Tiểu luận Chuyên đề: Sức khỏe sinh sản và tình dục

Trong quan hệ với tình yêu, tình dục là một nhu cầu sinh lý và tình cảm tự nhiên của con người, là sự tự nguyện, sự hòa nhập tâm hồn và thể xác của hai người yêu nhau.. Stress được coi n

Tiểu luận Chuyên đề: Sức khỏe sinh

sản và tình dục

Mục lục:

trang

I/ Đặt vấn đề 2

II/ Tổng quan tài liệu 4

III/ Sơ lược về vấn đề 11

IV/ Kết luận 14

V/ Giải pháp 15

I/ Đặt vấn đề:

Theo các nhà chuyên môn và sự cảm nhận chung của mỗi người, sự quan hệ tình dục là yếu tố góp phần trong hạnh phúc của cuộc sống đôi lứa Ngoài nhiệm vụ duy trì nòi giống, ái ân còn là một hành vi xuất phát từ bản năng tính dục (sexual instinct) nhằm đạt đến khoái cảm (climax/orgasm) Khi đạt khoái cảm sẽ xuất hiện những sự thay đổi trong cơ thể như gia tăng lượng adrenaline trong máu khiến tim đập nhanh và mạnh hơn, cơ bắp căng ra, tinh thần hưng phấn, tăng tiết mồ hôi nhằm thải độc tố ra ngoài

Trong quan hệ với tình yêu, tình dục là một nhu cầu sinh lý và tình cảm

tự nhiên của con người, là sự tự nguyện, sự hòa nhập tâm hồn và thể xác của hai người yêu nhau Tình dục là tất cả những gì con người có thể làm để gần gũi và đem lại cho nhau khoái cảm Tình dục và các quan hệ gắn liền với nhau

và đóng vai trò trung tâm trong sức khỏe sinh sản

Nhìn dưới một góc độ nào đó, sinh hoạt tình dục là một hình thức duy trì sức khỏe cho cơ thể và nó có thể giúp cơ thể cân bằng những rối loạn trong chừng mực nhất định

Nhịp sống của xã hội ta ngày càng hối hả, gấp gáp hơn, chính vì thế hiện nay rất nhiều đấng mày râu đang phải gánh chịu những căng thẳng và áp lực trong công việc trong thời gian liên tục và kéo dài Điều này giải thích tại sao, chứng stress (căng thẳng thần kinh) hiện nay đang có khuynh hướng gia tăng nhất là trên những người thường xuyên làm việc trí óc Stress làm ảnh hưởng sức khỏe toàn thân và cả tới sức khỏe tình dục

Stress được coi như là bất kỳ nhân tố nào đe dọa đến sức khỏe cơ thể hay có tác động có hại đến các chức năng của cơ thể như bị tổn thương, bệnh hay lo âu … Bị stress liên tục, cơ thể sẽ phản ứng lại bằng các phản ứng sinh học nhằm đảm bảo sự sống của mình Những phản ứng sinh lý nhằm bảo vệ này bao gồm các kích thích tố như Cortisol, Catecholamine, Renine, hormone autidiurétique, hormone somatotrope và đặc biệt là có sự gia tăng Prolactin … người ta gọi chúng là những kích thích tố của stress (hormone de stress), kích

thích tố stress dần dà sẽ làm rối loạn đáng kể vô số những chức năng sinh lý kể

cả chức năng tình dục

Stress có thể là nguyên nhân của bệnh thực thể và bệnh thực thể cũng có thể là nguyên nhân của Stress …Ðó là hai yếu tố tác động qua lại với nhau

Những căng thẳng trong công ăn việc làm, những bức xúc trong xã hội, những bất đồng trong cuộc sống gia đình là những nguyên nhân gây ra những stress

Những sang chấn tâm lý từ những tình huống xung đột, hay những tổn thương về sinh lý, những bất túc tình dục, nhất là tình trạng bất lực liệt dương, yếu sinh lý sẽ gây ra những stress nặng nề

Mặt khác, stress là nguyên nhân dẫn đến nhiều rối loạn hành vi tình dục như xuất tinh sớm, đau trong lúc giao hợp, bất lực và không đạt được cực khoái trở thành rắc rồi trong quan hệ tình dục của nhiều cặp vợ chồng

Stress không lạ với nhiều người ngày nay, nhất là tại các thành phố lớn Stress không chỉ “độc quyền “ ở doanh nhân mà còn với nhiều đối tương khác Thâm chí cả học sinh các lớp cuối cấp và cả các bà nội trợ trong tình hình lạm phát ngày nay Tuy vậy nhìn nhận về gốc rễ của stress ít người quan tâm Thực chất stress là phản ứng bảo vệ của cơ thể trước mối đe dọa, nguy hiểm xảy ra cho nó Khi đó cơ thể sẽ huy động tòan lực để đối phó Não chỉ huy tiết các nội tiết tố cần thiết ào ạt vào máu như adrenaline, norepineprine…Tim đập nhanh để bơm máu đến hệ cơ bắp Phổi hổn hển tăng tốc bơm oxy , đường huyết vọt lên cao nhằm tăng cường khẩn cấp năng lượng, mắt mở to để nhìn cho rõ, tai vểnh lên , mũi phồng ra… Khi nguy cơ qua đi hiểm họa chấm dứt thì mọi thứ trở về trật tự cũ Tim đập châm lại hơi thở điều hòa, bắp cơ buông thư Nhưng nếu sự đe dọa không mãnh liệt nhưng cứ xảy ra dồn dập , hết đợt này tới đợt khác đến một lúc vượt quá mức chịu đựng của cơ thể thì sẽ tạo ra những tác hại âm thầm , không lường trước trên thể chất và cả tâm thần Stress vượt ngưỡng dẫn đến vô số bệnh tật mà lắm khi bác sĩ cũng bó tay và gán cho những cái tên mơ hồ như “ rối lọan thần kinh thực vật” , rối lọan chuyển hóa,

…Không chỉ ở ta , mà theo nghiên cứu từ Đại Học Y khoa Harvard Mỹ ước tính có từ 60-90% bệnh nhân (ở Mỹ) tìm đến bác sĩ là do stress Stress liên quan nhiều đến các bệnh lý thực thể như nhồi máu cơ tim , tăng huyết áp , tiểu đường , suyễn , đau nhức kinh niên, mất ngủ, dị ứng, đau thắt lưng , bệnh ngoài

da, ung thư suy giảm miễn dịch Stress còn trầm trọng hóa bởi các ổn thương tinh thần như suy giảm trí nhớ, bứt rứt dễ hoang mang , dao động , trầm cảm,

cáu gắt … Do đó rất phức tạp để tìm ra gốc bệnh Nếu bác sĩ chỉ quan tâm triêu chứng bên ngòai - chỉ đau đâu chữa đó –còn gốc sâu thẳm bên trong là stress vẫn không được giải tỏa, bệnh vẫn cứ lẩn quẩn , loanh quanh, chuyển từ bệnh này sang bệnh khác , người bệnh hoang mang , chất lượng sống bị giảm sút

Đi cùng với cuộc sống hiện đại là mặt trái của nó, stress đang dần dần trở thành một vấn đề quen thuộc và được quan tâm bởi những tác động tiêu cực của nó Stress ảnh hưởng tới các hành vi tình dục, gây rối loạn hành vi tình dục…trở thành mối lo ngại đối với nhiều người có áp lực cuộc sống lớn và dễ stress

Trong chuyên đề nay chúng tôi sẽ tìm hiểu về ảnh hưởng của stress lên các rối loạn tình dục từ đó tìm các giải pháp khắc phục tình trạng trên

II/Tổng quan tài liệu:

1 Tình dục và hành vi tình dục:

Tình dục là cách tạo cảm xúc âu yếm, nhẹ nhàng và kích thích để doạt được khoái cảm Tình dục là cấu thành của xã hội, mặc dù hình thành trên cơ

sở sinh học nhưng trong quá trình trưởng thành của con người, thông qua xã hội, tình dục được quy định bởi các yếu tố văn hóa và xã hội

Hành vi tình dục là một bộ phận trong tập hợp hành vi chung của con người, là các thức mà người đó tương tác với người khác Quan hệ tình dục có nghĩa rộng hơn rât nhiều so với giao hợp, chẳng qua là thể hiện nhân cách của con người

Hành vi tình dục là những việc làm, hoạt động nhằm thỏa mãn nhu cầu sinh lý và tình cảm cuả con người (như âu yếm, vuốt ve, hôn nhau và cùng nhau làm tình) Đó là điều không thể thiếu được trong một tình yêu trọn vẹn Thái độ và quan niệm của mỗi người như thế nào thì viêc làm của họ trong quan hệ tình dục sẽ tương ứng như thế

Các thành phân của tình dục mang tính chất chủ quan tùy theo quan niệm cá nhân như: sự định kiến vầ tình dục, quan hệ con người, cảm giác sợ hãi, hòa hợp sơ thể, khoái cảm, tình dục đồng giới và khác giới, sở thích tình dục,quan hệ nam nữ, khoái cảm về tinh thần và thể xác… hoặc tình dục mang cấu trúc về giới (nam hay nữ) như: bản chất giới tính, yếu tố sinh học, đời sống sinh snar và bản năng cơ bản Tình dục cũng là một hiện tượng xã hội như: lạm

dụng tình dục, cảm giác sợ hãi, bên ngoài cơ thể, bản thể, sự diễn cảm, thủ dâm, giao hợp, lập gia đình và lựa chọn bạn tình

Bản năng tình dục được đánh thức trong tuổi dậy thì Bản năng tình dục không chỉ được lưu giữ ở một hệ thống cơ thể mà nó là vấn đề toàn diện vơi staats cả các giác quan( mắt, tai, da, mũi ) bộ óc và trí tuệ cùng tham gia trong hoạt động tình dục Điều này nói lên tình dục không đơn thuần cho chức năng sinh sản của con người Các giai đoạn của hoạt động tình dục ( phản ứng tình dục) bao gồm:

-Ham muốn và ở trạng thái kích thích

-Giai đoạn bình nguyên

-Tình trạng cực khoái

-Trở lại bình thường

2 Stress:

Thuật ngữ stress hay căng thẳng xuất hiện rất nhiều trong đời sống hằng ngày Nó được hiểu như là những điều khó chịu và áp lực cho cá nhân.Tuy nhiên trong tâm lý học, một ngành khoa học có rất nhiều ứng dụng và nghiên cứu về hành vi và sức khỏe lại hiểu stress dưới một góc độ khác

Trong thực tế, stress là thuật ngữ dùng đôi khi dùng để chỉ một nguyên nhân, một tác nhân gây stress ( như tiếng ổn của thành phố, cái nắng, bệnh tật,

sự thay đổi chỗ làm việc…), hay đôi khi chỉ hậu quả của những tác nhân gây kích thích mạnh như hoảng hốt khi gặp thiên tai, sự căng tẳng khi gặp khó khăn trong công việc…) Như vậy stress vừa chỉ tác nhân gây công kích, vừa chỉ phản ứng của cơ thể trước các tác nhân đó Hay như Hans Selye là mối tương quan giữa tác nhân gây kích thích và phản ứng cơ thể

Stress như một phản ứng của chủ thể trước một nhu cầu hoặc một cự tương ứng của mối quan hệ của con người với môi trường xung quanh

Stress là đáp ứng thích nghi về mặt sinh học, thích nghi và tập tính Stress đặt chủ thể vào quá trình dàn xếp thích nghi với môi trường xung quanh, tạo cho cơ thể một cân bằng mới sau khi chịu tác động của môi trường Nói cách khác, phản ứng stress bình thường góp phần làm cho cơ thể thích nghi

Nếu đáp ứng của cá nhân đối với stress không đủ, không thích hợp và cơ thể không tạo ra một cân bằng mới, thì những chức năng của cơ thể ít nhiều bị rối loạn, những dấu hiệu bệnh lý của cơ thể, tâm lý, tập tính sẽ xuất hiện và tạo

ra những stress bệnh lý cấp tính hoặc kéo dài

Theo Selye, phản ứng stress, được chia thành 3 giai đoạn:

-Giai đoạn báo động: Đây là giai đoạn đặc trưng của chủ thể khi tiếp xúc với yếu tố gây stress (như các hoạt động tâm lí được kích thích, các phản ứng chức năng sinh lí của cơ thể…) Giai đoạn này diễm biến rất nhanh trong vài giờ, vài ngày.Nếu tồn tại được phản ứng thì chuyển sang giai đoạn thích nghi

-Giai đoạn thích nghi: Giai đoạn chống đỡ tiến triển tốt thì các chức năng tâm lí, sinh lí của sơ thể được phục hồi Nếu khả năng thích ứng của cơ thể mất dần, quá trình phục hồi không xảy ra và chuyển sang giai đoạn kiệt quệ

-Giai đoạn kiệt quệ: Trong giai đoạn kiệt quệ, các biến đổi tâm lý, sinh

lý của giai đoạn báo động xuất hiện trở lại, hoặc là cấp tính và tạm thời hoặc nhẹ nhàng hơn và kéo dài Chia stress bệnh lý thành 2 giai đoạn là stress bệnh

ý cấp tính và stress bệnh lý kéo dài

Triệu chứng của stress rất nhiều Dấu hiệu đầu tiên và dễ nhận biết nhất

là mệt mỏi Tiếp đó người bệnh sẽ cảm thấy suy kiệt về tinh thần và thể xác…

Họ mất khả năng tự đánh giá mình và thường xuyên cáu giận Làm thế nào để biết được khi nào là mệt mỏi thông thường và khi nào mệt mỏi cảnh báo bệnh stress

Những dấu hiệu dưới đây giúp bạn nhận biết được căn bệnh này

- Dễ dàng mệt mỏi và thường rất khó dậy vào buổi sáng

- Có cảm giác làm việc ngày càng nhiều hơn nhưng kết quả ngày càng tồi tệ

- Bạn có cảm giác rằng những nỗ lực trong công việc của bạn không được mọi người chú ý

- Thỉnh thoảng quên những cuộc hẹn

- Hay cáu giận

- Ít gặp người thân và bạn bè thân thiết.

Những dấu hiệu này có thể là chưa đầy đủ để bạn nhận ra mình bị stress

và biểu hiện stress có thể không giống nhau ở mỗi người Điều quan trọng là chúng ta hãy biết lắng nghe cơ thể mình

Các trạng thái bệnh lý có thể phát sinh do hội chứng Stress kéo là:

Bệnh tâm thần kinh: Mất ngủ, đau đầu, hoa mắt, chóng mặt, buồn phiền, cáu gắt, loạn trí nhớ, trầm cảm

Bệnh tim mạch: Tăng huyết áp, nhồi máu cơ tim, tai biến mạch máu não, loạn nhịp tim, hồi hộp đánh trống ngực

Bệnh tiêu hóa: Viêm loét dạ dày - tá tràng, chảy máu tiêu hóa, thủng dạ dày, tiêu chảy, khô miệng, chán ăn, ăn không tiêu, hơi thở hôi, rối loạn chức năng đại tràng

Bệnh tình dục: Giảm ham muốn, di tinh, mộng tinh, giao hợp đau

Bệnh phụ khoa: Rối loạn kinh nguyệt, rối loạn nội tiết

Bệnh cơ khớp: Co cứng cơ, đau lưng, đau khớp, cảm giác kiến bò ở ngón tay, máy mắt, chuột rút, run rẩy

Toàn thân: Suy sụp, mệt mỏi, dễ mắc các bệnh dị ứng hay bệnh truyền nhiễm

3 Stress và hành vi tình dục:

Tình dục là một tình trạng thực tế của đời sống con người, nó là một nhu cầu bao gồm nhiều lĩnh vực như tình yêu, đạo đức, hôn nhân, hạnh phúc do thỏa mãn thân xác, giải tỏa những bức xúc, làm cân bằng cho đời sống thể chất cũng như tinh thần

Những triệu chứng về rối loạn chức năng tình dục có thể là biểu hiện đầu tiên của một số bệnh lý tiềm ẩn – cho nên hễ có một thay đổi nào đó trong hoạt động tình dục là phải lưu ý đến ngay Có thể coi hoạt động tình dục là chiếc đồng hồ báo thức để cho chúng ta rà xét lại sức khỏe tổng quát ngay cho dù những thay đổi đó xảy ra ở bất cứ thời điểm nào trong cuộc sống cũng nên xem xét và đánh giá kỹ lưỡng trên phương diện y học

Bệnh tiểu đường, bệnh tim mạch, bệnh xương khớp, ung thư tiềm tàng, tuổi già, mãn kinh thoái hóa, đó là những dấu hiệu đầu tiên của một stress, nếu con người không tự vượt qua được hoặc không tìm cách thích nghi thì nó sẽ trở thành stress bệnh lý, rối loạn tâm thần có thể đưa đẩy làm thay đổi vấn đề tình dục của bệnh nhân

Một nghiên cứu trên những cặp vợ chồng trung niên khỏe mạnh thì cho thấy những con số đáng được quan tâm: 40% nam giới và 63% nữ giới có rối loạn chức năng tình dục

- Ở đàn ông: xuất tinh và rối loạn chức năng cương dương vật là hai vấn

đề mà bệnh nhân than phiền nhiều nhất

- Ở phụ nữ: là không đạt được cực khoái và đau trong khi giao hợp

Những trường hợp này bệnh nhân thường tìm cách lãng tránh một cách

cố tình hoặc dè dặt một cách kín đáo khi được đề cập đến, ngay cả vợ chồng cũng không trao đổi, tâm sự với nhau Họ giữ trong lòng với một nỗi đau khổ

dằn dai cho đến lúc mọi sự đổ vỡ thực sự.

Trước rối loạn chức năng tình dục mỗi người có một cách đối phó khác nhau, lúc đầu họ cố gắng tìm đủ mọi cách để cải thiện, phục hồi lại chức năng

Về sau sự việc càng ngày càng trở nên tồi tệ, một stress bắt đầu hình thành nhen nhúm Một vài rối loạn chức năng sinh học và triệu chứng bệnh lý mơ hồ

có thể được khám phá sớm trong giai đoạn này nhờ kinh nghiệm hay có kiến thức về vấn đề tình dục của thầy thuốc

Bệnh nhân bắt đầu có thái độ và được thể hiện qua các hành vi Ða số bệnh nhân bỏ lơ hoặc dấu diếm sự bất lực liệt dương của mình Và trước những rối loạn đôi khi rất nhỏ nhặt cũng có thể gây ra nỗi hoang mang lo sợ và tự nghi ngờ về khả năng tình dục của chính mình Phụ nữ và đàn ông có sự khác nhau khi đối diện với vấn đề này

Yếu tố tâm lý đóng vai trò rất quan trong toàn bộ đời sống của phụ

nữ :Tình yêu và sự cảm nhận về tình dục trong thời thơ ấu ảnh hưởng sâu xa đến cuộc sống tình dục về sau này của họ Rất nhiều phụ nữ dù không đạt đến cực khoái nhưng họ vẫn bằng lòng thích thú bởi sự bù đắp lại bằng tình yêu, bằng sự vuốt ve mơn trớn, cảm giác ấm áp được che chở trong vòng tay người bạn đời cũng đủ làm họ cảm thấy hạnh phúc

Ða số đàn ông có cảm giác xấu hổ, vô tích sự, cảm giác thất bại, Họ luôn luôn mang mặc cảm mình không phải là một người đàn ông thực sự Sự hoang mang lo lắng, sợ hải đó dần dần làm thay đổi " nhân cách " và lối sống của họ

Hầu như ai cũng phải đối diện với stress một đôi lần hay thường xuyên trong suốt cuộc đời, như một phần không thể tránh của cuộc sống Có thể nói, không có stress thì cũng không có cuộc sống, đó là những “va đập và trầy xước” để cơ thể có trải nghiệm và thích nghi với những biến đổi không ngừng của môi trường sống Những tác động của stress đến thể chất và tâm trí có thể tạo ra những cảm xúc dương tính hay âm tính, có thể kích thích hành động, suy nghĩ và nhận thức nhưng cũng có thể gây ra thất vọng, chán nản, giận dữ và trầm cảm để cuối cùng phát sinh nhiều vấn đề sức khỏe như cao huyết áp, bệnh tim, đột quỵ

Ngày nay người ta biết rõ hai điều: khả năng chống stress của tình dục

và ảnh hưởng của trạng thái tâm trí, gồm cả stress đến chức năng tình dục Những trục trặc trong nghề nghiệp, những nỗi buồn bất chợt hoặc bệnh trầm cảm đích thực tất cả đều làm rã rời tâm lý và ảnh hưởng tất yếu đến ham muốn tình dục Về ảnh hưởng xấu của stress đến chức năng tình dục, một khảo sát cho thấy:

Cứ 10 người thì có 4 người thừa nhận stress có ảnh hưởng xấu đến chức năng tình dục

Trong số những người bị stress, 86% giảm tần suất quan hệ tình dục, thậm chí

cả ham muốn tình dục

Stress là nguyên nhân gây ra rối loạn cương dương (29%)

Rối loạn cương dương không phụ thuộc vào tuổi nhưng khác nhau rất nhiều về cách kiểm soát stress của mỗi người

Mức độ yếu kém về tinh thần tỉ lệ thuận với mức độ yếu kém về sinh lý

9/10 người thừa nhận hoạt động tình dục thường xuyên có tác dụng giải tỏa stress

Người ta biết nhiều về tác dụng chống stress của tình dục nhưng lại biết rất ít về ảnh hưởng của stress đến đời sống tình dục Không thiếu gì những tác nhân gây stress (khó khăn trong nghề nghiệp, nghèo túng, tang tóc, tai nạn, bệnh tật…) và đều có thể gây ra những rối loạn về chức năng cương dương có thể ngắn hay dài hạn Để không rơi vào vòng xoắn ốc của sự thất bại, cần biết tìm ra các giải pháp

Khi thấy giảm ham muốn, giảm tần suất quan hệ tình dục hay rối loạn về

cương dương, cần loại trừ yếu tố stress trước tiên