GIAO AN SINH HỌC NÂNG CAO 12 NC

cho h/s xây dựng về mã di truyền HS tự đọc sách thảo luận tìm câu trả lời GV chia nhóm yêu cầu h/s tự đưa ra đặc điểm của mã di truyền vào phiếu học tập GV chữa phiếu học tập GV treo s

Trang 1

Trường THPT Quang Trung Giáo án 12NC ThS Lê Hồng Thái

PHẦN V DI TRUYỀN HỌC CHƯƠNG I: CƠ CHẾ CỦA HIỆN TƯỢNG DI TRUYỀN VÀ BIẾN DỊ BÀI 1: GEN, MÃ DI TRUYỀN VÀ QUÁ TRÌNH NHÂN ĐÔI CỦA ADN

1 MỤC TIÊU BÀI HỌC

1.1 Kiến thức

-Học sinh trình bày được khái niệm cấu trúc chung của gen và nêu được hai loại gen chính

-Học sinh nêu và giải thích được mã di truyền

-HS mô tả quá trinh nhân đôi ADN ở Ecoli và phân biệt được sự khác nhau giữa nhân sơ và nhân chuẩn

1.2 Kỹ năng

-Phát triển năng lực quan sát, phân tích, so sánh, khái quát hoá

-Rèn kỹ năng làm việc độc lập với sách giáo khoa

1.3 Thái độ

-Nâng cao nhận thức đúng đắn và khoa học về gen và mã di truyền

-Hình thành thái độ yêu thích khoa học tìm tòi nghiên cứu

2 NỘI DUNG HỌC TẬP

- Cấu trúc của gen, mã di truyền va sự nhân đôi của ADN

- Cấu trúc của gen đặc biệt là vùng mã hoá

- Mã di truyền dùng chung cho các loài sinh vật

3 CHUẨN BỊ

3.1 Giáo viên: Tranh vẽ hoặc máy chiếu, phiếu học tập

3.2 Học sinh: Chuẩn bị bài mới, học thuộc bài cũ

III.TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1 Ổn định tổ chức và kiểm diện

2.Kiểm tra miệng: Giới thiệu chương trình

3.Mở bài:

GVđặt câu hỏi: em hiểu thế nào là gen?

HS: đưa k/n gen

GV: yêu cầu h/s q/s hình 1.1và nghiên cứu

sgk trả lời câu hỏi:

-cấu trúc của gen?

-vị trí nhiệm vụ từng vùng ?

HS: trả lời câu hỏi

GV: HS tìm hiểu sự giống và khác nhau về

gen của SV nhân sơ và nhân chuẩn ?

HS trả lời:

GV đưa thêm thông tin về exon và intron

GV: -có những loại gen nào ?

-vai trò của từng loại ?

-VD?

HS: trả lời

I KHÁI NIỆM VÀ CẤU TRÚC CỦA GEN

1 Khái niệm: gen là một đoạn ADN mang thông tin

mã hoá cho một sản phẩm xác định (chuỗi polipeptit hay ARN)

2 Cấu trúc của gen

a Cấu trúc chung của gen cấu trúc

Mỗi gen gồm 3 vùng trình tự nucleotitVùng khởi đầu – Vùng mã hoá - vùng kết thúc -Vùng khởi đầu mang tín hiệu khơỉ động và kiểm soát qt phiên mã nằm ở đầu 3’

-Vùng mã hoá mang thông tin các aa-Vùng kết thúc nằm ở cuối gen mang tín hiệu kết thúc phiên mã

b Cấu trúc không phân mảnh và phân mảnh của gen

+ Các gen ở sinh vật nhân sơ có vùng mã hoá liên tục+ Các gen ở sinh vật nhân chuẩn có vùng mã hoá không liên tục xen kẽ giữa exon ( mã hoá aa) và intron (vùng không mã hoáaa).Gọi là gen phân mảnh

Trang 2

GV: y/c h/s tìm hiểu tại sao mã di truyền lại có

3 nucleotit mã hoá 1 aa? (cho h/s xây dựng về

mã di truyền )

HS tự đọc sách thảo luận tìm câu trả lời

GV chia nhóm yêu cầu h/s tự đưa ra đặc điểm

của mã di truyền vào phiếu học tập

GV chữa phiếu học tập

GV treo sơ đồ nhân đôi của ADN ở Ecoli

hoặc máy tính đưa quá trình nhân đôi ADN

chiếu cho h/s quan sát

GV: đưa ra nguyên tắc nhân đôi ADN

GV: chia nhóm học tập y/c h/s tìm hiểu thảo

luận và lên trình bày qt nhân đôi ADN ở SV

nhân sơ

HS: Các nhóm lên trình bày qt nhân đôi ở SV

nhân sơ qua sơ đồ trên bảng các nhóm khác

nhận xét bổ xung và đánh giá kết quả

HS cho biết sự khác nhau ADN của sv nhân sơ

và nhân chuẩn ?

từ đó rút ra qt nhân đôi ADN ở SV nhân sơ và

nhân chuẩn khác nhau như thế nào ?

Đặc điểm của mã di truyền

-Mã di truyền là mã bộ ba tức cứ 3 nucleotit đưng kế tiếp nhau quy định một axit amin

-Mã di truyền được đọc từ một điểm xác định và liên tục từng bộ ba nucleotit (không chồng gối lên nhau )

Mã di truyền có tính đặc hiệu và tính thoái hoá-Không có tính dư thừa tức nhiều bộ ba mã hoá cho một axit amin

-Có tính phổ biến, tức tất cả các loài đều dùng chung một bộ mã di truyền

Trong 64 bộ ba thì có 3 bộ ba không mã hoá cho aa gọi

là bộ ba kết thúc UAA,UAG,Uôáìcn lại mã hoá 20 loại aa

Bộ ba AUG được xem là mã mở đầu với chức năng quy định điểm khởi đầu dịch mã qui định aa metionin

III.QUÁ TRÌNH NHÂN ĐÔI CỦA ADN 1.Nguyên tắc: ADN có khả năng nhan đôI để tạo thành

2 phân tử ADN con giống nhau và giống ADN mẹ theo nguyên tắc bổ xung và bán bảo toàn

2.Quá trình nhân đôi của ADN B1: tháo soắn phân tử ADN nhờ enzim tháo soắn tạo

chạc 3

B2: Tổng hợp các mạch ADN mới Enzim ADN –

polimeraza đã gắn các nu tự do trong môi trường nội bào thao nguyên tắc bổ sung A-T,G-X trên mạch khuôn theo chiều 5’-3’.Vì vậy mạch khuôn 3’-5’ sẽ được tổng hơp liên tục, còn mạch khuôn 5’-3’ sẽ bị tổng hợp ngát quãngtạo nên các đoạn Okazaki,

chúng nối lại với nhau nhờ enzim nối ligaza

B3: Hai phân tử ADN con xoắn lại trong mối phân tử

con có một mạch mới và một cũ gọi là bán bảo toàn

3 Sự khác nhau ở nhân sơ và nhân chuẩn

Nhân chuẩn :diễn ra trong pha S kỳ trung gian của chu

kì TB đây là bước đầu tiên cho sự phân bào xảy ra ở nhiều điểm trên phân tử ADN do pt ADN lớn

-Thế nào là nguyên tắc bổ xung và bán bảo tồn ?

-Về nhà làm bài tập SGK và chuẩn bị bài mới

Trang 3

BÀI 2 PHIÊN MÃ VÀ DỊCH MÃ

1 MỤC TIÊU

1.1 Kiến thức: Sau khi học xong bài này học sinh phải:

- Nêu được khái niệm phiên mã, dịch mã, pôliribôxôm

- Trình bày được cơ chế phiên mã

- Mô tả quá trình dịch mã (tổng hợp prôtêin)

1 2 Kỹ năng: Rèn luyện và phát triển kỹ năng quan sát, so sánh, phân tích, tổng hợp.

1 3 Tư tưởng: Có thái độ tích cực đối với khoa học sinh học, coi đó là một hệ thống chặt chẽ.

4.2 Kiểm tra miệng: 2 phút

1 Gen là gì? Trình bày cấu trúc chung của gen mã hoá prôtêin ?

2 Trình bày quá trình tự nhân đôi của ADN ở sinh vật nhân sơ?

4.3 Tiến trình bài học: 37 phút

GV: Quá trình phiên mã hay sao mã là quá trình

truyền thông tin từ đâu đến đâu?

HS: Liên hệ kiến thức lớp 9 để trả lời

GV: Quá trình đó xảy ra ở đâu và vào thời điểm

nào? Kết quả tạo ra sản phẩm gì?

HS: Quá trình phiên mã diễn ra trong nhân tế bào, ở

kì trung gian giữa 2 lần phân bào, lúc NST đang

giãn xoắn, kết quả là tạo ra ARN

GV: ở lớp 9 ta đã học có 3 loại ARN là ARN thông

tin, ARN vận chuyển và ARN ribôxôm Vậy quá

trình tổng hợp các ARN diễn ra như thế nào? Ta

cùng xem xét trường hợp tổng hợp ARN thông tin

HS: Nghiên cứu SGK

GV: Hướng dẫn HS quan hình 2.1 SGK rồi cho HS

trả lời các ý trong lệnh Enzim nào tham gia vào quá

trình phiên mã?

HS: Enzim ARN polimeraza Chiều của mạch làm

khuôn tổng hợp mARN là 3’-5’

GV: (Gợi ý) Điểm khởi đầu đứng trước gen phía

đầu 3’ của mạch khuôn, đoạn ARN polimeraza hoạt

động tương ứng với 1 gen.

HS: Chiều tổng hợp m ARN của enzim ARN –

polimeraza là 5’-3’

GV: Quá trình tổng hợp mARN diễn ra theo nguyên

tắc nào?

HS: Nguyên tắc bổ sung: A-U, G-X

GV: Hiện tượng gì xảy ra khi kết thúc quá trình

2 Diễn biến của cơ chế phiên mã

Gồm 3 giai đoạn: khởi đầu, kéo dài và kết thúc

- Giai đoạn khởi đầu: Quá trình bắt đầu khi ARN

– polimeraza bám vào promoter (vùng khởi đầu củagen) => gen tháo xoắn và tách hai mạch đơn làm lộ mạch khuôn 3’-5’

- Giai đoạn kéo dài: ARN – polimeraza di chuyển

dọc theo mạch có nghĩa giúp các ribônu tự do trongmôi trường nội bào liên kết với các nuclêôtit trong mạch khuôn theo nguyên tắc bổ sung (A-U, G-X) tạo nên phân tử mARN theo chiều 5’-3’

- Giai đoạn kết thúc: Quá trình phiên mã được tiến

hành đến điểm kết thúc của gen trên ADN thì phân

tử mARN được giải phóng và ADN đóng xoắn trở lại

* Phiên mã ở sinh vật nhân sơ và nhân thực cơ

Trang 4

HS: Nghiên cứu SGK trả lời

GV: Lưu ý ở sinh vật nhân sơ là gen không phân

mảnh nên không có giai đoạn cắt nối sau cùng như

sinh vật nhân thực

GV: Thế nào là quá trình dịch mã?

HS: Là quá trình chuyển mã di truyền chứa trong

mARN thành trình tự các aa trong chuỗi polipeptit

của prôtêin

GV: Trong quá trình dịch mã có những thành phần

nào tham gia?

HS: mARN trưởng thành, tARN, một số dạng

enzim, ATP, các aa tự do

GV: Hãy nghiên cứu SGK và tóm tắt diễn biến quá

trình dịch mã ?

HS: Nghiên cứu SGK, hình minh hoạ và tóm tắt rồi

cả lớp bổ sung:

* Hoạt hoá aa: Trong tế bào chất nhờ các enzim đặc

hiệu và năng lượng ATP, các aa được hoạt hoá và

gắn với tARN tạo nên phức hợp aa-tARN

* Dịch mã và hình thành chuỗi polipeptit: Quá

trình dịch mã tiến hành 3 giai đoạn

GV: Hoàn thiện kiến thức và giải thích thêm cho

học sinh:

- Các bộ ba trên mARN cũng được gọi là các codon

- Bộ ba trên tARN là các anticodon

- Liên kết giữa các aa là liên kết peptit được hình

thành do enzim xúc tác

- Riboxom dịch chuyển trên mARN theo chiều 5’-3’

theo từng nấc, mỗi nấc ứng với 1 codon

- Các codon kết thúc là UAG, UGA, UAA

GV: Trên mỗi phân tử mARN thường có một số

ribôxôm cùng hoạt động được gọi là poliriboxom

Như vậy, mỗi một phân tử mARN có thể tổng hợp

bản giống nhau.

ở phần lớn gen ở sinh vật nhân chuẩn, sau khi toàn

bộ gen đựoc phiên mã thì mARN sơ khai được sửa đổi để cắt bỏ intron và nối các exon lại với nhau hình thành mARN chức năng Sau đó mARN chức năng được chuyển từ nhân ra chất tế bào để làm khuôn tổng hợp prôtêin

II Cơ chế dịch mã

1 Khái niệm:

Là quá trình chuyển mã di truyền chứa trong m ARN thành trình tự các aa trong chuỗi polipeptit của prôtêin

2 Diễn biến

a Hoạt hoá axít amin:

Trong tế bào chất nhờ các en đặc hiệu và năng lượng ATP, các aa đựơc hoạt hoá và gắn với tARNtạo nên phức hợp aa- tARN

b Dịch mã và hình thành chuỗi polipeptit:

- Giai đoạn mở đầu: tARN mang aa mở đầu tiến

vào vị trí codon mở đầu sao cho anticodon trên t ARN của nó khớp bổ sung với codon mở đầu trên

m ARN

- Giai đoạn kéo dài chuỗi pôlipeptit:

+ tARN mang aa thứ nhất đến codon thứ nhất sao cho anticodon của nó khớp bổ sung với codon thứ nhất trên mARN Enzim xúc tác tạo liên kết péptit giữa aa1 và aa mở đầu

+ Ribôxôm dịch chuyển đi 1 bộ ba đồng thời tARN mang aa mở đầu rời khỏi riboxom

+ tARN mang aa thứ hai đến codon thứ hai sao cho anticodon của nó khớp bổ sung với codon thứ hai trên mARN Enzim xúc tác tạo liên kết péptit giữa aa2 và aa1

+ Sự dịch chuyển của riboxom lại tiếp tục theo từng

bộ ba trên mARN

- Giai đoạn kết thúc chuỗi pôlipeptit

+ Quá trình như vậy tiếp diễn cho đến khi riboxom gặp codon kết thức trên mARN thì quá trình dịch

mã dừng lại

+ Riboxom tách khỏi mARN và chuỗi polipeptit được giải phóng và aa mở đầu cũng rời khỏi chuỗi Chuỗi polipeptit sau đó sẽ hình thành prôtêin hoàn chỉnh

3 Poliriboxom

- Trên mỗi phân tử m ARN thường có một số riboxom cùng hoạt động được gọi là poliriboxom Như vậy, mỗi một phân tử mARN có thể tổng hợp được từ 1 đến nhiều chuỗi polipeptit cùng loại rồi

tự huỷ

- Riboxom có tuổi thọ lâu hơn và đa năng hơn

4 Mối liên hệ ADN - mARN - tính trạng

Cơ chế của hiện tượng di truyền ở cấp độ phân tử:

Trang 5

được từ 1 đến nhiều chuỗi polipeptit cùng loại rồi tự

huỷ

GV: Từ vấn đề trên ta có thể suy luận điều gì về

hoạt động của quá trình sinh học?

HS: Sự hoạt động nhanh, hiệu quả và tiết kiệm của

quá trình sinh học

GV: Từ những kiến thức đã học hãy rút ra mối liên

hệ giữa ADN – m ARN – tính trạng?

HS: Nghiên cứu trả lời

ADN mARN Prôtêin tính trạng

Các codon trên mARN : AUG UAX XXG XGA UUU

Các bộ ba đối mã trên tARN : .

B Với các nuclêôtit sau trên mạch khuôn của gen, hãy xác định các codon trên mARN, các bộ ba đối

mã trên tARN và các aa tương ứng trong prôtêin được tổng hợp:

Các bộ ba trên ADN : TAX GTA XGG AAT AAG

Các codon trên m ARN : .

Các anticodon trên t ARN :

Các aa:

Đáp án

A Với các codon sau trên m ARN , hãy xác định các bộ ba đối mã của các t ARN vận chuyển aa tương ứng:

Các codon trên m ARN : AUG UAX XXG XGA UUU

Các bộ ba đối mã trên t ARN : UAX AUG GGX GXU AAA

B Với các nuclêôtit sau trên mạch khuôn của gen, hãy xác định các codon trên mARN, các bộ ba đối

mã trên tARN và các aa tương ứng trong prôtêin được tổng hợp:

Các bộ ba trên ADN : TAX GTA XGG AAT AAG

Các codon trên m ARN : AUG XAU GXX UUA UUX

Các anticodon trên t ARN : UAX GUA XGG AAU AAG

Các aa: Met- His- Ala- Leu- Phe

Dặn dò:

- Học bài theo vở và SGK, trả lời các câu hỏi cuối bài

- Chuẩn bị bài sau: Điều hoà hoạt động của gen

Trang 6

BÀI 3 ĐIỀU HOÀ HOẠT ĐỘNG CỦA GEN

1.1.Kiến thức

- Học sinh trình bày được các thành phần tham gia và ý nghĩa của điều hoà hoạt động của gen

- Trình bày cơ chế điều hoà hoạt động của gen ở sinh vật nhân sơ

- HS mô tả các mức điều hoà hoạt động của gen ở sinh vật nhân thực

1.2 Kỹ năng

-Phát triển năng lực quan sát , phân tích, so sánh , khái quát hoá

1.3 Thái độ

-Nâng cao nhận thức đúng đắn và khoa học về điều hoà hoạt động cua gen

- Điều hoà hoạt động cua gen gồm trạng thái đóng và mở

- Điều hoà ở sinh vật nhân thực phức tạp hơn

4.1 ổn định tổ chức và kiểm diện: Kiểm tra sĩ số:

4.2 kiểm tra miệng

- Nêu diễn biến quá trình dịch mã

- Nêu diễn biến quá trình phiên mã

4.3 Tiến trình bài học

Tế bào cơ thể sinh vật bậc thấp chứa hàng nghìn gen ,sv bậc cao chứa hàng vạn gen , ở các giai đoạn phát

triển khác nhau các gen này có hoạt động liên tục không ? cơ chế hoạt động như thế nào ?

GV đặt câu hỏi : hãy lấy VD về gen hoạt động

thường xuyên và cung cấp sản phẩm liên tục?

HS : Gen tổng hợp các protêin enzim chuyển hoá

trong quá trình trao đổi chất ,gen tổng hợp enzim

GV yêu cầu h/s tìm hiểu cấu tạo của operon lac

và trả lời câu hỏi

-Cấu tạo của operon lac gồm những thành phần

nào ?

-operon lac hoạt động như thế nào ?

GV chia nhóm cho h/s tìm hiểu sơ đồ hình 3 sgk

và thảo luận trả lời lệnh sgk

-Những biểu hiện của gen R và operon lac trong

trạng thái bị ức chế

KHÁI NIỆM

Tế bào của cơ thể SV chứa đầy đủ các gen Khôngphải bất kì lúc nào ,ở bất kỳ giai đoạn phát triển nàocủa cơ thể các gen đều hoạt động đồng thời Sự hoạtđộng khác nhau của gen là do quá trình điều hoà

CƠ CHẾ ĐIỀU HOÀ HOẠT ĐỘNG GEN Ở SINH VẬT NHÂN SƠ

1 Cấu tạo của operon Lac.

- các gen cấu trúc có liên quan thường được phân bố

liền nhau có chung một gen điều hoà gọi là operon.-Nhóm gen cấu trúc liên quan nhau về chức năngnằm kề nhau

-Vùng vận hành(O) nằm trước gen cấu trúc là vị trítương tác với chất ức chế

-Vùng khởi động(P) nằm trứoc vùng vân hành ,đó là

vị trí tưong tac của ARN polimeraza để khởi đầuphiên mã

b Cơ chế hoạt động của Lac operon ở E.coli

Sự hoạt động của operon chịu sự điều khiển của 1

gen điều hoà đ.

Trang 7

-Những biểu hiện ở gen R và operon lac khi có

các chất cảm ứng?

HS tìm hiểu thảo luận trả lời câu hỏi và trình bày

cơ chế điều hoà các nhóm khác nhận xét ,bổ xung

-Tại sao sự điều hoà hoạt động gen ở sinh vật

nhân thực phức tạp hơn ở sv nhân sơ ?

-SV nhân thực có các mức điều hoà nào ?

Bình thường gen R tổng hợp ra protein ức chế gắnvào vùng vận hành ,do đó gen cấu trúc bị ức chế nênkhông hoạt dộng khi có chất cảm ứng thì operonchuyển sang trạng thái hoạt động

Khi môi trường không có lactozơ:protein ức chế

gắn với gen vận hành O làm ức chế phiênmã của gencấu trúc A,B,C (gen cấu trúc không hoạt động đựoc )

Khi môi trường có lactozơ : protein ức chế bị

láctozơ cảm ứng ,nên protein ức chế bị bất hoạt khônggắn với gen vận hành O nên gen vận hành hoạt độngbình thường và gen cấu trúc bắt đầu dịch mã

ĐIỀU HOÀ HOẠT ĐỘNG CỦA GEN Ở SINH VẬT NHÂN CHUẨN

1. Thành phần tham gia đa dạng gồm gen gây tăng

cưòng ,gen gây bất hoạt , các gen cấu trúc , vùng khởiđộng ,vùng kết thúc , và nhiều yếu tố khác

2. Cơ chế điều hoà phức tạp đa dạng

a Điêù hoà ở mức ADN (trước phiên mã ): Những

gen tổng hợp ra sản phẩm TB cần nhiều thì đựoc nhắclại nhiều lần trên ADN ,NST

b Điều hoà ở mức phiên mã :

Trước khi diễn ra phiên mã NST tháo soắn ở đoạntương ứng ,rồi các enzim phiên mã tương tác vớiprotein điều hoà bám vào đoạn khơi đầu nên việc tổnghợp mARN diễn ra

c Điều hoà ở mức dịch mã

Trong cùng loại TB ,các loại m ARN có thời giansống khác nhau

d điều hoà mức sau dịch mã

TB có một hệ thống các en zim phân giải các proteinmột cách có chọn lọc loại bỏ các protein mà tế bàokhông cần nữa

5 TỔNG KẾT VÀ HƯỚNG DẪN HỌC TẬP

5.1 Tổng kết

- Sự điều hòa gen ở sinh vật nhân sơ bằng thuyết Ôpêron

- Nguyên tắc hoạt động của Ôpêron Lac

5.2 Hướng dẫn học tập

-HS đọc phần ghi nhớ sgk

-Điều hoà hoạt động của gen ở sv nhân thực khác gì so với ở sv nhân sơ?

-Về nhà làm bài tập SGK và chuẩn bị bài mới

Trang 8

- Giúp học sinh hiểu, thấy được hậu quả của sự đột biến đối với con người và sinh vật

2 NỘI DUNG BÀI HỌC

- Nguyên nhân phát sinh đột biến gen

- Cơ chế phát sinh đột gen

- Hậu quả đột biến gen và sự biểu hiện của đột biến gen

3 CHUẨN BỊ:

3.1.Giáo viên:

-Tranh ảnh, tài liệu sưu tầm về biến dị, đặc biệt là đột biến gen ở động thực vật và ở người

-Sơ đồ cơ chế biểu hiện đột biến gen

3.1 Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số, kiểm tra sơ đồ lớp.

3.2 Kiểm tra miệng

- Khái niệm và cấp độ điều hoà hoạt động của gen? (4điểm)

- Ôpêron là gì?Mô hình cấu trúc điều hoà opêron Lac? (6điểm)

3.3.Giảng bài mới:

*Hoạt động 1

Giáo viên giảng giải: Đột biến là những biến đổi

trong vật chất di truyền,xảy ra ở cấp độ phân tử

(ADN) hay cấp độ tế bào (NST)

Gv giới thiệu một số tranh ảnh và tài liệu đột

biến.

Gv: Đột biến xảy ra ở cấp độ phân tử liên quan

đến sự thay đổi của yếu tố nào? (nu)  khái niệm

đột biến gen.

Gv: tác nhân đột biến? Hs trình bày được do đã

học ở lớp 9.

*Hoạt động 2.

Gv vẽ sơ đồ minh hoạ từng dạng đột biến gen có

sự biến đổi về số lượng, thành phần và trật tự sắp

xếp các nu và yêu cầu hs nhận xét từng dạng đột

biến gen.

Lưu ý: nếu bộ ba mở đầu AUG hoặc bộ ba kết

thúc UAG bị mất 1 cặp nu  không tổng hợp

prôtêin hoặc kéo dài sự tổng hợp

I.ĐỘT BIẾN GEN

1.Khái niệm:

-Đột biến gen là những biến đổi trong cấu trúc củagen, liên quan đến 1 cặp nu (gọi là đột biến điểm)hay nhiều cặp nu

-Tần số đột biến gen rất thấp 10-6 – 10-4.-Thể đột biến: là cá thể mang gen đột biến đã biểuhiện ra kiểu hình

2.Các dạng đột biến genChỉ xét đột biến điểm-Đột biến thay thế một cặp nu: một cặp nu trong genđược thay thế bằng một cặp nu khác có thể làm thayđổi trình tự aa trong prôtêin và làm thay đổi chứcnăng của prôtêin

-Đột biến thêm hoặc mất một cặp nu:Khi đột biếnlàm mất đi hoặc thêm vào một cặp nu trong gen sẽdẩn đến mã di truyền bị đọc sai kể từ vị trí xảy ra độtbiến dẫn đến thay đổi trình tự aa trong chuỗipolipeptit và làm thay đổi chức năng của prôtêin

Trang 9

*Hoạt động 3

Gv cho hs nghiên cứu hình 4.1 và 4.2 thảo luận

Gv: Phân biệt tác nhân đột biến với cách thức tác

Vd:gen xác định nhóm máu ở người là A, B, O có

3 alen I A ,I B ,I o quy định 4 nhóm máu : A, B, AB, O,

ngoài ra còn có thêm các alen I A1 ,I A2  vì thếnhóm

máu A được chia thành A 1 , A 2 , nhóm máu AB 

A 1 B, A 2 B.

Vậy nhóm máu ở người có 6 nhóm máu: A 1 ,A 2 , B,

O, A 1 B, A 2 B A bị đột biến nên có 2 alen A 1 , A 2

I A không bền so với I B , I o

*Lưu ý:

-Đột biến gen phát sinh do các tác nhân đột biến

lí, hoá trong ngoại cảnh gây rối loạn trong quá

trình sinh lí, hoá sinh của tế bào gây nên những

sai sót trong quá trình tự nhân đôi của AND, hoặc

làm đứt phân tử AND, hoặc nối đoạn bị đứt vào

AND ở vị trí mới.

*Hoạt động 4.

Gv cho hs đọc mục III

Gv nêu ví dụ:Trên một cành hoa giấy có cành hoa

trắng xen lẫn cành hoa đỏ  đột biến này phát

sinh như thế nào? được di truyền không?

Gv: đột biến có vai trò như thế nào?Trong tiến

hoá thì quá trình này có ý nghĩa như thế nào?

Trong chọn giống, trong lai tạo giống mới?

Kết luận: Đột biến ngoài hậu quả của nó rất lớn

thì nó còn có ý nghĩa cũng không nhỏ đối với quá

trình tiến hoá và chọn giống

II.NGUYÊN NHÂN VÀ CƠ CHẾ PHÁT SINH ĐỘT BIẾN GEN.

1.Nguyên nhân:

*Các bazơ nitơ thường tồn tại 2dạng cấu trúc (dạngthường và dạng hiếm).Các dạng hiếm (hỗ biến) cónhững vị trí liên kết hidrô bị thay đổi làm cho chúngkết cặp không đúng trong quá trình nhân đôi (kết cặpkhông hợp đôi) dẫn đến phát sinh đột biến gen Vd:sgk

*Đột biến gen còn phát sinh do tác động của các tácnhân vật lí, hoá học hoặc do sự rối loạn trao đổi chấtxảy ra trong tế bào Các tác nhân này làm biến đổicấu trúc của gen gây nên đột biến gen

*Đột biến gen có thể phát sinh trong tự nhiên hoặc

do con người sử dụng các tác nhân gây đột biến tạo

ra (đột biến nhân tạo)

2.Cơ chế phát sinh đột biến gen:

-Đột biến gen không chỉ phụ thuộc vào loại tác nhân,cường độ, liều lượng của tác nhân mà còn tuỳ thuộcđặc điểm cấu trúc gen Gen bền vững ít phát sinh độtbiến, gen kém bền vững dễ phát sinh đột biến

-Sự biến đổi của 1 nu nào đó thoạt đầu xảy ra trênmột mạch của AND dưới dạng tiền đột biến Lúcnày enzim sửa chữa có thể sửa sai làm cho tiền độtbiến trở lại dạng ban đầu Nếu sai sót không đượcsửa chữa thì qua lần tự sao tiếp theo nu lắp sai sẽ liênkết với nu bổ sung với nó làm phát sinh đột biếngen.Ví dụ sgk

-Trong trường hợp xử lí AND bằng chất acridin cóthể làm mất hoặc thêm một cặp nu trên AND Nếuacridin được chèn vào mạch khuôn củ thì sẽ tạo nênđột biến thêm một cặp nu Nếu acridin chèn vàomạch mới đang được tổng hợp sẽ tạo nên đột biếnmất một cặp nu

III HẬU QUẢ VÀ Ý NGHĨA CỦA ĐỘT BIẾN GEN.

1.Hậu quả đột biến gen-Đột biến genlàm biến đổi cấu trúc mARN  biếnđổi cấu trúc prôtêin  Gây nhiều đột biến có hại làmgiảm sức sống của cơ thể sinh vật

Tuy nhiên, có những đột biến gen là trung tính(không có lợi, không có hại), một số ít trường hợp là

có lợi

2.Vai trò và ý nghĩa của đột biến gen-Đối với tiến hoá: Đột biến gen có vai trò làm chosinh vật ngày càng đa dạng phong phú, cung cấpnguyên liệu cho quá trình tiến hoá

-Đối với thực tiễn: cung cấp nguyên liệu cho quátrình chọn giống Đột biến nhân tạo có tần số cao, cóđịnh hướng, tạo nguồn nguyên liệu tốt phục vụ chocon người

IV.TÍNH CHẤT BIỂU HIỆN CỦA ĐỘT BIẾN

Trang 10

*Giáo viên yêu cầu hs nhắc lại kết quả của phân

bào giảm nhiễm ?(tạo ra gì), từ đó kết luận loại

đột biến này truyền cho thế hệ sau bằng hình thức

sinh sản nào?

*Giáo viên: đột biến gen trội hay đột biến gen lặn

có cơ hội tồn tại lâu hơn trong quần thể? tại sao?

*Hs đọc mục IV.2 sgk và thảo luận về tính chất

biểu hiện của đột biến gen trong nguyên phân.

Tại sao ở giai đoạn từ 2-8 tế bào đột biến có thể

đi vào giao tử và di truyền qua sinh sản hữu tính?

Hs thảo luận và đưa ra kết luận.

GEN.

1.Đột biến gen phát sinh trong giảm phânĐột biến sẽ đi vào giao tử, qua thụ tinh đi vào hợptử

-Nếu là đột biến gen trội: biểu hiện ngay ra kiểu hình

cơ thể

-Nếu là đột biến gen lặn: trong tổ hợp đồng hợp sẽđược biểu hiện, trong tổ hợp dị hợp không được biểuhiện ngay mà tiềm ẩn trong quần thể

2 Đột biến phát sinh trong nguyên phân-Đột biến xảy ra trong nguyên phân: nhân lên trong

mô thể hiện ở một phần cơ thể (gọi là thể khảm).Được nhân lên nhờ sinh sản sinh dưỡng

-Nếu ở giai đoạn hợp tử từ 2 đến 8 tế bào thì đột biến

đi vào giao tử và truyền cho thế hệ sau bằng sinh sảnhữu tính

-Phân biệt đột biến và thể đột biến?

-Đột biến gen là gì? Đột biến gen được phát sinh như thế nào? Cơ chế biểu hiện đột biến gen?

-Mối quan hệ giữa AND  ARN  Prôtêin  tính trạng

-Hậu quả của đột biến gen Lưu ý giáo viên nên nhắc thêm cho hs hậu quả đột biến mất hoặc thêm một cặp

nu ảnh hưởng như thế nào? Thay thế một cặp nu ảnh hưởng như thế nào?

-Sưu tầm tài liệu về đột biến ở sinh vật

-Chuẩn bị câu hỏi sgk

-Đọc trước bài 5

-Đọc mục em có biết trang 24 sgk

Trang 11

BÀI 5: NHIỄM SẮC THỂ

1 MỤC TIÊU:

1.1 Kiến thức:

- Mô tả cấu trúc của NST, đặc biệt là NST ở SV nhân chuẩn

- Nêu được đặc điểm của bộ NST đặc trưng ở mỗi loài

- Vạch ra các chức năng của NST

1.2 Kỹ năng:

- Hình thành kỹ năng đọc phân tích vấn đề

1.3 Thái độ

- Có một niềm tin vào khoa học và bảo vệ bộ NST của các loài

- Nắm về đại cương NST, cấu trúc hiển vi và siêu hiển vi NST

4.2 Kiểm tra bài cũ:

- Nêu cơ chế phát sinh đột biến gen

- Nêu sự biểu hiện của đột biến gen

4.3 Nội dung bài mới:

*Hoạt động1

- Chiếu (hay treo tranh) hình ảnh về NST ở SV

nhân sơ, nhân chuẩn

- Phát phiếu học tập số 1

- HS quan sát, thảo luận trong nhóm và hoàn

thiện nội dung phiếu

- Các nhóm báo cáo kết quả tự tìm hiểu

- GV nhận xét, kết luận (trên phiếu đáp án)

*Phiếu học tập số 1:

Nhóm SV Đặc điểm cấu tạo

Vi khuẩn - Là một phân tử ADN trần

- Có 2 loại (thường và giới tính)

- Mỗi loài có 1 bộ NST đặc trưng (ví dụ )

Trang 12

NST cho học sinh quan sát, thảo luận trong nhóm

đểv hoàn thiện phiếu học tập Kết hợp việc đọc

nội dung sgk (mục 1) để làm bài tâp () sgk

- Các nhóm báo cáo kết quả phiếu học tập và trả

lời bài tâp của nhóm mình

- GV nêu nhận xét, bổ sung (bằng cách treo đáp

án) và kết luận cho mục II

II CẤU TRÚC NST (SV nhânchuẩn)

- Nội dung ở phiếu học tập số 2

* Phiếu học tập số 2:

Cấu trúc hiển vi - Hình dạng, kích thước đặc trưng tuỳ thuộc vào từng loài- Biến đổi theo chu kỳ phân bào -> (minh hoạ: )

Cấu trúc siêu hiển vi

- Cấu tạo từ chất nhiểm sắc, chứa pt ADN mạch kép ( có chiều ngang:2 nm)

- pt ADN quấn quanh khối cầu Prôtêin tạo thành Nuclêôxôm

- Mỗi Nuclêôxôm gồm 8 pt Histôn và được 1 đoạn ADN dài (chứa 140 cặp Nuclêôtit) quấn quanh 1 3/4 vòng

- Gữa 2 Nuclêôxôm là một đoạn ADN nối (có15-100 cặp Nu và 1pt hystôn)

- Chuổi Nuclêôxôm tạo thành sợi cơ bản (có chiều ngang : 10 nm)

- Sợi cơ bản cuộn xoắn bậc 2 thành NST (có chiều ngang : 30 nm)

- Sợi NS cuộn xoắn lần nữa (Có chiều ngang 300nm)

- Sợi 300nm cuộn xoắn lần cuối để thành Crômatit ( chiều ngang: 700 nm)

Trang 13

- Các nhóm trình bày kết quả thảo luận

- GV nhận xét, phân tích thêm ( ) bổ sung và kết

luận vấn đề này:

III.CHỨC NĂNG CỦA NST :

- Mang, bảo quản, truyền đạt thông tin di truyền

- Điều hoà hoạt động các gen

- Giúp TB phân chia đều vật chất di truyền cho các

tế bào trong phân bào

- Nhấn mạnh lại 2 kiến thức cơ bản về cấu tạo và chức năng của NST

- Nêu câu hỏi sau đây cho HS thảo luận để khắc sâu kiến thức:

- Tại sao nói cơ sở vật chất của DT ở mức phân tử là axit nuclêic, còn mức TB là NST ? Giãi thích?

- Gợi ý trả lời các câu hỏi sgk

- Trả lời câu hỏi sgk

- Chọn đáp án đúng các câu hỏi trắc nghiệm sau:

Câu 1 Thành phần hoá học chính của NST gồm:

A ADN và prôtêin dang hyston

B ADN và prôtêin dang phi hyston

C ADN và prôtêin dang hyston và phi hyston cùng một lượng nhỏ ARN*

D ADN và prôtêin cùng các enzim tái bản

Câu 2 Một trong các vai trò của hyston trong NST của SV nhân sơ là :

A Bảo vệ ADN khỏi bị phân đoạn bởi enzim phân cắt*

B Cung cấp năng lượng để tái bản ADN

C Điều hành phiên mã

D Liên kết các vòng xoắn ADN

Câu 3.Trong TB, ADN và prôtêin có mối quan hệ sau đây:

A ADN kết hợp với Pr với tỉ lệ tương đương tạo thành sợi cơ bản

B Các sợi cơ bản kết hợp với Pr tạo thành sợi NST

C Gen (ADN) mang mã gốc quy định trình tự aa trong Pr

D Prôtêin enzim có vai trò quan trọng trong quá trình tổng hợp ADN*

Câu 4 Nhận xét nào sau đây là đúng Khi nghiên cứu về số lượng NST của nhiều sinh vật :

A SV có số lượng NST càng nhiều thì càng tiến hoá

B Số lượng NST của loài không mang ý nghĩa tiến hoá*

C Có thể căn cứ vào số lượng NST để xác định độ gần gủi giữa các SV

D Số lượng NST của loài không phải là sản phẩm của sự tiến hoá

Câu 5 Tính chất NST của virut là:

A Có sự kết hợp chặt chẻ giữa prôtêin và axit nuclêic

B Chỉ là một phân tử axit nuclêic ở trạng thái trần*

C Chỉ là sợi ADN trần có bọc prôtêin

D Chỉ là sợi ARN trần có bọc prôtêin

Trang 14

BÀI 6: ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NST

-Học sinh nêu khaí niệm đột biến NST

-Phân biệt đựoc đặc điểm cua 4 dạng đột biến cấu trúc

-Học sinh trình bày được nguyên nhân cơ chế phát sinh ,hậu quả vai trò và ý nghĩa cua cac dạng đột biến

1.2 Kỹ năng

-Phát triển năng lực quan sát , phân tích, so sánh , khái quát hoá

1.3 Thái độ

4.1 Ổn định tổ chức và kiểm diện: Kiểm tra sĩ số lớp

4.2 Kiểm tra bài cũ

- Nêu cấu trúc siêu hiển vi của NST

- Nêu chức năng của NST

4.ĐB chuyển đoạn là đột biến có sự trao đổi đoạn

một NST hoặc giữa NST không tương đồng Trongđột biến chuyển đoạn giữa các NST ,một số gencủa nhóm liên kết này chuyển sang nhóm liên kếtkhác

*** Chuyển đoạn tương hỗ, nghĩa là một đoạn

của NST này chuyển sang một đoạn của NST khác

và ngược lại

*** Chuyển đoạn không tương hỗ là trường hợp

Trang 15

HS giải thích hình sgk/30

HS trả lời vào phiếu

Dạng đột biến Đặt điểm Hậu quả Ý

- Biến đổi sinh lí sinh hóa nội bào

* Tùy độ bền vững NST,giai đoạn khác nhau củaNST, cùng 1 tác nhân tạo ra dạng ĐB và tần sốkhác nhau

2.Hậu quả, vai trò 2.1 Mất đoạn NST

d.Vai trò:

- Đột biến mất đoạn NST có thể dẫn đến mất cáctính trạng tương ứng

- Xác định vị trí của gen trên NST Ví dụ, sử dụng

sự mất đoạn là một trong những phương pháp lậpbản đồ gen ở người

2.2 Lặp đoạn NST

a Hậu quảLàm tăng cường độ hoặc giảm biểu hiện của tínhtrạng

b.Ví dụ: Ở ruồi giấm, càng lặp đoạn Barr làm mắtlồi càng thành mắt dẹt Ở đại mạch, lặp đoạn làmtăng hoạt tính của enzim amilaza và có ý nghĩatrong công nghiệp sản xuất bia

2.3 ĐB đảo đoạn

a Hậu quả

- Đảo đoạn NST thường ít ảnh hưởng tới sức sống

Trang 16

Đảo đoạn

Chuyển đoạn

GV yêu cầu tìm hiểu kỹ phần chuyển đoạn NST

các gen trên đó bị thay đổi như thế nào ?

GV hoàn thiện bổ xung -giải thích các VD

VD1 : ở người mất đoạn vai ngắn NST số 5 gây

nên hội chứng mèo kêu (chậm phát triển trí tụê ,bất

thường về hình thái cơ thể )

Mất đoạn vai dài NST số 22 gây ung thư máu

ác tính

ở ngô và ruồi dấm mất đoạn nhỏ không làm

giảm sức sống ,ứng dụng loại bỏ Gen không mong

muốn

VD2: ở đại mạch lặp đoạn làm tăng hoạt tính của

enzim amilaz rất có ý nghĩa trong công nghiệp sản

xuất bia

VD3:12 dạng đảo đoạn trên NST số 3 liên quan đến

chịu nhiệt độ khác nhau

VD4: Bệnh đao có 3 NST 21 ,1 chiếc chuyển vào

NST 14 và số NST không đổi nhưng gây 1 số triệu

trứng : sọ nhỏ , trấn hẹp , khe mắt xếch , lưỡi dày ,

dị tật tim hoặc ống tiêu hoá , thiểu năng trí tuệ

GV cho HS thảo luận đột biến có vai trò gì ?

HS trình bày vai trò của đb

vì vật chất di truyền không mất mát Tuy nhiên ở cơthể dị hợp tử mang đoạn đảo , khi giảm phân nếutrao đổi chéo diễn ra trong vùng đảo đoạn sẽ tạothành những giao tử không bình thường, dẫn đếnnhững hợp tử không có khả năng sống

- Nguồn nguyên liệu cho quá trình tiến hóa, hìnhthành loài mới

b. lặp đoạn và đảo đoạn

c. *lặp đoạn và chuyển đoạn không tương hỗ

d. đảo đoạn và chuyển đoạn tương hỗ

Câu 2: Đột biến cấu trúc NST dễ xảy ra ở những thời điểm nào trong chu kì nguyên phân?

a.Khi NST chưa nhân đôi ởkì trung gian và NST ở kì cuối

b.Khi NSTở kì giữa và kì sau

c.Khi NSTở kì đầu và kì giữa

*d.Khi NST đang nhân đôi ở kì trung gian và NST ở kì đầu

Câu 3:.Hiện tượng ĐB cấu trúc NST do:

a.Đứt gãy NST

b Đứt gãy NST hoặc đứt gãy rồi tái kết hợp khác thường

c.trao đổi chéo không đều

d* b ,c

Câu 4: Bài tập SGK/32

Trang 17

BÀI 7 ĐỘT BIẾN SỐ LƯỢNG NHIỄM SẮC THỂ

- Học sinh trình bày được nguyên nhân, các dạng ,cơ chế hình thành ,hậu quả và vai trò của lệch bội

- Phân biệt tự đa bội va dị đa bội ,cơ chế hình thành đa bội

- Học sinh nêu đựoc hậu quả và vai trò của đa bội thể

1.2 Kỹ năng

- Phát triển năng lực quan sát , phân tích, so sánh , khái quát hoá

- Rèn kỹ năng làm việc độc lập với sách giáo khoa

1.3 Thái độ

- Khaí niệm ,phân loại ,cơ chế phát sinh và vai trò của lệch bội đa bội

4.1 ổn định tổ chức và kiểm diện: Kiểm tra sĩ số:

4.2 kiểm tra miệng

- Nêu dạng đột biến mất đoạn, đảo đoạn và vai trò của chúng

- Nêu dạng đột biến lặp đoạn, đảo đoạn và vai trò của chúng

GV đưa ra khái niệm đột biến số lượng NST.

Gồm có 2 loại lệch bội và dị bội

GV chia 4 nhóm yêu cầu HS hoàn thành phiếu

học tập

Lệch bội khái niệm

các dạng

cơ chế phát sinh

hậu quả, vai trò

HS từng nhóm lên trình bày dạng lệch bội

HS: các nhóm khác bổ xung và đánh giá

GV :hoàn thiện

GV cho h/s q/s hình 7.1 để minh hoạ cho hậu

quả của lệch bội

GV chia 4 nhóm yêu cầu HS n/c nội dung sgk

hoàn thành phiếu học tập

LỆCH BỘI :

1 Khaí niệm và phân loại :

Là những biến đổi về số lượng NST xảy ra ở một hay một số cặp NTS

thẻ không 2n-2thể 1 2n-1Thể một kép 2n-1-1Thể ba 2n+1

Thể bốn 2n+2Thể bốn kép 2n+2+2

2.Nguyên nhân và cơ chế phát sinh

Đột biến lệch bội đựoc sinh ra do rối loạn phân bào làm cho một hoặc vài cặp NST không phân li

3.Hậu quả của các lệch bội

-Sự tăng hay giảm số lượng của một hay vài cặp NST một cáh khác thường đã làm mất cân bằng của toàn hệ gen nên các thể lệch bội thường không sôngs đựoc hay giảm sức sống ,giảm khả năng sinh sản tuỳ loài

4.ý nghĩa của các lệch bội

Đột biến lệch bội cung cấp quá trình cho quá trình tiến hoá ,trong chọn giống sử dụng thẻ lệch bội để thay thế NST theo ý muốn Dùng để xác định vị trí

Trang 18

Nội dung dị bội

khái niệm

các dạng

cơ chế phát sinh

hậu quả, vai trò

HS mỗi nhóm lên trình bày 1 nội dung cuả đột

biến dị bội

HS: các nhóm khác bổ xung và đánh giá

GV :hoàn thiện

GV cho h/s q/s hình 7.2 để giải thích minh hoạ

thể dị đa bội được hình thành do lai xa

của gen trên NST

ĐA BỘI THỂ

1. Khaí niệm:Là hiện tượng trong tế bào chưá số NST

đơn bội lớn hơn 2n

có 3 hoặc nhiều hơn 3 bộ NST đơn bội

Cơ chế hình thành là do sự không phân lí của tất cả các cặp trong phân bào

2.Các dạng đa bội thể

a Tự đa bội :là tăng số NST đơn bội của cùng một

loài lên một số nguyên lần gồm đa bội chẵn(4n,6n )

và đa bội lẻ (3n,5n )

Cơ chế hình thành :

Loài A: cơ thể AA x AA

AA x AA Gt: A AA

A A AAHợp tử AAA Thể tam bội bát thụ

AAAA Thể tứ bội hữu thụ

b Dị đa bội là hiện tượng cả hai bộ NST cuả hai

loài khác nhau cùng tồn tại trong một TBLoài A x loài B

Cơ thể :AA BBGt: A B

Cơ thể : AB con lai lưỡng bội bất thụ ,ở thực vât tự thụ phấn

Gt AB ABHt: AABB thể dị tứ bội hữu thụ (song nhị bội thể )

3 nguyên nhân và cơ chế phát sinh

-Do tác nhân vật lí ,hoá học và do rối loạn môi trường nội bào ,do lai xa Khi giảm phân bộ NST không phân li tạo giao tử chứa (2n )kết hợp gt(n) thành cơ thể 3n hoặc gt(2n) kết hợp với gt (2n) thành

cơ thể 4n-Trong lần nguyên phân đầu tiên của hợp tử (2n) ,nếu tất cả các cặp không phân li thì tạo nên thẻ tứ bội

4 Hậu quả và vai trò

a ở thực vật :Đa bội thể là hiện tượng khá phổ biến

ở hầu hết các nhóm cây

Đa bội lẻ tạo cây không hạt

Đa bội chẵn tạo giống mới cho chọn giống và tiến hoá

b ở động vật :Hiện tượng đa bội thể rất hiếm xảy

ra gặp ở các loài lưỡng tính như giun đất ;loài trinh sản như bọ cánh cứng ,tôm, các vàng , kì nhông…

c.các đặc điểm của thể đa bội

TB đa bội có số ADN tăng gấp bội nên quá trình sinh tổng hợp các chất hữu cơ xảy ra mạnh mẽ nên

Trang 19

thể đa bội có TB to ,cơ quan dinh dưỡng lớn , phát triển khoẻ chống chịu tốt

Các thể đa bội lẻ không có khả năng sinh giao tử bình thường như các giống cây không hạt như nho ,dưa,

Trang 20

- Giải BT về nguyên phân để xác định dạng lệch bội

- Xác định được gen và tỉ lệ phân li kiểu gen khi biết dạng ĐB số lượng NST

1.2 Kỹ năng: vận dụng các kiến thức đã học để giải BT

1.3 Thái độ: Yêu thích giải BT

4.2 Kiểm tra miệng:

* Sự khác nhau giữa dạng lệch bội hay đa bội ?( lệch bội xảy ra 1 hay 1 số cặp Nuleotit tăng lên bội số nlớn hơn hai )

* Hệ quả NTBS ? (Biết trình tự Nuleotit 1 mạch sẽ biết trình tự Nuleotit của mạch còn lại

- A = T và G = X

- A + T = G + X

* Ôn các công thức nguyên phân

* Ôn các dạng lệch bội, đa bội, cơ chế hình thành

4.3 Tiến trình bài học:

Vận dụng các kiến thức về cơ chế di truyền và biến dị để giải bài tập chương I

Trang 21

=> 14 AND đều có 2 mạch mới

=> 2 AND còn chứa N15 là 2 mạch cũ ở trong 2

-Dựa vào nguyên tắc bổ sung sao mạch

-Dựa vào các trình tự Nuleotit ->mARN ->

2n = lẻ -> ĐB lệch bội tăng 1 hay giảm 1

Giải bài tập chương I:

Bài 1: Ruồi giấm 8 NST, vậy chiều dài của bộ NSTcủa ruồi giấm là:

LNST =2.83 x 108 x 3.4A0 = 9.62 x 108AoChiều dài trung bình của một AND là:

9.62 x 108L1ADN = 8 = 1.2 x 108Ao Chiều dài ruồi giấm ở kì giữa là:

Đổi 2Um = 2 x 104Ao

Số lần NST cuộn chặt ở kì giữa:

Số lần = 1.2 x 108Ao = 6000 lần 2.104Ao

Bài 2:

Phân tử AND của E.coli chứa N15 phóng xạ =? MT

N14 khi nhân đôi 4 lần thí -> có 14 AND con, mỗi 1AND gồm 2 mạch đơn hoàn toàn là mới

-> Có 2 AND con, mỗi AND con còn chứa N15 từmạch cũ của AND mẹ

Bài 3:

Câu a: Chuỗi Polipepít dạng bình thườngP: Metionin _ alanin _ Lizin _Valin _Loxn _MKTmARN: AUG_GXX_AAA_GUU_UUG_UAG Gốc:TAX_XGG _TTT_XAA_AAX_ ATX

ATG_GXX_AAA_GTT_TTG_TAG

123 456 789 101112 131415 161718Câu b: Mất 3 cặp Nu 7.8.9 thì mARN mất 1 bộ baAAA: Lizin

M ARN AUG_GXX_GUU_UUG_UAGPolipepit Mê Alanin Valin lôxn MKTCâu c: Cặp nu 10 (X=G) => (A=T)

M gốc: TAX_XGG _TTT_XAA_AAX_ ATX mARN: AUG_GXX_AAA_GTT_TTG_TAGPolipepit Mê ala lizin Phênin lơxn MKTBài 4:

a Thứ tự các ribonucleotit trong mARN và thứ tự cácnucleotit trong 2 mạch đơn của đoạn gen là:

Protêin Xêrin Tirôxin Izô trip lizinmARN UXU_ UAU_ AUA_UGG_AAGMgốc AGA_ATA_TAT_AXX_TTXMbổ sung TXT_TAT_ATA_TGG_AAG

b Gen bị ĐB mất cặp Nuclotit 4.11.12 sẽ hình thànhđoạn Polipeptit

M.gốc: AGA_ ATA_TAT_ AXX_TTX_ .M.bổ sung TXT_ TAT_ ATA_TGG_AAG

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15Mạch gốc ĐB: AGA_ TAT_ATA_TTX

mARN : UXU_AUA_UAU_AAGC.Polipeptit Xênin Izôlơ trirôxn lizinBài 5:

Số tế bào khi nguyên phân 4 lần có ĐB

Trang 22

- Làm lại các dang bài tập đã học ở chương I

- Chuẩn bị cho tiết học mới: Ôn lại phần diễn biến của quá trình nhân đôi AND- Phiên mã – Dịch mã

- Giáo viên chuẩn bị: Đĩa CD Máy chiếu

- Làm các bài tập còn lại của bài tập chương I

Trang 23

CHƯƠNG II: TÍNH QUY LUẬT CỦA HIỆN TƯỢNG DI TRUYỀN

BÀI 11: QUY LUẬT PHÂN LY

1 MỤC TIÊU CỦA BÀI

- Trình bày được thí nghiệm và giải thích được kết quả thí nghiệm của Mendel

- Phát biểu được nội dung của quy luật phân ly

- Giải thích được cơ sở tế bào học của quy luật phân ly

- Trình bày thí nghiệm của Menđen, giải thích theo Menđen, nội dung qui luật phân li.

- Cơ sở tế bào học của qui luật phân li

- Bài trước làm bài tập chương I không trả bài

Gv? Trình bày nội dung của thí nghiệm Menden?

Gv? Menden đã giải thích như thế nào về các tình

huống phát sinh trong quá trình thí nghiệm của

1/3 cây hoa đỏ F2 cho toàn hoa đỏ2/3 cây hoa đỏ F2 cho tỷ lệ 3 đỏ : 1 trắngCây hoa trắng F2 cho toàn hoa trắng

2 Giải thích của Menden

- Mỗi tính trạng do một nhân tố di truyền quy định

- Cơ thể lai F1 nhân được một nhân tố di truyền từ bố

- Giao tử thuần khiết: Là hiện tượng hai giao tử của

bố và mẹ cùng tồn tại trong cơ thể con nhưng chúngkhông hòa trộn vào nhau, chúng vẫn hoạt động độclập với nhau

3 Nội dung quy luật (SGK)

Trang 24

Gv? Trình bày nội dung của quy luật phân ly?

Gv: Cơ sở tế bào học của quy luật phân ly là gì?

III Cơ sở tế bào học

- Trong tế bào lưỡng bội NST tồn tại thành từng cặpnên gen cũng tồn tại thành từng cặp alen nằm trêncặp NST tương đồng

- Khi giảm phân thì mỗi chiêc về một giao tử nênmỗi giao tử chỉ chứa một alen

- Sự tổ hợp của các NST tương đồng trong thụ tinh

đã khôi phục lại cặp alen trong bộ NST lưỡng bộicủa loài

- Do sự phân ly đồng đều của NST trong giảm phânnên kiểu gen Aa cho 2 loại giao tử A, a với tỷ lệ đềubằng 50%

- Sự kết hợp ngẫu nhiên của hai loại giao tử nàytrong thụ tinh đã tạo ra F2 với tỷ lệ kiểu gen1AA:2Aa:1aa

F1 hoàn toàn đỏ do A>>a do đó AA và Aa có kiểuhình như nhau vì vậy F2 phân ly theo tỷ lệ3đỏ:1trắng

- Trình bày nội dung qui luật phân li

- Cơ sở tế bào học của qui luật phân li

- Trả lời các câu hỏi trong SGK, làm bài tập cuối sách và sách nâng cao

Trang 25

BÀI 12 : QUY LUẬT PHÂN LI ĐỘC LẬP

1 MỤC TIÊU:

- Trình bày được thí nghiệm lai hai cặp tính trạng của Menden

- Biết phân tích kết qủa thí nghiệm và nêu được nôi dung quy luật phân li độc lập của Menden

- Giải thích được cơ sở tế bào học của quy luật phân li độc lập

1.2 Kỹ năng:

- Rèn luyện kĩ năng phân tích kết quả thí nghiệm

- Phát triển kĩ năng quan sát và phân tích kênh hình

-Vận dụng công thức tổng hợp để giải thích tính đa dạng của sinh giới và làm các bài tập về quy luật di truyền

4.1 Ổn định tổ chức và kiểm diện: Kiểm tra sĩ số học sinh.

4.2 Kiểm tra bài cũ:

- Trình bày thí nghiệm quy luật phân li của Menden, giải thích và nêu nội dung quy luật

- Giải thích cơ sở tế bào học của quy luật phân li

4.3 Tiến trình bài học :

GV: Cho học sinh hoạt động nhóm làm các yêu

cầu sau:

- Mô tả thí nghiệm

- Nhận xét P, F1, F2

- Giải thích kết quả thí nghiệm theo Menden

HS: Ngồi theo nhóm, đọc sách giáo khoa thảo

luận và trả lời các yêu cầu của GV

Nhóm 1: Trình bày nội dung TN theo sgk

Nhóm 2: Nhận xét theo hướng dẫn của giáo viên

- Ptc khác nhau 2 cặp tính trạng tương phản

- F1 100% có kiểu hình giống nhau

- F2 : Xét chung 2 cặp tt: 9 :3:3:1 Xét riêng hạt vàng : hạt xanh = 3:1 hạt trơn : hạt nhăn = 3:1

→ Theo quy luật phân li một cặp gen quy định 1 tính trạng, gen trội át chế hoàn toàn gen lặn Hạt vàng > hạt xanh

Hạt trơn > hạt nhănF2 : 9: 3: 3: 1 = (3V:1X) x (3T: 1N)

Tỉ lệ F2 bằng tích các các tỉ lệ của các cặp tính trạng hợp thành chúng → các cặp tính trạng phân li độc lập

Trang 26

- Kết quả F2 có liên quan F1 không?

Các nhóm khác bổ sung hoàn thiện kiến thức.

GV: Phát biểu nội dung quy luật phân li?

HS: Phát biểu theo nội dung sgk

GV: Treo tranh hình 12 yêu cầu học sinh quan sát

tranh và trả lời các câu hỏi

- Nêu quy ước gen thế hiện trong tranh

- Cơ sở tế bào học của quy luật

- Kiểu gen của thế hệ P, mỗi bên P cho những loại

giao tử nào?

- Kiểu gen F1?

- Vì sao F1 cho 4 loại giao tử với tỉ lệ bằng ¼?

- Thống kê tỉ lệ kiểu gen và tỉ lệ kiểu hình F2

GV: Lấy 2 phép lai điển hình để xây dựng công

thức cho n cặp tính trạng

P: Aa x Aa

P: AaBb x AaBb

3) Nội dung quy luật:

Các cặp alen phân li độc lập với nhau trong quá trình hình thành giao tử

II/ CƠ SỞ TẾ BÀO HỌC:

Qui ước gen: A hạt vàng > a hạt xanh

B hạt trơn > b hạt nhăn

Sự phân li độc lập và tổ hợp tự do của các cặp nhiễm sắc thể tương đồng trong phát sinh giao tử dẫn tới sự phân li và tổ hợp tự do của các cặp alen

III/ CÔNG THỨC TỔNG QUÁT:

Số cặp gen dị hợp SL các loại giao tử Tỉ lệ phân li kiểu gen F2 SL các loại kiểu gen F2

Tỉ lệ phân li kiểu hìnhF2SL các loại kiểu hìnhF2

1 21 (1+2+1)1 31 (3+1)1 21

2 22 (1+2+1)2 32 (3+1)2 22

n

5.1 Tổng kết.

- Cơ sở tế bào học của quy luật phân li là gì?

- Cơ thể F1 có kiểu gen AaBbCc tự giao phối với nhau hãy tính:

+ Số lượng các loại giao tử F1 sinh ra

+ Số lượng các loại kiểu gen F2

+ Số lượng các loại kiểu hình F2

- Viết sơ đồ lai của phép lai 2 cặp tính trạng

- Học bài, làm các bài tập 3,4,5 sgk

- Chuẩn bị bài 13

Trang 27

BÀI 13: SỰ TÁC ĐỘNG CỦA NHIỀU GEN

VÀ TÍNH ĐA HIỆU CỦA GEN

1 MỤC TIÊU

-Hiểu được một số kiểu tác động qua lại chú yếu giữa các gen gồm tác động giữa các gen alen và tác độnggiữa các gen không alen

-Biết được các đặc trưng của sinh giới :

+ Sinh vật là một thể thống nhất và có sự thống nhất với môi trường

+ Tính trạng trong cơ thể không tồn tại một cách độc lập mà là một bộ phận nhỏ trong toàn bộ cơ thểthống nhất ,hoàn chỉnh ,nó phát triển trong mối quan hệ hữu cơ với các tính trạng khác của cơ thể

+ Gen trong cơ thể cũng phát huy tác dụng trong môi quan hệ tương hổ với các gen khác và với ngoạicảnh

- Tương tác giữa các gen không alen trong qui định nên tính trạng: tương tác bổ sung, tương tác át chế

- Một gen chi phối nhiều tính trạng

4.1 Ổn định tổ chức và kiểm diện: Kiểm tra sĩ số học sinh

4.1.Kiểm tra miệng:

- Nêu các điều kiện cần có để khi lai các cá thể khác nhau về hai tính trạng ta thu được đời con có tỉ lệ kiểuhình xấp xỉ 9:3:3:1

- Bài toán :Gỉa sử: A qui định hạt vàng, a qui định hạt nhăn

Hãy viết sơ đồ của phép` lai P: AaBb x AaBb

- Xác định kết quả kiểu gen ,kiểu hình ở F1 trong trường hợp các gen phân li độc lập

GV nêu vấn đề:Nếu 2 cặp gen nằm trên 2 cặp

NST ,nhưng không phải trội ,lặn hoàn toàn mà

chúng tương tác với nhau để cùng quy định 1 tính

trạng thì sẽ di truyền thế nào ?Nếu 1 cặp gen quy

định nhiều cặp tính trạng thì di truyền thế nào ?

*Hoạt động 1

-GV lấy ví dụ cụ thể sự phân li kiểu hình theo tỉ

lệ 9 :6 : 1 ; hướng dẫn HS giải thích kết quả và

phát biểu khái niệm

? F2 xuất hiện mấy tổ hợp ?

? F1 phải cho mấy loại giao tử ?

→ F1 chứa bao nhiêu cặp gen dị hợp ?

? Nếu các gen phân li độc lập thì tỉ lệ phân li ở

- Giải thích :F2 có 16 tổ hợp → F1 dị hợp tử 2 cặp

gen,chứng tỏ đây là phép lai 2 cặp tính trạng Tuynhiên tỉ lệ phân li không phải là 9 : 3 : 3 : 1 mà là 9:

Trang 28

? Tính trạng quả dẹt được quy định bởi KG

GV nâu ví dụ ,hướng dẫn HS giải thích kết

quả và phát biểu khái niệm bằng các câu hỏi gợi

mở :

? F2 xuất hiện mấy tổ hợp?

? F1 phải cho mấy loại giao tử ?

→ F1 chứa bao nhiêu cặp gen dị hợp ?

? Nếu các gen phân li độc lập thì tỉ lệ phân li

ở F2 sẽ như thế nào ?

? Sơ đồ lai từ F1 → F2 ?

?Có mấy tổ hợp quy định hạt màu trắng?

? Có mấy tổ hợp quy định hạt màu đỏ?

? Màu đỏ thẩm hay đỏ nhạt phụ thuộc vào yếu

? Phát hiện được 1 gen qui định nhiều tính

trạng có lợi gì cho công tác chọn giống?

6: 1 Kết quả này có thể giải thích bằng tương tác bổtrợ của 2 gen không alen như sau:

F1 x F1 : DdFf x DdFfGF1: DF , Df ,dF , df DF ,Df ,dF, dfF2 : 9 D-F- : 9 quả dẹt

3 D-ff : 6 quả tròn

3

1 ddff : 1 quả dài Hai gen trội D ,F tương tác bổ trợ tính trạng quả dẹt Hai gen trội D ,F tác động riêngrẽ quy định tínhtrạng quả tròn

Hai gen lặn d ,f tương tác bổ trợ quy định tính trạngquả dài

c Khái niệm : Tương tác bổ trợ là kiểu tác động qua lại của 2 haynhiều gen không alen làm xuất hiện 1 tính trạng mới

2.Tương tác cộng gộp:

a-Tỉ lệ phân li KH: 15:1 b-Ví dụ và giải thích :

- Ví dụ:Lai 2 thứ lúa mì thuần chủng hạt màu đỏ và

Trong số 16 tổ hợp ở F2 chỉ có 1 tổ hợp đồng hợplặna1a1a2a2 → hạt màu trắng ,15 tổ hợp còn lại,chứa ítnhất 1 gen trội → hạt màu đỏ.Vậy màu đỏ thẫm hay

đỏ nhạt phụ thuộc vào số gen trội có mặt trong KG

Sơ đồ lai từ P→ F2:

Pt/c: A1A1A2A2 x a1a1a2a2 (đỏ) (trắng)GP: A1A2 a1a2F1 x F1: A1a1A2a2 x A1a1A2a2 (đỏ) (đỏ)GF1: A1A2, A1a2,a1A2,a1a2F2:

KG KH1A1A1A2A2

2A1a1A2A22A1A1A2a24A1a1A2a2 đỏ nhạt dần(15 đỏ)1A1A1a2a2

1a1a1A2A22A1a1a2a22a1a1A2a21a1a1a2a2 1 trắngc-Khái niệm:

Trang 29

Tương tác cộng gộp là kiểu tác động của nhiều gentrong đó mỗi gen đóng góp 1 phần như nhau vào sựphát triển của tính trạng

II-TÁC ĐỘNG ĐA HIỆU CỦA GEN 1-Ví dụ:

-Ở đậu:Thứ có hoa tím thì hạt màu nâu,nách lá có

một chấm đen; thứ có hoa trắng thì hạt màu nhạt,nách

lá không có chấm

-Ở Ruồi giấm: Ruồi có cánh ngắn thì đốt than

ngắn ,long cứng ,đẻ ít

2-Nhận xét:

Mọi gen, ở các mức độ khác nhau đều tác động lên

sự hình thành và phát triển của nhiều tính trạng haynói đùng hơn là có ảnh hưởng lên toàn bộ cơ thể đangphát triển.Hiện tượng này gọi là tác động đa hiệu củagen

- So sánh di truyền độc lập và di truyền tương tác ?

- Nêu các kiểu phân li của gen ,các kiểu tương tác của gen.Mối quan hệ giữa các kiểu phân li và các kiểutương tác của gen?

-Giải thích :F2 16 tổ hợp → F1 cho 4 loại giao tử và dị hợp 2 cặp gen ,chứng tỏ đây là phép lai 2 cặp tính

trạng Tuy nhiên tỉ lệ phân li không phải là 9: 3 :3 :1 mà là 12: 3 : 1.Kết quả này có thể giải thích bằng tươngtác át chế giữa 2 gen không alen như sau:

Quy ước: A: át chế sự biểu hiện màu lông

Trang 30

BÀI 14: DI TRUYỀN LIÊN KẾT

1 MỤC TIÊU

Học xong bài này học sinh có khả năng:

- Nêu được thí nghiệm chứng minh hiện tượng di truyền liên kết và hoán vị gen

- Giải thích được cơ sở tế bào học của hiện tượng liên kết và hoán vị gen

- Chỉ ra được ý nghĩa thực tiễn và ý nghĩa lý luận của hiện tượng liên kết gen và hoán vị gen

- Nội dung liên kết gen và cơ sở tế bào học

- Nội dung hoán vị gen và cơ sở tế bào học

4.1 Ổn định tổ chức và kiểm diện: Kiểm tra sĩ số học sinh

4.2 Kiểm tra bài cũ

- Yêu cầu hs làm bài tập sau: cho ruồi giấm thân xám ,cánh dài lai với thân đen cánh ngắn được F1 toàn thân xám,cánh dài.nếu đem con đực F1 lai với con cái thân đen cánh ngắn thì có kết qua như thế nào biêt V: xám, b: đen, V: dài, v: cụt

nhau với bài tập trên bảng

* Hoạt động 1: Tìm hiểu Liên kết gen

*? tại sao có sự khác nhau đó

? giải thích kết quả của các phép lai và viết sơ đồ

lai từ P→ F2

*Một loài có bộ NST 2n= 24 có bao nhiêu nhóm

gen liên kết

N=12 vậy có 12 nhóm gen liên kết

*GV : có phải các gen trên 1 NST lúc nào cũn di

truyền cùng nhau?

Hoạt động 2

*HS nghiên cứu thí nghiệm của Moocgan trên

ruồi giấm thảo luận nhóm và nhận xét kết qủa

I Liên kết gen

1 bài toán

SGK

2 nhận xét : nếu gen quy định màu thân và hình dạng

cách phân li theo Menđen thì tỷ lệ phân ly KH là 1:1:1:1

3 giải thích :

số kiểu tổ hợp giảm, số kiểu hình giảm,do các gen trên cùng 1 NST luôn đi cùng nhau trong quá trình sinhgiao tử, hạn chế sự tổ hợp tự do của các gen

4 kết luận

- các gen trên cùng một NST luôn di truyền cùng nhau được gọi là một nhóm gen liên kết số lượng nhóm gen liên kết của một loài thường bằng số lượng NST trong

bộ NST đơn bội

II Hoán vị gen

1 thí nghiệm của Moogan và hiện tượng hoán vị gen

Trang 31

- cách tiến hành thí nghiệm về hiện tượng LKG

và HVG

-So sánh kết quả TN so với kết quả của PLĐL và

LKG

*HS đọc mục II.2 thảo luận nhóm : Moocgan

giải thích hiện tượng này như thế nào?

Hs quan sát hình 11 trong sgk phóng to thảo

luận:

? sơ đồ mô tả hiện tượng gì , xảy ra như thế nào

? có phải ở tất cả các crômatit của cặp NST

tương đồng không

( chú ý vị trí phân bố của gen trên mỗi NST ban

đầu và sau khi xảy ra hiện tượng đó )

? hiện tượng diễn ra vào kì nào của phân bào

giảm phân? két quả của hiện tượng?

*GV hướng dẫn hs cách viết sơ đồ lai trong

trường hợp LKG và HVG

? Hãy cho biết cách tính tần số hoán vị gen

*GV yêu cầu hs tính tần số HVG trong thí

nghiệm của Moogan

( tỷ lệ phần trăm mõi loại giao tử phụ thuộc vào

tấn số HVG ,trong đó tỷ lệ giao tử chứa gen

hoán vị bao giờ cũng chiếm tỉ lệ nhỏ hơn

• ? tại sao tấn số HVG không vượt quá

50%

*GV : em hãy nhận xét về sự tăng giảm số tổ

hợp ở LKG và đưa ra kết luận ( giảm số kiểu tổ

hợp )

từ đó nêu ý nghĩa của hiện tượng LKG đặc biệt

trong chọn giống vật nuôi cây trồng

*GV: nhận xét sự tăng giảm số kiểu tổ hợp ở

HVG và đưa ra kết luận ( tăng số kiểu tổ hợp)

? cho biết ý nghĩa của hiện tượng HVG

*? Khoảng cách giữa các gen nói lên điều gì

( các gen càng xa nhau càng dễ xảy ra hoán vị )

* Biết tần số HVG có thể suy ra khoảng cách

giữa các gen đó trên bản đồ di truyền và ngược

lại

LKG và hiện tượng PLĐL của Menđen

2 cơ sở tế bào học của hiện tượng hoán vị gen

- cho rằng gen quy định hình dạng cánh và mầu săc thân cùng nằm trên 1 NST, khi giảm phân chún di cùngnhau nên phần lớn con giống bố hoặc mẹ

- ở một số tế bào cơ thể cái khi giảm phân xảy ra TĐC giữa các NST tương đồng khi chúng tiếp hợp dẫn đến đổi vị trí các gen xuất hiện tổ hợp gen mới ( HVG)

* cách tinh tần số HVG

- Bằng tỷ lệ phần trăm số cá thể có kiểu hình tái tổ hợp trên tổng số cá thể ở đời con

- tần số HVG nhỏ hơn hoặc bằng 50% không vượt quá

III Ý nghĩa của hiện tượng LKG và HVG

1 Ý nghĩa của LKG

- Duy trì sự ổn định của loài

- nhiều gen tốt được tập hợp và lưu giữ trên 1NST

- đảm bảo sự di truyền bền vững của nhóm gen quý có

ý nghĩa trọng chọn giống

2 ý nghĩ của HVG

-Tạo nguồn biến dị tổ hợp , nguyên liệu cho tiến hoá vàchọn giống

- các gen quý có cơ hội được tổ hợp lại trong 1 gen

- thiết lập được khoảng cách tương đối của các gen trênNST đơn vị đo khoảng cách được tính bằng 1% HVG hay 1CM

- Biết bản đồ gen có thể dự đoán trước tần số các tổ hợp gen mới trong các phép lai, có ý nghĩa trong chọn giống( giảm thời gian chọn đôi giao phối một cách mò mẫm ) và nghiên cứu khoa học

- Củng cố qui luật liên kết gen và hoán vị gen

- làm thế nào đẻ biết 2 gen đó liên kết hay phân li độc lập

- các gen a,b,d,e cùng nằm trên 1 NST biết tần số HVG giữa a và e là 11,5%, giữa d và b là 12,5%, giữa d

và e là 17% hãy viết bản đồ gen của NST trên

Trang 32

BÀI 15: DI TRUYỀN LIÊN KẾT VỚI GIỚI TÍNH

1 MỤC TIÊU

- Nêu được đặc điểm cấu tạo và chức năng của cặp NST XY

- Phân tích và giải thích được kết quả các thí nghiệm trong bài học

- Nêu được bản chất của sự di truyền liên kết với giới tính: sự di truyền các gen trên NST X, trên NST Y

1.2 Kỹ năng:

- Nêu được ý nghĩa thực tiễn của sự di truyền liên kết giới tính

- Phát triển kỹ năng quan sát, phân tích kênh hình, phân tích kết quả thí nghiệm

1.3 Thái độ:

- Từ ứng dụng của di truyền liên kết giới tính mà xây dựng lòng yêu thích bộ môn

- Thí nghiệm của Morgan, rút ra kết luận qua thí nghiệm

- Giải thích cơ sở tế bào học của di truyền liên kết giới tính

- Ứng dụng di truyền liên kết giới tính

4.1 Ổn định tổ chức và kiểm diện: Kiểm tra sĩ số của lớp

- Giải thích kết quả thí nghiệm của Morgan, từ đó có nhận xét gì về sự di truyền liên kết hoàn toàn?

- Giải thích cơ sơ tế bào học của hoán vị gen? Vì sao tần số hoán vị gen không vượt quá 50%?

- Nêu ý nghĩa của di truyền liên kết?

Số cặp NST > 1 Chỉ chứa các gen quy định

tính trạng thường Số cặp NST = 1 Ngoài các gen quy định tính trạng thường còn có các gen quy định tính trạng liên kết giới

tínhCặp NST giới tính cấu tạo như thế nào? Các tính trạng liên kết giới tính di truyền theo quy luật nào? ( Vàobài)

Quan sát hình 15.1 SGK Trình bày đặc điểm

của cặp NST giới tính? ( HS xác định được

vùng tương đồng, vùng không tương đồng trên

X, trên Y)

Các loại NST giới tính:XX và XY XX và XO

Cơ chế xác định giới tính trên cơ sở cặp NST

giới tính

Tính trạng giới tính được xác định như thế nào?

Trên NST X, Y có những loại gen nào?

Làm thế nào người ta khẳng định được trên

I NST giới tính : Giơi tính của mỗi cá thể của loài tuỳ thuộc vào sự có

mặt của cặp NST giới tính trong tế bào

Kiểu XX, XY

XX ở giống cái, XY ở giống đực : người, động vật có

vú, ruồi giấm, cây gai, cây chua me

XX ở giống đực, XY ở giống cái : chim, ếch nhái, bò sát, bướm, dâu tây

Kiểu XX, XO :

XX ở giống cái , XO ở giống đực : châu chấu

Trang 33

NST X, Y có gen quy định tính trạng thường?

Những gen nằm trên NST X, Y sẽ di truyền theo

quy luật như thế nào?

Giả sử gen W, V quy định 1 tính trạng nào đó

Xác định theo sơ đồ lai sau:

P XwXw x XvY

Và P XvXv x XwY

Nhận xét sự di truyền của gen lặn trên NST X

và sự biểu hiện tính trạng do nó quy định ở F2

Quan sát hình 15.2 SGK Thảo luận nhóm để rút

ranhận xét và giải thích

Lấy VD bằng TN của Morgan Hoặc:

Trình bày bằng TN lai thuận, lai nghịch trên

ruồi giấm của Morgan Từ TN cho hs nhận xét:

Từ tỉ lệ KH về màu mắt của F2 thì tỉ lệ giao tử ở

Ngoài gen quy định tính trạng giới tính, trên

NST X của bố hay mẹ còn có loại gen nào?

( gen quy định tính trạng thường)

Từ kết quả xác định có gen quy định tính trạng

thường trên NST X -> khái niệm di truyền liên

kết giới tính

Dựa vào SGK cho ví dụ về tính trạng di truyền

liên kết với giới tính

NST Y nói chung không mang gen do đó gen

nằm trên NST giới tính ở con đực( của bất kì

ĐV có vú nào) cũng truyền cho con cái chứ

không truyền cho con đực nếu như là gen lặn và

nếu ở các con sinh ra có alen bình thường của

gen ấy tiếp thu từ mẹ thì tác động của gen

không được biểu hiện ra bên ngoài mà tồn tại ở

thể dị hợp

Nhận xét: -> kết luận gen nằm trên NST giới

tính X di truyền chéo

Quy luật di truyền chéo

NST X lớn hơn NST Y nên ngoài những gen

quy định giới tính ( cặp đôi với gen trên NST Y)

NST X còn mang rất nhiều gen quy định tính

trạng khác nhau của cơ thể ( trên 100) VD

VD: gen chi phối khả năng nhìn màu bình

thường ( bệnh mù màu)

II KN về di truyền liên kết với giới tính:

_ Hiện tượng di truyền liên kết với giới tính là hiện tượng di truyền các tính trạng mà các gen xác định chúng nằm trên NST giới tính

A Các gen trên NST X:

Thí nghiệm:

_ Lai thuận:

P1: ♀ mắt đỏ x ♂ mắt trắngF1: đồng loạt mắt đỏ

F2: 3 mắt đỏ: 1 mắt trắng ( toàn ruồi đực)Lai nghịch:

P2: ♀ mắt trắng x ♂ mắt đỏ F1: 1 ♀ mắt đỏ: 1 ♂ mắt trắng F2:1 ♀mắt đỏ: 1 ♀mắt trắng: 1 ♂ mắt đỏ: 1 ♂ mắt trắng

Giải thích:

W: gen trội: mắt đỏw: gen lặn: mắt trắngNST Y không mang alen tương ứng nếu con đực chỉ có

1 gen lặn -> tính trạng mắt trắng

Lai thuận:

P: ♀mắt đỏ(TC) x ♂ mắt trắng

XWXW XwYGP: XW Xw, Y

F1: XWXw XWY ♀ mắt đỏ x ♂ mắt đỏKG(2) : 1 XWXw: 1 XWYKH(1) : mắt đỏ

F1 : ♀ XWXw(đỏ) x ♂ XWY đỏGF1 : XW, Xw XW, YF2 :

P2 : ♀ mắt trắng x ♂ mắt đỏ

XwXw XWY

GP : Xw XW, YF1 : XWXw XwY ♀ mắt đỏ ♂ mắt trắngKG(2)

Trang 34

Gen làm hd Glucozo 6 dehichogenaza

Gen về máu khó đông

Gen về bệnh thiếu máu ﻻGlobulin

Gen liên kết giới tính và màu lông vằn và tốc độ

quy luật di truyền thẳng

Hiện tại hiểu biết về các gen loại này còn ít

Ngài cái XAY ( trứng sẫm)

Ngài đực XaXa ( trứng sáng)

Gà trống AA có khoang vằn ở đầu rõ hơn so với

gà mái chỉ có gen A

Liên hệ thực tế giáo dục giới tính , đả phá quan

điểm trọng nam khinh nữ

KH(2) F1 : ♀ mắt đỏ x ♂ mắt trắng

XWXw XwYGF1 : XW, xw Xw, YF2 : XWXw, XwXw, XWY, XwYF2 : KG : (4)

KH : (4)

Kết luận :

Lai thuận và lai nghịch

Cho kết quả khác nhau

Các gen trên X có hiện tượng di truyền chéo

Cha-> con gái-> cháu trai

B Các gen trên NST Y:

Ở 1 số loài có 1 số gen nằm trên NST Y nhưng không

có alen tương ứng trên X Những tính trạng này được ditruyền cho 100% số cá thể có cặp NST giới tính XY.quy luật di truyền thẳng

- Yêu cầu học sinh nhắc lại trọng tâm của bài

- Cơ sơ tế bào học và tính quy luật của di truyền liên kết với giới tính trong 2 trường hợp: gen nằm trên X, trên Y?

- Ý nghĩa thực tiễn của di truyền liên kết giới tính?

Chọn câu trả lời đúng:

1. Bệnh nào sau đây ở người không được di truyền chéo?

A Bệnh loạn thị B Bệnh máu khó đông C Bệnh loạn sắc D Bệnh mù màu

2 Tính trạng nào sau đây do gen liên kết trên NST giới tính X quy định, không có alen trên NST giới tính Y?

A Sự di truyền tính trạng hình dạng quả ở bí ngô

B Sự di truyền tính trạng màu sắc của mắt đỏ và mắt trắng ở ruồi giấm

C Sự di truyền màu sắc của hoa loa kèn

D Hội chứng 3X hoặc hội chứng Tơcnơ ở người

Xét 1 gen có 2 alen: A và a.Mỗi gen quy định một tính trạng Sự tổ hợp 2 alen đó đã tạo ra 5 kiểu gen khác nhau trong quần thể (Dùng dữ kiện trên trả lời câu hỏi 3, 4, 5)

3 Cặp alen trên nằm trên NST:

A thường B X không có alen trên NST giới tính Y

C Y không có alen trên NST giới tính X D X có alen trên Y

4 Số phép lai khác nhau có thể xuất hiện trong quần thể:

5 Nếu F1 và F2 đều phân li kiểu hình tỷ lệ 1:1, kiểu gen của thế hệ xuất phát phải là:

A XAXA x XaYB XaXa x XAYC XAXa x XaY D XAXa x XAY

Trang 35

BÀI 16: DI TRUYỀN NGOÀI NHIỄM SẮC THỂ

1 MỤC TIÊU:

- Nêu được đặc điểm di truyền ngoài NST

- Phân tích và giải thích được kết quả các thí nghiệm trong bài học

- Nêu được bản chất sự di truyền của ti thể và lục lạp

- Ý nghĩa thực tiễn của di truyền ngoài NST

1.2 Kĩ năng: Phát triển kĩ năng quan sát và phân tích kênh hình, phân tích kết quả thí nghiệm

1.3 Thái độ: Qua nội dung bài HS nhìn nhận vấn đề toàn diện, hệ thống, hình thành quan điểm biện chứng

- Di truyền qua tế bào chất là di truyền theo dòng mẹ

- Phân biệt đặc điểm di truyền qua tế bào chất và di truyền qua nhân

3 CHUẨN BỊ

3.1 Giáo viện: H 16.1, 16.2 SGK

3.2 Học sinh: Chuẩn bị trước bài ở nhà

4 TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP

4.1 Ổn dịnh tổ chức và kiểm diện: Kiểm tra sĩ số

- Giải thích kết quả thí nghiệm DT màu mắt của ruồi giấm? Bệnh mù màu và máu khó đông chỉ biểu hiện ở nam giới đúng hay sai? Vì sao?

-Trình bày đặc điểm di truyền của tính trạng do gen trên NST X và NST Y qui định?

- Ý nghĩa của di truyền liên kết với giới tính?

GV yêu cầu HS quan sát và phân tích sơ đồ

lai(thuận và nghịch) và hình 16.1 SGK để giải

đáp các câu hỏi sau:

-Nhân và TBC của hai hợp tử được tạo ra do lai

thuận và lai nghịch giống và khác nhau như thế

nào?

HS đọc thí nghiệm, quan sát hình 16.1, phân tích

=> trả lời:Hai hợp tử do lai thuận và lai nghịch

tạo thành đều giống nhau về nhân nhưng khác

nhau về TBC nhận được từ trứng của mẹ

-Vì sao con lai mang tính trạng của mẹ?

HS trao đổi ý kiến => trả lời

GV nhận xét, hoàn thiện nội dung kiến thức

GV giảng giải thêm:Không phải mọi hiện tượng

di truyền theo dòng mẹ đều là DT TBC Ví dụ:

DT qua nhân gen trên Y không có alen trên X

chỉ DT ở thể dị giao XY Nếu thể dị giao xác

định giống cái thì sự DT này cũng diễn ra theo

dòng mẹ

+ GV giải thích kĩ hiện tượng bất thụ đực và

nhấn mạnh ý nghĩa thực tiễn của hiện tượng này

+GV thông báo những phát hiện các cơ quan tử

chứa ADN:Lạp thể, ti thể, các plasmit ở vi

khuẩn và đưa hình vẽ về đặc điểm ADN TBC

khác ADN trong nhân để HS nhận ra sự khác

I.Di truyền theo dòng mẹ

Ví dụ:Khi lai hai thứ lúa đại mạch xanh lục bìnhthường và lục nhạt với nhau thì thu được kết quả nhưsau:

Lai thuận:P.♀ Xanh lục x ♂Lục nhạt->F1100% Xanhlục

Lai nghịch: P.♀ Lục nhạt x ♂Xanh lục => F1 100%lục nhạt

Giải thích:

Hai hợp tử do lai thuận và lai nghịch tạo thành đềugiống nhau về nhân nhưng khác nhau về tế bào chấtnhận được từ trứng của mẹ

+ Trong tế bào con lai mang chủ yếu tế bào chất của

mẹ, do đó tế bào chất đã có vai trò đối với sự hìnhthành tính trạng của mẹ ở cơ thể lai

II Sự di truyền của các gen trong ti thể và lục lạp

• Khái niệm:Trong tế bào chất có 1 số bào quan cũngchứa gen gọi là gen ngoài NST Bản chất của gen nàycũng là ADN, có mặt trong plastmit của vi khuẩn,

Trang 36

nhau về đặc điểm của ADN ở TBC và trong

nhân

+GV yêu cầu HS đọc SGK và nêu sự khác nhau

giữa ADN của TBC và ADN trong nhân

+ GV nói về đột biến ADN của lục lạp tạo lá

đốm trắng ở cây vạn niên thanh (trầu bà)

GV:y/c HS đọc nội dung mục II.1 rồi trả lời câu

hỏi: Bộ gen của ti thể có cấu trúc và chức năng

ntn?

HS:n/c rồi trả lời GV nhận xét và hoàn thiện

kiến thức

GV:Bộ gen của lục lạp có cấu trúc ntn?

Những điểm khác nhau giữa ADN lục lạp với

ADN trong nhân?

Chức năng di truyền bộ gen lục lạp?

HS n/c SGK trả lời

GV nhận xét và hoàn thiện kiến thức

GV:DT qua tế bào chất có đặc điểm cơ bản thế

nào?

HS:n/c SGK trả lời

GV:nhận xét ->hoàn thiện nội dung kiến thức

trong ti thể và lục lạp

• Đặc điểm của ADN ngoài NST:

+ Có khả năng tự nhân đôi+ Có xảy ra đột biến và những biến đổi này có ditruyền được

+ Lượng ADN ít hơn nhiều so với ADN trong nhân

III.Đặc điểmdi truyền ngoài NST:

+Kết quả lai thuận và nghịch khác nhau,các tính trạng

DT qua TBC được DT theo dòng mẹ+ Các tính trạng DT qua TBC không tuân theo cácQLDT NST vì TBC không được phân phối đều chocác TB con

+ Tính trạng do gen trong TBC qui định vẫn tồn tạikhi thay thế nhân TB bằng 1 nhân có cấu trúc ditruyền khác

KL:Trong DT,nhân có vai trò chính và TBC cũng cóvai trò nhất định.Trong TB có 2 hệ thống DT: DT quaNST và DT ngoài NST

- Giải thích kết quả của 2 phép lai sau:

P: cá chép có râu x cá giếc không râu

F1: 100% cá nhưng có râu

P: cá giếc không râu x cá chép có râu

F1 100% cá nhưng không râu

- Trả lời các câu hỏi trắc nghiệm sau:

- Chuẩn bị câu hỏi 1,2,3,4,5 và 6 SGK

- Xem trước bài 17 SGK trang 69

Trang 37

BÀI 18 BÀI TẬP CHƯƠNG II

1 MỤC TIÊU

1.1 Kiến thức: Sau khi học xong bài này học sinh có thẻ nhận dạng được các bài tập cơ bản (đề cập tới

bài toán thuận hay nghịch quy luật di truyền chi phối tính trạng)

1.2 Kỹ năng: Rèn luyện và phát triển kỹ năng giải bài tập quy luật di truyền.

1.3 Tư tưởng: Các kiến thức về di truyền rất quan trọng vì tất cả đều có khả năng ứng dụng cao.

- Mối quan hệ giữa các qui luật di truyền chi phối một cặp và nhiều cặp tính trạng

4.2 Kiểm tra bài cũ: 2 phút

- Phân tích mối quan hệ giữa kiểu gen, môi trường và kiểu hình?

I Mối quan hệ giữa các quy luật di truyền chi phối một cặp và nhiều cặp tính trạng.

Lai một cặp tính trạng Lai nhiều cặp tính trạng

Tương tác gen alen:

- Trội hoàn toàn

- Trội không hoàn toàn

- Liên kết hoàn toàn

- Liên kết không hoàn toàn

- Liên kết với giới tính

II Phương pháp giải bài tập qui luật di truyền

1. Cách giải bài tập lai một cặp tính trạng

Phép lai một cặp tính trạng đề cập tới các qui luật di truyền: phân li, trội không hoàn toàn, tương tác gen không alen, tác động cộng gộp, di truyền liên kết với giới tính

a) Xác định tỉ lệ KG, KH ở F1 hay F2 (bài toàn thuận)

Đề bài cho biết tính trạng là trội, lặn hay trung gian, hoặc gen qui định tính trạng (gen đa hiệu, tương tác giữa các gen không alen, tính trạng đa gen…) và kiểu hình của P Căn cứ vào yêu cầu của đề (xác định F1 hayF2), ta suy nhanh ra KG của P Từ đó viết sơ đồ lai từ P đến F2 để xác định tỉ lệ kiểu gen và kiểu hình của F1

và F2 Ví dụ: tỉ lệ KH 3:1 (trội hoàn toàn); 1:1 (lai phân tích), 1:2:1 (trội không hoàn toàn), 9:7 (tương tác genkhông alen)…

b) Xác định tỉ lệ KG, KH ở P (bài toàn nghịch)

Đề bài cho biết tỉ lệ KH ở F1 hoặc F2 Căn cứ vào KH hoặc tỉ lệ của chúng suy ra qui luật di truyền chi phối tính trạng, từ đó suy ra KG và KH (nếu đề bài chưa cho hết) Ví dụ: tỉ lệ KH 3:1 thì P đều dị hợp tử, hay 1:1 thì P một bên dị hợp, bên còn lại là thể đồng hợp lặn, nếu F2 có tổng tỉ lệ bằng 16 và tùy từng tỉ lệ KH mà xác định kiểu tương tác gen không alen cụ thể

2. Cách giải bài tập lai nhiều cặp tính trạng

Phép lai hai hay nhiều cặp tính trạng đề cập tới các qui luật di truyền: phân li độc lập, di truyền liên kết hoàn toàn và không hoàn toàn

a) Xác định tỉ lệ KG, KH ở F1 hay F2 (bài toàn thuận)

Trang 38

Đề bài cho biết qui luật di truyền của từng cặp tính trạng và các gen chi phối các cặp nằm trên cùng 1 NSThoặc trên các NST khác nhau Dựa vào dự kiện đề đã cho, viết sơ đồ lai từ P đến F2 để xác định tỉ lệ kiểu gen

và kiểu hình của F1 và F2

b) Xác định tỉ lệ KG, KH ở P (bài toàn nghịch)

Đề bài cho số lượng cá thể hoặc tỉ lệ KH ở F1 hoặc F2 Trước hết phải xác định qui luật di truyền chi phối tính trạng, từ đó suy ra KG ở P hoặc F1 của từng cặp tính trạng Căn cứ vào tỉ lệ KH thu được của phép lai để xác định qui luật di truyền chi phối các cặp tính trạng

- Nếu tỉ lệ mỗi kiểu hình bằng tích xác suất của các tính trạng hợp thành nó thì các tính trạng bị chi phốibởi qui luật phân li độc lập

- Nếu tỉ lệ KH là 3:1, hoặc 1:2:1 thì các cặp tính trạng di truyền liên kết hoàn toàn

- Nếu tỉ lệ KH không ứng với 2 trường hợp trên thì các cặp tính trạng di truyền liên kết không hoàn toànvới nhau

III Đáp án các bài tập SGK

1. a) F1: 100% lông ngắn hoặc 1 lông dài : 1 lông dài

b) F1: 100% lông ngắn hoặc 3 lông dài : 1 lông dài

5 Tương tác gen không alen theo kiểu át chế trội

6 a) Tương tác gen không alen theo kiểu bổ trợ

b) AaBb x aabb hay Aabb x aaBb

7 a) XAXA (đực) x cái XaY (cái)

11 0,705 đỏ bình thường; 0,205 hồng vênh; 0,09 hồng bình thường; 0,09 đỏ vênh

Trắc nghiệm: 1A, 2C, 3B, 4C, 5A, 6A, 7C, 8A, 9B

Trang 39

- Rèn luyện khả năng áp dụng lí thuyết vào giải bài tập trắc nghiệm

- Có một chuần đánh giá việc học tập của các em ở bộ môn

1.3 Thái độ

- Rèn luyện các em một khả năng chính xác trong việc vận dụng kiến thức

- Cơ sở vật chất di truyền và biến dị

- Tính qui luật của hiện tượng di truyền

4.2 Kiểm tra 1 tiết

4.3 Tiến trình kiểm tra

Sở GD-ĐT Tỉnh Tây Ninh Kiểm tra một tiết - Năm học 2013-2014

Trường THPT Quang Trung Môn: Sinh Học

Câu 1 Cơ chế phát sinh đột biến số lượng nhiễm sắc thể là

A quá trình tiếp hợp và trao đổi chéo của nhiễm sắc thể bị rối loạn.

B sự phân ly bất thường của một hay nhiều cặp nhiễm sắc thể tại kỳ sau của quá trình phân bào.

C quá trình tự nhân đôi của nhiễm sắc thể bị rối loạn.

D thoi vô sắc không hình thành trong quá trình phân bào.

Mã đề: 160

Trang 40

Câu 2 Trong quá trình nhân đôi ADN, vì sao trên mỗi chạc tái bản có một mạch được tổng hợp liên tục còn

mạch kia được tổng hợp gián đoạn?

A Vì enzim ADN polimeraza chỉ tác dụng lên một mạch.

B Vì enzim ADN polimeraza chỉ tác dụng lên mạch khuôn 5'→3'.

C Vì enzim ADN polimeraza chỉ tác dụng lên mạch khuôn 3'→5'.

D Vì enzim ADN polimeraza chỉ tổng hợp mạch mới theo chiều 5'→3'.

Câu 3 Một gen có hiệu số giữa guanin với ađênin bằng 15% số nuclêotit của gen Trên mạch thứ nhất của

gen có 10% timin và 30% xitôzin Kết luận sau đây đúng về gen nói trên là:

Câu 5 Một gen có chiều dài 5100Å, có số nucleotit loại adênin chiếm 20% tổng số nucleotit của gen, bị đột

biến mất 1 cặp A-T Số nucleotit từng loại của gen đột biến là:

A A=T= 599 ; G=X= 900 B A=T= 900 ; G=X= 599.

C A=T= 900 ; G=X= 600 D A=T= 600 ; G=X= 900.

Câu 6 Điều không đúng về đột biến gen

A Đột biến gen gây hậu quả di truyền lớn ở các sinh vật vì làm biến đổi cấu trúc của gen.

B Đột biến gen có thể làm cho sinh vật ngày càng đa dạng, phong phú.

C Đột biến gen có thể có lợi hoắc có hại hoặc trung tính.

D Đột biến gen là nguồn nguyên liệu cho quá trình chọn giống và tiến hoá.

Câu 7 Một nuclêôxôm có cấu trúc gồm:

A phân tử histon được quấn quanh bởi 1 đoạn ADN chứa 146 cặp nuclêôtit

B 9 phân tử histon được quấn quanh bởi 1 đoạn ADN chứa 140 cặp nuclêôtit

C lõi là 8 phân tử histon được một đoạn ADN chứa 146 cặp nuclêôtit quấn quanh

31

4 vòng

D lõi là ADN chứa 146 cặp nuclêôtit được bọc ngoài bởi 8 phân tử histon

Câu 8 Một gen có 20% ađênin và trên mạch gốc có 35% xitôzin Gen tiến hành phiên mã 4 lần và đã sử

dụng mội trường tổng số 4800 ribônuclêôtit tự do Mỗi phân tử mARN được tạo ra có chứa 320 uraxin Sốlượng từng loại ribônuclêôtit môi trường cung cấp cho phiên mã là:

A rA = 640, rU = 1280, rG = 1680, rX = 1200 B rA = 480, rU = 960, rG = 1260, rX = 900.

C rA = 480, rU = 1260, rG = 960, rX = 900 D rA = 640, rU = 1680, rG = 1280, rX = 1200.

Câu 9 Trên một cánh của một nhiễm sắc thể ở một loài thực vật gồm các đoạn có kí hiệu như sau:

ABCDEFGH Do đột biến, người ta nhận thấy nhiễm sắc thể bị đột biến có trình tự các đoạn như sau:

ADCBEDEFGH Dạng đột biến đó là

A đảo đoạn B chuyển đoạn tương hỗ C chuyển đoạn không hỗ D lặp đoạn.

Câu 10 Cho cây ngô thân cao tứ bội AAaa tự thụ phấn, trong trường hợp giảm phân và thụ tinh bình thường,

thì tỉ lệ kiểu gen của thế hệ F1 là :

A 8AAAA : 1aaaa : 8Aaaa : 8AAaa : 18AAAa B 1AAAA : 1aaaa : 8Aaaa : 8AAaa : 18AAAa

C 1AAAA : 1aaaa : 8Aaaa : 18AAaa : 8AAAa D 8AAAA : 1aaaa : 8Aaaa : 18AAaa : 1AAAa Câu 11 Trong quá trình nhân đôi, enzim AND polimeraza di chuyển trên mỗi mạch khuôn của ADN.

A Di chuyển một cách ngẫu nhiên.

B Theo chiều từ 5' đến 3'mạch này và 3' đến 5' trên mạch kia

C Luôn theo chiều từ 3' đến 5'

D Luôn theo chiều từ 5' đến 3'

Câu 12 Một gen ở sinh vật nhân thực có 3900 liên kết hidrô và có 900 nuclêôit loại guanin Mạch 1 của gen

có số nuclêôtit loại ađênin chiếm 30% và số nuclêôtit loại guanin chiếm 10% tổng số nuclêôtit của mạch Số nuclêôtit mỗi loại ở mạch 1 của gen này là:

A A = 450; T = 150; G = 750; X = 150 B A = 450; T = 150; G = 150 X = 750

Định dạng
Số trang	166
Dung lượng	663,68 KB