Ôn thi đại học môn văn (Hai đứa trẻ)

Ông có những quan điểm nghệ thuật rất tiến bộ về “thiên chức” của nhà nghệ sĩ, về “công dụng” của văn chương, về vấn đề kế thừa và sáng tạo đối với một người cầm bút An Nam,… Những ý kiế

Ôn thi Đại Học môn Văn

(/user/NunaNgok)

681 7 0

HAI ĐỨA TRẺ - THẠCH LAM

A Tác giả và tác phẩm

I Tác giả

Thạch Lam tên thật là Nguyễn Tường Vinh, sau đổi thành Nguyễn Tường

Lân, sinh tại 

Hà Nội (1910); nhưng tuổi thơ của ông lại gắn bó nhiều với vùng quê Cẩm

Giàng – Hải 

Dương. 

Ông mất năm 1942, tại Hà Nội

Thạch Lam có chân trong “Tự Lực văn đoàn” 

Thạch Lam vừa sáng tác vừa viết phê bình tiểu luận Ông có những quan

điểm nghệ 

thuật rất tiến bộ về “thiên chức” của nhà nghệ sĩ, về “công dụng” của văn

chương, về vấn 

đề kế thừa và sáng tạo đối với một người cầm bút An Nam,… Những ý kiến

ấy được tập 

hợp và xuất bản mang tên là “Theo dòng” (1941)

Thạch Lam sáng tác tùy bút, tiểu thuyết, nhưng thành công nhất của nhà

văn vẫn là ở 

thể loại truyện ngắn Các tập: Gió đầu mùa (1937), Nắng trong vườn (1938), Ngày mới 

(Tiểu thuyết, 1939), Sợi tóc (1942)…và tùy bút Hà Nội băm sáu phố phường (1943)

Ôn thi Đại Học môn Văn

(/home) Discover Create (/myworks) Search Stories & People

Thạch Lam có phong cách riêng: truyện của ông thường không có cốt

truyện, nhưng 

giầu tâm trạng, cảm giác, cảm xúc ở những nhân vật; lời văn giản dị nhưng giầu chất văn 

chương, linh hoạt, mềm mại, uyển chuyển,…nó thường để lại những dư vị đặc biệt ở 

những người đọc truyện ngắn của ông

II Tác phẩm

“Hai đứa trẻ” rút từ tập “Nắng trong vườn” (1938 – NXB Đời nay). 

B Tìm hiểu tác phẩm

I Bức tranh hiện thực đời sống nơi phố huyện nghèo trong “Hai đứa trẻ” Nhân vật chính của truyện ngắn là Liên – mà tác giả rất trân trọng gọi là

“chị” – điểm 

nhìn trần thuật của tác phẩm

Phố huyện nghèo sẽ được hiện lên qua cái nhìn vừa quen thuộc vừa sống động của Liên 

– “người trong cuộc”

Hình ảnh phố huyện trong truyện ngắn “Hai đứa trẻ” mang đậm màu sắc và hương vị phố huyện Việt Nam những năm đầu thế kỷ XX. 

Phố huyện này với chị em Liên là rất quen thuộc

Trong cái “giờ khắc của ngày tàn” ấy, âm thanh quen thuộc ấy còn được trở lại như điểm 

  

Ấn tượng sâu nặng nhất với người đọc còn bởi mầu sắc đang chuyển dịch dần trôi theo 

thời gian từ chiều tối cho đến nửa đêm Bắt đầu là thứ ánh sáng … Và cuối cùng đọng lại 

là bóng tối

Ánh sáng nhỏ dần, ngọn đèn trong gian hàng của chị em Liên, “thưa thớt từng hột sáng lọt qua phên nứa” Từ “khe sáng”, “vệt sáng”, đến “hột

sáng”, … 

“Trời nhá nhem tối”, rồi “trời đã bắt đầu đêm, một đêm mùa hạ êm như nhung và thoảng 

qua gió mát Đường phố và các ngõ con dần dần chứa đầy bóng tối.” 

Có thể nói, bóng tối và ánh sáng thực sự là những “tín hiệu nghệ thuật”, qua đó, nhà 

văn đã nhẹ nhàng đưa ra một cách nhìn vào hiện thực đời sống đang vận động trong sự 

tĩnh mịch và chìm dần vào bóng tối

Thế giới những con người có mặt nơi phố huyện cũng lần lượt hiện ra cùng với quá 

trình vận động của thời gian ngắn ngủi mà chậm chạp này. 

Tất cả những người dân phố huyện đều hiện lên bằng bóng dáng, những bóng dáng… của 

những con người lam lũ cần mẫn, chịu khó…mà “chẳng ăn thua gì”. 

Cùng những hành động, cử chỉ như đang cố thu mình lại

Hãy nghe họ chuyện trò … một cách rời rạc, chậm rãi

Họ mong đợi những gì? Liên không nhận ra thật rõ ràng được ở từng người một Người 

đọc cũng khó mà biết được có ai đó không, ngoài chị em Liên, thì đã rõ Cái

của họ mơ hồ và mông lung lắm, chắc gì họ đã dám mong đợi! Nhưng thôi,

cứ là mong 

đợi đi, song, rõ là một sự mong đợi “vẩn vơ”, ngậm ngùi, chán nản, “chẳng

ăn thua gì”!

Tiểu kết

Hiện thực cuộc sống nơi phố huyện được cảm nhận qua nhân vật chính; một người rất đỗi 

thân thuộc với mảnh đất ấy, từng gắn bó với nó mật thiết và biết rung động trước những 

cảnh vật cũng như cuộc sống chung quanh, nên cũng rất thực, rất đời

thường Một cuộc 

sống thiếu sinh khí, đơn điệu nhàm chán, đang chìm dần vào bóng tối Đó cũng là một 

cách nhìn riêng của Thạch Lam. 

II Tâm trạng đợi tàu của chị em Liên

Trước hết, phải nói ngay đến một đặc điểm mà các nhà phê bình, nghiên cứu văn 

chương Thạch Lam đều thống nhất nhận định: đó là truyện ngắn Thạch Lam vừa hiện 

thực lại vừa lãng mạn Hai yếu tố ấy đều được thể hiện ở cả trong cách miêu

tả của nhà 

văn 

Theo dòng thời gian trôi trên phố huyện, Liên cảm nhận những gì đang diễn ra: từng 

âm thanh, từng cảnh vật và, nhất là ánh sáng và bóng tối cứ xung đột âm thầm và dữ dội 

trong đêm yên tĩnh của phố huyện này Có lẽ, chính hiện thực đang diễn ra

ấy, đã tác 

động vào tâm hồn Liên, đang dấy lên những suy nghĩ, những khao khát Trở lại với hiện thực mà chị em Liên đang trực tiếp theo dõi và chứng kiến: Càng về 

đêm, phố càng yên tĩnh, bóng đêm trùm phủ càng đậm đặc hơn

Cảnh tượng nơi phố huyện chìm vào bóng tối. 

Âm thanh của tiếng trống và hình ảnh “con tàu rầm rộ đi tới”, sao sống động lạ lùng, lớn 

lao lạ lùng, và nhất là, nó mang ý nghĩa như là một sự sống đầy kiêu hãnh đích thực

Đoàn tàu hiện ra choáng ngợp với vẻ đẹp kỳ vĩ lạ thường “Liên dắt em đứng dậy để nhìn 

đoàn xe vụt qua, các toa đèn sáng trưng, chiếu ánh cả xuống đường” Rồi những toa xe 

“đồng và kền lấp lánh, và các cửa kính sáng” Hình ảnh ánh sáng lộng lẫy

và lung linh, 

ngời chói và lấp lánh, một vẻ đẹp rực rỡ đầy hấp dẫn. 

Đoàn tàu mang ý nghĩa tả thực, điều đó đã khá rõ ràng Nhưng nhà văn muốn gửi gắm 

một thông điệp từ hình ảnh còn mang tính biểu tượng với ý nghĩa sâu sắc hơn: “Con tàu 

như đã đem một chút thế giới khác đi qua.” 

III Tổng kết

Đọc truyện ngắn này, chúng ta còn nhận thấy một thực tế khác nữa: Đó là

sự chờ đợi 

hoàn toàn bị động của chị em Liên Cũng chẳng ai trách rằng: sao chị em Liên không theo hẳn chuyến tàu ấy hoặc hãy làm thay đổi cuộc sống hiện tại đi Bao nhiêu người nơi 

phố huyện này cũng thế thôi: Họ là những con người nhỏ bé, yếu đuối, những kiếp sống 

mờ nhạt, mong manh Họ không thể tự làm thay đổi

“Một chút âu yếm, một chút tình thương” quý giá đến là nhường nào! Và sự

“thành 

thực” (chữ dùng của Thạch Lam) trong tâm hồn của nhà văn quí giá và trân trọng đến là 

nhường nào!Có thể nói, đó là cảm hứng cơ bản trong truyện ngắn này của Thạch Lam: 

niềm cảm thương rất đỗi chân thành của một người cầm bút trân trọng trước những khát 

vọng về sự đổi thay của hoàn cảnh ở những con người nhỏ bé đang sống trong một hoàn 

cảnh đơn điệu, tăm tối, cái tôi của họ đang nhạt nhòa, chìm khuất trước hiện thực buồn 

thương ấy Truyện ngắn của nhà văn đúng là một bài thơ đẹp nhưng đượm buồn! 

Ánh sáng và bóng tối trong truyện ngắn "Hai đứatrẻ" và "Chữ người tử tù"

Ánh sáng từ đoàn tàu thì đã tới, nhưng ánh sáng thực sự, hạnh phúc thực sự của những con người nơi đây thì mãi vẫn tồn tại trong tâm tưởng mà không

Add to Library

  Vote  Share

Leave a comment