chi phí đại diện trong công ty cổ phần

Chi diện vốn cổ phần xuất hiện trong tính huống các nhà quản lý thường xuyên thực hiện những chiến lược đầu tư khiến công ty phát triển vượt mức tối ưu hoặc tham gia vào những lĩnh vực k

A

Lời mở đâu

Trong nhưng công ty lớn, đặc biệt là công ty cổ phần sự phân định giữa

quyền sở hữu và quyền quản lý là rất cần thiết Những công ty này có hàng

chục, hàng trăm cổ đông vì vậy không thể nào cùng một lúc mà tất cả cổ đông

cùng tham gia quản lý công ty Vì vậy mà trong các công ty cổ phân

hữu và quyền quản lý được tách bạch một cách rõ ràng Sự tách biệt

hữu và quản lý một mặt giải quyết mâu thuẫn giữa vốn và năng lực điều hành,

mặt khác nó cũng làm nảy sinh những nguy cơ khiến cho hiệu quả hoạt động

của doanh nghiệp không đạt mức tối ưu, gây thiệt hại cho các nhà đầu tư Rõ

ràng sự phân định giữa người chủ và người quản lý có những thuận lợi xong

cũng đem lại cho doanh nghiệp không ít những khó khăn trong vấn đề

Chi phí đại diện là gì ?

Theo Jensen - Meckling, vấn đề nhà quản lý trốn tránh nhiệm vụ của

mình sẽ được xem như một loại chi phí, các nhà quản lý không thể hiện năng

lực lãnh đạo của họ cũng được xem là một loại chi phí

Jensen - Meckling định nghĩa chi phí đại diện như là sự tổng hợp các

chi phí của một hợp đồng có tô chức Họp đồng này gồm, một người (người

chủ) thuê một người khác (người đại diện) làm nhiệm vụ thay thế cho mình

(người chủ) Người chủ đưa ra quyết định - ủy quyền cho người đại diện

với người quản lý thì phía quản lý sẽ có động cơ tiến hành nhũng hoạt

lợi cho bản thân và có thê làm nguy hại đến quyền lợi của cố đông Chi

diện vốn cổ phần xuất hiện trong tính huống các nhà quản lý thường xuyên

thực hiện những chiến lược đầu tư khiến công ty phát triển vượt mức tối ưu

hoặc tham gia vào những lĩnh vực kinh doanh mà công ty không có lợi

tranh

Nhìn vào sơ đồ chúng ta có thể thấy rõ sự tách bạch giữa quyền sở hữu

(Đại hội đồng cổ đông) và quyền quản lí (Ban tổng giám đốc) Sự phân định

giữa quyền sở hữu và quyền quản lý tạo nên không ít ưu điểm cho công

phần như: quản lí chuyên nghiệp hơn, sự thay đổi quyền sở hữu không ảnh

hưởng đến hoạt động của doanh nghiệp giúp công ty dễ dàng huy động

bên ngoài Tuy nhiên cũng chính sự tách bạch rõ ràng này cùng với vấn

ro về đạo đức của các nhà quản trị đã gây nên chi phí đại diện trong công

phần Bởi lẽ:

không chọn dự án đó vì lợi ích của chính bản thân họ Như vậy, họ đã không

thực hiện mục tiêu tối đa hoá lợi nhuận cho công ty như các cô đông

ở họ

Thứ hai, chính sự tách bạch rõ ràng gây nên một vấn đề bất cân

xứng thông tin giũa các nhà quản trị và chủ sở hữu công ty Các cổ đông không nắm rõ cấu trúc vốn của công ty, các chiến lược kinh doanh hay

hội kinh doanh như nhà quản trị Chính vì vậy, các nhà quản trị có thể lựa chọn

những dự án không vì mục đích tối đa hoá lợi nhuận Họ sẽ lựa chọn

án có tỉ suất sinh lợi thấp và mức độ an toàn cao chỉ để giữ vũng chức vị của

mình Họ sè không đầu tư nguồn lực vào những dự án có khả năng sinh

Những biểu hiện chi phí đại diện trong Công ty cổ phần

Bông Bạch Tuyết?

Thứ nhất Công ty Bông Bạch Tuyết đã có những sai phạm trong việc công

bố thông tin, gây bất cân xúng thông tin giữa người quản lí và các nhà

cô đông của công ty

111,793,731,3

5

S

T

115,084,739,7

8

Điều chỉnh hồi tổ tăng giá vốn hàng bán 4,2 tỷ đồng do điều chỉnh

tăng chi phí khấu hao Tài sản cố định với số tiền 676 triệu đồng - đây là điểm

lưu ý trong Báo cáo kiêm toán năm 2006

Điều chỉnh hối tố tăng chi phí quản lý 447 triệu đồng do điều chỉnh

trích dự phòng phải thu khó đòi 284.898.556 đồng - Báo cáo tài chính năm

2006 không trích khoản này

BÁO CÁO TÀI CHÍNH TÓM TẮT

(QUÝ III NĂM 2006)

I BẢNG CẢN ĐỐI

KÉ TOÁN

BÁO CÁO TÀI CHÍNH TÓM TẮT QUÝ

IV NĂM 2007

8

Việc duy trì điều kiện niêm yết cổ phiếu tại Sở Giao dịch chúng khoán

TPHCM thì công ty Bông Bạch Tuyết không đạt yêu cầu (theo quy định của

Sở giao dịch chứng khoán thành phố Hồ Chí Minh, công ty phải kinh

lãi mới đủ điều kiện niêm yết ) Nhưng từ khi niêm yết (năm 2004) đến nay,

Bông Bạch Tuyết không duy trì được điều kiện hoạt động kinh doanh có lãi

trong các năm 2004, 2006, 2007 và 6 tháng đầu năm 2008 Cụ thể, năm 2004,

báo cáo tài chính được kiềm toán cho thấy Bông Bạch Tuyết lỗ 2,121 tỷ đồng

Năm 2005, Báo cáo tài chính do Công ty Kiểm toán A&c thực hiện cho thấy

Bông Bạch Tuyết có lợi nhuận sau thuế là 982 triệu đồng Tuy nhiên,

viên của A&c có nêu ý kiến loại trừ nhiều khoản mục như chưa trinh lập

Thứ hai, bên cạnh những sai phạm trong việc công bố thông tin, một biểu

hiện nữa của chi phí đại diện ớ Công ty cô phần Bông Bạch Tuyết là rủi

đạo đức của nguời quản lí Điều này biểu hiện qua các sai phạm của Hội đồng

quản trị, Ban Tông giám đốc, Ban kiêm soát và kế toán trưởng trong lĩnh vực

chứng khoán và thị trường chứng khoán, không hướng theo mục tiêu

công ty, cụ thể đã để giám đốc hành chính - nhân sự chiếm dụng tiền của công

ty để mua đất

Đoàn kiểm tra của ủy ban Chứng khoán Nhà nước và Sở Giao dịch chứng

khoán TPHCM đã kiếm tra Công ty Bông Bạch Tuyết và phát hiện trong thời

gian dài, Hội đồng quản trị, Ban kiềm soát, Ban điều hành Bông Bạch

không làm tròn trách nhiệm trong việc điều hành, lãnh đạo công ty, thiếu trách

nhiệm trong việc công bố thông tin, không minh bạch trong các báo cáo tài

chính của công ty này Ban giám đốc Bông Bạch Tuyết đã có những biêu hiện

sai phạm như để xảy ra tình trạng mất đoàn kết nội bộ, lập báo cáo tài chính

quý và năm sai lệch để công bố ra thị trường, dù đã có ý kiến của kiểm toán

nhưng vẫn không sửa đôi

năm đã không thực hiện được việc phát hành trên Tiền đã xài hết mà cồ phiếu

thì chưa phát hành được nên công ty “chuyên” số tiền trên thành nợ phải trả

của công ty Việc phát hành cổ phiếu được đưa ra bàn bạc trong đại hội cổ đông hai năm liền nhưng công ty này vẫn chưa thể thực hiện được Thế nhưng

Ban điều hành công ty này đã “mạnh dạn” thu tiền từ các cá nhân trong khi

chưa đăng ký phát hành với ủy ban Chứng khoán Nhà nước Đây là một nước

cờ liều mà chỉ có Ban điều hành Bông Bạch Tuyết mới dám thực hiện

vẫn chưa biết khi nào cô đông mới được nhận cô phiếu như công ty đã

biết tiền của họ đã “ngâm” vào đó và trở thành những khoản nợ khó đòi

Vào thời diêm giữa năm 2007 trong khi tình hình tài chính của công

Sự phát sinh chi phí đại chủ yếu là do có sự phân định giừa quyền sở

hữu và quyền quản lý vì vậy để khắc phục chi phí đại diện chúng ta phải

những giải pháp gắn chặt quyền lợi của người quản lý với quyền lợi công ty

hay cần có một cơ chế tiền lương cho người quản lý (giám đốc) phù hợp

một cơ chế thù lao hợp lý cho giám đốc phải bảo đảm được tối thiều ba yêu

cầu:

Thứ nhất, mức thù lao phải tương xứng với những nỗ lực mà các giám

đốc đã bỏ ra

của thị trường, khủng hoảng kinh tế nên có thể nói đó là một giả pháp không hoàn hảo lắm

Doanh nghiệp phải quan tâm đến cả lợi ích ngắn hạn cũng như lợi ích

dài hạn Vì thực tế trong ngắn hạn các nhà quản lý có thể dùng những thủ thuật

làm làm sai lệch lợi nhuận của công ty hay làm sai thông tin về giá trị cổ phiếu

làm bóp mco bảng cân đối kế toán đánh lừa các nhà đầu tư Vì vậy đề khắc

phục thì công ty trả thù lao cho các nhà quản lý căn cứ vào kết quả hoạt động

của doanh nghiệp qua một số năm

Bên cạnh đó các doanh nghiệp cần thành lập một ban kiểm soát để kiếm

soát kiêm tra hoạt động của các nhà quản lý Ban kiêm soát phải độc lập với

ban quản lý của công ty để tránh truờng hợp bao che thông đồng với nhau