Sức khỏe sinh sản - dấn số KHHGĐ

ĐỊNH NGHĨA TUỔI VỊ THÀNH NIÊN SỨC KHỎE SINH SẢN: •Sức khỏe sinh sản SKSS là một trạng thái khỏe mạnh,hài hòa về thể chất,tinh thần và xã hội trong tất cả mọi khía cạnh liên quan đến hệ

SỨC KHỎE SINH SẢN DÂN SỐ KẾ HOẠCH

HÓA GIA ĐÌNH

SỰ THAY ĐỔI GIẢI PHẪU VÀ SINH LÝ Ở TUỔI

VỊ THÀNH NIÊN

CĐĐD7D

ĐỊNH NGHĨA TUỔI VỊ THÀNH

NIÊN

SỨC KHỎE SINH SẢN:

•Sức khỏe sinh sản( SKSS) là một trạng thái khỏe mạnh,hài hòa về

thể chất,tinh thần và xã hội trong tất cả mọi khía cạnh liên quan đến hệ thống sinh sản ,các chức năng và quá trình sinh sản chứ không phải chỉ là không có bệnh tật hay tổn thương hệ thống sinh sản

•Tuổi vị thành niên (VTN) là những người ở sau tuổi thiếu nhi và

trước tuổi trưởng thành

•Đây là thời kỳ chuyển tiếp từ trẻ con thành người lớn, được đánh

dấu bằng những thay đổi xen lẫn nhau về thể chất , trí tuệ và mối quan hệ xã hội chuyển từ giản đơn sang phức tạp

• Được chia làm 3 giai đoạn:

• Giai đoạn đầu (Tiền vị thành

SỰ PHÁT TRIỂN VỀ HÌNH THỂ CỦA TRẺ

VỊ THÀNH NIÊN

Nam

• Phát triển chiều cao

muộn hơn nữ bắt đầu từ

+ Vú nhô ra, bầu vú lớn dần

+ Mông nở nang hơn

+ Lớp mỡ dưới da đầy lên nữ mềm mại

và đường cong cơ thể rõ nét hơn

SỰ PHÁT TRIỂN VỀ HÌNH THỂ CỦA TRẺ

VỊ THÀNH NIÊN

Sự phát triển về hình thể nữ Sự phát triển về hình thể nam

GIẢI PHẪU VÚ

• Vú được bọc bởi da, mỗi vú có một núm vú được bao quanh

bởi quầng vú

• Tuyến vú lớn hơn, nằm trong vú tiết sữa, có nhiều thùy, mỗi vú

có từ 10-20 ống dẫn sữa dẫn sữa từ thùy đến núm vú, mỗi ống có

lỗ thoát riêng

• Cả hai giới đều có một sự tập trung mạch máu và các đầu dây

thần kinh trong núm vú

SỰ THAY ĐỔI Ở VÚ KHI TRẺ VỊ THÀNH

• Quầng vú đầy lên sẫm lại.

• Núm vú nhô ra, bầu vú lớn

SỰ PHÁT TRIỂN CỦA KHUNG CHẬU

Nữ

• Khung chậu của nữ tròn hơn và

phát triển rõ rệt hơn để đảm bảo

chức năng mang thai

• Khung chậu có hình dạng đều

đặn, đường kính từ trục giữa ra

trước và ra sau gần bằng nhau

• Nhìn toàn diện khung chậu loại

này có hình bầu dục ngang,

đường kính ngang lớn hơn

đường kính trước sau một ít

• Gai hông không nhọn.

Nam

• Khung chậu ít phát triển và

hẹp hơn của nữ

• Có đường kính từ trục giữa ra

trước dài hơn ra sau rõ rệt

• Nhìn toàn diện khung chậu

dạng này có hình quả tim, phần sau hơi phẳng, mõn nhô

gồ ra phía trước

• Gai hông nhọn

SỰ PHÁT TRIỂN CỦA HỆ THỐNG LÔNG

NAM

Lông mu và lông nách bắt đầu

xuất hiện ở độ tuổi 10-15

Lông mu thô,sẫm màu, cong

lên và mọc cao lên vùng bụng

Lông nách mọc như lông mu

- Ở nam còn có hiện tượng

mọc râu Lúc đầu mọc ở góc

môi rồi lan ra khắp môi, sau đó

đến phần trên của má và cùng

môi dưới, dưới cằm Số lượng

lông ở mặt nhiều hay ít còn do

•Lông xoăn và mọc về phía sau

•Lông mọc rộng ra:thời gian 5-6

SỰ HỌAT ĐỘNG CỦA TUYẾN

BÃ VÀ TUYẾN MỒ HÔI

Tăng Androgen trong tuổi dậy thì ở

cả nam và nữ

Tăng độ dày của da,

kích thích sự phát

triển của tuyến bã

Tăng độ dày của da,

kích thích sự phát

triển của tuyến bã

Tiết ra mùi đặc trưng cho từng cá

thể

Tiết ra mùi đặc trưng cho từng cá

thể

SỰ HỌAT ĐỘNG CỦA TUYẾN

Là mối quan tâm của phần lớn các bạn trong độ tuổi vị thành niên

Là mối quan tâm của phần lớn các bạn trong độ tuổi vị thành niên

Gây mất tự tin trong giao tiếp Gây mất tự tin trong giao tiếp

Phá hủy nhan sắc Phá hủy nhan sắc

SỰ HỌAT ĐỘNG CỦA TUYẾN

BÃ VÀ TUYẾN MỒ HÔI

SỰ HỌAT ĐỘNG CỦA TUYẾN

BÃ VÀ TUYẾN MỒ HÔI

• Mùi cơ thể

• Mùi cơ thể

SỰ HỌAT ĐỘNG CỦA TUYẾN

HOẠT ĐỘNG CỦA TUYẾN BÃ

Hoạt động của tuyến bã:

Hoạt động tiết androgen cho cả nam và nữ, hậu quả là:

+ Tăng độ dày của da

+ Kích thích các tuyến bã phát triển

+ Các lỗ tuyến bã bít kín lại, phồng lên tạo thành trứng cá

+ Nếu trứng cá bị nhiễm khuẩn tạo thành mụn mủ

+ Mụn mủ và trứng cá làm họ lo ngại, càng nặn càng dễ bị nhiễm khuẩn

+ Tiết ra mùi đặc trưng cho từng cá thể

SỰ HÌNH THÀNH GIỚI TÍNH TRONG

THỜI KỲ THAI NGHÉN

Nữ

• Khi gen biệt hóa tinh hoàn

SRY không có trong bào

thai thì quá trình biệt hóa

không diễn ra và thay vào

• Khi có gen biệt hóa tinh

hoàn SRY, quá trình biệt hóa sẽ diễn ra

• Tuần thứ 7 thai kỳ: một tế

bào của tinh hoàn tên là Sertoli tiết ra một loại hormone làm cho ống Muller teo dần

• Tuần thứ 8: Leydig bắt đầu

hoạt động và sinh ra testosterone

HOÀN CHỈNH SỰ PHÁT TRIỂN CƠ QUAN

Tuyến sinh dục Buồng trứng Tinh hoàn

Bộ phận sinh dục buồng trứng, vòi tử cung, tử

cung, âm đạo, âm vật, môi lớn, môi nhỏ, các tuyến phụ thuộc

ống dẫn tinh, các tuyến phụ thuộc, bìu, dương vật

HOÀN CHỈNH SỰ PHÁT TRIỂN CƠ QUAN

SINH DỤC

Nữ

• Âm hộ: + Hướng từ trên

xuống dưới, từ trước ra sau

• Âm đạo: + Phát triển rộng

hơn, thành âm đạo dày hơn

+ Môi trường âm

đạo chuyển từ kiềm sang

acid

Nam

• Tinh hoàn: + Bắt đầu phát

triển ở tuổi 10-13 và hoàn thiện ở độ tuổi 15-18

+ Tinh hoàn to lên, da bìu

có màu đỏ và nhăn nheo + Tăng kích thước ống sinh tinh

+ Bắt đầu sản xuất tinh trùng

HOÀN CHỈNH SỰ PHÁT TRIỂN CƠ QUAN

SINH DỤC

Nữ

• Tử cung: + Thành tử cung dày

hơn và hoàn thiện hơn

+ Tỷ lệ giữa cổ tử cung và

thân tử cung thay đổi: thân tử

cung dài hơn 2 lần cổ TC

+ Xuất hiện kinh nguyệt là:

niêm mạc tử cung chịu tác động

của nội tiết tố theo chu kì

• Buồng trứng: chứa 300.000

nang noãn, sẵn sàng phóng noãn

và chỉ có 1nang chín được giải

+ Kích thước tăng lên

+ Là mối quan tâm lo lắng của các bé trai

+ Tuy nhiên sự phát triển của dương vật còn phụ thuộc vào chủng người, dân tộc

HOÀN CHỈNH SỰ PHÁT TRIỂN CƠ QUAN

SINH DỤC

Sự thay đổi của buồng

trứng ở nữ Sự thay đổi cơ quan sinh dục ở nam

THAY ĐỔI GIỌNG NÓI

NAM

• - Thay đổi sớm: vỡ giọng

xuất hiện trước khi xuất tinh

lần đầu

• - Giọng nói trở nên trầm sau

khi lông nách, lông mu và

chiều cao phát triển đầy đủ

NỮ

• Tiếng nói trong và nhẹ,

thanh hơn

SINH LÍ NỮ

Buồng trứng trưởng thành có hai hoạt động:

•Ngoại tiết: Hàng tháng nang noãn phát triển, có thể có nhiều nang

noãn phát triển nhưng chỉ có một nang noãn phát triển đến chín và giải phóng ra noãn bào.Phần vỏ nang phát triển thành hoàng thể

•Nội tiết: Nang trứng sản xuất ra

estrogen, hoàng thể tiết ra estrogen

và progesteron

SINH LÍ NỮ

Sự hoạt động chu kỳ buồng trứng dẫn đến hiện tượng kinh nguyệt,

nó là dấu hiệu chứng tỏ hệ sinh dục bắt đầu hoạt động, có khả năng sinh sản

Kinh nguyệt ở nữ có thể có một số sự khác nhau giữa các cá thể

•Bắt đầu có kinh muộn

•Kinh nguyệt không đều

•Đau bụng kinh

SINH LÍ NAM

• 1.Vóc dáng cơ thể

• Ở tuổi dậy thì, cơ thể bắt đầu phát triển nhanh và có nhiều thay

đổi

• Chiều cao tăng lên đáng kể, vai nở ra, bụng và hông thon lại, cơ

bắp nhiều lên trông thấy, dần dần bạn sẽ có vóc dáng của một chàng trai

• Sự phát triển này thường xảy ra từ từ trong vài năm trong

khoảng 12, 13 đến 20 tuổi

•

SINH LÍ NAM

2 Mộng tinh

• Ở tuổi dậy thì, nhiều bạn trai có hiện tượng xuất tinh không chủ

định, thường xảy ra vào ban đêm, gọi là mộng tinh

• Mộng tinh là cơ chế tự giải phóng tinh dịch

• Dấu hiệu này chứng tỏ bạn “đã lớn”.

SINH LÍ NAM

3 Sự phát triển của một số yếu tố sinh dục phụ

• Lông và râu

• Lông mu bắt đầu mọc trước tiên Ban đầu, quanh cơ quan sinh

dục xuất hiện vài ba sợi, sau nhiều thêm, quăn hơn Có người chỉ

có một dúm lông nhỏ, nhưng cũng có người lông dầy và mọc cả lên bụng và xuống hai bên đùi, hậu môn

• Nổi cục yết hầu và vỡ giọng

• Cục yết hầu là sụn tuyến giáp Hóc môn nam ở tuổi dậy thì tăng

cường hoạt động khiến bộ phận này thay đổi, do vậy bạn thấy cục yết hầu nhô thêm ra ở cổ

• giọng của bạn nam có nhiều biến chuyển thay đổi,một số người

thì bị vỡ giọng

THAY ĐỔI TÂM LÝ

TÍNH ĐỘC LẬP

•phụ thuộc vào bố mẹ chuyển sang sinh hoạt bạn bè hoặc các hoạt động xã hội, tín ngưỡng

•Có khi chống đối với cha mẹ mạnh mẽ hơn

• Người lớn cần kiên trì, quan tâm, mềm dẻo, linh hoạt để tránh làm tổn thương tinh thần trẻ, đồng thời phát huy năng lực của tuổi VTN

THAY ĐỔI TÂM LÝ

NHÂN CÁCH

•VTN cố gắng khẳng định mình như một người lớn, bắt chước

người lớn

•Nhân cách giới tính phát triển Bạn gái thích làm dáng, thích trang

điểm, tính tình trở nên dịu dàng Bạn trai thích tỏ ra là: “Đấng mày râu”, thể hiện tính quân tử, tính anh hùng…

•Vì vậy, cần hiểu được tâm lý tuổi vị thành niên để giúp đỡ vị thành

niên phát huy những điểm mạnh, khắc phục những điểm yếu trong nhân cách của

THAY ĐỔI TÂM LÝ

TÌNH CẢM

• Ở tuổi này, cả bạn nam và bạn nữ đều bắt đầu học cánh biểu lộ

tình cảm và điều khiển cảm xúc,

•Trong quan hệ với bạn khác giới, phát triển khả năng yêu và được

yêu Vì vậy, đôi khi khó phân biệt đâu là tình bạn, đâu là tình yêu Tuy nhiên trong tình cảm thường xuyên mơ mộng, bồng bột, đôi khi đổ vỡ niềm tin thì dễ chán nản, có thể có những hành động tiêu cực

THAY ĐỔI TÂM LÝ

TÍNH TÍCH HỢP

•Những thông tin thu thập được từ gia đình , bạn bè, nhà trường, xã

hội…là cơ sở tạo ra và phát triển giá trị của bản thân, tạo niềm tin

và ứng xử

THAY ĐỔI TÂM LÝ

TRÍ TUỆ

•Trong độ tuổi vị thành niên khả năng trí tuệ tăng lên, thay đổi cách

nghĩ cụ thể, gồm: sự nhận thức, sự hiểu biết và lập luận suy diễn

Nó tác động đến sự phát triển tính tự trọng Sự phát triển trí tuệ diễn ra qua 3 thời kì:

•Tiền vị thành niên: Bắt đầu hướng về phía bạn bè, dao động trong

mối quan hệ ràng buộc, chống đối với gia đình để được độc lập

•Trung vị thành niên: Họ tiếp tục thiết lập ý tưởng tách rời cha mẹ

và gia đình Họ thích ra ngoài cùng bạn bè

•Hậu vị thành niên: Tuyên bố sự độc lập, phát triển cương quyết

Họ bắt đầu chọn lọc bạn bè, phát triển suy nghĩ về giá trị đạo đức,bắt đầu nghĩ đến mục tiêu cuộc sống của mình

XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN CÔ

VÀ CÁC BẠN ĐÃ LẮNG

NGHE!!!!!