II/ PHẦN TỰ CHỌN: 5đ Câu 3a dành cho học sinh học sách chuẩn Anh chị hãy phân tích đoạn thơ sau trong bài thơ “Đất Nước” trích trường ca “ Mặt đường khát vọng” của Nguyễn Khoa Điềm:
Trang 1SỞ GIÁO DỤC & ĐT BÌNH DƯƠNG
TRƯỜNG THPT AN MỸ
ĐỀ THI TỐT NGHIỆP THPT THAM KHẢO
( Năm học : 2010-2011)
Thời gian : 150 phút(không kể thời gian giao đề )
I /PHẦN CHUNG CHO TẤT CẢ THÍ SINH(5 ĐIỂM )
Câu1 : (2 điểm)
- Ông lão đánh cá phải đương đầu với những khó khăn nào ? nguyên nhân
tại sao ông lão vượt qua được ?
Câu 2: (3 điểm)
Hãy viết một bài văn ngắn (khoảng 400 từ) trình bày suy nghĩ của anh/ chị
về tình trạng bạo lự học đường hiện nay
II/ PHẦN TỰ CHỌN:( 5đ)
Câu 3a ( dành cho học sinh học sách chuẩn)
Anh ( chị) hãy phân tích đoạn thơ sau trong bài thơ “Đất Nước” ( trích trường ca “ Mặt đường khát vọng” của Nguyễn Khoa Điềm:
“ Trong anh và em hôm nay
Đều có một phần Đất Nước
Khi hai đứa cầm tay
Đât Nước trong chúng ta hài hòa nồng thắm
Khi chúng ta cầm tay mọi người
Đất Nước vẹn tròn, to lớn
Mai này con ta lớn lên
Con sẽ mang Đất nước đi xa
Đến những tháng ngày mơ mộng
Em ơi em Đất Nước là máu xương của mình
Phải biết gắn bó và san sẻ
Phải biết hóa thân cho dáng hình xứ sở
Làm nên Đất Nước muôn đời ”
Câu 2b: Theo chương trình nâng cao (5 điểm)
Phân tích tình huống truyện độc đáo mà Kim Lân đã tạo dựng trong truyện Vợ nhặt Từ đó, nêu giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo của tác phẩm
Trang 2ĐÁP ÁN VÀ THANG ĐIỂM:
I/ PHẦN CHUNG CHO TẤT CẢ CÁC THÍ SINH (5,0 điểm)
Câu 1: ( 2Đ )Trong đoạn trích Ông già và biển cả của Hê-minh-uê, ông lão
Xan-ti-a-gô gặp phải hoàn cảnh khó khăn như thế nào ? Nguyên nhân nào giúp ông lão vượt qua những khó khăn ấy ?
- Hoàn cảnh của ông lão: đơn độc giữa đại dương bao la, tuổi già, sức lực cạn dần khi phải đối đầu với con cá kiếm to lớn ( 1đ)
- Nguyên nhân giúp lão vượt qua hoàn cảnh khó khăn: có kinh nghiệm, trí tuệ sáng suốt, ý chí, nghị lực, khát vọng lớn lao ( 1đ)
- Lưu ý: học sinh nêu được 2/3 ý về hoàn cảnh và 3/5 ý về nguyên nhân vẫn đạt trọn số điểm.
Câu 2: ( 3 Đ )Viết một bài văn ngắn (khoảng 400 từ) trình bày ý kiến về trạng bạo lực trong học đường hiện nay.
a Yêu cầu về kĩ năng:
Biết cách làm bài văn nghị luận xã hội Kết cấu chặt chẽ, diễn đạt lưu loát; không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp
b Yêu cầu về kiến thức:
Thí sinh có thể trình bày theo nhiều cách nhưng lí lẽ và dẫn chứng phải hợp lí; cần làm rõ được các ý chính sau:
- Nêu được vấn đề cần nghị luận:
- Giải thích:
Bạo lực học đường là dùng sức mạnh để giải quyết những mâu thuẫn, xích mích xảy ra trong môi trường học đường, gây hậu quả nghiệm trọng, báo động sự giảm sút đạo đức trong nhà trường
- Những biểu hiện:
+ Những lời nói thiếu suy nghĩ xúc phạm danh dự người khác
+ Lợi dụng công nghệ thông tin để bôi xấu danh dự của bạn…
+ Dùng bạo lực giải quyết mâu thuẫn, kết bè phái hành hung gây thương tích nghiệm trọng hoặc gây tổn hại tính mạng người khác
- Nguyên nhân:
Trang 3+ Tâm lý học sinh tuổi mới lớn muốn khẳng định mình nhưng nhận thức, tình cảm, hành động chưa chính chắn, xốc nổi thiếu kiềm chế
+Muốn tự giải quyết mâu thuẫn
+ Thiếu sự quan tâm chăm sóc chia sẻ của gia đình, xã hội, nhà trường
- Bình luận:
+ Tình trạng BLHĐ báo hiệu sự sa sút về đạo đức trở thành niềm đau, nỗi lo lắng của xã hội phải kịp thời ngăn chặn
+ Muốn giải quyết cần có sự nỗ lực của bản thân và sự quan tâm của toàn xã hội
- Khẳng định vấn đề, phương hướng hành động của bản thân
Lưu ý:
- Chỉ cho điểm tối đa khi bài làm đạt được cả yệu cầu về kĩ năng và kiến thức
- Nếu học sinh có những suy nghĩ riêng mà hợp lí thì vẫn được chấp nhận
Câu 2: Theo chương trình nâng cao (5 điểm)
1/ Yêu cầu về kĩ năng:
- Thí sinh biết cách làm bài nghị luận văn học, một tác phẩm văn xuôi cụ thể phân tích tinh huống truyện Kết cấu bài làm chặt chẽ, không có sai sót về diễn đạt
2/ Yêu cầu về kiển thức:
- Tình huống truyện: Tình huống truyện một phần thể hiện ngay trong tiêu
đề của tác phẩm Tràng một nông dân nghèo, xấu xí, dân ngụ cư, giữa lúc cái đói, cái chết kề bên vẫn lấy được vợ, thậm chí vợ theo (nhặt được vợ) Xóm ngụ cư ngạc nhiên, mẹ Tràng ngạc nhiên, bản thân anh ta cảm thầy “ngờ ngợ’
Tình huống đặc biệt éo le: vừa mừng, vừa lo, vừa vui, vừa buồn, vừa cảm thầy “chờn chợn”, nuôi thân chẳng xong còn dám “đèo bòng” Mọi người đều “ai oán xót thương”
- Giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo:
Tố cáo tội ác bọn thống trị Pháp, Nhật và tay sai đã xô đẩy nhân dân
ta vào nạn đói khủng khiếp khiến cho thân phận con người bị rẻ rúng.( Phân tích ba nhân vật, Tràng , vợ nhặt, Bà cụ Tứ )
Giữa lức cái đói, cái chết kề bên con người vẫn khao khát tình thương yêu, hạnh phúc gia đình, vẫn đùm bọc cưu mang nhau, tin ở sự sống, hi vọng
và hướng đến tương lai ( Dẫn chứng khát vọng sống ở cả ba nhân vật Tràng , vợ nhặt, Bà cụ Tứ ) :
Tình huống truyện độc đáo, ngôn ngữ nông thôn nhuần nhuyễn, khả năng phân tích nhân vật tinh tế góp phần làm nên sự thành công của truyện
3/ Biểu điểm:
- Điểm 5: Đáp ứng các yêu cầu trên Có thể mắc vài lỗi nhỏ về diễn đạt.
Trang 4- Điểm 3: Trình bày được một nửa các yêu cầu trên Còn mắc một số lỗi
diễn đạt
- Điểm 1: Phân tích quá sơ sài Diễn đạt yếu.
- Điểm 0: Hoàn toàn lạc đề