạch
Trang 6xuất khẩu nhóm hàng này trong 5 tháng/2012 lên 2,77 tỷ USD, tăng 86,3% so vớicùng kỳ năm trước Trong đó, xuất khẩu sang Trung Quốc đạt 729 triệu USD, tăng142%; EU đạt 452 triệu USD, tăng 78%; Hoa Kỳ đạt 345 triệu USD, tăng 80%, sovới cùng kỳ năm 2011.
Gạo: trong tháng, lượng gạo xuất khẩu đạt 737 nghìn tấn, giảm 15,5% so với
tháng trước Tính đến hết tháng 5/2012 lượng xuất khẩu mặt hàng này của cả nước đạt2,93 triệu tấn, giảm 12,9% và kim ngạch là 1,36 tỷ USD giảm 17,9% so với cùng kỳnăm 2011
Biểu đồ 2: Lượng, trị giá xuất khẩu gạo 5 tháng/2012 so với 5 tháng/2011
Nguồn: Tổng cục Hải quan
Các thị trường chính nhập khẩu gạo của Việt Nam trong 5 tháng qua bao gồm: Trung Quốc: 880 nghìn tấn, tăng 360%; Malaixia: 306 nghìn tấn, tăng 16,8%;
Inđônêxia: 274 nghìn tấn, giảm 60%; Philippine: 245 nghìn tấn, giảm 47%; Bờ BiểnNgà: 145 nghìn tấn, tăng 195% so với cùng kỳ năm trước,
Cà phê: lượng cà phê xuất khẩu trong tháng 5/2012 là hơn 203 nghìn tấn, tăng
21% so với tháng trước Tổng lượng xuất khẩu nhóm hàng này của nước ta trong 5tháng qua là 904 nghìn tấn, trị giá là 1,89 tỷ USD, tăng 12,9% về lượng và tăng 8% vềtrị giá so với 5 tháng/2011
Biểu đồ 3: Lượng xuất khẩu cà phê các tháng từ năm 2010 đến tháng 5/2012
Trang 7Nguồn: Tổng cục Hải quan
Cao su: lượng cao su xuất khẩu trong tháng 5/2012 đạt 74,7 nghìn tấn, nâng tổng
lượng xuất khẩu mặt hàng này của cả nước trong 5 tháng/2012 lên 342 nghìn tấn, trịgiá xuất khẩu chỉ đạt 1,04 tỷ USD, tăng 2,3% so với cùng kỳ năm trước
Trung Quốc vẫn là đối tác chính nhập khẩu và tiêu thụ cao su của Việt Nam với
189 nghìn tấn, tăng 32,6% và chiếm tới 55% lượng cao su xuất khẩu của cả nước.Tiếp theo là các thị trường: Malaixia: 50,5 nghìn tấn, tăng 223%; EU: 23,8 nghìn tấn,tăng 13,9%; Hàn Quốc: 15,3 nghìn tấn, tăng 31,3%; Đài Loan: 14,7 nghìn tấn, tăng59,1%;…
Sắn và sản phẩm sắn: lượng xuất khẩu trong tháng 5/2012 là hơn 514 nghìn tấn,
nâng tổng lượng xuất khẩu nhóm hàng này của nước ta trong 5 tháng qua lên 2,36triệu tấn, trị giá là 694 triệu USD, tăng 51,6% về lượng và tăng 27% về trị giá so với 5tháng/2011
Trung Quốc là đối tác chính nhập khẩu nhóm hàng này của Việt Nam trong 5tháng/2012 với 2,12 triệu tấn, tăng 43,8% so với cùng kỳ năm trước và chiếm 90%lượng xuất khẩu sắn và sản phẩm sắn của cả nước Tiếp theo là các thị trường: HànQuốc: 96 nghìn tấn, Inđônêxia: 49 nghìn tấn, Đài Loan: 33 nghìn tấn, Philippin: 25nghìn tấn
Dầu thô: lượng xuất khẩu dầu thô trong tháng là 705 nghìn tấn, tăng 7,6%, trị giá
là 642 triệu USD, giảm 1,2% so với tháng 4/2012 Tính đến hết tháng 5/2012, lượng
Trang 8dầu thô xuất khẩu của cả nước đạt 3,07 triệu tấn, giảm 9% và kim ngạch đạt 2,96 tỷUSD, tăng 0,9% so với cùng kỳ năm 2011
Dầu thô của nước ta 5 tháng/2012 chủ yếu được xuất khẩu sang Nhật Bản với gần1,28 triệu tấn, tăng 118%; sang Malaysia: 464 nghìn tấn, tăng 6,6%; sang TrungQuốc: 426 nghìn tấn, tăng 48% sang Ôxtrâylia: 407 nghìn tấn, giảm 34,9%; sang HoaKỳ: 112 nghìn tấn, giảm 32,8%… sovới 5 tháng/2011
Than đá: trong tháng lượng than đá xuất khẩu của cả nước là 1,68 triệu tấn, nâng
tổng lượng than đá xuất khẩu trong 5 tháng/2012 lên 6,14 triệu tấn, giảm 9,8% Trị giáxuất khẩu nhóm hàng này trong 5 tháng là 531 triệu USD, giảm 18,7%, tương ứnggiảm 122 triệu USD so với cùng kỳ năm trước
Trong 5 tháng qua, lượng xuất khẩu than đá của Việt Nam sang các thị trườngchính đều giảm so với cùng kỳ năm trước Cụ thể: xuất khẩu sang Trung Quốc là 4,87triệu tấn, giảm 5%; sang Hàn Quốc: 497 nghìn tấn, giảm 29,6%; sang Nhật Bản: 419nghìn tấn, giảm 33,8% so với cùng kỳ năm trước
3 Một số nhóm hàng nhập khẩu chính
Máy móc, thiết bị, dụng cụ & phụ tùng: Kim ngạch nhập khẩu nhóm hàng này
trong tháng là hơn 1,53 tỷ USD, tăng 16,9% so với tháng trước Tính đến hết 5 tháng/
2012, tổng kim ngạch nhập khẩu nhóm hàng này là 6,28 tỷ USD, tăng 4,3% so vớicùng kỳ năm 2011; trong đó khối các doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoàinhập khẩu 3,26 tỷ USD, tăng 35,9% và khối các doanh nghiệp trong nước nhập khẩu3,02 tỷ USD, giảm 15,5%
Việt Nam nhập khẩu nhóm hàng này chủ yếu từ các thị trường: Trung Quốc:
1,98 tỷ USD, giảm 1,8%; Nhật Bản: 1,24 tỷ USD, tăng 14,8%; Hàn Quốc: 666 triệuUSD, tăng 47,7%; Đức: 350 triệu USD, tăng 9,6%; Đài Loan: 340 triệu USD, giảm3%; Hoa Kỳ: 320 triệu USD, giảm 3%;… so với 5 tháng/2011
Điện thoại các loại & linh kiện: trong tháng trị giá nhập khẩu nhóm hàng này là
389 triệu USD, tăng 38,4% so với tháng trước Tính đến hết tháng 5/2012, trị giá nhậpkhẩu điện thoại các loại và linh kiện vào Việt Nam là 1,59 tỷ USD, tăng 88% so vớicùng kỳ năm 2011
Trang 9Việt Nam nhập khẩu điện thoại các loại & linh kiện trong 5 tháng qua chủ yếu từthị trường Trung Quốc với 1,1 tỷ USD, tăng 106% và chiếm 69% tổng kim ngạchnhập khẩu nhóm hàng này Tiếp theo là Hàn Quốc: 379 triệu USD, tăng 50%;… sovới cùng kỳ năm trước.
Máy vi tính, sản phẩm điện tử & linh kiện: kim ngạch nhập khẩu nhóm mặt
hàng này trong tháng đạt 1,14 tỷ USD, tăng 38,5% so với tháng 4/2012 Tính đến hếttháng 5/2012, cả nước nhập khẩu gần 4,6 tỷ USD nhóm hàng này, tăng mạnh 95,7%
so với 5 tháng/2011; trong đó nhập khẩu của khu vực các doanh nghiệp FDI là gần4,03 tỷ USD, tăng 117% và nhập khẩu của khu vực doanh nghiệp trong nước là gần
571 triệu USD, tăng 7,4%
Trung Quốc là thị trường cung cấp lớn nhất nhóm hàng này cho Việt Nam vớikim ngạch đạt 1,14 tỷ USD, tăng 45% Tiếp theo là các thị trường: Hàn Quốc: 1,08 tỷUSD, tăng 72,2%; Nhật Bản: 621 triệu USD, tăng 79%; Hoa Kỳ: 438 triệu USD, tăng6,8 lần và Singapore: 379 triệu USD, tăng 5,4 lần; … so với cùng kỳ năm 2011
Nguyên vật liệu cho ngành dệt may da giày: kim ngạch nhập khẩu nhóm hàng
này trong tháng đạt 1,21 tỷ USD, tăng 13,8% so với tháng 4/2012 Tính đến hết tháng5/2012, tổng kim ngạch nhập khẩu nhóm hàng này đạt 4,93 tỷ USD, giảm 5,9%; trongđó, kim ngạch nhập khẩu vải là 2,76 tỷ USD, giảm 1,3%; nguyên phụ liệu: 1,23 tỷUSD, tăng 0,5%; xơ, sợi: 574 triệu USD, giảm 14,3%; bông: 365 triệu USD, giảm33% so với cùng kỳ năm trước
Trong 5 tháng qua, Việt Nam nhập khẩu nhóm hàng này chủ yếu từ các thịtrường: Trung Quốc: 1,67 tỷ USD, tăng nhẹ 0,6%; Hàn Quốc: 846 triệu USD, giảm3%; Đài Loan: 835 triệu USD, giảm 6,8%; Nhật Bản: 318 triệu USD, tăng 23,6%;Hồng Kông: 235 triệu USD, giảm 10%; … so với cùng kỳ năm 2011
Thức ăn gia súc và nguyên liệu: Trong tháng 5/2012, cả nước nhập khẩu 207
triệu USD nhóm hàng thức ăn gia súc & nguyên liệu, tăng 41,5% so với tháng trước.Tính đến hết tháng 5/2012, tổng trị giá nhập khẩu nhóm hàng này của cả nước là 812triệu USD, giảm 16,9% so với cùng kỳ năm 2011; trong đó nhập khẩu khô dầu đậutương đạt 358 triệu USD, giảm 34% so với 5 tháng/2011
Việt Nam nhập khẩu thức ăn gia súc & nguyên liệu chủ yếu từ các thị trường: Ấn Độ: 172 triệu USD, giảm 48%; Achentina: 126 triệu USD, giảm 7,5%;
Trang 10Hoa Kỳ: 107 triệu USD, tăng 5,9%; Brazil: 76 triệu USD, giảm 19,5%; … so với 5tháng/2011.
- Ngô: lượng ngô nhập khẩu trong tháng là gần 172 nghìn tấn, trị giá đạt gần 53
triệu USD, tăng 20,1% về lượng và tăng 13,6% về trị giá so với tháng trước; nângtổng lượng nhập khẩu trong 5 tháng/2012 lên gần 724 nghìn tấn, trị giá là 224 triệuUSD, tăng 29,9% về lượng và tăng 27,6% về trị giá so với 5 tháng/2011
Biều đồ 4: Trị giá nhập khẩu các nhóm hàng ngô, đậu tương, thức ăn gia súc trong 5 tháng/2012
Nguồn: Tổng cục Hải quan
- Đậu tương: Lượng đậu tương nhập khẩu trong tháng 5/2012 đạt gần 162 nghìn
tấn, trị giá đạt 97,6 triệu USD, tăng 88,4% về lượng và tăng 97,5% về trị giá so vớitháng 4/2012 Tính đến hết tháng 5/2012, cả nước đã nhập khẩu 598,6 nghìn tấn đậutương, trị giá là hơn 333 triệu USD, tăng 168,6% về lượng và tăng 163,1% về trị giá
so với 5 tháng/2011
Xăng dầu các loại: trong tháng, lượng xăng dầu nhập khẩu của cả nước là gần
837 nghìn tấn, trị giá đạt 810 triệu USD, giảm 6,5% về lượng và giảm 12,2% về trị giá
so với tháng 4/2012 Tính đến hết 5 tháng/2012, tổng lượng xăng dầu nhập khẩu củacả nước là gần 3,83 triệu tấn, giảm 25,9% với trị giá là hơn 3,86 tỷ USD, giảm 16,6%(tương ứng với giảm 768 triệu USD về số tuyệt đối) so với cùng kỳ năm 2011
Trang 11Xăng dầu các loại nhập khẩu vào Việt Nam trong 5 tháng qua chủ yếu có xuất xứ từ: Singapore với 1,66 triệu tấn, giảm 31,2%; tiếp theo là Trung Quốc: 546
nghìn tấn, tăng 8,3%; Đài Loan: 502 nghìn tấn, giảm 36%; Hàn Quốc: 442 nghìn tấn,giảm 16%; Thái Lan: 250 nghìn tấn, tăng 2,2%; Cô oét: 202 nghìn tấn, giảm 31,3%;…
so với 5 tháng/2011
- Ôtô nguyên chiếc: lượng ô tô nhập khẩu trong tháng 5/2012 là 2,43 nghìn chiếc,
tăng 10,9% so với tháng trước với trị giá nhập khẩu là 53,7 triệu USD, tăng 20,4%.Tính đến hết tháng 5/2012, tổng lượng ô tô nguyên chiếc nhập về là 11,9 nghìn chiếc,giảm 55% với trị giá là 235 triệu USD, giảm 53,6% so với cùng kỳ năm 2011
Biểu đồ 6: Lượng nhập khẩu ô tô nguyên chiếc các loại năm 2011 và 5 tháng/ 2012
Nguồn: Tổng cục Hải quan
Hàn Quốc tiếp tục là thị trường chính cung cấp ô tô nguyên chiếc sang thị trườngViệt Nam với hơn 5,6 nghìn chiếc, giảm 51,8% và chiếm 47% tổng lượng ô tô nguyênchiếc nhập khẩu của cả nước Tiếp theo là Thái Lan: 1,8 nghìn chiếc, giảm 17,6%;Trung Quốc: 1,53 nghìn chiếc, giảm 45,7%; Ấn Độ: 963 chiếc, tăng 15,2%; … so với
5 tháng/2011
II – RÀO CẢN THƯƠNG MẠI & VÍ DỤ MINH HỌA
1 Rào cản thương mại
Trang 12Đó là những biện pháp cản trở dòng chảy của hàng hóa xuất khẩu, vì thế chúng là
“rào cản” Rào cản thương mại là thách thức lớn đối với hoạt động xuất khẩu Đó
cũng là nỗi lo của các doanh nghiệp xuất khẩu
Xét về tính chất, có thể chia các biện pháp này thành hai nhóm:
Thứ nhất: là nhóm các biện pháp áp đặt thường xuyên đối với hàng hóa nhập
khẩu từ các thành viên WTO và không mang tính trừng phạt, bao gồm các yêu cầu kỹthuật (nhãn mác, chất lượng, đóng gói ) hay các đòi hỏi về điều kiện vệ sinh dịch tễhoặc có thể hiểu là: những biện pháp phi thuế quan mang tính cản trở đối với thươngmại mà không dựa trên cơ sở pháp lí, khoa học hoặc bình đẳng Hàng rào phi thuếquan thường được áp dụng đối với hàng nhập khẩu Hình thức của hàng rào phi thuếquan rất phong phú, gồm: Các biện pháp hạn chế định lượng, các biện pháp tươngđương thuế quan, các rào cản kỹ thuật, các biện pháp liên quan đến đầu tư nước ngoài,
các biện pháp quản lý hành chính, các biện pháp bảo vệ thương mại tạm thời (hàng rào phi thuế quan ).
Thứ hai: là nhóm các biện pháp áp đặt mang tính trừng phạt, đối với một nhóm
hàng hóa cụ thể từ một số thành viên WTO nhất định bao gồm biện pháp bán phá giá,chống trợ cấp và tự vệ hoặc có thể hiều : một loại thuế đánh vào hàng mậu dịch, phimậu dịch khi hàng hóa đi qua khu vực hải quan của một nước Hiện nay, khi hội nhậpkinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng thì các quốc gia tìm cách giảm dần và tiến tới xóa
bỏ hàng rào thuế quan (hàng rào thuế quan)
2 Các giải pháp vượt qua rào cản thương mại:
Đối với “rào cản kỹ thuật” như các yêu cầu kỹ thuật hay các điều kiện về vệ
sinh dịch tễ mà mỗi thành viên WTO tự đặt ra, cách duy nhất vượt rào an toàn làbiết đầy đủ, thực hiện đúng và thường xuyên các yêu cầu này