Bài văn: BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG

BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG Ngày nay với làn sóng thời trang như vũ bão đã thật sự cuốn hút tuổi teen tạo thành những mốt và từ đó đã len lỏi dần vào nhà trường làm cho những sắc màu đồng phục áo

BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG

Ngày nay với làn sóng thời trang như vũ bão đã thật sự cuốn hút tuổi teen tạo thành những mốt và từ đó đã len lỏi dần vào nhà trường làm cho những sắc màu đồng phục áo trắng, quần xanh (màu trắng tượng trưng cho sự thánh thiện, trong sạch, tinh khiết, màu của sự hoàn hảo khởi đầu của thành công , của hy vọng ; quần xanh gắn liền với sự hiều biết, năng lượng,tính chính trực, nghiêm trang) đang bị pha tạp và hòa dần bởi những gam màu khác

Muốn đánh giá tính cách một con người nhiều khi chỉ cần nhìn cách ăn mặc, thái độ đi đứng,cách nói năng, giao tiếp Trong đó cách ăn mặc gây ấn tượng ban đầu có ý nghĩa không nhỏ đối với việc đánh giá tính cách của con người của chúng ta Ông cha ta đã nói: “Người đẹp vì lụa, lúa tốt vì phân” Ta sẽ đẹp hơn rất nhiều khi ta biết chọn cho mình một trang phục đẹp Nhưng, thế nào là một trang phục đẹp? Trang phục đẹp là trang phục hợp với lứa tuổi, hợp với vóc dáng, hợp với làn da, hợp với môi trường, hợp với thời đại Xu thế ăn mặc thời trang của các bạn nữ hiện nay là tiết kiệm vải gần như tối đa Áo thì hở ngực, hở bụng, hở lưng, ngắn cũn cỡn, chất vải thì càng mỏng càng tốt; còn quần thì đáy thật ngắn, lưng thật xệ, xệ đến mức lòi cả nội y bên trong… Nếu

hớ hênh lúc ngồi, lúc với tay cao để làm việc gì thì thật xấu hổ “Nhìn trang phục, biết tư cách”, pháp luật không can thiệp vào cách ăn mặc của mỗi người nhưng bản thân của mỗi người sẽ tự hạ thấp chính mình khi ăn mặc đến mức thô thiển, phản cảm, không còn đâu là tính thẩm mỹ Cách ăn mặc quá lố như vậy sẽ làm cho người khác giới dẫu đứng đắn, dẫu trong sáng vẫn có thể có những suy nghĩ không lành mạnh Để có thể thực sự tự tin khi hoạt động đi đứng, chạy nhảy, ghi bảng…thì tuyệt đối các học sinh – nhất là học sinh cấp II, III đang ở độ tuổi dậy thì không nên mặc loại trang phục đó!

Đồng phục trong nhà trường hiện nay rất đa dạng: Các nam sinh luôn là áo trắng quần tây xanh, còn các bạn nữ thì đủ các Trong những trang phục truyền thống của phụ nữ thế giới, có lẽ trang phục áo dài của phụ nữ Việt Nam là một trang phục đẹp nhất vì nó vừa kín đáo, vừa duyên dáng, vừa tôn lên vẻ đẹp của người phụ nữ nhưng lại không thiếu vẻ gợi cảm cần có của một cô gái Phụ nữ thế giới khi sang Việt Nam đều thích trang phục này, có những “ ông Tây” đã ngẩn ngơ đến sững sờ không cất nổi bước chân trước vẻ đẹp quyến rũ của phụ

nữ Việt Nam trong trang phục áo dài Điều này cho thấy học sinh nữ mặc chiếc

áo dài trắng đến trường là sẽ thấy mình kín đáo , hồn nhiên và đẹp hẳn lên Thế nhưng ngày nay với xu thế mới nên thể theo yêu cầu của các học sinh cũng như của phụ huynh thì đồng phục áo dài hầu như chỉ được mặc vào ngày thứ hai đầu tuần nữa mà thôi nhưng điều này hình như cũng còn là “quá sức” đối với các bạn học sinh nữ khi không thiếu những trường hợp viện đủ lí do để không phải mặc áo dài vào những ngày này

Chúng ta đã và đang bước vào thập niên thứ hai của thế kỉ 21, thời điểm mà

cả thế giới đang phát triển như một cơn lốc, cách ăn mặc vì thế cũng thoáng hơn, khoẻ khoắn hơn, hiện đại hơn, gọn gàng hơn Do vậy, việc nhà trường bắt buộc học sinh phải mặc trang phục đã quá lỗi thời của những năm về trước cũng không phải là ý kiến hay Nhưng các học sinh vẫn phải nhớ, luôn xác định rằng mình đang là học sinh thì phải mặc trang phục học đường lịch sự, đứng đắn, phù hợp với thuần phong mỹ tục của người Việt Nam Ăn mặc thế nào mà khi hoạt động đứng, ngồi, chạy, nhảy ta vẫn thấy tự tin Làm sao để trong mắt mọi người, ta vẫn luôn đẹp – cái đẹp giản dị, trong sáng của tuổi học trò

Đối với các học sinh nam, đang là tuổi ăn, tuổi học, chưa đến tuổi để có thể se sua mốt này, mốt nọ Người ta vẫn thường gọi phụ nữ là phái yếu, người đẹp; còn đàn ông con trai là phái mạnh, người hùng Nếu các bạn nam quá trau chuốt về hình thức thì vô tình đánh mất vẻ đẹp mạnh mẽ của giới tính mình Tuy vậy, không phải vì thế mà các bạn nam phải ăn mặc cẩu thả, xốc xếch Nếu

áo quần phẳng phiu, bỏ áo vào trong thì các bạn nam sẽ gọn gàng hơn, lịch sự hơn, đẹp hơn Các bạn nam cần chú ý ăn mặc lịch sự không nên bắt chước các

ca sĩ mở bớt một vài cúc áo để khoe bộ ngực lép kẹp không giống ai của mình

vì các bạn đang mặc trang phục học đường Và hãy luôn nhớ rằng đừng chạy theo bắt chước người khác trong ăn mặc, hãy tiếp thu cái mới nhưng có chọn lọc Hãy hòa nhập chớ không nên hòa tan, biết chọn lọc cái nào đẹp và phù hợp với lứa tuổi, môi trường, hoàn cảnh của mình…Nhưng thiết nghĩ các bạn đang trong lứa tuổi học sinh thì chỉ nên ăn mặc gọn gàng, sạch sẽ đúng nội quy của nhà trường là đủ, không nên cách điệu đồng phục để trở nên “ khác người” Lại nói về các học sinh nữ Đi ngoài đường, trời nắng nóng, các bạn có thể mặc

áo khoác nhưng vào lớp không nên mặc vì nó tạo một cảm giác nóng nực cho không gian chung quanh, cho lớp, cho thầy cô Mọi người như phát sốt khi thấy các bạn nữ khoác mấy lớp áo, hơn nữa lại không đẹp tí nào bởi vì nó lộn xộn,

đủ kiểu áo, đủ màu Những chiếc áo đó đã che mất bộ đồng phục chiếc áo dài trắng xinh xắn, hồn nhiên, thanh khiết của tuổi học trò, chỉ trừ những ngày se lạnh hoặc sức khỏe có vấn đề thì các bạn mới nên mặc áo khoác trong lớp để bảo vệ sức khỏe Chắc chắn rằng các bạn nữ sẽ đẹp hơn, thánh thiện hơn và môi trường chúng ta đang học lúc ấy cũng trở nên có quy củ hơn Đặc biệt các bạn học sinh nữ ngày nay rất chuộng những chiếc áo trắng đồng phục được cách điệu quá mức, có thể nói là “ càng độc càng tốt” Còn quần thì đủ kiểu: Hết ống loe lại đến ống bó, ống đứng… hết lưng cao lại đến lưng xệ, đáy ngắn…kể cả các bạn có ngoại hình không lấy gì làm đẹp vẫn chạy theo những mốt này vô hình chung làm mình đã xấu lại càng xấu hơn

Tóm lại, bất kỳ thời đại nào, giới tính nào, lứa tuổi nào cũng phải làm đẹp cho mình bằng cách ăn mặc hợp thời trang nhưng lịch thiệp Có như vậy cuộc sống mới thực sự văn minh, có văn hóa và có tính thẩm mĩ cao Đặc biệt trong nhà

trường chúng ta hiện nay việc quy định mặc đồng phục như các học sinh đang mặc là rất đẹp, có văn hóa, nhất là phù hợp với thời đại hiện nay

*Bạo lực học đuờng:

Vấn đề bạo lực học đường hiện nay đang ở mức báo động cấp thiết, đang có nguy cơ nổ bùng và lan rộng Và sẽ càng nguy hiểm hơn nếu bản thân các em tìm cách tự trả thù theo kiểu “xã hội đen” mà không cần đến sự giúp đỡ của thầy cô, nhà trường

Bạo lực học đường là những hành vi thô bạo, ngang ngược, bất chấp công lý, đạo lý, xúc phạm trấn áp người khác gây nên những tổn thương về tinh thần và thể xác diễn ra trong phạm vi trường học Các học sinh đánh nhau là một thực

tế không mới nhưng những hiện tượng đánh nhau của học sinh ở một số nơi trong thời gian gần đây đã bộc bộ những tính chất nguy hiểm và nghiêm trọng Mâu thuẫn thường không lớn nhưng lại được học sinh sử dụng những biện pháp đánh nhau có vũ khí, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng, ví dụ như ở Phú Thọ, nữ sinh đánh bạn bằng giày cao gót, ở trường Trần Phú – Phú Yên có học sinh lớp 10 bị bạn dùng dao đâm phải nhập viện Điều này rất đáng báo động

và được xem như một tệ nạn cần được xã hội nghiêm túc nhìn nhận và có biện pháp xử lý Nguyên nhân của những vụ việc trên:

- xảy ra vì những lí do trực tiếp rất không đâu: Nhìn đểu, nói móc, tranh giành người yêu, không cùng đẳng cấp

- Sự phát triển thiếu toàn diện, thiếu hụt về nhân cách, thiếu khả năng kiểm soát hành vi ứng xử của bản thân, non nớt trong kĩ năng sống, sai lệch trong quan điểm sống

- do ảnh hưởng từ môi trường văn hóa bạo lực: phim, ảnh, sách, báo, đồ chơi mang tính bạo lực (kiếm, súng )=>nguyên nhân sâu xa:bạo lực học đường xuất phát từ xã hội: Nhiều ý kiến của các chuyên gia tâm lý cho rằng bạo lực học đường ngày càng manh động, gia tăng là do xã hội nhìn đâu, lĩnh vực nào cũng có bạo lực Một số thầy cô cho rằng nguyên nhân của bạo lực học đường

là do học sinh bị ảnh hưởng của game online đầy bạo lực Các game bạo lực này đang dần phá hủy tâm hồn và nhân cách các em, biến các em thành những con người dữ tợn

- Sự giáo dục chưa đúng đắn, thiếu quan tâm của gia đình; tình trạng bạo lực trong gia đình cũng là một phần nhân tố ảnh hưởng không tốt Và một khi bạo lực gia đình vẫn còn tồn tại thì bạo lực học đường sẽ vẫn còn có nguy cơ gia tăng

- Sự giáo dục trong nhà trường: nặng về dạy kiến thức văn hóa, đôi khi lãng quên nhiệm vụ giáo dục con người “tiên học lễ hậu học văn”

- Xã hội thờ ơ, dửng dưng, buông xuôi, chưa có sự quan tâm đúng mức, những giải pháp thiết thực, đồng bộ, triệt để

*Để lại nhiều hậu quả:

- Với nạn nhân:

• Tổn thương về thể xác và tinh thần

• Tổn hại đến gia đình, người thân, bạn bè người bị hại

• Tạo tính bất ổn trong xã hội: tâm lí lo lắng bất an bao trùm từ gia đình, nhà trường, đến xã hội

- Người gây ra bạo lực:

• Mất dần nhân tính

• Con người phát triển không toàn diện: phát triển ngược trở lại phía “con”, đi ngược lại tính “ người”

• Mầm mống của tội ác mất hết tính người sau này

• Làm hỏng tương lại chính mình, gây nguy hại cho xã hội

• Bị mọi người lên án, xa lánh, căm ghét

*Giải pháp

- Đối với những người gây ra bạo lực học đường: cố gắng mở rộng nâng cao nhận thức:

- Ý thức rõ ràng về hành động và hậu quả hành động do bản thân thực hiện

- Nhận thức rõ vai trò sức mạnh của tình người

- Xã hội cần có những giải pháp đồng bộ, chặt chẽ giáo dục con người trong gia đình, nhà trường, trong toàn xã hội; coi trọng dạy kĩ năng sống, vươn tới những điều chân thiện mỹ

- Có thái độ quyết liệt phê phán răn đe, giáo dục cải tạo, biện pháp trừng phạt kiên quyết làm gương cho người khác

* Bốn giải pháp cấp thiết xóa bạo lực học đường:

Toàn xã hội cần phải củng cố, nâng cao chất lượng môi trường xã hội, văn minh tiến bộ Cần có biện pháp quản lý, ngăn chặn và chế tài hiệu quả những hoạt động có tác hại đến môi trường văn hóa xã hội Nghiêm cấm các game bạo lực Quan tâm nâng cao văn hóa gia đình Trong từng gia đình, người lớn phải làm gương, giao tiếp ứng xử đúng mực, mạnh dạn lên án và loại bỏ bạo lực ra khỏi đời sống gia đình

Xây dựng cơ chế phối hợp chặt chẽ ba môi trường giáo dục: gia đình - nhà trường - xã hội Các cơ quan báo chí phải quan tâm thỏa đáng đối với lĩnh vực văn hóa, đạo đức và chấp hành luật pháp của mọi người dân

Xã hội và ngành giáo dục cần xác định rõ lại vai trò, vị trí của người thầy, quyền hạn và trách nhiệm trong nhiệm vụ giáo dục đạo đức học sinh Người thầy và nhà trường phải được bảo vệ danh dự và có đủ cơ chế để răn đe học sinh Nhà trường cần phát huy trách nhiệm đội ngũ giáo viên chủ nhiệm trong việc kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của từng cá nhân học sinh Theo bản thân người viết: Hs cần nghiêm túc kiểm điểm lại bản thân, biết kiềm chế để không nổi nóng, biết nhận lỗi khi mình làm sai và biết vị tha khi bạn nhận ra lỗi lầm

Vì một môi trường học đường lành mạnh, Học sinh "HÃY NÓI KHÔNG VỚI BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG"

*Phân tích khổ thơ đầu bài thơ “Từ ấy”:

Mở bài:

Tố Hữu(1920-2002) tên khai sinh là Nguyễn Kim Thành, quê ở Thừa Thiên Huế Xuất thân trong một gia đình tiểu tư sản Tố Hữu là lá cờ đầu của thơ ca cách mạng hiện đại Thơ của ông là thơ trữ tình chính trị, hồn thơ thể hiện lẻ sống, lý tưởng tình cảm CM của con người VN mang đậm chất dân tộc Và “Từ ấy” là chặng thơ đầu tiên trong đời thơ Tố Hữu Đây là tiếng ca vui tươi, trong trẻo, hân hoan, nồng nhiệt của một tâm hồn trẻ khao khát lẽ sống đã bắt gặp ánh sáng lí tưởng, đồng thời tập thơ cũng giàu chất lãng mạng, trong trẻo, sôi nổi, trẻ trung của một cái tôi trữ tình, mới mẻ cách mạng Bài thơ là cái mốc đánh dấu thời điểm (1937) và ông được kết nạp Đảng năm 1938- Tố Hữu giác ngộ và gặp ánh sáng lí tưởng cộng sản Đó cũng chính là tuyên ngôn nghệ thuật của Tố Hữu Bài thơ nằm trong phần “Máu lửa” của tập “Từ ấy”

Thân bài:

*Người thanh niên học sinh Tố Hữu đã đón nhận lí tưởng ấy không chỉ bằng khối óc mà bằng cả con tim, không chỉ bằng nhận thức lí trí mà xuất phát từ tình cảm một kỷ niệm sâu sắc của người thanh niên yêu nước bắt gặp lí tưởng Cách mạng:

“Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ

Mặt trời chân lí chói qua tim”

“Từ ấy” ở nhan đề được Tố Hữu nhấn mạng 1 lần nữa ở ngay câu thơ mở đầu cho thấy đây chính là mốc thời gian có ý nghĩa đặc biệt quan trọng khi ông đuợc giác ngộ lí tưởng cách mạng Và bằng những hình ảnh ẩn dụ “nắng hạ”,

“mặt trời chân lí”, “chói qua tim” Tố Hữu khẳng định lí tưởng cách mạng như

là một nguồn sáng mới, làm bừng sáng tâm hồn nhà thơ Nguồn sáng ấy không phải là ánh thu vàng nhẹ, ánh xuân diệu dàng mà là ánh sáng rực rỡ của một ngày “nắng hạ” Hơn thế, nguồn sáng ấy chính là mặt trời, và là mặt trời khác thường “mặt trời chân lí”- một sự liên kết sáng tạo giữa hình ảnh và ngữ nghĩa: nếu mặt trời của tự nhiên toả ánh sáng, hơi ấm và sức sống cho cuộc đời thì Đảng cũng là nguồn sống kì diệu toả ra những tư tuởng đúng đắn hợp lẽ phải Cách gọi lí tưởng của Đảng như vậy thể hiện thái độ thành kính, ân tình Thêm nữa, các động từ như “bừng”, “chói” càng có tác dụng nhấn mạnh ánh sáng của

lí tưởng đã hoàn toàn xua tan sương mù của ý thức tiểu tư sản và mở ra trong tâm hồn nhà thơ một chân trời mới của nhận thức, tư tưởng và tình cảm Lý tưởng cách mạng đã làm thay đổi hẳn một con người, một cuộc đời So sánh để khẳng định một sự biến đổi kì diệu mà lí tưởng cách mạng đem lại:

“Hồn tôi là một vườn hoa lá

Rất đậm hương và rộn tiếng chim”

Cách ví von mới lạ mà Tố Hữu muốn ta hiểu rằng không gian bên ngoài là một thế giới tràn đầy sức sống với hương sắc của các loài hoa, vẻ tươi xanh của hoa

lá đón ánh sáng mặt trời và chính lí tưởng cộng sản đã làm cho tâm hồn con người tràn đầy sức sống, cuộc sống của con người có ý nghĩa hơn Cách mạng không đối lập với nghệ thuật, trái lại nó đã khơi dậy một sức sống mới, đem lại một cảm hứng sáng tạo mới cho hồn thơ

* “Tôi buộc lòng tôi với mọi người

Để tình trang trải khắp trăm nơi

Để hồn tôi với bao hồn khổ

Gần gũi nhau thêm mạnh khối đời.”

Nếu khổ đầu là tiếng reo vui, phấn khởi thì ở khổ thơ thứ hai khi được giác ngộ lí tưởng, Tố Hữu khẳng định quan niệm mới về lẽ sống và sự gắn bó, hài hòa giữa “cái tôi” cá nhân và “cái ta” chung của mọi người Với động từ

“buộc” thể hiện ý thức tự nguyện sâu sắc và quyết tâm cao độ của Tố Hữu muốn vượt qua giới hạn của “cái tôi” cá nhân để sống chan hòa với mọi người Với từ “trang trãi” có thể liên tưởng tâm hồn nhà thơ trải rộng với cuộc đời, tạo

ra khả năng đồng cảm sâu xa với hoàn cảnh của từng con người cụ thể

“ Để hồn tôi với bao hồn khổ

Gần gũi nhau thêm mạnh khối đời.”

Tình yêu thương con người của Tố Hữu không phải là thứ tình cảm chung chung mà là tình cảm ái hữu giai cấp Đó chính là sự khác biệt trong lí tưởng, trong hành động của người chiến sĩ Cộng sản Nhà thơ khẳng định trong mối quan hệ với mọi người nói chung, nhà thơ đặc biệt quan tâm đến quần chúng lao khổ “Khối đời” là hình ảnh ẩn dụ chỉ một khối người đông đảo cùng chung cảnh ngộ trong cuộc đời, đoàn kết chặt chẽ với nhau cùng phấn đấu vì mục tiêu chung Có thể hiểu : khi “cái tôi” chan hòa trong “cái ta”, khi cá nhân hòa mình vào tập thể cùng lí tưởng thì sức mạnh của mỗi người sẽ tăng lên gấp bội

*Tố Hữu đã đặt minh giữa dòng đời và trong môi trường rộng lớn của quần chúng lao khổ, ở đấy Tố Hữu đã tìm thấy niềm vui và sức mạnh mới không chỉ bằng nhận thức mà còn bằng tình cảm yêu mến, bằng sự giao cảm của những trái tim Qua đó, Tố Hữu cũng khẳng định mối liên hệ sâu sắc giữa văn học và cuộc sống, mà chủ yếu là cuộc sống của quần chúng nhân dân:

“Tôi đã là con của vạn nhà

Là em của vạn kiếp phôi pha

Là anh của vạn đầu em nhỏ

Không áo cơm, cù bất cù bơ…”

Những điệp từ : “là”, cùng với các từ “con”, “em”, “anh” và số từ ước lệ

“vạn” nhấn mạnh, khẳng định một tình cảm gia đình thật đầm ấm, thân thiết, cho thấy nhà thơ đã cảm nhận sâu sắc bản thân mình là một thành viên của đại gia đình quần chúng lao khổ

Tấm lòng đồng cảm, xót thương của nhà thơ còn biểu hiện thật xúc động, chân thành khi nói tới những “kiếp phôi pha” , những em nhỏ “không áo cơm

cù bất cù bơ” Qua những lời thơ ấy cũng có thể thấy được lòng căm giận của nhà thơ trước bao bất công, ngang trái trong cuộc đời cũ Chính vì những kiếp người phôi pha, những em nhỏ cù bất cù bơ mà người thanh niên Tố Hữu sẽ hăng say hoạt động cách mạng

Đó là quan điểm của giai cấp vô sản với nội dung quan trọng là nhận thức sâu sắc về mối quan hệ giữa cá nhân với quần chúng lao khổ, cần lao

Kết bài:

Bài thơ “Từ ấy” của Tố Hữu là một bài thơ vừa có tính triết lí sâu sắc, vừa rất gần gũi, bình dị, thân thuộc Sau mấy chục năm đọc lại, những vần thơ đó vẫn là một câu hỏi thấm thía mà những người cộng sản hôm nay không thể không suy ngẫm một cách nghiêm túc để tự mình tìm ra lời giải đáp thấu đáo Giữa cái chung và cái riêng, giữa cộng đồng tập thể và cá nhân, giữa vật chất tầm thường và tinh thần tư tưởng của người cộng sản

TRÀNG GIANG

Mở bài:

Nếu ai đã từng thưởng thức các sáng tác của Huy Cận, ắt hẳn sẽ không thể không nhận ra rằng trước cách mạng tháng 8 năm 1945, thơ ông thường mang nỗi sầu nhân thế và ca ngơi cảng đẹp của thiên nhiên vũ trụ Một trong những thi phẩm tiêu biểu cho hồn thơ ấy của Huy Cân là bài “Tràng Giang” Đây là một bài thơ hay, tiêu biểu và nổi tiếng nhất của ông trước Cach mạng Bài thơ được trích từ tập “Lửa thiêng”, mang tâm sự u hoài trước kiếp người nhỏ bé, nổi trôi giữa dòng đời mênh mông, vô định Bài thơ vừa đượm nét đẹp cổ điển lại vừa có nét hiện đại, đem đến nhiều yêu mến, say mê cùng những rung động khó phai trong lòng độc giả

Thân bài:

Có lẽ thiên nhiên đẹp và bao la đại ngàn luôn làm khuấy động nỗi lòng và tâm thức con người, nó khuấy sâu thẳm vào lòng người khiến nỗi sầu càng sầu hơn, vì vây việc dùng vẻ đẹp bao la của thiên nhiên để bày tỏ tâm trạng đã được rất nhiều thi sỹ sử dụng trong thơ trung đại

Nhưng Huy Cận đã tiếp thu phong vị đó vào tác phẩm “Tràng Giang” của mình, phổ thêm những nét mới lạ của thơ hiện đại; qua đó, Huy Cận đã tạo nên cho người đọc những ấn tượng về không gian của tác phẩm, đặc biệt là trong hai khổ thơ đầu

Ngay từ tên bài thơ “Tràng Giang” và lời đề từ “Bâng khuâng trời rộng sông dài”, một không gian sông nước bao la đã hiện hữu “Tràng” tức là dài,

“Giang” là sông Sông dài, trời rộng mở ra một không gian bao la, tươi đẹp, nhưng buồn, nhưng dấy lên trong tâm hồn tác giả một nỗi “bâng khuâng” lạ kỳ

* Khổ thơ đầu tiên, Huy Cận viết:

“Sóng gợn Tràng Giang buồn điệp điệp

Con thuyền xuôi mái nước song song,

Thuyền về nước lại, sầu trăm ngả,

Củi một cành khô lạc mấy dòng”

Không gian bao la, rộng lớn hiện hữu trước mắt, nhưng cũng bởi vậy mà con người càng cảm thấy lạc lõng, cô đơn Giữa bạt ngàn của sông nước, con người nhỏ bé, lặng lẽ, cô đơn Đứng trước không gian ấy, nỗi lòng Huy Cận cũng dâng trào Từng đợt sóng xô trên “Tràng Giang” là “điệp điệp” nỗi buồn trong tâm hồn thi sỹ Sóng của thiên nhiên vỗ nhẹ thì cơn sóng lòng dào dạt ùa

về Và từ đây, một không gian thứ hai xuất hiện đó là không gian của tình cảm, cảm xúc trong nỗi lòng tác giả Nhìn về phía sông nước bao la, tác giả thấy một con thuyền cứ trôi theo mái nước song song

Có lẽ con thuyền ấy trôi rất nhẹ, không có chút mệt mỏi, nhưng vô thức và

cô đơn Con thuyền cứ trôi mãi theo dòng nước song song, hai chữ “song song” như hai đường thằng dài tít tắp, cứ chạy mãi mà không bao giờ gặp, cũng giống như thân phận của con thuyền kia, vô dịnh và bơ vơ, lạc lõng Nhìn con thuyền

mà nỗi sầu của tác giả như dâng cao, không gian rộng lớn của thiên nhiên đã thôi thúc không gian lòng, khiến tác giả cảm thấy nỗi dầu của mình cũng vô định như con thuyền ấy, “sầu trăm ngả”

Một hình ảnh buồn hiện lên trước mắt tác giả : "Củi một cành khô lạc mấy dòng” Không biết cành củi đáng thương ấy là một vật hữu hình có thực, hay nó

là một hình ảnh chợt xuất hiện trong nỗi cô đơn của Huy Cận, bởi nó cũng nhỏ

bé và lạc lõng như con người

Giữa dòng đời bao la, giữa sự xô đẩy của từng dòng sóng, nó cứ trôi lạc lõng, lênh đênh Nỗi sầu trong tác giả càng sầu hơn Việc sử dụng những hình ảnh thiên nhiên bao la là một nét quen thuộc trong đường thi, nhưng Huy Cận

đã nhờ nó mà thầm nói lên nỗi lòng của mình, nhờ không gian thiên nhiên làm nổi lên không gian tình cảm

*Ở khổ thơ thứ hai, vẫn bắt gặp những hình ảnh trải dài theo không gian, nhưng cái nỗi cô đơn trong tâm trạng tác giả càng trải dài hơn nữa:

“Lơ thơ cồn nhỏ gió đìu hiu,

Đâu tiếng làng xa vãn chợ chiều

Nắng xuống trời lên sâu chót vót;

Sông dài, trời rộng, bến cô liêu”

Không gian hiện ra không chỉ được tác giả quan sát bằng thị giác, mà tác giả còn lắng tai nghe và càng sầu hơn – một nỗi sầu về nhân thế, về kiếp người, về cuộc sống thời đó Đôi mắt tác giả buồn theo và nhìn xung quanh cảnh vật, đôi tai nhạy cảm lẳng nghe những âm thanh thưa thớt, vãn dần ở xa xa Cồn nhỏ lơ thơ, nhỏ bé, cơn gió thì thổi nhẹ nhưng đìu hiu, như cũng buồn giống tác giả Huy Cận tinh tế cảm nhận cơn gió ấy, sao mà buồn, sao mà lặng lẽ, cô liêu Tiếng làng xa ở nơi đâu thưa thớt vãn buổi chợ chiều, cứ nhỏ dần, nhỏ bé trong cái lớn mạnh của thiên nhiên Huy Cận đưa mắt nhìn lên bầu trời kia, tâm

trạng buồn của Huy Cận cũng phổ vào bầu trời bao la ấy một nỗi buồn sâu thẳm Bởi vậy khi nắng xuống, trong con mắt Huy Cận, trời không cao mà lại

“sâu chót vót”, cũng như không gian sâu thẳm của nỗi buồn

Sự suy tư của Huy Cận như đi vào bầu trời ấy, khoét sâu đến tận vũ trụ xa thẳm ngoài kia, buồn đến lạ lùng Nhìn lại khung cảnh thiên nhiên bao la ấy, vẫn trời rộng, sông dài, vẫn bến cô liêu và trong lòng tác giả vẫn ồn ào của một nỗi sầu, một nỗi bâng khuâng cô đơn và vắng vẻ

Cảnh quan, không gian bao la của thiên nhiên mở rộng ra trước mắt Huy Cận nhưng mọi thứ đều mờ ảo, mang một cái nét rất trơ trọi, bâng khuâng Tuy mờ

ảo nhưng lại mang một triết lý sâu xa Mọi vật hữu hình hiện ra trong mắt Huy Cận đều buồn, đều cô đơn, cũng như thời thế đất nước bấy giờ, cũng băn khoăn

và lạc lõng, trôi nổi vô đình như con thuyền, nguy hiểm và nhỏ bé như cây củi khô lạc giữa dòng sông

Con người như trôi lạc giữa dòng đời, dòng cuộc sống Bởi vậy, tuy mọi thứ đều mờ ảo như được phủ một làn khói buồn nhưng đều tô đậm tính triết lý về cuộc sống và con người, cũng như một nỗi buồn của người con thương đất nước – Huy Cận

3/ Khổ 3:

Đến khổ thơ thứ ba, nhà thơ lại nhìn về dòng sông, nhìn cảnh xung quanh mong mỏi có chút gì quen thuộc mang lại hơi ấm cho tâm hồn đang chìm vào giá lạnh, về cô đơn Nhưng thiên nhiên đã đáp trả sự khao khát ấy bằng những hình ảnh càng quạnh quẽ, đìu hiu:

“Bèo dạt về đâu, hàng nối hàng,

Mênh mông không một chuyến đò ngang

Không cần gợi chút niềm thân mật,

Lặng lẽ bờ xanh tiếp bãi vàng”

Hình như ở đây có cái gì đông đúc hơn lên, sự chuyển động dường như cũng đã nhanh hơn, mạnh mẽ hơn Chúng ta nhận ra điều ấy qua từ “dạt” ngay ở câu thơ đầu tiên Cảm giác đông đúc cũng thể hiện khá rõ trong ba chữ “hàng nối hàng” Nhưng sự đông đúc ở đây lại chỉ là của những cánh bèo, hình ảnh từ lâu

đã tượng trưng cho những kiếp phù sinh, cho cuộc sống không ý nghĩa Hình ảnh “bèo dạt” ấy cũng đã từ lâu dùng để nói về số phận của những kiếp người không có khả năng tự làm chủ cuộc đời mình Và cảm giác vô định ấy được Huy Cận nhấn thêm một lần nữa bằng hai chữ “về đâu” Bèo trôi hàng hàng

càng khiến lòng người rợn ngợp trước thiên nhiên, để từ đó cõi lòng càng đau đớn, cô đơn Bên cạnh hàng nối hàng cánh bèo là “bờ xanh tiếp bãi vàng” như

mở ra một không gian bao la vô cùng, vô tận, thiên nhiên nối tiếp thiên nhiên, dường không có con người, không có chút sinh hoạt của con người, không có

sự giao hoà, nối kết:

“Mênh mông không một chuyến đò ngang

Không cầu gợi chút niềm thân mật”

Tác giả đưa ra cấu trúc phủ định: “…không…không” để phủ định hoàn toàn những kết nối của con người Không có con đò đậu không có lấy một chiếc cầu tĩnh lặng, vô tri Không có cả một chút bóng dáng con người mà thông thường người ta có thể mường tượng ra qua hình ảnh con đò.Trước mắt nhà thơ giờ đây không có chút gì gợi niềm thân mật để kéo mình ra khỏi nỗi cô đơn đang bao trùm, vây kín, chỉ có một thiên nhiên mênh mông, mênh mông Cầu hay chuyến đò ngang, phương tiện giao kết của con người, dường như đã bị cõi thiên nhiên nhấn chìm, trôi đi nơi nào

Và cảm giác của nhà thơ lại trở về với chiều dài và chiều rộng trong câu đề từ, khi nhà thơ viết câu thơ cuối :

“Lặng lẽ bờ xanh tiếp bãi vàng”

Cảm giác về “không” gặp lại ở “lặng lẽ”, không hình, không cả tiếng Câu thơ gợi cho người đọc cảm nhận về dòng chảy qua hết bờ xanh lại đến bãi vàng, nhưng tuyệt đối âm thầm Chúng ta lại nhận ra thêm ở đây một nỗi buồn sông nước

4/ Khổ 4:

ở khổ cuối cùng của bài thơ,Huy Cận đã khéo vẽ nét đẹp cổ điển và hiện đại cho bầu trời trên cao:

“Lớp lớp mây cao đùn núi bạc,

Chim nghiêng cánh nhỏ bóng chiều sa

Lòng quê dợn dợn vời con nước,

Không khói hoàng hôn cũng nhớ nhà”