Cách dây 1-3 vạn năm Họ biết cải tiến công cụ lao độngghè đẽo thô sơ nhng có hình thù rõ ràng, biết mài rìu cho sắc, cho phẳng hơn, công cụ bằng xơng, sừng, đồ gốm + Đời sống vật chất:
Trang 1- Chúng ta học lịch sử biết đợc những quá khứ và hiện tại của thế giới cũng
nh dân tộc Học lịch sử dân tộc biết đợc cội nguồn của dân tộc, quá trình phát triển của xã hội, của con ngời Việt Nam Chúng ta tự hào với quá khứ
và và vinh quang của dân tộc rút ra những bài học kinh nghiệm quy báu của
ông cha ta, từ đó hoụch định con đờng đi tới tơng lai của dân tộc Học lịc sử không phải là lục lọi lại quá khứ
- làm thế nào để biết đơc lịch sử:
+ Dựa vào tài liệu từ trớc.
+ Dựa vào truyền thuyết.
+ Dựa vào di tích lịch sử để lại
b Cách tính thời gian trong lịch sử:
- Phơng Tây: lịch dơng, 1 năm = 365 ngày+ 6 giờ
- Phơng Đông : lịch âm
c Xã hội nguyên thuỷ
- Nguồn, địa điểm tìm thấy dấu tích con ngời: Đông Phi, đảo Ja va, gần Bắc Kinh( Trung Quốc)
- Ngời tối cổ:
+ Thời gian xuất hiện: cách đây khoảng 3- 4triệu năm
+ Đặc điểm cơ thể: đầu nhô ra phía trớc, trán thấp, xơng hàm nhô ra
+ Công cụ sản xuất: thô sơ, ghè đẽo bằng đá cha có hình thù rõ ràng
- Ngời tinh khôn:
+ Thời gian xuất hiện: cách đây khoảng 4 vạn năm.
+ Đặc điểm cơ thể: dáng đứng thẳng, trán nhô về phía trớc, bộ óc lớn hơn + Công cụ sản xuất: có nhiều loại hình hơn, biết mài công cụ bằng đá
Trang 2- Các giai cấp: vua, quy tộc ; nông dân ; nô lệ
* Xã hội cố đại phơng Tây: Hi lạp, Rô ma
- Chế độ xã hội : chiếm hữu nô lệ
- Các giai cấp : chủ nô: nô lệ
e Thành tựu văn hoá cổ đại:
- 7 kì quan thế giới cổ đại:
- Thời nguyên thuỷ trên đất nớc ta :
+ Dấu tích : răng ở hang Thẩm Khuyên, Thẩm Hai( Lạng Sơn), công cụ đá
đợc ghè đẽo thô sơ ở núi Đọ, Quan Yên( Thanh Hoá), Xuân Lộc( Đồng Nai)
- Thời gian : cách đây 30-40 vạn năm
Ngời tối cổ sống khắp nơi trên đát nớc ta
+ Ngời tinh khôn trên đất nớc ta: ở Sơn La, Lạng Sơn, Yên Bái, Phú Thọ, Ninh bình, Thanh Hoá, Nghệ An Cách dây 1-3 vạn năm
Họ biết cải tiến công cụ lao động(ghè đẽo thô sơ nhng có hình thù rõ
ràng), biết mài rìu cho sắc, cho phẳng hơn, công cụ bằng xơng, sừng, đồ gốm
+ Đời sống vật chất: biêt trồng trọt, chăn nuôi
+ Tổ chức xã hội: thị tộc mẫu hệ
+ Đời sông tinh thần: biết làm đồ trang sức, chôn ngời chết
- Thời Văn Lang- Âu Lạc:
+ Chuyển biến quan trọng trong đời sống kinh tế: công cụ SX đợc cải tiến, Làm bằng đá, đẹp hơn, vuông vắn hơn, có hình thù rõ ràng, đồ gốm
Phát minh ra thuật luyện kim( đồng)
Nghề nông trồng lúa nớc ra đời ở ven các con sông, ven suối
+ Chuyển biến xã hội: sự phân công lao động hình thành, chế độ phụ hệ thay thế chế độ mẫu hệ=> xuất hiện ngời giàu, ngời nghèo
+ Nớc Văn Lang:
Ra đời thế kỉ VII TCN
Những điều kiện dẫn đến sự ra đời nhà nớc Văn Lang- Âu Lạc.
Vùng đồng bằng châu thổ các con sông lớn ở Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ c dân ngày càng đông, quan hệ ngày càng đợc mở rộng
Kinh tế phát triển, con ngời làm đợc công cụ cần thiết
Hình thành phân biệt giàu nghèo và nhu cầu hợp tác trong SX, nhu cầu bảo
vệ an ninh, tránh xung đột, tranh chấp, chống ngoại xâm => đòi hỏi sự hợp nhất
+ Những thành tựu văn hoá tiêu biểu thời Văn Lang- Âu Lạc:
Trang 3Trống đồng Đông Sơn
Thành Cổ Loa
- Thời Bắc thuộc( 179 TCN- 938)
+ Những cuộc khơi nghĩa lớn trong thời kì Bắc thuộc:
Khởi nghĩa Hai Bà Trng năm 40
Khởi nghĩa Bà Triệu năm 248
Khởi nghĩa Lí Bí ( 542-602)
Khởi nghĩa Mai Thúc Loan năm 722
Khởi nghĩa Phùng Hng trong khoảng 776-791
Khởi nghĩa Ngô Quyền năm 938
Khúc Thừa Dụ dựng quyền tự chủ ( 905-907)
- Thành thị trung đại: ra đời cuối thế kỉ XI
2 Sự suy vong của chế độ phong kiến
- Các cuộc phát kiến địa lí lớn:
Sau các cuộ phát kiến địa lí, nhờ có tiền vốn, công nhân làm thuê, các nhà
t sản đã mở rông kinh doanh, lập các xởng SX với quy mô lớn, các công ti thơng mại, đồn điền rộng=> các chủ xởng, chủ đồn điền, thơng nhân giàu trở thành giai cấp t sản, những ngời làm thuê=> giai cấp vô sản
3 Cuộc đấu tranh của t sản chống phong kiến thời hậu kì trung đại ở châu Âu
- Phong trào văn hoá phục hng( thế kỉ XIV- XVII)
- Phong trào cải cách tôn giáo
4 Trung Quốc, Ân Độ, Đông Nam A thời phong kiến
- Trung Quốc: thời Tần 221-206 TCN
Trang 4Vơng triều hồi giáo Đê-li( XII-XVI)
Vơng triều Mô-gôn( XVI-XIX )
Ông vua kiệt xuất của vơng triều Mô-gôn là A-cơ-ba( 1556-1605)
- Đông Nam A ;
+ 11 quốc gia hiện nay: HS kể đúng, đủ tên 11 quốc gia
+ các quốc gia phong kiến: Cham-pa, Phù Nam, Mô-giô-pa-hit( In
đô nê xia), Lạng-xạn( Lào), Ăng-co( Cam-pu-chia), Su khô thay(Thái Lan), Đại Việt, Pa-gan(Mi an ma)
+ Đàng ngoài: chúa Trịnh-vua Lê( Trịnh Tùng xng vơng, họ Trịnh nắm toàn quyền thống trị nhng phải da vào danh nghĩa vua Lê)
- 1815: Hoàng triều luật lệ( Bộ luật Gia Long)- Nguyễn
c) Tên n ớc, quốc hiệu qua các thời kì lịch sử
- Đại Ngu -1400-1407( nhà Hồ)- sự yên vui lớn
- Nam Việt- 1804 và đổi lại
- Việt Nam -1804( Nguyễn)
d) Kinh đô
- Văn Lang: Bạch Hạc- Phú Thọ
- Âu Lạc: Cổ Loa( Đông Anh- Hà Nội)
- Vạn Xuân: dựng ở vùng cửa sông Tô Lịch( Hà Nội)
- Đại Cồ Việt( Hoa L- Ninh Bình)
- Đại Việt ( Thăng Long)
- Đại ngu( Thanh Hoá)
- Việt Nam( Phú Xuân-Huế)
5 Từ thế kỉ X đến 1945 ta chống giặc ngoại xâm nào ?
-938 Ngô Quyền chiến thắng quân Nam Hán
-981 Lê Hoàn đánh bại quâ Tống lần 1
Trang 5-1077 Lí Thờng Kiệt lãnh đao kc chống Tống thắng lợi
- Ba lần kc chiến chống quân Mông Nguyên( thời Trần)
-Kháng chiến chống quân Minh
- 1785 Nguyễn Huệ chỉ huy quân Tây Sơn tiêu diệt 5 vạn quân Xiêm
-1789 Quang Trung đại phá 29 vạn quân Thanh
CÁCH MẠNG TƯ SẢN VÀ SỰ XÁC LẬP CỦA CHỦ NGHĨA
TƯ BẢN ( từ giữa thế kỉ XVI đến nửa sau thế kỉXIX )
Trang 6- Rèn kỹ năng phân tích, nhận xét thực hành các dạng bài tập.
B N i dungội dung
- Những biểu hiện mới về KT- XH TBCN ở
hội Tây Âu những giai cấp nào?
- Tư sản và vô sản (công nhân, thợ thủcông)
- Trong sản xuất TBCN thế lực của giai
cấp tư sản và vô sản?
- Giai cấp tư sản có thế lực về kinh tế,giàu lên nhanh chóng nhưng không cóquyển lực về chính trị và bị chế độ phongkiến kìm hãm
- Giai cấp vô sản bị bóc lột
- Quan hệ xã hội giữa giai cấp tư sản, vô
sản với chế độ phong kiến?
- Giai cấp tư sản, nhân dân lao động mâuthuẫn với chế độ phong kiến nguyênnhân bùng nổ các cuộc đấu tranh của cácgiai cấp bị thống trị
- Më ®Çu cuộc đấu tranh 8/1566 đếnnăm 1581, các tỉnh Nêđéclan thành lậpnước Cộng hòa các tỉnh Liên hiệp gọi là Hà Lan
- Năm 1648, nền độc lập của Hà Lanđược công nhận tạo điều kiện choTBCN phát triển
- Cách mạng Hà Lan được xem là 1cuộc cách mạng tư sản đầu tiên mở đầu
Trang 7thời kỳ lịch sử cận đại.
- Đánh đổ chế độ phong kiến mởđường cho CNTB phát triển
II Cách mạng tư sản Anh.
- Nguyên nhân nào dẫn đến cách mạng tư
sản Anh?
- Kết quả của sự chuyển biến về sản xuất
kinh tế TBCN ở Anh dẫn đến điều gì?
- Lập niên biểu tiến trình cách mạng tư sản
Anh?
- Quý tộc mới có vai trò gì đối với cách
mạng tư sản Anh?
- Đầu thế kỷ XVII ở Anh có 1 nền kinh
tế phát triển nhất châu Âu
+ Nhiều công trường thủ công xuấthiện
+ Kinh tế hàng hóa phát triển
+ Thành thị Anh trở thành trung tâmcông nghiệp, thương mại và tài chínhnhư Luân Đôn
+ Kinh tế tư bản xâm nhập vào nôngnghiệp, số đông địa chủ quý tộc vừa vànhỏ chuyển sang kinh doanh TBCN:Đuổi tá điền “Rào đất cướp ruộng”thuê công nhân chăn nuôi cừu phục vụcho ngành len dạ Anh đang phát triển:
1 bộ phận nông dân công nhân nôngnghiệp, 1 bộ phận ra thành thị kiếmsống bằng làm thuê
- Sự thay đổi kinh tế giai cấp tư sản,quý tộcquí tộc mới mâu thuẫn vớichế độ quân chủ chuyên chế (Giai cấpphong kiến kìm hãm sự phát triểnTBCN cách mạng tư sản Anh lật đổchế độ phong kiến xác lập quan hệ sảnxuất TBCN
- Học sinh tự lập niên biểu+ 1640, Quốc hội thành lập+ 1642, chiến tranh nội chiến xảy ra+ 30/1/1649, Sáclơ bị xử tử thiết lậpnền Cộng hòa
+ 12/1688, Quốc hội đảo chính,Vinhem Oranggio về làm vua, chế độquân chủ lập hiến ra đời
- Quý tộc mới có quyền lợi kinh tế với
tư sản muốn xóa bỏ quan hệ sản xuấtphong kiến nhưng quyền lợi chính trịlại gắn với phong kiến quý tộc vừa
Trang 8- Vì sao nước Anh từ chế độ cộng hòa trở
thành chế độ quân chủ lập hiến??
- Ý nghĩa cách mạng tư sản Anh?
muốn lãnh đạo cách mạng tư sản, vừahạn chế cách mạng phù hợp với lợi íchcủa mình nó chi phối tiến trình cáchmạng, kết quả, tính chất cách mạngvừa muốn kinh doanh TBCN vừa gắnvới quyền lợi quý tộc nên không tiếnhành cách mạng triệt để
- Cách mạng tư sản thắng lợi mọiquyền hành thuộc về quý tộc mới và tưsản nhân dân không có quyền lợigì nổi dậy đấu tranh Crômoenthành lập chế độ độc tài quân sự khôiphục chế độ quân chủ mà vẫn giữnhững thành quả cách mạng (tư tưởngquý tộc mới)
- 12/1688, Quốc hội phế truất Giêm IIđưa Vinhem Orangio lên làm vua chế
độ quân chủ lập hiến ra đời
- Cách mạng tư sản Anh tấn công quyếtliệt vào thành trì của chế độ phongkiến, lật đổ quan hệ sản xuất phongkiến lạc hậu mở đường cho CNTB pháttriển Đây là cuộc cách mạng tư sản thứ
2 nhưng là cuộc cách mạng đầu tiên có
ý nghĩa to lớn đối với quá trình hìnhthành CNTB ở châu Âu và trên thếgiới
III Chiến tranh giành độc lập ở các nước thuộc địa Bắc Mỹ
1 Nguyên nhân chi n tranhến cách mạng Hà Lan
- Nguyên nhân sâu xa?
- Nguyên nhân trực tiếp?
- Kinh tế 13 bang thuộc địa phát triểntheo con đường TBCN
- Thực dân Anh kìm hãm sự phát triểnTBCN ở thuộc địa, độc quyền buônbán đánh thuế nặng nề, cướp đoạt vơvét thuộc địa mâu thuẫn giữa nhândân thuộc địa với thực dân Anh diễn ragay gắt (mâu thuẫn sự phát triển TBCNvới chính sách thống trị của thực dânAnh )
- 12/1773, nhân dân cảng Boxton tấn
Trang 9công 3 tàu chở chè phản đối chế độthuế của thực dân Anh thực dân Anh
ra lệnh đóng cửa cảng Boxton mâuthuẫn giữa thuộc địa với thực dân Anhlên đến đỉnh điểm
2 Di n bi n ễn biến cách mạng Hà Lan ến cách mạng Hà Lan
- Hãy nhận xét bản Tuyên ngôn độc lập của
Mỹ?
- Tuyên ngôn độc lập nước Mỹ do ai soạn
thảo?
- Tại sao nói cuộc đấu tranh giành độc lập
của 13 bang thuộc địa Bắc Mỹ là 1 cuộc
chiến tranh giải phóng và là 1 cuộc cách
mạng tư sản
- 5/9- 26/10/1774, đại biểu các thuộcđịa Bắc Mỹ họp tại Philađenphia đòivua Anh xóa bỏ những luật vô lý vua Anh không chấp nhận
- 4/1776 ch tranh bùng nổ Oasinhtontrở thành lãnh tụ của nghĩa quân
- 4/1776 tuyên ngôn độc lập công bố:
“Mọi người sinh ra đều có quyền bìnhđẳng Tạo hóa ban cho họ những quyềnkhông thể tước bỏ Trong số đó cóquyền được sống, được tự do và mưucầu hạnh phúc”
- 10/1777, quân thuộc địa thắng lợi ởXaratôga tạo nên 1 bước ngoặt lớnchuyển sang tấn công
- 1781, quân Anh đầu hàng và năm sauthì chiến tranh kết thúc
- Đây là bản tuyên ngôn có nhiều điềutiến bộ mang tính tự do dân chủ thấmnhuần tư tưởng tiên tiến của thời đạinêu cao nguyên tắc bình đẳng, quyềnsống, quyền tự do dân chủ, quyền mưucầu hạnh phúc Tuy vậy lại có nhữnghạn chế là không thủ tiêu chế độ bóclột, phụ nữ không được tôn trọng
- 1 ủy ban soạn thảo do Giép Phecxonđứng đầu soạn thảo tuyên ngôntuyên bố vào ngày 4/7/1776, và ngày4/7 trở thành Quốc khánh Mỹ
- Giúp nhân dân Bắc Mỹ thoát khỏi áchthống trị của thực dân Anh, thiết lập 1quốc gia tư sản độc lập ở Bắc Mỹ làHợp chủng quốc Hoa Kỳ ra đời thiếtlập quan hệ sản xuất TBCN mở đườngcho CNTB phát triển
Trang 10- Ý nghĩa chiến tranh giành độc lập của 13
bang thuộc địa Bắc Mỹ?
- kỹ năng phân tích, nhận xét thực hành các dạng bài tập.
- Nông nghiệp? Công thương nghiệp?
- Trước sự phát triển công, thương nghiệp
thái độ của giai cấp phong kiến Pháp?
- Cải cách phương thức canh tác lạchậu năng suất thấp
- Ruộng đất bỏ hoang
- Mất mùa đói kém
- Công nghiệp phát triển
- Nhiều trung tâm luyện kim, dệt rađời
- Các hải cảng buôn bán tập nấp: Mácxây, Boóc đô…
- Cản trở sự phát triển công thươngnghiệp: đánh thuế nặng, không có đơn
vị tiền tệ, nhân dân nghèo đói sức muahạn chế
b Tình hình chính tr xã h iị xã hội ội dung
-Các đẳng cấp trong xã hội Pháp?
- Quan hệ đẳng cấp 1và đẳng cấp 2?
- Vì sao giai cấp tư sản chống lại phong kiến?
- Cuộc đấu tranh tư tưởng diễn ra thế nào?
- Vai trò về đấu tranh tư tưởng?
- Tăng lữ, quý tộc nắm quyền lực thốngtrị không đóng thuế
- Đẳng cấp 3 (tư sản, nông dân, côngnhân) Trong đẳng cấp 3 tư sản có tiềmlực kinh tế nhưng không có quyền lực
tư tưởng trên là Môngtexkio, Rutxo,Vonte
- Thức tỉnh mọi người chuẩn bị chocuộc cách mạng
Trang 11- Nhà nước nợ tư sản 5 tỷ livơ.
- Vua triệu tập Hội nghị 3 đẳng cấpvay thêm tiền của tư sản và tăngthuế đẳng cấp 3 bỏ hội nghị mâuthuẫn
giữa đẳn g cấp 3 với vua, quý tộc lênđến đỉnh điểm cách mạng bùng nổ?
- Ngày 14/7 quần chúng tự vũ trang tấncông ngục Baxti khởi nghĩa thắnglợi
đề bán cho nhân dân
+ Quyết định giá tối đa lương tối đa.+ Ra sắc lệnh tổng động viên
V
CHỦ NGHĨA TƯ BẢN XÁC LẬP TRÊN TOÀN THẾ GIỚI
1 Cách mạng công nghiệp ở Anh
- Cách mạng công nghiệp là gì?
- Vì sao cách mạng công nghiệp lại diễn ra ở
nước Anh?
- Là sự thay đổi trong lĩnh vực sản xuất
tử sản xuất nhỏ thủ công lên sản xuất
cơ khí máy móc
- Cách mạng công nghiệp gắn liền phátminh máy móc với đẩy mạnh sản xuấttăng năng suất lao động và hình thành
2 giai cấp trong xã hội là tư sản và vôsản
- Cách mạng tư sản xóa bỏ trở ngại vềchính trị và xã hội tạo (lật đổ chế độPK) tạo điều kiện cách mạng sản xuất
ra đời và phát triển
Trang 12- Cách mạng công nghiệp mang lại kết quả gì?
- Công nghiệp Anh phát triển có nhiềuphát minh mới thúc đẩy SX kinh tế
- Tích lũy tư bản sớm nhờ bóc lột,buôn bán, cướp biển
- Điều kiện cách mạng công nghiệp:vốn, nhân công, phát minh kinh tế
- Thay đổi bộ mặt các nước tư bản
- Năng suất lao động cao
- Nhiều khu công nghiệp thành phố lớnxuất hiện, sản xuất tư bản chủ nghĩaphát triển
2 Chủ nghĩa tư bản xác lập trên toàn thế giới.
- Vì sao nói chủ nghĩa tư bản xác lập trên toàn
thế giới?
- Bài tập:
+ Cách mạng công nghiệp đã làm cơ cấu xã
hội thay đổi?
+ Tại sao giai cấp tư sản trở thành giai cấp
thống trị?
+ Sự kiện nào mở đường cho nước Nga
- Sau chiến tranh giành độc lập của 13bang thuộc địa Bắc Mỹ và cách mạng
tư sản Pháp
- Khu vực châu Mỹ có hàng chục cuộccách mạng
- Ở châu Âu cách mạng tư sản diễn ra
ở nhiều nước như Ý, Đức, Áo Hung lật
đổ chế độ phong kiến…
- Kinh tế tư bản phát triển mạnh nhucầu về thị trường về thuộc địa pháttriển của chủ nghĩa tư bản có mặttrên khắp thế giới và giữ vai trò thốngtrị hình thành 1 hệ thống
- Do sự thay đổi trong lĩnh vực sảnxuất từ sản xuất nhỏ lên sản xuất cơkhí máy móc
- Hình thành 2 giai cấp tư sản và vôsản
- Giai cấp tư sản từ khi mới ra đời đã
có thế lực kinh tế
- Quá trình phát triển TBCN thế lựckinh tế của giai cấp vô sản càng đượcphát triển gấp bội đặc biệt sau các cuộccách mạng tư sản giai cấp tư sản trởthành giai cấp lãnh đạo và nắm quyềnthống trị xã hội
Trang 13chuyển sang CNTB? Vì sao?
- Tại sao các nước tư bản phương Tây đẩy
mạnh xâm chiếm thuộc địa
- 2/1864, Nga hoàng ban bố sắc lệnhgiải phóng nông nô
- Quý tộc, địa chủ và nhà nước chuyênchế Nga Hoàng nắm giữ toàn bộ ruộngđất giải phóng nông dân thoát khỏi
lệ thuộc ruộng đất
- Kinh tế tư bản chủ nghĩa phát triển,sản xuất hàng hóa phát triển nhu cầuthị trường, nguyên liệu, nhân lực trởnên bức thiết cần có thị trườngCNTB xâm lược thuộc địa
* Hệ thống kiến thức thuộc chủ đề và chuẩn bị kiến thức, tư liệu về “Các nước Âu Mĩ cuối thế kỉ XIX dầu thế kỉ XX”.
CHUYÊN ĐỀ III:
THẾ KỈ
A Mục tiêu bài học: