Đó là những con ngời biết rèn luyện để có tính tự lập, có t duy sáng tạo bớc đầu có năng lực cảm thụ các giá trị Chân - Thiện - Mỹ trong nghệ thuật, trớc hết là trong văn học, có năng lự
Trang 1Năm học: 2010 - 2011
*************************************
I Điều tra cơ bản
Học sinh toàn trờng : có 225 em
Học sinh khối 8 chia làm 2 lớp (8A, 8B ) tổng số học sinh là: 70 em Nhìn chung các em học sinh khối 8 đều ngoan, biết vâng lời Nhng bên cạnh đó còn cố nhiều học sinh tiếp thu kiến thức còn chậm Một số em cha có ý thức học tập, đầu t thòi gian để học bộ môn còn ít, việc học bài cũ
và soạn bài phải nhắc nhở nhiều Trong giờ lên lớp cha tập trung nghe giảng, không chú ý theo dõi sách giáo khoa Thực tế còn nhiều em cha xác định đợc vai trò, vị trí quan trọng của bộ môn văn trong nhà trờng nên thái độ học văn còn hờ hững, dù giáo viên có sự phân tích, nhắc nhở
II.Nội dung kế hoạch.
A.Vị trí của bộ môn Ngữ văn trong toàn bộ ch ơng trình THCS
Môn Ngữ văn có vị trí đặc biệt trong việc thực hiện những mục tiêu chung của trờng THCS, góp phần hình thành những con ngời có trình độ học vấn PTCS, chuẩn bị cho họ hoặc ra đời hoặc tiếp tục lớn lên với bậc học cao hơn Đó là những con ngời có ý thức tự tu dỡng, biết yêu thơng quý trọng gia đình, bạn bè, có lòng yêu nớc, yêu CNXH, biết hớng tới những t tởng, tình cảnh cao
đẹp nh lòng nhân ái, tinh thần tôn trọng lẽ phải, sự công bằng, lòng căm thù cái xấu, cái ác Đó là những con ngời biết rèn luyện để có tính tự lập, có t duy sáng tạo bớc đầu có năng lực cảm thụ các giá trị Chân - Thiện - Mỹ trong nghệ thuật, trớc hết là trong văn học, có năng lực hình thành và sử dụng Tiếng Việt nh một công cụ để t duy, giao tiếp Đó cũng là những con ngời có ham muốn đem tài trí của mình cống hiến cho sự nghiệp XD và bảo vệ tổ quốc
Bộ môn Ngữ văn là môn học thuộc nhóm môn học công cụ Học tốt môn Ngữ văn sẽ có tác
động tích cực đến kết quả học tập của các môn học khác
B Mục đích, yêu cầu của ch ơng trình Ngữ văn:
1 Kiến thức:
Chơng trình giúp HS nắm đợc những tri thức về các kiểu văn bản văn học, giúp HS tiếp tục
phát triển kỹ năng nghe, nói, đọc, viết về các kiểu văn bản, có năng lực tiếp nhận, hiểu và cảm thụ các loại văn bản, có kỹ năng phân tích bình giá tác phẩm văn học
Nâng cao một bớc những kỹ năng đã đợc hình thành khi học chơng trình ở cấp tiểu học
Học sinh có kiến thức về tác phẩm văn học viết hiện đại trong và ngoài nớc Biết phân tích nội
Trang 2do nhu cầu của chính mình.
Nắm đợc các kiến thức cơ bản về từ, câu, về các phơng tiện tu từ Biết vận dụng thành thạo và chắc chắn những kiến thức đó trong công việc học tập ở nhà trờng cũng nh trong đời sống
2.Kỹ năng: Trọng tâm của việc rèn luyện kỹ năng Ngữ văn cho học sinh là làm cho học sinh có
kỹ năng nghe, nói, đọc, viết tiếng Việt khác thành thạo theo các kiểu văn bản và kỹ năng sơ giản
về phân tích tác phẩm văn học, bớc đầu có năng lực cảm nhận và bình giá văn học cụ thể là làm cho học sinh: Có kỹ năng nghe, đọc một cách thận trọng, bắt đầu biết cách phân tích, nhận xét t t-ởng, tình cảm và một số giá trị nghệ thuật của các văn bản đợc học Có kỹ năng nói và viết Tiếng Việt đúng chính tả, đúng từ ngữ, đúng cú pháp có kỹ năng vận dụng các thao tác t duy để so sánh, phân tích, giải thích tổng hợp rút ra kết luận từ đó quyết định hành động phù hợp với những vấn đề
đạt ra trong đời sống
3 Về thái độ, tình cảm:
Biết yêu quý, trân trọng các thành tựu của văn học Việt Nam và văn học thế giới Có ý thức
giữ gìn sự trong sáng giàu đẹp của Tiếng Việt
Có hứng thú nghe, nói, đọc, viết Tiếng Việt, có ý thức tìm hiểu nghệ thuật của ngôn ngữ trong các văn bản, không chấp nhận cách nghe, đọc qua loa đại khái cũng nh không chấp nhận cách viết tùy tiện thiếu ý thức chọn lựa từ ngữ, lời
Có ý thức và biết ứng xử, giao tiếp trong gia đình, trong trờng học và ngoài xã hội một cách
- Tăng cờng sử dụng các phơng tiện kỹ thuật trong quá trình dạy học Tuy nhiên cần sử dụng một cách hợp lý để đảm bảo sự thành công trong quá trình dạy học
- Tăng cờng hoạt động thực hành, hớng tới đảm bảo, sự phát triển năng lực của mỗi các nhân
E Chỉ tiêu phấn đấu:
Trang 3hoạch và thực hiện theo kế hoạch.
Thờng xuyên học hỏi đồng nghiệp bằng cách dự giờ và trao đổi với nhau thờng xuyên đọc các tài liệu tham khảo để trau dồi, nâng cao chuyên môn, nghiệp vụ
Tích cực đổi mới phơng pháp giảng dạy, nhằm đáp ứng mục tiêu của chơng trình Chú ý đến tích hợp và phát huy tích cực, sáng tạo của học sinh
Chú ý đến khâu soạn bài phục vụ cho việc dạy từng tiết lên lớp Giáo viên phải có sự đầu t
đích đáng cho việc soạn bài
Thờng xuyên nhắc nhở, kiểm tra việc học tập của học sinh, rèn luyện cho học sinh những kỹ năng quan trọng: Đọc ( đọc sáng tạo ) nói ( lu loát ) viết ( tạo lập các văn bản hoàn chỉnh từ nội dung đến hình thức )
Bồi dỡng học sinh khá giỏi, phụ đạo học sinh yếu kém
Giáo dục t tởng, ý thức học tập cho học sinh, kết hợp với phụ huynh học sinh để phụ huynh tạo điều kiện thời gian đầu t cho việc học tập
III
Kế hoạch giảng dạy cụ thể
Tieỏt Teõn baứi daùy Kieỏn thửực troùng taõm Phửụng phaựp ẹoà duứng daùy hoùc
1,2 Toõi ủi hoùc
- Phaõn tớch thaỏy taõm traùng hoài hoọp, caỷm giaực bụừ ngụừ cuỷa nhaõn vaọt “toõi” trong buoồi tửùu trửụứng ủaàu tieõn
- Ngheọ thuaọt tửù sửù sen mieõu taỷ vaứ bieồu caỷm taùo chaỏt trửừ tỡnh cuỷa taực phaồm
- Tớch hụùp
- Gụùi tỡm – thaỷo luaọn
-Bỡnh giaỷng
- Tỡm ủoùc theõm caực truyeọn khaực trong taọp truyeọn
“Queõ meù” vaứ tử lieọu veà taực giaỷ Thanh Tũnh
- Quy naùp - Baỷng phuù- Sụ ủoà theồ
hieọn caỏp ủoọ khaựi quaựt4
Tớnh thoỏng
nhaỏt veà chuỷ
ủeà cuỷa vaờn
baỷn
- Theỏ naứo laứ chuỷ ủeà
- Theỏ naứo laứ tớnh thoỏng nhaỏt veà chuỷ ủeà
Laứm theỏ naứo ủeồ ủaỷm baỷo tớnh thoỏng nhaỏt ủoự
- Tớch hụùp
- Quy naùp
Trang 45,6 Trong lòng mẹ
- Cách làm cảm động chân thực, đoạn văn thể hiện nổi cay đắng, tuổi nhục cực cùng tình yêu thương cháy bỏng của nhà văn thời thơ ấu đối với người mẹ bất hạnh của mình
- Tích hợp
- Gợi tìm – thảo luận
- Bình giảng
- Tập hồi kí
“Những ngày thơ ấu”
- Chân dung Nguyên Hồng
7 Trường từ vựng
- Thế nào là trường từ vựng
- Nêu một số khía cạnh khác nhau của trường từ vựng
- Quy nạp - Bảng phụ
9- 10 Tức nước vỡ bờ
- Phân tích bút pháp hiện thực sinh động
Thấy được bộ mặt tàn ác, bất nhân của Xã hội thực dân phong kiến đượng thời;
đồng thời còn cho thấy vẻ đẹp tâm hồn của người phụ nữ nông dân
- Tích hợp
- Gợi tìm – thảo luận
- Bình giảng
- Tác phẩm
“Tắt đèn” và nhà văn Ngô Tất Tố
- Chân dung Ngô Tất Tố11
Xây dựng
đoạn văn
trong văn bản
- Thế nào là đoạn văn
- Từ ngữ và câu trong đoạn văn:
+ Từ ngữ chủ để và câu chủ đề của đoạn văn
+ Cách trình bày nội dung đoạn văn
- Tích hợp
- Quy nạp - Bảng phụ
12,
13
Viết bài lập
làm văn số 1
- Đề: Kể lại những kỉ niệm về ngày đầu tiên đi học
- Làm bài tại lớp
- Gợi tìm – thảo luận
- Bình giảng
- Tài liệu nói rõ thêm về năm sinh của Nam Cao-Chân dung Nam Cao
Trang 5- Biệt ngữ xã hội.
- Sử dụng từ địa phương và biệt ngữ xã hội
- Tích hợp
- Quy nạp
- Bảng phụ.-Xem: từ vựng – ngữ nghĩa
TV (Đỗ Hữu Châu)
19 Tóm tắt văn bản tự sự
- Thế nào là tóm tắt văn bản tự sự
- Cách tóm tắt văn bản tự sự
+ Những yêu cầu đối với văn bản tóm tắt
+ Các bước tóm tắt văn bản
- Tích hợp
- Gợi tìm – Thảo luận
- Quy nạp
- Từ điển văn học, NXB Khoa học xã hội Hà nội 1985
20 tóm tắt văn Luyện tập
bản tự sự
Những yêu cầu tóm tắt văn bản tự sự:
+ Đọc kĩ để hiểu đúng chủ đề tác phẩm
+ Xác định nội dung chính cần tóm tắt
+ Sắp xếp các nội dung
+ Viết văn bản tóm tắt
- Học sinh viết văn bản
- Trao đổi – đánh giá
- Bảng phụ
21 làm văn số 1.Trả bài tập
- Ôn tập kiến thj71c về kiểu văn bản tự sự kết hợp với việc tóm tắt văn bản tự sự
- Rèn luyện các kỹ năng về ngôn ngữ và kỹ năng xây dựng văn bản
- Nhận xét đánh giá (ưu, khuyết) đề
ra hướng khắc phục
- Lòng thương cảm đối với em bé bất hạnh
- Gợi tìm – thảo luận
- Bình giảng
- Xem tư liệu về nhà văn An – đéc – xen
24 Trợ từ và thán từ - Hiểu được thế nào là trợ từ.- Những trường hợp thể hiện của thán từ - Tích hợp- Quy nạp - Bảng phụ- Xem
sách(SGV)
Trang 6- Bình giảng
- Xem: Tóm tắt tiểu thuyết Đônki – hô – tê do Nguyễn Văn Khỏa biên soạn
28 Tình thái từ - Chức năng của tình thái từ- Sử dụng tình thái từ - Tích hợp.- Quy nạp - Bảng phụ
- Tích hợp
- Bảng phụ
- Xem đọc thêm (SGK) trang 84,85
- Tình cảm yêu thương cao cả của những người cùng cảnh ngộ nghèo khổ
- Gợi tìm – bình giảng - Xem tư liệu về tác giả
Ohen – Ri (SGV)
- So sánh tìm ra nhửng từ địa phương trùng với từ tòan dân và không trùng với từ địa phương
- Lập bảng điều tra
- Thảo luận
- Tập hợp sưu tầm
- Một số bài viết có dùng từ địa phương
33
Làm dàn ý
cho bài văn tự
Trang 735 Hai cây phong
- Phân tích thấy được cách miêu tả sinh động bằng ngòi bút đậm chất hội họa
- Thể hiện tình yêu quê hương da diết và lòng xúc động về thầy Đuy – Sen người đã vun trồng ước mơ, hy vọng cho những đøa học trò
- Tích hợp
- Gợi tìm – thảo luận
- Bình giảng
- Xem tư liệu về nhà văn Ai – Ma – Tốp
36
37 làm văn số 2Viết bài tập
- Đề: Kể về một việc em đã làm khiến bố mẹ rất vui lòng
- Bài làm tại lớp
38 Nói quá - Thế nào là nói quá- Tác dụng của nói quá - Qui nạp- Thảoluận - Bảng phụ
39 Ôn tập truyện và kí Việt
- Trong các văn bản trên em thích nhân vật nào đoạn nào?
- Hỏi - đáp
- Thảo luận khắc sâu kiến thức
- Bảng phụ
40
Thông tin về
trái đất năm
2000
- Thấy được ý nghĩa bảo vệ môi trường hết sức to lớn của hành động tưởng như rất bình thường “Một ngày không dùng bao bì ni l«ng”
- Tích hợp
- Bình giảng
- Tư liệu, tranh về sự ô nhiễm môi trường
41 Nói giảm, nói tránh - Thế nào là nói giảm, nói tránh- Tác dụng của nói giảm nói tránh. - Qui nạp
42 Kiểm tra văn - Kiểm tra tù luËn (kiến thức cơ bản phần văn) -Lµm trªn giÊy häc
theo ngôi kể
kết hợp với
miêu tả và
biểu cảm
ở nhà vào lớp trình bày
- Phiếu học tập
Trang 844 Câu ghép - Đặc điểm củacâu ghép- Cách nối các vế câu
46 Ôn dịch thuốc lá
- Tác hại của ôn dịch thuốc lá
- Quyết tâm triệt để phòng chống ôn dịch
- Tích hợp
- Bình giảng
- Tài liệu về tác hại của thuốc lá
47 Câu ghép (tt)
- Quan hệ ý nghĩa của các vế câu
- Muốn biết chính xác quan hệ giữa các vế câu phải dựa vào văn cảnh hoặc hoµn cảnh giao tiếp
- Quy nạp
- Gợi tìm thảo luận
- Bảng phụ
48 Phương pháp thuyết minh
- Các phương pháp thuyết minh:
+ Quan sát, học tập, tích lũy tri thức để làm văn bản
+ Có nhiều phương pháp: Nêu định nghĩa giải thích, liệt kê, nêu ví dụ, dùng số liệu, so sánh, phân loại phân tích
GV nhận xét bỉsung
50 Bài toán dân số
- Dân số gia tăng con người sẽ tự làm hại mình, vì đất đai không sinh thêm
Hạn chế gia tăng dân số là một đòi hỏi tất yếu
- Liên tưởng
- Bình giảng
- Tranh minh họa
51 đơn và dấu Dấu ngoặc
hai chấm
- Công dụng của dấu ngoặc đơn
- Công dụng của dấu hai chấm
- Quy nạp
- Tích hợp
- Bảng phụ
Trang 952 Đề bài và cách làm bài
- Sưu tầm
- Lập bảng thống kê
- Những sáng tác của các nhà văn đia phương
54 Dấu ngoặc kép
- Công dụng của dấu ngoặc kép:
+ Đánh dấu, từ ngữ, câu, đo¹n dẫn trực tiếp
+ Đánh dấu từ ngữ được hiểu theo nghĩa đặc biệt hay mỉa mai
+ Đánh dấu tên tác phẩm, tờ báo, tập san .
- Tích hợp - Bảng phụ
- Chia tổ tập nói với nhau
- Cử đại diện trình bày trước lớp
- Một số bài mẫu về văn thuyết minh
56,
57 Viết bài Tập làm văn số 3
- Cho học sinh tập dượt làm bài thuyết minh để kiểm tra toàn diện các kiến thức đã hocï về loại bài này
- ThuyÕt minh vỊ c©y bĩt bi
58 Vµo nhà ngục Quảng §ông
- Gỡi tìm – thảo luận
- Bình giảng
- Xem tư liệu về thơ PBC (SGV)
- Chân dung Phan Bội Châu
Trang 1059 Đập đá Côn Lôn
- Phân tích, thấy bút pháp lãng mạn vàgiọng điệu hào hùng.- Cần nhận được vẽ đẹp lẫm liệt, ngang tàng của người anh hùng Phan Châu Trinh
- Gợi tìm
- bình giảng
- tư liệu về nhà thơ PCT
- Chân dung Phan Chu Trinh
60 Ôn luyện về dấu câu - Tổng kết lại về dấu câu.- Các lỗi thường gặp về dấu câu. - Hệ thống- Tổng kết - Bảng phụ- Sơ đồ
61 Kiểm tra T Việt
- KT trắc nghiệm phần kiến thúc về TiÕng Việt
- Ra đề có tính hệ thống, kiểm tra được toàn bộ kiến thức
- HS làm bài trên mẫu in sẳn
62 Thuyết minh về một thể
loại văn học
- Từ quan sát đến mô tả, nhận xét Sau đó khái quát thành những đặc điểm
- Biết lựa chọn những đặc điểm
- Tích hợp
- Quy nạp
- B¶ng phơ
63 Thằng CuộiMuốn Làm
- Phân tích thấy súc hấp dẫn của bài thơ là ở hồn thơ lãng mạn, pha chút ngông nghênh đáng yêu
- Cách đổi mới thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật
- Tâm sự của một người bất hòa sâu sắc với một hiện thực tầm thường, xâu xa muốn thóat li bằng mộng tưởng
- Gợi tìm – thảo luận
- Bình giảng
- Tranh minh họa
64 Ôn tập tiếng việt - Từ vựng- Ngữ pháp -Lý thuyết, thực hành - Sơ đồ,Bảng thống kê.
65 làm văn số 3Trả bài tập
- Đánh giá bài làm theo nội dung và yêu cầu của văn bản Hình thành cho HS năng lực tự đánh giá và sửa chữa
GV nhận xét
tổngkết
Trang 11- Cảm nhận được sự yêu nước của Trần Tuấn Khải và giọng điệu trữ tình thống thiết của đọan trích
- Tích hợp
- Gợi tìm, bình giảng - Phóng to hình ảnh trong
SGK
- Xem tài liệu viết về Trần Tuấn Khải (SGV)
68,
69,
70
Trả bài kiểm
tra Tiếng việt
ở cả ba phần của môn học
- Năng lực vận dụng tự sự kết hợp miêu tả, biểu cảm trong một bài viết và kỹ năng TLV nói chung để viếtđược một bài văn
- Có nhận xét đánh giá
Trắc nghiệm, tự luận
Phôto đề phát cho học sinh
71 ngữ văn: Làm Hoạt động
thơ 7 chữ
- Biết làm thơ 7 chữ với những yêu cầu tối thiểu: đặc biệt thơ 7 chữ, biết ngắt nhịp 4/3, biết gieo đúng vần
- Tích hợp, đọc diễn cảm, gợi tìm, phân tích, thảo luận
- Bảng phụ
- Những điều cần lưu ý trong SGK
- Chân dung Thế Lữ
Trang 1275 Câu nghi vấn
- Hiểu rõ đặc điểm hình thức của câu nghi vấn Phân biệt câu nghi vấn với các kiểu câu khác
- Nắm vững chức năng chính của câu nghi vấn: Dùng để hỏi
- Tích hợp, quy nạp
- Bảng phụ, những điều cần lưu ý trong SGV
- Tích hợp, vấn đáp, diễn giảng
- Bảng phụ
77 Quê hương
- Với những lời thơ bình dị mà gợi cảm, bài thơ của Tế Thanh đã vẽ một bức tranh tươi sáng, sinh động về một miền quê miền biển, trong đó nổi bậc lên hình ảnh khỏe khoắn đầy sức sống của người dân chài và sinh hoạt lao động làng chài, tha thiết của bài thơ
- Đọc diễn cảm, tích hợp, gợi tìm, phân tích, thảo luận
- Đọc diễn cảm bài thơ Sưu tầm hình ảnh
- Chân dung Tế Hanh
78 Khi con tu hú
- “Khi con tu hú” của Tố hữu là bài thơ lục bát giản dị, thiết tha thể hiện sâu sắc lòng yêu cuộc sống và niềm khát khao tự do cháy bỏng của người chiến sĩ cách mạng trong cảnh tù đày
- Đọc diễn cảm, tích hợp, phân tích, thảo luận
- Tư liệu về Tố Hữu
- Chân dung Tố Hữu
79 Câu nghi vấn (tt)
- Hiểu rõ câu nghi vấn không chỉ dùng để hỏi mà còn dùng để cầu khiến ; khẳng định, phủ định, ®e dọa, bộc lộ tình cảm, cảm xúc Biết sử dụng câu nghi vấn phù hợp với tình huống giao tiếp
- Tích hợp
- Quy nạp - Bảng phụ, tham khảo
“Ngữ pháp TV”
- Tích hợp-Vấn đáp
- Quy n¹p
Trang 1381 Tức cảnh Pác Bó
- Là bái thơ tứ tuyệt bình dị pha giọng vui đùa, cho thấy tinh thần lạc quan, phong thái ung dung của Bác hồ trong cuộc sống cách mạng đầy gian khổ ở Pác Bó Với người làm cách mạng và sống hòa hợp với thiên nhiên là một niềm vui lớn
- Tích hợp, đoc diễn cảm, gợi tìm, phân tích, thảo luận
- Bảng phụ,
- Tham khảo về tác giả và tác phẩm Hồ Chí Minh
- Chân dung HCM
82 Câu cầu khiến
- Hiểu rõ đặc điểm hình thức của câu cầu khiến Phân biệt câu cầu khiến với các câu khác Nắm vững chức năng của câu cầu khiến phù hợp với tình huống giao tiếp
- Tích hợp
- Vấn đáp
- Diễn giảng
- Tích hợp
- Vấn đáp - Bảng phụ
85,
86 Ngắm trăng, §i đường
- “Ngắm trăng” là bài thơ tứ tuyệt Qua bài cho thấy tình yêu thiên nhiên và phong thái ung dung của Bác Hồ
- “Đi đường” là bài thơ tứ tuyệt, mang ý nghĩa tư tưởng sâu sắc: từ việc đi dường nêu ra một chân lý’ “vượt qua gian lao sẽ đi đến thắng lợi vẽ vang”
- Tích hợp
- Đọc diễn cảm, gợi cảm, phân tích thảo luận
- Tham khảo những điều cần lưu ý SGV
- Xem tập
“Nhật lí trong tù”
87
Câu cảm thán
- Hiểu rõ đặc điểm hình thức của câu cảm thán Phân biệt với các câu khác
Nắm vững chức năng, biết sử dụng phù hợp với tình huống giao tiếp
- Tích hợp
- Thảo luận
- Quy nạp
- Bảng phụ
88
89 Viết bài tập
làm văn số 5
- Làm đúng theo yêu cầu của bài văn thuyết minh, trình bày có bố cục, thứ tự mạch lạc, chuẩn xác, dễ hiểu
