VAN 8 KI I

Hỏi:Có thể hiểu gì về nhân vật Tôi qua GV:Khi nhớ lại ý nghĩ chỉ có ngời thạo mới cầm nổi bút thớc,tác giả viết: “ý nghĩ ấy thoáng qua trong tâm trí tôi nhẹ nhàng nh một làn mây lớt ngan

Bài 1 : Kết quả cần đạt.

- Giúp học sinh hiểu đợc tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật tôi trong buổi tựu tr“ ” ờng đầu tiên qua ngòi bút trữ tình của Thanh Tịnh.

- Phân biệt đợc các cấp độ khái quát khác nhau của nghĩa từ ngữ

- Bớc đầu biết cách viết một văn bản bảo đảm tính thống nhất về chủ

tr Kỷ niệm đợc nhớ mãi trong cuộc đời mỗi con ngời

- Hiểu đợc tình cảm tha thiết của tác giả với tuổi thơ, với bạn bè và mái trờng thân yêu

1 Thầy : Soạn giáo án, chuẩn bị đồ dùng dạy học với đặc trng bộ môn

2 Trò : Soạn bài theo hệ thống cau hỏi trong sách giáo khoa

B Phần thể hiện trên lớp:

I ổ n định tổ chức : (Sĩ số) 1’

II Kiểm tra bài cũ ( kiểm tra vở soạn của học sinh )

III Dạy bài mới:

Giới thiệu bài(1’) Trong cuộc đời học sinh có lẽ ai cũng có những kỷ niệm

của riêng mình và đó phải là những kỷ niệm khó quên , với Thanh Tịnh ông nhớ về những kỷ niệm thật là đẹp của ngày khai trờng đầu tiên , vậy trong mỗi chúng ta có ai chợt thấy những kỷ niệm đó thật gần gũi với mình hay không cô trò chúng ta sẽ cùng tìm hiểu bài ngày hôm nay.

( Giáo viên ghi đầu bài lên bảng.)

Nêu những hiểu biết của em về tác giả?

-Thanh Tịnh(1911- 1988) tên thật là I Đọc và tìm hiểuchung

* Tác giả(sgk).

của ông đều toát lên vể đẹp đằm

thắm,tình cảm êm dịu, trong trẻo.Tác

Của nhân vật Tôi đợc kể theo trình tự

không gian,thời gian nh thế nào?

- Cảm nhận của Tôi trên đờng tới

- Phần 2: Tiếp đến “đợc nghỉ cả ngày

nữa

- Phần 3: Còn lại

Hỏi:Theo dõi phần đầu văn bản và cho

biết những gì đã gợilên trong lòng Tôi

kỷ niệm về buổi tựu trờng đầu tiên?

- có cảm giác nao nức,mơn man

Hỏi:Những kỷ niệm ngày đầu tiên đến

trờng đợc diễn tả theo trình tự nh thế

nào?

- Thời gian: Một buổi mai đầy

s-ơng thu và gió lạnh(một buổi

sáng cuối thu)

-Không gian: Trên con đờng làng dài

và hẹp

Hỏi:Vì sao không gian thời gian ấy lại

để lại những kỷ niệm khó quên trong

lòng tác giả?

- Đó là thời điểm nơi trốn quê quen

thuộc,gần gũi gắn liền với tuổi thơ của

tác giả ở quê hơng.Hơn nữa đây lại là

lần đầu tiên tác giả đợc đến trờng

Hỏi:Vậy trên đờng tới trờng trong lòng

Tôi có những cảm giác gì?

- Con đờng đã quen đi lại lắm lần,nhng

lần này tự nhiên thấy lạ

Hỏi:Cái cảm giác quen mà lạ đó của

Hỏi:Ngoài cái cảm giác đó ra trong

Tôi còn có những dấu hiệu nào chứng

Hỏi:Có thể hiểu gì về nhân vật Tôi qua

GV:Khi nhớ lại ý nghĩ chỉ có ngời thạo

mới cầm nổi bút thớc,tác giả viết: “ý

nghĩ ấy thoáng qua trong tâm trí tôi nhẹ

nhàng nh một làn mây lớt ngang trên

ngọn núi.”

Hãy phân tích ý nghĩa của biện pháp

nghệ thuật đợc sử dụng tronh câu văn

trên?

HS:Thảo luận nhóm(3’)và trả lời giáo

viên nhận xét.Đa kết quả:

HS.Quan sát phần văn bản tiếp theo.

GV:Cảnh trớc sân trờng làng Mĩ Lí lu lại

trong tâm trí tác giả có gì nổi bật?

- Trớc sân trờng làng Mĩ Lí dày đặc ngời

(rất đông ngời)

-Ngời nào quần áo cũng sạch ,gơng mặt

t-ơi vui, sáng sủa.(ngời nào cũng đẹp)

GV: Cảnh tợng đợc nhớ lại có ý nghĩa gì?

- Phản ánh không khí đặc biệt của ngày

hội khai trờng thờng gặp ở nớc ta Thể hiện

tinh thần hiếu học của nhân dân ta Đồng

thời bộc lộ tình cảm sâu nặng của tác giả đối

với mái trờng tuổi thơ.

GV:Khi cha đi học và khi đợc đến trờng, mọi

thứ trớc mắt khiến Tôi có những suy nghĩ gì?

- Ngôi trờng Mĩ Lí cao giáo và sạch sẽ hơn

các nhà trong làng.Trờng Mĩ Lí trông vừa

xinh xắn vừa oai nghiêm nh cái đình làng

Hoà ấp,khiến lòng tôi đâm ra lo lắng vẩn vơ

GV: Emcó nhận xét gì về biện pháp nghệ

thuật mà tác giả sử dụng?tác dụng của phép nt

đó?

- Phép so sánh.Diễn tả cảm xúc trang

nghiêmcủa tác giả về mái trờng,đề cao tri

thức của con ngời trong trờng học.

GV:Bên cạnh việc tả mái trờng tác giả còn

miêu tả những gì?

-Những trò nhỏ tuổi : Họ nh con chim non

đứng bên bờ tổ,nhìn quãng trời rộng muốn

bay nhng còn ngập ngừng e sợ.

GV:Em đọc đợc ý nghĩ nào từ hình ảnh so

sánh ấy?

-miêu tả sinh động hình ảnh và tâm trạng

của các em nhỏ lần đầu tới trờng.

- đề cao sức hấp dẫn của nhà trờng.Thể

hiện khát vọng bay bổng của tác giả đối với

trờng học.

GV:Hình ảnh mái trờng không chỉ gắn liền

với những cậu học trò mà còn gắn liền với

mẹ đợc vui lòng và để thầy dạy các êm đợc

sung sớng.

- Cử chỉ :Nhìn chúng tôi với cặp mắt hiền từ

và cảm động.Tơi cời nhẫn nại chờ chúng tôi.

GV:Từ đó cho thấy tác giả nhớ tới ông đốc

bằng tình cảm nh thế nào?

- Quí trọng tin tởng và biết ơn

GV:TRớc sự động viên của thầy tâm trạng

của các học trò ra sao?

- Lng lẻo nhìn ra sân với cặp mắt lu

luyến.Một cậu đứng ôm mặt khóc.tôi bất giác

quay lng lại dúi đầu vào lòng mẹ tôi nức nở

khóc theo sau lng trong đám học trò mới,vài

tiếng thút thít đang ngập ngừng trong cổ.

GV: Các em theo dõi phần cuối văn bản.

Trong khi sắp hàng đợi vào lớp Tôi đã có cảm

giác gì?

- Trong thời thơ ấu cha lần nào thấy xa \mẹ

nh lần này.

GV:Vì sao Tôi lại có cảm giác đó?

-Bớc vào lớp học là bớc vào một thế giới

riêng của mình,phải tự mình làm tất cả không

trên tờng tôi cũng thấy lạ và hay hay; nhìn

bàn ghế chỗ ngồi …lạm nhận là vật riêng của

mình;nhìn ngời bạn cha hề quen biết nhng

- Giàu cảm xúc với trờng lớp,với ngời thân.Trởng thành trong nhận thức và tình cảm ngay từ ngày đầu tiên đi học 3.Cảm nhận của tôi khi ở trong

lớp học.

bây giờ và mãi mãi.

GV:Những cảm giác đó cho thấy tình cảm nào

của nhân vật ‘Tôi”đối với lớp học?

- Tình cảm trong sáng tha thiết với việc học

của mình

GV:Hai chi tiết cuối văn bản còn nói thêm

điều gì?

Một chút buồn khi từ giã tuổi thơ.Bắt đầu

trởng thành trong nhận thức và việc học của

GV:Từ việc tìm hiểu hãy nêu những nét chính

về nội dung của văn bản?

GV:Gọi học sinh đọc nôi dung phần ghi

nhớ(sgk)

GV:Hớng dẫn học sinh làm bài tập 1,2

HS:Làm theo nhóm và phát biểu-giáo viên

nhận xét cho điểm khuyến khích.

- Học nội dung phần ghi nhớ (sgk)

- Đọc trớc bài:Cấp độ khái quát nghĩa

2.Nội dung:

- Kỷ niệm trong sáng của tuổi học trò

trong buổi tựu trờng đầu tiên.

*Ghi nhớ(sgk)

IV.Luyện tập:

Ngày soạn: Ngày giảng:

Tiết3. Tiếng việt :Cấp độ khái quát

nghĩa

Của từ.

A.Phần chuẩn bị:

I.Mục tiêu bài dạ y:

1.Kiến thức:Giúp học sinh hiểu rõ :

- Cấp độ khái quát nghĩa của từ và mối quan hệvề cấp độ khái quát nghĩa của từ

1.Thầy: Soạn giáo án, chuẩn bị bảng phụ -

2.TRò: Học bài cũ,chuẩn bị bài theo yêu cầu

B.Phần thể hiện trên lớp:

I ổn định tổ chức(ktss) 1’

II Kiểm tra bài cũ :(Không)

III

Dạy bài mới :

Vào bài(1’):Nghĩa của từ bao giờ cũng có tính chất khái quát,nhng trong một ngôn ngữ phạm vi khái quát nghĩa của từ không giống nhau,có những từ

có phạm vi khái quát rộng ,có những từ có phạm vi khái quát hẹp hơn vậy phạm vi khái quát đó đợc thể hiện nh thế nào Cô trò chúng ta sẽ cùng tìm hiểu bài ngày hôm nay

Hỏi:Nghĩa của từ “thú”rông hơn hay

hẹp hơn nghĩa của từ “voi,hơu”,vì sao?

- vật có Nghĩa của từ “ thú”rộng hơn

nghĩa của từ “voi hơu”

- Vì: Thú là loài kích thớc

lớn(mà voi,hơu nằm trong bộ thú).

Hỏi:Nghĩa của từ “chim” rộng hơn hay hẹp

hơn nghĩa của từ “tu hú,sáo”?

-Nghĩa của từ “chim” rộng hơn nghĩa của

từ “tu hú,sáo”.Vì: “tu hú, sáo” đều thuộc

họ chim

Hỏi:Nghĩa của từ “cá”rộng hơn hay hẹp

hơn nghĩa của từ “cá rô,cá thu”?

-Cá:rộng hơn nghĩa của từ “cá rô,cá thu”.

-Vì:cá cũng bao gồm rất nhiều loại cá:cá

chép ,mè,trắmcỏ…

Hỏi:Vậy nghĩa của từ “cá,thú

chim”rộng hơn nghĩa của từ nào?đồng

thời hẹp hơn nghĩa của từ nào?

-Thú,cá,chim”:rộng hơn của tu“voi,hơu;tu

hú, sáo;cá rô,cá thu”

“Thú,chim,cá”:Hẹp hơn nghĩa của từ

“động vật”.

Hỏi:Từ ví dụ trên emm có nhận xét gì về

cấp độ khái quát nghĩa của từ?

Hỏi:Khi nào một từ ngữ đợc coi là có

nghĩa rộng?

Hỏi:Khi nào một từ ngữ đợc coi là có

nghĩa hẹp?

Gvgọi học sinh đọc ghi nhớ(sgk)

GV :Khái quát lại trên sơ đồ hình tròn

(Bảng phụ)

GV:Lập sơ đồ thể hiện cấp độ khái quát

nghĩa của từ ngữ trong mỗi nhóm từ ngữ ở

ví dụ(a,b)theo sơ đồ trong bài học?

-Nghĩa của 1 từ có thể rộnghơn hoặc hẹp hơn nghĩa của từ ngữ khác

- Một từ ngữ đợc coi là có nghĩa rộng khi phạm vi nghĩa của từ ngữ đó bao hàm phạm vi nghĩa của một số từ ngữ khác

- Một từ ngữ đợc coi là có nghĩa hẹp khi phạm vi nghĩa của từ ngữ

đó đợc bao hàm trong phạm vi nghĩa của một số từ ngữ khác *Ghi nhớ(sgk)./ 10

II.Luyện tập:

1.Bài tập 1/

a - y phục:

- quần - áo (quần đùi,quần dài) (áo dài,áo sơ mi)

b vũ khí

Súng bom

a thuốc lào b thủ quỹ.

c bút điện d hoa tai

5 Bài tập 5./

- động từ có nghĩa rộng: khóc.

- động từ có nghĩa hẹp: nức nở,sụt sùi

IV.Củng cố:(2’)

- Học sinh đọc lại phần ghi nhớ(sgk)

V H ớng dẫn học sinh học bài và làm bàitập(1 ’ )

- Học thuộc phần ghi nhớ(sgk)

Bài 2 Kết quả cần đạt:

- Hiểu đợc nỗi đau cảu chú bé mồ côi cha phải sống xa mẹ,và tình yêu

th-ơng vô bờ của chú đối với ngời mẹ bất hạnh đợc thể hiện cảm động trong

đoạn trích hồi ký Những ngày thơ ấu của Nguyên Hồng “ ”

- Nắm đợc thế nào là trờng từ vựng ;bớc đầu biết vận dụng kiến thức về ờng từ vựng để nâng cao hiệu quả diễn đạt.

tr Biết cách xắp xếp các nội dung trong phần thân bài của văn bản.

Ngày soạn: Ngày giảng:

1.Kiến thức: Giúp học sinh nắm đợc chủ đề của văn bản,tính thống nhất về

chủ

đề của văn bản.

2.Kỹ năng: Rèn cho học sinh kỹ năng viết một văn bản đảm bảo tính thống

nhất

về chủ đề,biết xác định và duy trì đối tợng trình bày,lựa chọn xắp xếp các

phần sao cho văn bản tập chung nêu bật ý kiến,cảm xúc của mình.

3.T t ởng tình cảm : Giáo dục học sinh có ý thức trau dồi khả năng viết văn

hay.

II.Chuẩn bị:

1.Thầy:Soạn giáo án, chuẩn bị đồ dùng dạy.

2.Trò: Học bài cũ,đọc trớc bài mới

B.Phần thể hiện trên lớp:

I.ổn định tổ chức:Sĩ số(1 )’

II Kiểm tra bài cũ:(không)

III.Dạy bài mới:

Vào bài(1’)Để viết đợc một bài văn hay cần rất nhiều yếu tố một trong

những yếu tố quan trọng là tính thống nhất về chủ đề của văn bản Vậy tính

thống nhất trong chủ đề của văn bản đợc thể hiện nh thế nào cô trò chúng ta sẽ

cùng tìm hiểu bài ngày hôm nay (Giáo viên ghi đầu bài lên

bảng)

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò.

GV:Yêu cầu học sinh đọc tầm lại văn bản

“Tôi đi học”của Thanh Tịnh.Và cho biết tác

giả nhớ lại kỷ niệm sâu sắc nào trong thời thơ

ấu của mình?

- Đó là kỷ niệm đầu tiên của buổi trờng.

Hỏi:sự hồi tởng ấy gợi lên những ấn tợng gì

trong lòng tác giả?

-Nhớ trờng nhớ lớp,nhớ thầy cô ban bè,đặc

biệt hơn cả là tìm lại những cảm giác trớc

đây khi tác giả chập chững bớc vào trờng.

GV:vậy nội dung mà chúnh ta vừa tìm hiểu

trên chính là chủ đề của văn bản Tôi đi “

học”

Hỏi:Vậy theo em chủ đề của văn bản là gì?

Hỏi:vậy chủ đề của văn bản cần đảm bảo về

tính thống nhất nh thế nào…

GV:Căn cứ vào đâu em biết văn bản “Tôi đi

học”nói lên những kỷ niệm của tác giả về

buổi tựu trờng đầu tiên?(chú ý nhan đề,các từ

I.Chủ đề của văn bản.

- Chủ đề là đối tợng và vấn đề chính mà văn bản biểu đạt.

II Tính thống nhất về chủ

đề của văn bản

ngữ,các câu trong văn bản )

-Nhan đề văn bản: Tôi đi học “ ”

-Đại từ Tôi,các từ ngữ biểu thị ý nghĩa đi học

đợc lặp đi lặp lại nhiều lần.

-Các câu văn đều nhắc đến kỉ niệm của buổi

tựu trờng đầu tiên trong đời:

- Hôm nay tôi đi học.

- Hằng năm cứ vào cuối thu tựu tr… ờng

- Tôi quen thế nào đợc những cảm giác trong

sáng ấy

- Hai quyển vở mới đang ở trên tay tôi thấy…

nặng

- Tôi bặm tay ghì chặt………xuống đất( )…

Hỏi:Nói văn bản “Tôi đi học”tập trung hồi

t-ởng lai tâm trạng hôi hộp,cảm giác bỡ

ngỡ,của nhân vật Tôi trong buổi tu trờng em

hãy tìm những từ ngữ chứng tỏ tâm trạng ấy

in sâu trong lòng nhân vật Tôi suốt đời?

-Trên đờng đi học:Tôi cảm nhận thấy con

đờng quen mà lạ,cảnh vật xung quanh đều

thay đổi.

+Hành vi:Tôi không lội qua sông thả diều

và chạy nhảy nh thằng Sơn thằng Quý nữa.

+ Tôi đi học cố làm nh một cậu học trò thực

sự khi cầm sách bút…

-Trên sân trờng:Tôi thấy ngôi trờng cao

dáo và sạch sẽ hơn các nhà trong làng,thấy

xinh xắn oai nghiêm nh cái đình làng Hoà

ấp và cảm thấy lo sợ.Nên thấy bỡ ngỡ lúng

túng khi xếp hàng vào lớp.

-Trong lớp học:Cảm thấy xa mẹ ,mọi thứ

xung qunh đều lạ mà gần gũi thân quen…

Hỏi:Từ việc phân tích trên hãy cho biết tính

thông nhất trong chủ đề văn bản đợc thể hiện

nh thế nào?

Hỏi:Làm thế nào để có thể viết một văn bản

đảm bảo tính thống nhất về chủ đề?

GV:Gọi học sinh đọc ghi nhớ(sgk).

GV:Vậy để củng cố thêm cho phần bài học

và các từ ngữ then chốt thờng lặp đi lặp lại.

* Ghi nhớ(sgk)/12.

II Luyện tập :

-Bài 1: Phân tích tính thống Nhất về chủ đề văn bản Rừng “

- Trình bày những vẻ đẹp thuần tuý của cọ

và công dụng của cọ.Cụ thể:vẻ đẹp của thân

cọ,lá cọ,cọ gắn với gia đình trờng học,cọ

dùng làm vật dụng gia đình,xuất khẩu,cọ còn

là món ăn yêu thích của nhiều ngời.

Hỏi:Theo em có thể thay đổi đợc chật tự sắp

xếp trên đợc không?

-không thể thay đổi đợc vì tác giả đã xắp

xếp theo một trình tự nhất định từ thấp đến

a.Cứ mùa thu về,mỗi lần các em nhỏ núp

d-ới nón mẹ lần đầu tiên đến trờng,lòng lại

náo nức,rộn rã,xốn xang.

b.Cảm thấy con đờng thờng đi lậi lắm lần

tự nhiên cũng thấy lạ,nhiều cảnh vật thay

đổi.

c.Muốn cố gắng tự mang sách vở nh một

cậu học trò thực sự.

d.Cảm thấy ngôi trờng vốn qua lại nhiều

lần cũng có nhiều biến đổi.

e.Cảm thấy gần gũi thân thơng đối với lớp

học,với nhiều ngời bạn mới.

cọ quê tôi ”

2.Bài 3

IV.Củng cố:(1 )’

-Học sinh nhắc lại kiến thức trong phần ghi nhớ

V.H ớng dẫn học sinh học bài -làm bài tập(1 )’

- Học nội dung phần ghi nhớ

- Làm bài tập 2,soạn bài Trong lòng mẹ “ ”

Ngày soạn: Ngày giảng:

1.Kiến thức:Giúp học sinh hiểu đợc:

- Tình cảnh đáng thơng và nỗi đau tinh thần của chú bé Hồng.Đồng thời cảm nhận đợc tình yêu thơng mãnh liệt của chú đối với mẹ

- Bớc đầu hiểu đợc văn hồi ký và đặc sắc của thể văn này qua ngòi bút Nguyên Hồng :thấm đậm chất trữ tình ,lời văn tự truyện chân thành,giàu sức truyền cảm.

2 Kỹ năng:Rèn cho học sinh kỹ năng đọc ,kể diễn cảm.

3.T t ởng tình cảm :

- Giáo dục cho các em lòng thơng yêu quý trọng tình mẫu tử ,biết vợt lên trên mọi hoàn cảnh để chiến thắng

II Chuẩn bị:

1.Thầy: Soạn giáo án,chuẩn bị bảng phụ.

2 Trò : Soạn bài,học bài cũ,chuẩn bị sgk.

B Phần thể hiện trên lớp:

I ổn định tổ chức:sĩ số(1 ).’

II Kiểm tra bài cũ:(Dự kiến kiểm tra 1 học sinh).(4 )’

1.Câu hỏi:Nêu nội dung chính của văn bản Tôi đi học ,nhân vật chính“ ”

trong văn

Bản đợc thể hiện chủ yếu ở những phơng diện nào?

2 Đáp án: Văn bản kể về những kỷ niệm trong sáng của nhân vật Tôi trong buổi tựu trờng đầu tiên,qua đó thể hiện tình yêu thiên nhiên,niềm trân trọng sách vở,

Thầy giáo,bạn bè.(5điểm)

Nhân vật trong văn bản đợc thể hiện chủ yếu qua tâm trạng.(3điểm)

III.Dạy bài mới:

Giới thiệu bài(1’)Mồ côi cha bị hắt hủi nhng vẫn một lòng thơng yêu và kính mến ngời mẹ đáng thơng,vợt lên trên mọi hoàn cảnh để chiến thluân lí của xã hội phong kiến đó chính là nhân vật Bé Hồng trong hồi kí “Trong lòng mẹ”

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò.

Hỏi: Nêu những hiểu biết của em về tác giả,

ở thành phố Cảng Hải Phòng- một xóm lao

động nghèo.Ông đợc nhà nớc trao tặng

giải thởng về văn học nghệ thuật với nhiều

tác phẩm nổi tiếng nh:Bỉ vỏ(tiểu

thuyết),Những ngày thơ ấu(hồi kí-

1938)Trời xanh,Cửa biển,Sóng gầm,Cơn

bão,Thời kì đen tối vv.…

- Tác phẩm: Những ngày thơ ấu gồm chín “ ”

chơng là một hồi kí kể về tuổi ấu thơ cay

đắng của tác giả.Đoạn trích trong lòng “

mẹ là ch” ơng IV của tác phẩm

Hỏi:Em hiểu hồi ký là gì?

là thể văn ghi chép lại những việc có thật

sảy ra trong cuộc đời mỗi con ngời,thờng

Hỏi:Gắn với các sự việc đó em hãy xác định

bố cục của bài văn?

- Phần 1:Từ đầu đến …ngời ta còn hỏi

đến chứ

- Phần 2:còn lại.

Hỏi:Sự đồng cảm của con ngời gợi lên từ sự

việc nào?

- Đợc gợi lên chủ yếu ở phần 2 của vb

GV:yêu cầu học sinh chú ý phần chú thích

Vậy để hiểu nội dung văn bản chúng ta sẽ

cùng đi phân tích …

Hỏi:Theo dõi phần 1 của vb mở đầu văn bản

(phần chữ in nhỏ)nói với ta điều gì về cảnh

*Thể loại: Hồi kí.

* Ph ơng thức biểu đạ t:

- Tự sự kết hợp miêu tả và biểu

cảm(trong đó tự sự là phơng thức chính).

ngộ của bé Hồng?

-Bé hồng mồ côi cha,mẹ nghèo túng phải đi

tha hơng cầu thực.Hai anh em Hồng phải

sống nhờ nhà ngời cô ruột,không đợc yêu

chi tiết,những lời nói điển hình nào?

- Gọi tôi đến bên cời hỏi: “Hồng mày có

muốn vào Thanh hoá chơi với mẹ mày

không? Sao lại không vào,mợ mày làm ăn …

phát tài lắm,có nh dạo trớc đâu? Mày dại

quá,cứ vào đi,tao chạy tiền tàu cho,vào mà

bắt mợ mày may vá và sắm sửa cho và thăm

-Không có tình thơng con ngời,hẹp hòi tàn

nhẫn với ngay cả những ngời thân trong gia

đình(cháu và chị dâu).

Hỏi:Trớc những lời cay độc của bà cô bé

Hồng đã bộc lộ những cảm xúc và suy nghĩ

gì? -“ Nhận ra những ý nghĩ cay độc trong

giọng nói và trên nét mặt khi cời rất kịch của

cô,Tôi cúi đầu không đáp nhắc đến mệ tôi …

cô tôi chỉ có ý gieo giắc vào đầu óc tôi

những hoài nghi để tôi khinh miệt và ruồng

rẫy mẹ tôi hai tiếng em bé mà cô tôi ngân …

dài thật ngọt giá nh… những cổ tục đã đày

đoạ mệ tôi là một vật nh hòn đá hay cục thuỷ

tinh,đầu mẩu gỗ,tôi quyết vồ ngay lấy mà

cắn ,mà nhai cho kỳ nát vụn mới thôi.”

Hỏi:Em có nhận xét gì về phơng thức biểu

đạt trong đoạn văn trên,tác dụng của phơng

thức biểu đạt đó?

-Phơng thức biểu cảm.bộc lộ trực tiếp và gợi

cảm trạng thái, tâm hồn đau đớn của bé

Hỏi:Khi kể về cuộc đối thoại của bà cô với

bé Hồng tác giả đã sử dụng nghệ thuật gì,tác

IV/Củng cố(2p)

Hỏi:Qua cuộc đối thoại em hiểu gì về bé Hồng và bà cô bé Hồng

-Bé Hồng :gặp nhiều đau khổ ,bị hắt hủi nhng vẫn yêu thơng mẹ

-Ngời cô độc ác ,nhẫn tâm

V/H ớng dẫn học bài và chuẩnr bị bài (2p )

Chuẩn bị tốt nội dung tiết 2:Cuộc gặp gỡ giữa bé Hồng và bà cô bé Hồng

Tiết 6.Văn bản:Trong lòng mẹ.(Tiếp).

Trích: Những ngày thơ ấu “ ”

(Nguyên Hồng).

A Phần chuẩn bị :

I.Mục tiêu bài dạy:

1.Kiến thức:Giúp học sinh cảm nhận đợc:

- Tình yêu thơng của chú bé Hồng đối với mẹ.Thấy đợc một cách chân

thực cảm

động về cuộc đời nhà văn Nguyên Hồng và cách kể truyện đầy cẩm động.

2 Kỹ năng: Rèn cho học sinh kỹ năng đọc ,kể văn bản một cách diễn cảm.

3 T tởng tình cảm: Giáo dục cho học sinh biết thơng yêu kính trọng cha mẹ,biết vợt lên trên mọi hoàn cảnh để chiến thắng.

II Chuẩn bị :

1.Thầy: Soạn giáo án,hệ thống câu hỏi.

2.Trò: Học bài cũ,soạn bài theo yêu cầu.

B Phần thể hiện trên lớp:

I ổn định tổ chức:(sĩ số) 1 ’

II Kiểm tra bài cũ:(4 ) Dự kiến kiểm tra 1 học sinh.’

1 Câu hỏi: Qua cuộc đối thoại giữa bà cô và bế Hồng giúp em hiểu gì về nhân vật

(Giáo viên nhận xét và cho điểm).

III Dạy bài mới:(1 )’

- Giới thiệu bài:Mặc dù bị những giã tâm tanh bẩn của bà cô gieo giắc

tìm hiểu … (Giáo viên ghi đầu bài lên bảng)

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò.

Hỏi:Theo dõi phần tiếp theo và cho biết:Trong

ngày giỗ đầu cha đièu gì đã đến với bé Hồng?

- Trong ngày giỗ đầu cha,mẹ bé Hồng đã

trở về.

Hỏi:Hình ảnh ngời mẹ đợc miêu tả qua những

chi tiết nào?

-Mẹ về một mình mang theo rất nhiều quà

bánh cho tôi và em

Hỏi:Ngoài những chi tiết đó ra tác gỉ còn tập

chung miêu mẹ hồng qua những chi tiết nào?

-Mẹ tôi cầm nón vẫy Tôi vừa kéo tay tôi,xoa…

đầu tôi,lấy vạt áo nâu thấm nớc mắt cho tôi.

-Mẹ không còm cõi xác xơ gơng mặt mẹ tôi tơi

sáng,đôi mắt trong,nớc da mịn gò má hồng…

-Hơi quần áo,hơi thở thơm tho lạ thờng.

Hỏi:Vậy nhng gì Hồng nhìn thấy có giống nh

những gì mà bà cô đã nói với bé Hồng không?

2 Cuộc gặp gỡ giữa bé

Hồng với mẹ.

-Hoàn toàn không giống với những gì mà bà

cô đã nói.

Hỏi:Vậy nhân vật ngời mẹ đợc kể qua cái nhìn

của ai,có tác dụng gì?

-Nhân vật ngời mẹ đợc miêu tả qua chính cái

nhìn của ngời con.Qua đó có tác dụng bộc lộ

lòng yêu quý mẹ,tôn trọng mẹ của ngời con.

Hỏi:Qua trên em thấy bé Hồng đã có một ngời

mẹ nh thế nào?

-Một ngời mẹ yêu con,đẹp đẽ,can đảm,kiêu

hãnh,vợt lên trên mọi lời mỉa mai cay độc của

díu cả chân.Ngồi trên đệm xe đùi áp

đùi mẹ tôi,đầu ngả ào cánh tay mẹ tôi,mọi

cảm giác mơn man khắp da thịt…

-Phải bé lại và lăn vào lòng một ngời mẹ,để

bàn tay mẹ vuốt ve từ trán xuống cằm,và gãi

Hỏi:em có nhận xét gì về cách biểu hiện tình

cảmcủa bé Hồng đối với mẹ,đợc biểu hiện trực

tiếp hay gián tiếp?

- Biểu hiện trực tình yêu mẹ với niềm xúc

động sâu sắc

Hỏi:Phơng thức biểu hiện chính trong đoạn

văn trên là phơng thức nào?

- Biểu cảm là phơng thức biểu đạt chính

Hỏi:Qua đọc và tìm hiểu văn bản em thấy bé

Hồng là một con ngời nh thế nào?

GV:từ việc tìm hiểu văn bản em hãy nêu

những nét chính về nội dung,nghệ thuật của

GV:Gọi học sinh đọc ghi nhớ trong sách giáo

* Ghi nhớ(sgk).

IV.Luyện tập- củng cố:(3 )’

-Học sinh đọc diễn cảm một đoạn văn mà mình yêu thích nhất

-GV:Yêu cầu học sinh khái quát nội

V.H ớng dẫn học sinh học bài- làm bài tập (1 )’

-Học bài cũ,tóm tắt nội dung văn bản

-đọc trớc bài mới: “Trờng từ vựng”

GV:Treo bảng phụ cho học sinh đọc ví dụ I.Thế nào là tr ờng từ vựng

GV:Em hãy cho biết các từ ngữ in đậm trong

ví dụ trên có những nét chung nào về nghĩa?

-Chỉ bộ phận của cơ thể con ngời.

GV:Vậy theo em thế nào là trờng từ vựng?

GV:gợi ý cho học sinh(trờng là dài,nhiều,là

tập hợp;vựng là từ ngữ)

GV:gọi học sinh đọc ghi nhớ(sgk/21)

GV: Cho học sinh tìm hiểu lu ý a:

VD: Trờng từ vựng mắt có những tr“ ” ờng từ

vựng nhỏ sau đây:

- Bộ phận của mắt:lòng đen,lòng

trắng,con ngơi,lông mày, lông mi …

- Đặc điểm của mắt:đờ đẫn,sắc,lơ mơ,

tinh anh,toét,mù ,loà…

- Cảm giác của mắt:chói,quáng,hoa,

GV:Cho học sinh tìm hiểu lu ý b:

VD:Trờng từ vựng mắt ta có thể chia ra:

- Danh từ thuộc trờng từ vựng mắt:

Con ngơi,lông mi,lông mày…

-Động từ:nhìn,trông…

- Tính từ:lờ đờ,toét…

GV:cho học sinh tìm hiểu lu ý c:

VD:- Ngọt:Ta có các trờng từ vựng sau:

+ Trờng vị(cùng trờng với cay,đắng,chát,

thơm )…

+Trờng âm thanh(cùng trờng với the

thé,êm dịu,chối tai )…

+Trờng thời tiết(trong rét ngọt,cùng trờng

với hanh, ẩm, giá )…

GV:cho học sinh tìm hiểu lu ý d:

VD:Con chó tởng chủ mắng,đuôimừng…

-Mừng à Cho cậu chết!…

-.cậu vàng đâu nhỉ! Cậu vàng của ông

ngoan lắm! Ông để cậu vàng ông nuôi…

GV:Trong đoạn văn tác giả đã chuyển các từ

( in đậm)từ trờng từ vựng “ ngời” sang

tr-ờng từ vựng “ thú vật” để nhân hoá

GV:Gọi học sinh đọc bài tập 1/23.

Nêu yêu cầu của bài tập

- Trờng từ vựng là tập hợp những từ có ít nhất một nét chung về nghĩa.

* ghi nhớ(sgk)

* L u ý :

a Một trờng từ vựng có thể gồm nhiều trờng từ vựng nhỏ hơn

b Một trờng từ vựng có thể bao gồm những từ khác biệt nhau về

GV:yêu cầu học sinh đọc bài tập 2.Thảo

luận theo nhóm và trả lời:

GV:cho học sinh đọc bài tập 3 và tìm hiểu

trờng từ vựng trong đoạn văn:

GV:yêu cầu học sinh đọc và làm bài 4:

GV:yêu cầu học sinh đọc và làm bài tập 5

(căn cứ vào nghĩa của từ để xác định mỗi từ

có thể thuộc những trờng từ vựng nào)

Học thuộc phần ghi nhớ trong sgk

Hoàn thành các bài tập vào vở.

cho mỗi dãy từ cho sẵn:

a.Dụng cụ đánh bắt thuỷ sản b.Dụng cụ để đựng.

5.Bài 5/23.Tìm các trờng từ

vựng cho mỗi từ:lới,lạnh,tấn công.

- Lới,lạnh,tấn công đều là những từ nhiều nghĩa…

6.Bài 6/23 Trong đoạn thơ tác

giả đã chuyển các từ in đậm từ trờng từ vựng nào sang trờng từ vựng nào?

- chuyển từ trơng quân sự “ ”

Sang trờng nông nghiệp “ ”

vỡ bờ Thấy đ” ợc tài năng nghệ thuật của Ngô Tất Tố qua đoạn trích này.

- Nắm và biết cách triển khai ý trong một đoạn văn.Vận dụng kiến thức và kĩ năng xây dựng đoạn

1.Kiến thức :Giúp học sinh qua đoạn trích thấy đợc bộ mặt tàn ác bất nhân

của xã hội phong

kiến đơng thời và ngời nông dân cùng khổ trong xã hội ấy ;cảm nhận đợc cái quy

luật của hiện thực:có áp bức có đấu tranh;thấy đợc vẻ đẹp tâm hồn và sức sống tiềm tàng của

ngời phụ nữ nông dân

- Thấy đợc nét đặc sắc trong nghệ thuật viết truyện của tác giả.

2.Kĩ năng:Rèn cho học sinh có kĩ năng đọc kể văn bản một cách diễn

1.Thầy:Soạn giáo án,hệ thống câu hỏi,bảng phụ.

2.Trò: Học bài cũ,soạn bài theo yêu cầu.

B.Phần thể hiện trên lớp:

I ổn định tổ chức:sĩ số(1’

II.Kiểm tra bài cũ(4 )’

1.Câu hỏi : Nêu nội dung chính của đoạn trích Trong lòng mẹ trích Những“ ”

ngày thơ ấu của

Nguyên Hồng?

2.Đáp án:Đoạn trích Trong lòng mẹ trích Những ngày thơ ấu của“ ” “ ”

Nguyên Hồng đã kể lại

một cách chân thực và cảm động những cay đắng, tủi cực cùng tình yêu

th-ơng cháy bỏng

của nhà văn thời thơ ấu đối với ngời mẹ của mình.

III.Dạy bài mới

- Giới thiệu bài(1 ): Ngô Tất Tố là nhà văn của nông dân,sáng tác của’

ông về nông thôn và

đặc biệt thành công ở đề tài này Tắt đèn là môt trong những sáng tác tiêu“ ”

biểu thành công

nhất của ông, đợc Vũ Trọng Phụng gọi là một cuốn tiểu thuyết có luận đề xã“

hội hoàn toàn…

phụng sự dân quê,một áng văn có thể gọi là kiệt tác,tòng lai cha từng thấy vậy để hiểu đ” ợc

tình cảch của ngời nông dân trong xã hội xa nh thế nào chúng ta sẽ cùng đi tìm hiểu bài

ngày hôm nay.

(Giáo viên ghi đầu bài lên bảng)

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò.

Hỏi:Dựa vào phần chú thích nêu những

hiểu biết của em về tác giả Ngô Tất Tố?

Ngô Tất Tố(1893-1954)là một trong

những nhà văn xuất sắc nhất của trào lu

hiện thực trớc cách mạng.Ông nổi tiếng

với nhiều lĩnh vực:khảo cứu triết học cổ

đại Trung Hoa và văn học cổ Việt

Nam,viết báo, phóng sự,tiểu thuyết,dịch

thuật văn học…

- Vềhoạt động báo chí,ông đợc coi là :

một tay ngôn luận xuất sắc trong đám

Trọng Phụng gọi là một thiên tiểu thuyết“

có luận đề xã hội hoàn toàn phụng sự…

dân quê,một áng văn có thể gọi là kiệt

tác,tòng lai cha từng thấy ”

- Ngoài tiểu thuyết này ông còn có tiểu

thuyết Lều chõng (1939)“ ” …

GV:Câu chuyện diễn ra xoay quanh sự

việc nào,tơng ứng với mỗi phần của văn

bản?

-tình cảnh của gia đình chị Dậu trong

ngày su thuế,đốc thuế của bọn cai lệ.

+ Chị Dậu chăm sóc chồng giữa vụ su

thuế.

+ Chị Dậu đơng đầu với bọn cai lệ.

GV:yêu cầu học sinh chú ý phần chú

thích để hiểu thêm một số từ khó:su,cai

lệ,xái,lực điền,hầu cận…

GV:Yêu cầu học sinh theo dõi phần đầu

văn bản và cho biết đoạn văn chủ yếu kể

-Giữa vụ su thuế căng thẳng Nhà nghèo

chi phải bán con và đàn chó mới đẻ,gánh

khoai cuối cùng mới đủ tiền su cho anh

Dậu để cứu chồng về.Nhng vẫn có nguy

cơ anh Dậu bị bắt chở lại vì cha có tiền

nộp su cho ngời em chồng đã mất từ năm

ngoái.Lúc này bà cụ hàng xóm vì thơng

tình cảnh gia đình chị mà mang cho chị

một bát gạo để chị nấu cháo cho anh

“Thầy em hãy cố ngồi đậy húp ít cháo cho

đỡ sót ruột.”Rồi chị đón lấy cái Tứu và

ngồi xuống đó nh có ý chờ xem chồng chị

có ăn ngon miệng hay không.

Hỏi:Hình dung của em về con ngời chị

Dậu từ những lời nói và cử chỉ đó?

- Chị Dậu là ngời phụ nữ đảm đang,hết

lòng yêu thơng chồng con,dịu dàng tình

cảm.

Hỏi:Việc chị chỉ có bát gạo hàng xóm để

chăm sóc anh Dậu ốm yếu bị hành hạ giữa

vụ su thuế gợi cho em suy nghĩ gì về tình

cảnh của ngời nông dân trong xã hội cũ,và

phẩm chất của họ?

- Cực kì nghèo khổ, trong cuộc sống

không có lối thoát.Song có sức chịu đựng

dẻo dai,không gục ngã trớc hoàn cảnh

khốn khó.Giàu tình nghĩa(tình nghĩa xóm

làng,tình nghĩa với ngời thân).

Hỏi:Qua đoạn văn trên em có nhận xét gì

về biện pháp nghệ thuật mà tác giả sử

dụng,tác dụng của biện pháp nghệ thuật

đó?

- Phép tơng phản(giữa hình ảnh tần tảo

dịu hiền,tình cảm gia đình làng xóm,ân

cần ấm áp với không khí căng thẳng đầy

đe doạ của tiếng trống,tiếng tù và thúc

thuế ở đầu làng.

Hỏi:Vậy phẩm chất của chị Dậu còn đợc

thể hiên nh thế nào trong đoạn trích(học

sinh theo dõi tiếp)

Hỏi:Trong phần 2 của văn bản xuất hiện

các nhân vật đối lập với chị Dậu đó là

GV:Trong phần truyện này ,cai lệ cùng với

ngời nhà lí trởng kéo đến nhà chị Dậu để

đinh) hằng năm phải nộp cho nhà nớc

phong kiến thực dân; su còn có nghĩa là

công việc lao động nặng nhọc mà dân

đinh phải làm cho nhà nớc phong kiến.

Hỏi:Chi tiết gia đình chị Dậu buộc phải

nộp suất thuế su cho ngời em chồng đã

mất từ năm ngoái nói lên thực trạng xã

hội thời đó nh thế nào ?

-Bộ mặt xã hội tàn nhẫn, bất công, không

có luật lệ; và nỗi thống khổ của ngời nông

dân.

Hỏi: Theo em, bộ mặt tàn nhẫn của xã hội

đơng thời đó đợc khắc hoạ qua nhân vật

nào ?cai lệ

Hỏi: Ngòi bút hiện thực của Ngô Tất Tố

đã khắc hoạ hình ảnh cai lệ bằng những

chi tiết điển hình nào ?

-Gõ đầu roi xuống đất, cai lệ thét giọng

khàn khàn của ngời hút nhiều xái cũ:

“thằng kia ! Ông tởng mày chết đêm qua,

còn sống đấy à ? Nộp tiền su ! Mau”

-Trợn ngợc hai mắt, hắn quát: “Mày

định nói cho cha mày nghe đấy à ? Su

của nhà nớc mà dám mơt mồm xin khất”

-Vẫn giọng hầm hè: “Nếu không có tiền

nộp su cho ông bây giờ, thì ông sẽ dỡ cả

nhà mày đi, chửi mắng thôi à! Không

hơi đâu mà nói với nó, trói cổ thằng

chồng nó lại, điệu ra đình kia”

- Tình cảnh khốn quẫn của ngời nông dân nghèo dới ách bóc lột của chế đọ phong kiến tàn nhẫn.Phẩm chất tốt đẹp của chị Dậu:bình tĩnh, đảm đang,tình nghĩa.

2.Chị Dậu đ ơng đầu với bọn cai lệ và ng

ời nhà lí tr ởng

a Nhân vật cai lệ.

-Đùng đùng, cai lệ giật phắt cái thừng

trong tay anh này và chạy sầm sập đến

chỗ anh Dậu: “ Tha này ! Tha này ! .”

Vừa nói hắn vừa bịch luôn vào ngực chị

Dậu mấy bịch rồi sấn lại để trói anh

Dậu.

Hỏi: Qua đó, hãy nhận xét về nghệ thuật

khắc hoạ nhân vật của tác giả ?

-Kết hợp các chi tiết điển hình về bộ

dạng, lời nói, hành động để khắc hoạ

- Một xã hội có thể gieo mầm hoạ

xuống ngời dân lơng thiện bất kì lúc

dân bị áp bức cùng quẫn trong xã hội

phong kiến nhng vẫn giữ đợc bản chất tốt

đẹp của ngời lao động, đó là chị Dậu

Theo dõi nhân vật chị Dậu trong phần thứ

2 của văn bản, hãy cho biết nhân vật chị

Dậu đợc khắc hoạ bằng những chi tiết nổi

bật nào ?

- Chị Dậu run run: “ Nhà cháu túng lại

phải đóng cả suất su của chú nó nữa, nên

mới lôi thôi nh thế hai ông làm phúc nói…

với ông lí cho cháu khất…”

- Chị Dậu thiết tha: “Khốn nạn ! Nhà

chua đã không có, dẫu có mắng chửi cũng

đến thế thôi Xin ông trông lại !”

- Chị Dậu xám mặt, vội vàng đặt con

xuống đất, chạy đến đỡ lấy tay hắn: “

Cháu van ông, nhà chua vừa mới tỉnh đợc

một lúc, ông tha cho !”

- Hống hách, thô bạo, không còn nhân tính

b Nhân vật chị Dậu.

- Hình nhtức quá không thể chịu đợc, chị

Dậu liều mạng cự lại: “Chồng tôi đau ốm,

ông không đợc phép hành hạ !”

- Chị Dậu nghiến hai hàm răng: “ Mày

trói ngay chồng bà đi, bà cho mày xem !”

- Rồi chị túm lấy cổ hắn, ấn dúi ra

cửa túm tóc lẳng cho một cái, ngã nhào

ra thềm.

Chị Dậu vẫn cha nguôi cơn giận: “ Thà

ngồi tù Để cho chúng nó àm tình làm tội

mãi thế, tôi không chịu đợc …”

Hỏi: Trong tất cả những chi tiết trên em

thích nhất chi tiết nào ?

Hỏi: Hãy nhận xét nghệ thuật khắc hoạ

nhân vật chị Dậu trên các phơng diện: lựa

chọn chi tiết, kết hợp phơng thc biểu đạt,

thể hiện quá trình diễn biến tâm lí ?

- Kết hợp chi tiết điển hình về cử chỉ với

lời nói, hành động.

- Kết hợp phơng thức tự sự và biểu cảm,

miêu tả.

- Miêu tả tâm lí tinh tế, từ lúc chị Dậu còn

nhũn nhặn, tha thiết van xin đến cứng cỏi

thách thức, quyết liết, thể hiện một sự

Hỏi: Nhân vật chị Dậu trong cuộc đơng

đầu với thế lực áp bức gợi cho em những

nét chính về nội dung nghệ thuật của văn

động.

2.Nội dung:

- Vạch trần bộ mặt tàn ác,bất nhân của xã hội thực dân phong kiến đơng thời;xã họi ấy đã đẩy ngời nông dân vào tình cảnh vô cùng cực khổ,khiến họ phải liều mạmg chống lại.Đoạn trích còn cho thấy

vẻ đẹp tâm hồn của ngời phụ nữ nông dân,vừa giàu tình yêu thơng vừa có sức sống tiềm tàng mạnh mẽ

IV.Luyện tập củng cố– .(1 )’

- - Học sinh khái quát lại bài.Đọc lại

Ghi nhớ(sgk).

V.H ớng dẫn học sinh học bài và làm bài tập (2p)

- Học nội dung phần ghi nhớ

- Tóm tắt văn bản.

- Đọc chuẩn bị bài :xây dựng đoạn văn

trong văn bản.

Tiết 10 Tập làm văn:Xây dựng đoạn văn trong văn

bản.

A.Phần chuẩn bị

I.Mục tiêu cần đạt:

1.Kiến thức:Giúp học sinh hiểu đợc khái niêm đoan văn,từ ngữ chủ đề,câu

chủ đề,quan hệ giữa các câu trong đoạn văn và cách trình bày nội dung đoạn

văn.

- viết đợc các đoạn văn mạch lạc đủ sức làm sáng tỏ một nội dung nhất định.

2.Kĩ năng:Rèn cho học sinh có các kĩ năng viết đoạn văn một cách mạch

lạc,rõ ràng và có sức truyền cảm.

3.T t ởng tình cảm :

- giáo dục cho các em thấy rõ vai trò và tầm quan trọng trong việc xây dựng

đoạn văn.

II Chuẩn bị :

1.Thầy: Soạn giảng và nghiên cứu tài liệu.

2.Trò: Học bài và xem trớc bài mới.

B.Phần thể hiện trên lớp:

I.ổn định tổ chức:sĩ số(1 )’

II Kiểm tra bài cũ:(4 ) kiểm tra sự chuẩn bị bài của học sinh.’

III Dạy bài mới:

Giới thiệu bài: Để làm tốt một bài văn ngoài việc chú ý đến tính hệ

thống,bố cục

thì việc xây dựng đoạn văn trong văn bản cũng là một trong những yêu cầu

hết sức

quan trong…

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò

GV:yêu cầu học sinh đọc ví dụ trong sgk

Và nêu câu hỏi

Hỏi:văn bản trên gồm mấy ý,mỗi ý đợc

viết thành mấy đoạn văn?

-văn bản gồm 2 ý tơng đơng với hai đoạn

văn(ý 1:nói về tác giả;ý 2:nói về tác

phẩm)

Hỏi:em thờng dựa vào đấu hiệu hình thức

nào để nhận biết đoạn văn?

- chữ viết hoa lùi đầu dòng và kết thúc

bằng đấu chấm xuống dòng.

- Thờng biểu đạt một ý hoàn chỉnh,do

nhiều câu tạo thành.

Hỏi:Qua tìm hiểu em hiểu em hãy khái

quát các đặc điểm cơ bản của đoạn văn và

cho biết thế nào là đoạn văn?

Hỏi:Trong đoạn văn bao giờ cũng có từ

ngữ chủ đề và câu chủ đề vậy…

Hỏi:gọi học sinh đọc đoạn văn 1 của văn

bản và cho tìm các từ ngữ có tác dụng duy

trì đối tợng trong đoạn văn(tức từ ngữ chủ

đề)?

I.Thế nào là đoạn văn.

-Đoạn văn là đơn vị trực tiếp toạ nênvăn bản,bắt đầu từ chỗ viết hoa lùi

đầu dòng,kết thúc bằng dấu chấm xuống dòng và thờng biểu đạt một ý t-

ơng đối hoàn chỉnh.Đoạn văn thờng do nhiều câu tạo thành.

II.Từ ngữ và câu trong đoạn văn.

1.Từ ngữ chủ đề và câu chủ đề của

đoạn văn.

-Từ ngữ có tác dụng duy trì đối tợng trong

văn bản là từ :Ngô Tất Tố vì :các câu

trong đoạn đều thuyết minh cho đối tợng

này

HS:Đọc thầm đoạn tiếp theo suy nghĩ và

tìm ý khái quát của đoạn văn,cho biết ý

khái quát đó đợc biểu thị tơng đối đầy đủ

nhất trong câu văn nào?

-ý khái quat của đoạn văn là:câu 1

-Biểu thị tơng đối đầy đủ trong câu:2,3

Hỏi:Từ việc tìm hiểu hãy cho biết từ ngữ

chủ đề và câu chủ đề là gì?chúng đóng

vai trò gì trong văn bản?

Hỏi:nội dung đoạn văn có thể đợc trình

bày theo những cách nào?so sánh 2 cách

trình bày nội dung trong 2 đoạn của5 văn

bản trên?

Cụ thể :đoạn văn thứ nhất có câu chủ đề

không,yếu tố nào duy trì đối tợng trong

đoạn văn?quan hệ ý nghĩa giữa các câu

trong đoạn văn nh thế nào?nội dung của

đoạn văn đợc triển khai theo thứ tự nào?

câu chủ đề của đoạn thứ 2 đặt ở vị trí nào?

ý đoạn văn đợc triển khai theo thứ tự nào?

-Đoạn 1:không có câu chủ đề mà có từ

ngữ chủ đề duy trì đối tợng trong đoạn

văn.Các câu trong đoạn văn đều tập

chung làm sáng tỏ cho từ ngữ chủ đề và

đợc triển khai theo quy nạp

-Đoạn 2:Câu chủ đề đợc đăt ở vị trí đầu

đoạn văn.ý của đoạ văn đợc triển khai

đợc biểu đạt.Câu chủ đề mang nội dung khái quát,lời lẽ ngắn gọn

thờng đủ hai thành phần chính đứng ở

đầu hoặc cuối đoạn văn

2 Cách trình bày nội dung đoạn văn.

có ngang hàng nhau.

Hỏi:nội dung của đoạn văn đợc trình bày

theo thứ tự nào?

- trình bày theo cách song hành

GV:Qua tim hiểu em hãy cho biết có mấy

cách trình bày nội dung trong một đoạn

văn?

GV:gọi học sinh đọc ghi nhớ trong sgk/36

GV:vậy để củng cố thêm cho phần bài học

chúng ta cùng chuyển sang phần luyện

tập

GV:gọi học sinh đọc và làm bài tập 1,2

- Các câu trong đoạn văn có nhiệm vụ triển khai và làm sáng tỏ chủ đề của

đoạn văn bằng các phép diễn dịch,quy nạp,song hành,…

* Ghi nhớ(sgk)/36.

II Luyện tập:

1 Bài tập 1.

Văn bản có thể chia thành mấy ý?mỗi

ý đợc diễn đạt thành mấy đoạn văn?

- Văn bản có 2 ý,mỗi ý đợc diễn đạt thành một đoạn văn.

Tiết 11,12 Tập làm văn.Viết bài tập làm văn số 1.

APhần chuẩn bị:

I.Mục tiêu cần đạt:

1.Kiến thức : Giúp học sinh hiểu và viết đợc một bài văn tự sự,đặc biệt khi

đã học văn bản Tôi đi học học sinh có thể kể lại những kỷ niệm của chính“ ”

mình.

2.Kỹ năng:rèn cho học sinh kỹ năng diễn đạt,xây dựng bố cục,xây dựng

đoạn trong một bài văn.

3.T t ởng tình cảm :Giáo dục cho học sinh biết quý trọng những kỷ niệm

đẹp,sống có nội tâm,tình cảm cảm xúc.

II.Chuẩn bị:

1.Thầy:Soạn giáo án,ra đề.

2.Trò :Chuẩn bị viết bài.

B.Phần thể hiện trên lớp:

I.ổn định tổ chức(1 ):sĩ số.’

II.Đề bài: Em hãy kể lại những kỷ niệm về ngày đầu tiên đi học.

(Bài văn Tôi đi học của thanh tịnh có thể là một gợi ý để liên t“ ” ởng) III Dàn bài:

1 Mở bài: Nêu vấn đề bằng cách giới thiệu về kỷ niệm đáng nhớ trong

đời:

-Trong cuộc đời mỗi chúng ta ai cũng có nhiều kỷ niệm để nhớ.Song với tôi

kỷ niệm đẹp nhất và nhớ nhất luôn theo mãi tôi trong suốt quãng đời học sinh đó chính là ngày đầu tiên đi học …

2 Thân bài : Kể lại những kỷ niệm đáng nhớ đớ bằng trí tởng tợng,suy

nghĩ,cảm xúc:

- Từ hiện tại nhớ về dĩ vãng:Biến chuyển trời đất cuối thu,hình ảnh các em nhỏ cùng ngời thân đến trờng gợi cho em nhớ lại ngày ấy cùng những kỷ niệm trong sáng …

- Tâm trạng và cảm giác trên đờng tới trờng

- Tâm trạng và,cảm giác khi nhìn ngôi trờng ngày khai giảng,khi nhìn mọi ngời,các bạn,lúc nghe gọi tên mình và phải rời bàn tay mẹ để vào lớp…

- Tâm trạng,cảm giác lúc ngồi vào chỗ của mình và đón nhận giờ học đầu tiên…

- Đa hình ảnh chi tiết cụ thể,trình bày cảm nhận thái độ của bản thân,cũng

nh của mọi ngời đối với mình…

3 Kết luận:

- Nêu cảm xúc,suy nghĩ và bày tỏ tình cảm thái độ của mình đối với ngày

đầu tiên đi học …

IV Thu bài(2 )’

- Giáo viên nhận xét việc làm bài của học sinh.

V H ớng dẫn học sinh về nhà :(1 )’

- Soạn văn bản: Lão Hạc “ ”

Bài 4.

Kết quả cần đạt:

-Thấy đợc tình cảnh khốn cùng và nhân phẩm cao quý của nhân vật Lão Hạc;đồng thời,hiểu đợc niềm thơng cảm,sự trân trọng đối với ngời nông dân

và tài năng nghệ thuật của nhà văn Nam Cao

- Hiểu đợc thế nào là từ tợng thanh,tợng hình

- Biết cách liên kết các đoạn văn trong văn bản

- Thấy đợc lòng nhân đạo sâu sắc của nhà văn Nam Cao(thể hiện chủ yếu qua nhân vật Ông giáo):thơng cảm đến xót xa và thật sự trân trọng đối với ng-

ời nông dân nghèo khổ

- Bớc đầu hiểu đợc đăc sắc nghệ thuật truyện ngắn Nam Cao:khắc hạo nhân vặt tài tình,cách dẫn chuyện tự nhiên,hấp dẫn,sự kết hợp giữa tự sự, triết lí với trữ tình

2 Kỹ năng: Rèn cho học sinh kĩ năng đọc,phân tích diễn biến tâm lí của nhân vật

3 T tởng tình cảm: Giáo dục cho học sinh lòng thơng yêu,quý trọng con ngời,đặc biẹt là những ngời nghèo khổ

II Chuẩn bị:

1 Thầy: Soạn giáo án,chuẩn bị bảng phụ,phiếu học tập.

2 Trò: Học bài và chuẩn bị bài theo yêu cầu của giáo viên.

B Phần thể hiện trên lớp:

I ổn định tổ chức :(1’)- sĩ số.

II Kiểm tra bài cũ:(4’) Dự kiến kiểm tra 1 học sinh

1 Câu hỏi: Em hãy nêu nội dung chính của đoạn trích “Tức nớc vỡ bờ”

trích “Tắt đèn”của Ngô Tất Tố?

2 Đáp án: Đoạn trích đã vạch trần bộ mặt tàn ác,bất nhân của xã hội thực

dân phong kiến đơng thời.Một xã hội đã đẩy ngời nông dân vào tình cảch vô cùng cực khổ khiến họ phải liều mạng chống lại.Đoạn trích còn cho thấy vẻ đẹp tâm hồn của ngời phụ nữ nông dân giàu tình thơng có sức sống tiêm tàng

III Dạy bài mới:

GV: giới thiệu bài (1':) ở tiết học trớc các em đã đợc biết đến tên tuổi của

nhà văn Ngô Tất Tố- nhà văn của nông dân Việt Nam đơng thời đã dành

chọn tình cảm tấm lòng mình cho nông dân,nhng bạn đọc không chỉ biết

đến Ngô Tất Tố mà chúng ta còn đợc tiếp xúc với một nhà văn cũng dành rất nhiều sáng tác cho nông dân đó chính là Nam Cao vậy Nam cao viết về ngời nông dân trong xã hội lúc bấy giờ nh thế nào…

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò

Hỏi:Dựa vào chú thích trong sgk hãy nêu

những hiểu biết của em về nhà văn Nam

“Lão Hạc”(1943) Là một truyện ngắn xuất

sắc viết về ngời nông dân Việt Nam trớc

Cách mạng tháng Tám

GV:hớng dẫn học sinh đọc tóm tắt tác

phẩm: Đọc diễn cảm giọmg trầm buồn

,chú ý ngôn ngữ đối thoại lão Hạc và ông

giáo,ngôn ngữ miêu tả diễn biến tâm lý

của nhân vật.

Tóm tắt: Sau khi buộc bán câu vàng Lão

Hạc sang nhà ông giáo kể lại sự việc, và

nhờ ông giáo giữ hộ ba sào vờn cho ngời

con trai lão cùng với 30 đồng bạc dành

gium để khi chết có tiền làm ma.sau đó

Lão hạc quyết định tìm đến cái chết

Hỏi:Qua nghe đọc va tóm tắt em hãy xác

định bố cục của đoạn văn bản?và nội dung

của mỗi phần?

- Phần 1: Những việc làm của Lão Hạc

trớc khi chết

- Phần 2: cái chết của Lão Hạc.

GV:Trong chuỗi các sự việc đó luôn có mặt

những nhân vật nào?ai là nhân vật trung

tâm ?vì sao?

- nhân vật Lão Hạc và ông giáo.Nhân

vật Lão Hạc là trung tâm

- Vì câu chuyện xoay quanh quãng đời

khốn khó và cái chết của Lão Hạc,nh

tên gọi tác phẩm

I Đọc và tìm hiểu chung

* Tác giả- tác phẩm(sgk)

* Bố cục: 2 phần

Hỏi:câu chuyện đợc kể từ nhân vật nào?

thuộc ngôi kể nào?

- nhân vật ông giáo (xng tôi ).thuộc ngôi

- Lão Hạc nghèo,sống cô độc chỉ có con

chó lão nuôi làm bạn đợc lão gọi thân

mật là cậu vàng

GV:vậy lí do nào khiến lão hạc phải bán

cậu vàng?

- sau khi bị ốm,cuộc sống của Lão Hạc quá

khó khăn,lại gặp kỳ thóc cao gạo kém,lão

nuôi thân không nổi đờng cùng lão phải

tính đến chuyện bán cậu vàng

Hỏi:Diễn biến tâm trạng Lão Hạc xung

quanh việc bán chó đợc thể hiện nh thế

nào?

-Qua bao nhiêu lần nói đi nói lại ý định bán

cậu vàng với ông giáo,có thể thấy lão đã

suy tính đắn đo nhiều lắm.Lão coi việc này

rất hệ trọng bởi cậu vàng là ngời bạn thân

thiết,là kỉ vật của anh con trai mà lão rất

yêu thơng

- sau khi bán cậu vàng,Lão Hạc cứ day dứt

ăn năn vì “ già bằng này tuổi đầu rồi còn

đánh lừa một con chó”

- Bộ dạng của lão: lão cời nh mếu và đôi

mắt lão ầng ậng nớc Mặt lão đột nhiên co

rúm lại.những vết nhăn xô lại với nhau,ép

cho nớc mắt chảy ra.Cái đầu lão nghoẹo về

một bên và cái miệng móm mém của lão

mếu nh con nít.Lão hu hu khóc Thì ra tôi

già bằng này tuổi đầu rồi còn đánh lừa một

Hỏi:em có nhận xét gì về nghệ thuật mà tác

giả sử dụng trong đoạn văn(Từ ngữ,hình

ảnh) có tác dụng gì?

- sử dụng động từ ''ép'' rất gợi cảm:gợi lên

gơng mặt cũ kĩ,già nua,khô héo;một tâm

Hỏi:xung quanh việc bán chó chúng ta

nhận thấy đợc phẩm chất nàocủa ngời

nông dân việt nam lúc bấy giờ?

- một con ngời sống rất tình nghĩa,thuỷ

chung,rất chung thực.Đặc biệt từ đây ta

thấm thía lòng thơng con sâu sắc của ngời

cha nghèo khổ.Từ ngày anh con trai phẫn

chí bỏ đi phu đồn điền vì không có tiền cới

vợ,có lẽ lão Hạc vừa mong mỏi đợi chờ vừa

luôn mang tâm trạng ăn năn,cảm giác mắc

tội bởi vì không lo liệu đợc cho con

Hỏi:sau khi bán chó lão Hạc còn làm gì?

- nhờ ông giáo chông coi hộ mảnh vờn tài

sản duy nhất lão đẻ dành cho con,gắn với

danh dự và bổn phận làm cha.Gửi tiền mà

ông dành dụm đợc để phòng khi lão chết

thì làm ma

Hỏi:Mảnh vờn và món tiền gửi ông giáo có

ý nghĩa nh thế nào đối với lão hạc?

- mảnh vờn gắn với danh dự bổn phận của

kẻ làm cha,món tiền lão gửi mang ý nghĩa

danh dự của kẻ làm ngời

Hỏi:em nghĩ gì về việc lão Hạc từ chối mọi

sự giúp đỡ trong cảnh ngộ khó khăn đó?

-là ngời tự trọng,không để ngời đời thơng

hại xem thờng

Hỏi:qua những việc làm trên của lão Hạc

em thấy lão Hạc là ngời nh thế nào? - Coi trọng bổn phận làm cha,coi trọng danh dự làm ngời.Nghèo khổ và cô độc

trong sự trong sạch