KỸ THUẬT CHIẾU SÁNG chương 3

CHỨC NĂNG CƠ BẢN CỦA BỘ ĐÈN Bộ đèn là tập hợp các thiết bị quang, điện, cơ khí nhằm thực hiện phân bố ánh sáng, định vị, bảo vệ đèn và nối đèn với nguồn điện.. Chức năng cơ bản của bộ đ

12/09/15 1

3 BỘ ĐÈN

3.1 Chức năng của bộ đèn

3.2 Phân loại bộ đèn

3.3 Cấu tạo của một bộ đèn thông dụng

3.4 Các thông số kỹ thuật của bộ đèn

• Điện áp và công suất

• Đồ thị phân bố cường độ ánh sáng

• Hiệu suất

• Độ an toàn và khả năng chống nước và bụi

• Góc bảo vệ

Ch3 BỘ ĐÈN

3.1 CHỨC NĂNG CƠ BẢN CỦA BỘ ĐÈN

Bộ đèn là tập hợp các thiết bị quang, điện, cơ khí

nhằm thực hiện phân bố ánh sáng, định vị, bảo vệ đèn

và nối đèn với nguồn điện

Chức năng cơ bản của bộ đèn

Về điện, bộ đèn lên hệ với lưới điện, nối với các linh kiện mồi, đầu nối và điều chỉnh ánh sáng;

Về cơ, bộ đèn đảm bảo chống các tác nhân bên ngoài như mưa, gió, bụi, va đập và ăn mòn;

Về quang, bộ đèn đảm bảo sự phân bố ánh sáng trong không gian, thực hiện các kiểu chiếu sáng từ chiếu sáng gián tiếp đến trực tiếp tùy theo mục đích và yêu

b Theo sự phân bố quang thông của bộ đèn (IEC):

 Có 20 loại bộ đèn và ký hiệu bằng chữ cái in hoa: A-T

 Trực tiếp: có 14 loại (từ A-N), trong đó: TT hẹp có 5 loại (A-E) và TT rộng có 5 loại (F-J); nửa trực tiếp có 4 loại (K-N)

 Hỗn hợp: có 5 loại (O-S)

 Gián tiếp: có 1 loại (T)

 Cụ thể như sau:

Phân loại bộ đèn theo IEC

F5=F’5

F5

F4

-Từ 90 đến 100% ánh sáng được chiếu xuống mặt làm việc

Hiệu qu chiếu sáng cao nhất ả

- Dễ gây chói loá, sấp bóng.

-Quang thông tập trung vào mặt phẳng làm việc, tường bên bị tối.

-Quang thông phân bố rộng trong nửa không gian phía dưới, tường bên được chiếu sáng.

- Chiếu sáng v n phòng, ă Lớp học, của hàng lớn, nhà xưởng.

- ịa điểm có độ cao Đ lớn

- ây là phương pháp chiếu sáng có hiệu qu sáng thấp nhất Đ ả

- Tiện nghi nhìn được c i thiện, không gây chói loá, sấp bóng ả

Phòng khán gi , nhà ả hàng

Đặc điểm và phạm vi ỏp dụng của cỏc bộ đốn

12/09/15 7

3.3 CẤU TẠO CỦA BỘ ĐÈN

3.3 CẤU TẠO CỦA BỘ ĐÈN

12/09/15 9

3.3 CẤU TẠO CỦA BỘ ĐÈN

3.3 CẤU TẠO CỦA BỘ ĐÈN

12/09/15 11

3.3 CẤU TẠO CỦA BỘ ĐÈN

3.3 CẤU TẠO CỦA BỘ ĐÈN

12/09/15 13

3.4 CÁC ĐẶC TÍNH KỸ THUẬT CƠ BẢN CỦA BỘ ĐÈN 3.4.1 Điện áp - Công suất của bộ đèn

3.4.2 Biểu đồ cường độ ánh sáng(Luminous intensity distribution curve)

 Biểu đồ đường cong cường độ ánh sáng là đặc trưng quan trọng nhất của bộ đèn Nó cho biết sự phân bố ánh sáng trong không gian của bộ đèn

 Biểu đồ cường độ ánh sáng được biểu diễn phụ thuộc vào loại đèn và đặc tính bộ phận quang học của bộ đèn trên cơ sở thực nghiệm so với nguồn sáng chuẩn có quang thông 1000lm

 Khi đèn là nguồn phát sáng điểm (ví dụ đèn sợi đốt) được biểu diễn trên mặt phẳng chứa trục tròn xoay của đèn (trục đối xứng qua trục thẳng đứng qua tâm bóng đèn)

 Khi sử dụng nguồn sáng đường (ví dụ đèn HQ ống), biểu đồ được lập trên hai mặt phẳng vuông góc với đèn theo phương

12/09/15 15

Ví dụ đường cong phân bố cường độ ánh sáng

Màu đen là theo phương ngang, còn màu trắng theo phương dọc

Ví dụ đường cong phân bố cường độ ánh sáng

12/09/15 17

3.4.3 Hiệu suất của bộ đèn - H/η (%)

Là tỷ số giữa quang thông phát ra từ bộ đèn với tổng quang thông của các bóng đèn phát ra trong bộ đèn đó

Cách xác định hiệu suất của bộ đèn

Bước 1: Dựa vào đường cong phân

Bước 2: Xác định hiệu xuất của bộ đèn

- Hiệu suất chiếu sáng trực tiếp ηd = F 4 /1000

- Hiệu suất chiếu sáng gián tiếp ηi = F 5 /1000

12/09/15 19

Vùng không gian Góc nghiêng γ0 Cường độ sáng Quang thông tổng

Hỡnh nón góc khối π /2

16,6 29 37,5

120

I13

.

3.4.4 Độ an toàn của bộ đèn

Bộ đèn cũng là một thiết bị điện, cho nên cũng cần phải đảm bảo an toàn về điện theo những phân loại sau đây:

• Cấp bảo vệ điện

3.4.5 Góc bảo vệ

12/09/15 24

3.4.5 Gúc bảo vệ

Góc bảo vệ phụ thuộc vào biểu đồ cường độ ánh sáng và

5 cấp chất lượng chiếu sáng của bộ đèn, ký hiệu bằng chữ cái A (rất chính xác), B (chính xác cao), C (chính xác), D (bình thường) và E (thô) xem phụ lục…

Vị trí của chao đèn trong thị trường của người quan sát ngồi cách sàn 1,2m, thông số lựa chọn là giá trị γ hoặc

tg γ = L/H

Giá trị góc γ nằm bên trái đường cong Bodmann-Sollner

sẽ không gây cảm giác nhìn khó chịu Đường nét liền ứng với bộ đèn nằm ngang còn nét đứt khi đèn đặt dọc hướng nhìn.